Difference between revisions 32160450 and 32995269 on plwiki

{{dopracować|naprawić wszystkie linki wewnętrzne|gramatyka i ortografia}}
Działanie elektrowni '''Central Tejo''' i rozwój elektryczności w mieście były możliwe dzięki pracy, wykonywanej przez pracowników, którzy obsługiwali maszyny w ciągu dnia i w nocy, zapewniając ciągłość produkcji elektrowni.
[[Plik:Cinzeiros Museu Electricidade Central Tejo.JPG|thumb|300px|Manekiny imitujące środowisko pracy w popielnikach.]]

Z uwagi, że zużycie [[energii elektrycznej]] w mieście nigdy nie ustaje, kotły nie mogły przestać pracować. Stało się koniecznością wprowadzenie rytmu pracy, która trwałaby całą dobę. Wyznaczono trzy zmiany, od północy do 8 rano, od 8 do 16 i od 16 do północy.<ref> BARBOSA, CRUZ e FARIA, ''A Central Tejo: A fábrica que electrificou Lisboa'', Museu da Electricidade e ed. Bizânzio, Lisboa, 2007, p.112</ref> W konsekwencji kolejnych zwiększań mocy i rozbudowach elektrowni, stało się niezbędne zatrudnienie większej liczby pracowników, szczególnie w czasie trwania wojny. W [[latach 40-tych]] XX wieku pracowało w niej około 550 osób, wykonując czynności od najprostszych do najcięższych, na które było największe zapotrzebowanie.

== Podział pracy ==

Central Tejo to złożona grupa przemysłowa, a ilość potrzebnej siły roboczej wymagała dobrej [[organizacji dnia pracy]] i hierarchii. Pracownicy podzieleni byli na sale, a najcięższe prace współistnialy z lżejszymi. Nie trzeba wyjaśniać, że pracownik na stanowisku przy kotle miał cięższą pracę, niż ten na stanowisku sterującym kotły.
[[Plik:Carvão central tejo museu electricidade.JPG|thumb|left|300px|Ładowniczy przy rozładunku węgla do wnętrza elektrowni.]]

Istniało 45 różnych typów pracy w elektrowni, od prac w fabryce, jak przy roładunku węgla lub przy naprawach kotłów, przez prace przy obróbce metali, do elektryki w warsztatach, czy w [[podstacji]].  

Dziedziny pracy w elektrowni:

* '''Praça do Carvão (Plac Węglowy)''': tu spotykali się pracownicy do rozładunku i dystrybucji [[węgla]]. “Alcochetanos”, kobiety i mężczyźni, odpowiedzialni za rozładunek węgla z barek aż na Plac, byli zatrudniani tymczasowo do tej pracy, a ich nazwa wywodzi się od nazwy wsi [[Alcochete]], po drugiej stronie [[Tagu]]. Rozładowywali oni węgiel, przenosili go i układali w hałdy podzielone wedle kraju pochodzenia węgla. 
Na Placu, pracownicy elektrowni, zwani Ludźmi z Placu, dostarczali węgiel do załadowania [[kotłów]].
Podczas normalnego dnia pracy, przypadało około 16 osób na każdą zmianę, wliczając personel nadzorujący, odpowiedzialny za konserwację maszyn i kontrolę nad noriami i [[wagami]].

* '''Kotłownia''': tam pracowało najwięcej osób z calej elektrowni: dziewięćdziesiąt osób od 8 do 17 i trzydzieści osób na pozostałych zmianach. Każde stanowisko pracy było istotne dla prawidłowego funkcjonowania [[kotłów]].  
Główny [[inżynier]] nadzorował kotły, wraz z dwoma pomocnikami. W kontroli kotłów brał również udział główny kotłowniczy, który wraz z pomocnikiem nadzorował produkcję [[pary]] ze stołu sterowniczego. W procesie spalania [[węgla]], [[kotłowniczy]] kontrolował jakość spalania, a w tylnej części kotła “[[podawacz]]” popychał niespalony węgiel z powrotem  do kotła, oczyszczając ruszt mechaniczny.<ref>Ibid. pp. 115-118</ref>

* '''Popielniki (sale popiołów)''': W sali poniżej kotłowni pracowali robotnicy, odpowiedzialni za usuwanie popiołu ze spalonego węgla. Po wyjęciu popiołu z silosu, wynosili go na zewnątrz elektrowni.
[[Plik:Chegador central tejo museu electricidade.JPG|thumb|300px|Manekin przedstawiający kotłowniczego, pchającego węgiel za kotłem wysokociśnieniowym.]]

* '''Maszynownia''' i '''sala urządzeń pomocniczych''': To tu pracował wykwalifikowany personel elektrowni. Obok ciężkiej, fizycznej pracy, której nie należy lekceważyć, oprócz obsługi kotła należało bowiem kontrolować [[prądnice turbinowe]], [[generatory]] [[energii elektrycznej]] i ogrom maszynerii pomocniczej. Pracowało tu 15 osób w dzień, m. in. inżynierowie techniczni, maszyniści, odpowiedzialni za oczyszczanie wody, personel porządkowy i konserwatorzy.

