Difference between revisions 32508080 and 32661117 on plwiki

{{Źródła|data=2010-03}}

'''Ortokorekcja''' to niechirurgiczna metoda korygowania [[Krótkowzroczność|krótkowzroczności]] oraz niewielkiego [[astygmatyzm]]u. Proces korekcji odbywa się w nocy przy pomocy twardych, [[Gazoprzepuszczalność|gazoprzepuszczalnych]] soczewek ortokeratologicznych, które delikatnie i bezpiecznie zmieniają przednią krzywiznę [[Rogówka|rogówki]]. Dzięki temu w ciągu dnia pacjent widzi dobrze bez użycia tradycyjnych soczewek czy okularów. Współczesne soczewki ortokeratologiczne pozwalają w pełni skorygować krótkowzroczność do -5 dioptrii i astygmatyzm do +1,5 dioptrii. Soczewki ortokorekcyjne mogą być stosowane u dzieci od 10. roku życia{{Fakt|data=2010-03}}, jak również u osób dorosłych.

Metoda ortokorekcji została wprowadzona w latach 60. XX wieku przez lekarzy okulistów w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, którzy zauważyli, że zakładanie twardych soczewek kontaktowych powoduje czasowe zmiany w kształcie rogówki.

[[Soczewka|Soczewki]] ortokorekcyjne mają złożoną geometrię, skłądającą się z kilku stref o różnych krzywiznach. Stworzone są z materiału o wysokiej gazoprzepuszczalności, która zapewnia odpowiednią transmisję tlenu do rogówki. Cechują się wysokim bezpieczeństwem użytkowania oraz niską częstością występowania powikłań{{fakt|data=2010-03}}.

Metoda ortokorekcji przeznaczona jest dla krótkowidzów z wadą do -5 dioptrii i astygmatyzmem do +1,5 dioptrii. Szybkość korekcji jest uzależniona od podatności tkanki rogówki na działanie ortosoczewek i jest indywidualna dla każdego pacjenta. Po nocy przespanej w ortosoczewkach pacjent ma zapewnioną pełną ostrość widzenia na 16-18 godzin{{fakt|data=2010-03}}. Po kilku miesiącach regularnego stosowania ortosoczewek rogówka dłużej utrzymuje nadany kształt, co pozwala zakładać je rzadziej. Proces korekcji jest odwracalny, co oznacza, że po zaprzestaniu stosowania ortosoczewek rogówka wraca do swojego pierwotnego kształtu'''Ortokorekcja''' (zwana także Orto-K, nocna korekcją wzroku, terapią refrakcyjną rogówki), wprowadzona na rynku pod takimi nazwami marek jak EyeDream", "MiracLens", "DreamLens", "i-GO OVC", "GOV", "Wake and See", "CRT" i "Emerald to metoda opierająca się na stosowaniu twardych, gazoprzepuszczalnych  [[soczewka kontaktowa|soczewek kontaktowych]]to niechirurgiczna metoda korygowania [[Krótkowzroczność|krótkowzroczności]] oraz niewielkiego [[astygmatyzm]]u. Proces korekcji odbywa się w nocy przy pomocy twardych, [[Gazoprzepuszczalność|gazoprzepuszczalnych]] soczewek ortokeratologicznych, które delikatnie i bezpiecznie zmieniają przednią krzywiznę [[Rogówka|rogówki]]. Dzięki temu w ciągu dnia pacjent widzi dobrze bez użycia tradycyjnych soczewek czy okularów. Metoda ta może być stosowana jako alternatywa dla okularów i [[chirurgia refrakcyjna|chirurgii refrakcyjnej]] lub dla tych, którzy nie chcą nosić soczewek kontaktowych w ciągu dnia np. z powodu dyskomfortu podczas pracy w środowiskach klimatyzowanych, zadymionych, zakurzonych lub wymagających ciągłej pracy przy monitorze, powodującej zmniejszenie częstotliwości mrugania a co za tym idzie suchości rogówki – tzw. [[zespół suchego oka]].)Soczewki ortokeratologiczne są szczególnie popularne wśród osób aktywnie uprawiających sport, dla których użycie innych metod byłoby uciążliwe lub nieskuteczne.Współczesne soczewki ortokeratologiczne pozwalają w pełni skorygować krótkowzroczność do -5 dioptrii i astygmatyzm do +1,5 dioptrii. Soczewki ortokorekcyjne mogą być stosowane u dzieci od 10. roku życia{{Fakt|data=2010-03}}, jak również u osób dorosłych.