* '''Podstacja''': Pracowali na niej [[elektrycy]], odpowiedzialni za sprzęt [[podstacji]], jak np. [[transformatory]], [[wyłączniki]], itp.

* Należy wyszczególnoć jeszcze '''dodatkowe zajęcia''' związane z produkcją, jak prace w [[laboratorium]], w warsztatach, gabinecie projektów i w [[magazynach]]. W warsztacie elektryczności, dokonywano konserwacji wszystkich infrastruktur elektrycznych elektrowni, w warsztacie [[stolarskim]] i w [[kuźni]] wykonywano modele, [[meble]] i przeróżne narzędzia niezbędne do pracy w elektrowni. W tym miejscu, dzień pracy trwal od 8 do 17 i gromadził około 50 osób.

* Istniały też stanowiska związane z '''bezpieczeństwem''' (cztery osoby na każdej zmianie) oraz pracownicy pełniący funkcje administracyjne.

== Warunki pracy ==
[[Warunki pracy]] w elektrowni Central Tejo (podobnie jak w innych elektrowniach w tamtych czasach) nie należyły do łatwych: ciążka praca przekładała się na złą jakość życia pracowników.<ref>Ibid. pp. 127-135</ref>
Do najcięższych prac w elektrowni należały: rozładunek [[węgla]], prace przy kotłach, wybieranie popiołu, czyszczenie kanałów chłodniczych i popielników.

Przy kotłach pracowali [[kotłowniczy]], odpowiedzialni za sprawdzanie i utrzymywanie stałej ilości węgla na ruszcie mechanicznym, w zależności od ruchu i otwarcia silosów, musieli oni z odpowiednią prędkością przesuwać ruszt mechaniczny. W tylnej części kotła, “[[podawacze]]” wpychali niespalony węgiel z powrotem na środek rusztu.  Była to niezwykle ciężka praca, jedna z najgorszych w całej elektrowni, biorąc pod uwagę ekstremalne temperatury i opary pochodzące ze spalania węgla, dym i żużel.
[[Plik:Cinzeiros central tejo museu electricidade.JPG|thumb|250px|Pracownicy w Sali popiołów.]]	 

Jeszcze gorsza była praca w popielnikach pod kotłownią. Wybieranie popiołów było zajęciem ekstremalnym, wykonywanym w najwyższych temperaturach panujących w całej elektrowni, w pomieszczeniu wypełnionym gazami, żużlem i tlącym się popiołem, które musiały być usuwane codziennie, najczęściej ręcznie, i wywożone na Praça do Carvão w wagonach, a następnie składowane w silosie popiołow. Już sam transport popiołów na zewnątrz elektrowni dowodził niezwykle trudnych warunków pracy, ze względu na ekstremalne różnice temperatur na zewnątrz i wewnątrz elektrowni.

Te trzy stanowiska pracy zasługują na specjalną uwagę, bo praca i włożony wysiłek, a czasem nawet ryzyko życia, umożliwiły produkcję energii, z której sam personel nie mógł skorzystać… To dzięki nim oraz pozostałym pracownikom, możliwe było doprowadzenie [[prądu]] do fabryk w [[Lizbonie]] i do mieszkańców najbogatszych dzielnic stolicy.

== Kwestie socjalne ==
Zjednoczone Spółki Gazowe i Elektryczne (“As [[Companhias Reunidas de Gás e Electricidade]]” (CRGE)) wprowadziły politykę socjalną dla swoich pracowników. Jako jedna z największych  spółek w [[Portugalii]], zatrudniały bowiem tysiące pracowników w całym kraju. Wśród najważniejszych projektów zrealizowanych w Lizbonie, znajdują się:
* Budowa Osiedla Socjalnego “[[Caramão da Ajuda]]”, pod koniec [[lat 40-tych]].
* Założenie szkoły dla pracowników i dzieci pracowników, prowadzącej lekcje dla najmłodszych i szkolenia techniczne oraz [[alfabetyzację]] dorosłych.
* Stworzenie [[przychodni zdrowia]] dla rodzin pracowników.

== Przypisy ==
<references />

== Zobacz też ==
* [[Central Tejo]]
* [[Muzeum Elektryczności]]

== Linki zewnętrzne ==
{{commons|Museu da Electricidade}}
* [http://www.wikienergia.pt/~edp/index.php?title=Central_Tejo:_Condi%C3%A7%C3%B5es_de_trabalho Wikienergia. Condições de trabalho à Central Tejo]
* [http://www.wikienergia.pt/~edp/index.php?title=Oficinas_da_Central_Tejo Wikienergia. Oficinas da Central Tejo]



[[Kategoria:Central Tejo]]

[[ca:Central Tejo (vida obrera)]]
[[de:Central Tejo (Arbeitsverhältnisse)]]
[[en:Tejo Power Station (working conditions)]]
[[es:Central Tejo (vida obrera)]]
[[fr:Central Tejo (conditions de travail)]]
[[it:Central Tejo (condizioni di lavoro)]]
[[pt:Central Tejo (condições de trabalho)]]
[[ro:Centrala Tejo (condiții de muncă)]]
[[ru:Центро тежу (условия работы)]]
[[sv:Arbetsförhållandena vid Central Tejo]]⏎
[[zh:特茹发电站的工作条件]]