=Historia=
Lekarze odkryli zjawisko odkształcania rogówki podczas stosowania twardych soczewek kontaktowych już w 1940 r. Największy wkład w rozwój korekcji krótkowzroczności za pomocą szkieł kontaktowych mają Grant, Fontana, Tabb, Freeman, Shed, Kerns oraz Bidner. Pierwszy projekt ortosoczewki został stworzony przez George’a Jenssena w 1960 r. [http://www.orthokeratology.ca/History.html] Soczewki te wykonane były z materiału PMMA i nazwane „Ortofocus”. Wczesne projekty miały na tyle nieprzewidywalne działanie, że przypisywano je raczej łutowi szczęścia niż nauce. Wiele grup i ekspertów przypisuje sobie pionierstwo w opracowaniu nowoczesnych metod ortokorekcyjnych jednakże to dr. Richard Wlodyga jest powszechnie uznany za pierwszego konstruktora pierwszych soczewek refrakcyjnych, których odkrycia dokonał w 1980 r. Jednak dopiero możliwość wykonania komputerowej mapy  topografii rogówki – dostępna od 1990 r. otworzyła drogę do zastosowania w praktyce metody odwzorowywania krzywizny rogówki i osiągnięcia powtarzalności wyników za pomocą nieinwazyjnej, bezbolesnej metody badania  komputerowego. Dodatkowo rozwój technologii materiałów używanych przy produkcji ortosoczewek i dążenie do uzyskania jak największej gazoprzepuszczalności komponentów spowodowało, że nocna korekcja wad wzroku zaczęła stawać się coraz bardziej popularna jako metoda najzdrowsza, bowiem  dająca rogówce największy przepływ tlenu. Wreszcie wprowadzenie komputerowo sterowanych obrabiarek o najwyższym stopniu precyzyjności umożliwiło produkcję indywidualnie dopasowanych modeli soczewek na skalę produkcyjną. Latem 2000 roku odbyło się w Toronto spotkanie o charakterze edukacyjnym dla [[optometria|optometrystów]] w wyniku którego została założona Amerykańska Akademia Optometrii (Orthokeratology Academy of America (OAA). Jej głównym celem jest  wspieranie, promocja i rozwój ortokeratologii jako nowej metody korekcji krótkowzroczności.  OAA dostarcza wiedzę na temat najnowszych osiągnięć  nauki oraz umożliwia wymianę doświadczeń ekspertów zajmujących się ortokorekcją oraz osób zainteresowanych rozwojem tej dziedziny. Jednym z głównych celów OAA jest podnoszenie kwalifikacji członków organizacji poprzez prowadzenie szkoleń i egzaminów. W podobnych celach została założona brytyjska organizacja BOKS ( British Orthokeratology Society). 
W Brukseli powstało Europejska Rada Optometrii i Optyki [http://www.ecoo.info/dynasite.cfm?dssid=4730], którego stałym członkiem jest Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki[http://www.ptoo.pl/] oraz Krajowa Rzemieślnicza Izba Optyczna [http://www.krio.org.pl/].
Kamieniem milowym dla rozwoju ortokeratologii w Stanach Zjednoczonych był rok 2002 kiedy to FDA udzieliło homologacji na metodę nocnej korekcji wzroku nazwaną Terapią Refrakcji Rogówki  - CRT (Corneal Refractive Therapy). To zezwolenie stanowi podstawę produkcji CRT Paragon wytwarzanych przez Paragon Vision Sciences oraz Emerald produkowanych przez Euclid Systems Corporation. Następnie, w 2004 roku Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła projekt z Euclid Systems Corporation ("Emerald"). Każde zatwierdzenie FDA zawiera nadanie numeru zatwierdzenia (Premarket approval number - PMA. Numer PMA zatwierdzenia FDA dla Paragon CRT to P870024; numer PMA zatwierdzenia FDA dla Emerald to P010062. Niemniej jednak, nocne Ortho-K były dostępne dużo wcześniej dla pacjentów w wielu krajach poza USA.
W 2005 roku Bausch & Lomb nabył PMA dla projektu soczewki od Eulcid (które jest wprowadzone w Europie pod nazwą 'i-GO OVC') i stworzył program "Vision Shaping Treatment" (VST)- „Leczenie Kształcenia Widzenia” by kolektywnie wprowadzać ilość projektów soczewek ortho-k, produkowanych przy uzyciu materiału podstawowego firmy Bausch & Lomb. Aktualnie program ten składa się z pięciu projektów soczewki w uzupełnieniu o Emerald. 
W 2006 i 2007 roku badania zaprezentowane przez British Contact Lens Association i Global Orthokeratology Symposium miały na celu potwierdzenie hipotezy, że korekcja wad wzroku za pomocą soczewek ortokeratologicznych może być uznana za metodę spowalniającą lub nawet zatrzymującą rozwój krótkowzroczności. Jej efektywność została potwierdzona w przypadku dzieci z Hong Kongu i jest nadal przedmiotem szerszych badań potwierdzających te dane. Niedawno, wyniki jednorocznego studium SMART (Stabilizing Myopia by Accelerated Reshaping Technique)-  i pięcioletnie badania (obecnie w trakcie w strefie Greater Chicago)- ukazują statystycznie istotną różnicę u dzieci w grupie leczenia noszących  ortokeratologiczne soczewki, które nie wykazały zaleceń zmiany, a grupy dzieci w grupie kontrolnej noszących konwencjonalne soczewki miękkie, w której [[krótkowzroczność]] wzrosła średnio o 0.40 dioptrii. [http://dreamlens.at/Longitudinal_Orthokeratology_Research.pdf]

=Mechanizm=

Szybkość korekcji jest uzależniona od podatności tkanki rogówki na działanie ortosoczewek i jest indywidualna dla każdego pacjenta. Po nocy przespanej w ortosoczewkach pacjent ma zapewnioną pełną ostrość widzenia na 16-18 godzin [http://www.gdansk.pl/_podstrony/kultura/file/2012/Poradnik_rodzica-WZN6.pdf]. Po kilku miesiącach regularnego stosowania ortosoczewek rogówka dłużej utrzymuje nadany kształt, co pozwala zakładać je rzadziej. Proces korekcji jest odwracalny, co oznacza, że po zaprzestaniu stosowania ortosoczewek rogówka wraca do swojego pierwotnego kształtu.
[[Soczewka|Soczewki]] ortokorekcyjne mają złożoną geometrię, skłądającą się z kilku stref o różnych krzywiznach. Stworzone są z materiału o wysokiej gazoprzepuszczalności, która zapewnia odpowiednią transmisję tlenu do rogówki. Cechują się wysokim bezpieczeństwem użytkowania oraz niską częstością występowania powikłań[http://www.eyelaser.pl/pdf/artykul4.pdf].
Badania wskazują, że komórki nabłonkowe dopasowują swój wzrost w odpowiedzi na obecność ciała obcego jakim jest soczewka ortokorekcyjna. Dlatego też, nacisk soczewki CRT na komórki budujące rogówkę ma na celu stymulowanie wzrostu komórki gdzie oddalenie od rogówki zbiega się z dodatkowym wzrostem a zbliżenie do rogówki zbiega się z zahamowaniem wzrostu, tworząc w ten sposób „nacisk proksymalny” na komórki nabłonkowe.

=Wskazania=
Metoda ortokorekcji przeznaczona jest dla krótkowidzów z wadą do -5 dioptrii i astygmatyzmem do +1,5 dioptrii. 
Badania prowadzone przez wiodących producentów soczewek wskazują, że zabiegi podejmowane w obrębie tych parametrów posiadają najwyższe prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu. Niektórzy pacjenci z wyższym stopniem krótkowzroczności są skutecznie leczeni przez specjalistów używających tych samych soczewek „poza wskazaniami”. 
W krajach takich jak Afryka Południowa, Australia, Tajwan, lekarze używający systemu ortokeratologii GOV pomyślnie przeprowadzili serię dopasowań ortosoczewek dla wad wzroku takich jak -10.00 dioptrii w przypadku krótkowzroczności i +5.00 dioptrii w nadwzroczności (popularnie zwanej dalekowzrocznością). Jednak nie każdy pacjent w obrębie tych parametrów może korygować swoją wadę w ten sposób,  gdyż w przypadku płaskich bądź stromych rogówek zabieg może okazać się mniej udany lub wręcz nieskuteczny.

=Typy soczewek=
Soczewki ortokorekcyjne są produkowane przez wiele przedsiębiorstw na całym świecie, używając głównie jednej z dwóch zatwierdzonych technologii FDA. Wszystkie stosują specjalne soczewki przepuszczające powietrze i tym samym kształtujące rogówkę. Materiał soczewki- a w szczególności jej przepuszczalność powietrza mierzona w skali ‘Dk’ (im wyższa wartość, tym wyższy stopień przepuszczalności powietrza)- jest bardzo istotna do utrzymania zdrowia oka podczas leczenia. 
Wzory ortosoczewek (alfabetycznie):
*"BE Retainer" produkowane przez BE Enterprises Inc [http://www.beretainer.com/]
*"CKR" produkowane przez Eye Care Associates [http://www.eyecareassociatestx.com]
*"CRT" produkowane przez Paragon Vision Sciences [http://www.paragoncrt.com/]
*"Contex OK-E System" produkowane przez Contex Inc. [http://www.oklens.com/doctor_okesystem.html]
*"DreamLens" produkowane przez Dreimlens Inc [http://www.dreamlens.com/]
*"Emerald" zaprojektowany i wytwarzany przez Euclid Systems Corporation [http://www.euclidsys.com]
*"MiracLens" zaprojektowany i wytwarzany przez MiracLens,LLC [http://www.miraclens.com/]
*"NightMove" wspierany przez Advanced Corneal Engineering Inc

Żaden inny projekt soczewek ortho-k nie został zatwierdzony przez FDA do noszenia nocnego i jak dotychczas nie przeprowadzono żadnych badań w trakcie których nowy projekt soczewki zostałby stworzony. Dostępne są jednak projekty nie zatwierdzone przez FDA, takie jak Menicon Z Night. 
Niektórzy lekarze zaprojektowali również swoje własne soczewki ortokeratologiczne poprzez użycie różnorodnych zestawów oprogramowań, które łączą topograficzne dane rogówkowe z własna wiedzą i doświadczeniem lekarzy, tak by ustalić odpowiednie parametry soczewki dla indywidualnych potrzeb pacjenta.

=Wygoda=
Twarde soczewki są ogólnie postrzegane jako mniej komfortowe od miękkich, a noszone z ‘otwartymi oczami’ mogą dawać uczucie podobne do tego gdy do oka wpadnie nam rzęsa, w szczególności w początkowym okresie noszenia. Dzieje się tak poprzez wymagany kształt i rozmiar soczewki a także wygląd krawędzi, która musi pełnić więcej zadań niż tradycyjna soczewka. Uczucie to zazwyczaj zmniejsza się gdy oko przyzwyczaja się do soczewki, niemniej jednak  nigdy nie będzie ono tak komfortowe jak w przypadku miękkiej soczewki kontaktowej, które są zaprojektowane do aktywnej korekty widzenia. 
Niemniej jednak nocne Ortho-K są ogólnie bardzo dobrze przyjęte, ponieważ główną przyczyną dyskomfortu jest tylko uczucie powieki poruszającej się po krawędziach soczewki podczas mrugania w trakcie budzenia się. Soczewki Ortho-K nosi się w trakcie snu, kiedy oczy są zamknięte, kiedy nie mrugają w ogóle, dlatego też początkowe poczucie dyskomfortu znika po okresie adaptacji oka do soczewki.

=Środki ostrożności=
Podczas pierwszego miesiąca noszenia soczewek, kiedy obszar leczenia na powierzchni rogówki jest w trakcie formowania się, niektórzy użytkownicy mogą doznać zaburzenia widzenia takiego jak: widma, podwójne widzenie, zanik odczuwania kontrastu, i/lub poświaty, odczuwane w szczególności w nocy. Te problemy znikają jednak zazwyczaj po pierwszym miesiącu noszenia soczewek. Jeśli jednak utrzymują się dłużej, przyczyna może być brak wyśrodkowania soczewki na oku i/lub nadmiernie duży rozmiar źrenicy (w świetle dziennym lub w ciemności). Rozwiązanie może być wtedy możliwe poprzez przeprojektowanie, zmianę materiału, utrzymanie lepszego nawilżenia oka (nocne opaski na oczy, blokowanie kanału, krople nawilżające do oczu) lub inne metody. Wszystkie dolegliwości powinny być skonsultowane z lekarzem.
Ortokorekcja rzadko wywołuje skutki uboczne, chociaż jest to ograniczone czego przykładem może być doniesienie z marca 2004 o bardzo małej liczbie przypadków w Chinach, gdzie zasób soczewek w tamtym czasie nie był przedmiotem żadnego regulującego reżimu potwierdzającego bezpieczeństwo i skuteczność. Zazwyczaj jednak komplikacje pojawiają się z powodu nieprzestrzegania przez pacjenta zaleceń co do obsługi i czyszczenia soczewek, używania wody z kranu do płukania soczewek (chociaż niektóre systemy dopuszczają jej użycie, sugerując jednocześnie użycie „czystej” wody kranowej)  lub przechowywania. Komplikacje mogą wystąpić z powodu rogówkowej [[hipoksja|hipoksji]] (brak tlenu) powstającej przy długotrwałym noszeniu lub noszeniu nocnych soczewek wyprodukowanych ze złego materiału. Niemniej jednak, używanie wysokoprzepuszczających tlen materiałów zatwierdzonych przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków FDA i wytwarzanych przez wiodące firmy soczewek kontaktowych, takich jak Bausch and Lomb i Paragon Vision Sciences znacząco redukuje niedotlenienie i są to materiały, które są normalnie używane w ortokeratologii.

{{Zastrzeżenia|Medycyna}}


== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.nowywzrok.pl/services/ortokorekcja/ Ortokorekcja]
* [http://www.paragoncrt.com/ Correct your vision while you sleep]
* [http://www.luxmed.pl/dla-pacjentow/o-zdrowiu/warto-wiedziec/okulistyka/ortok-dziala-noca.html OrtoK działa nocą]

[[:Kategoria:Okulistyka]]

[[de:Orthokeratologie]]
[[en:Orthokeratology]]
[[es:Ortoqueratología]]
[[fr:Orthokératologie]]
[[it:Ortocheratologia]]
[[he:אורתוקרטולוגיה]]
[[ja:オルソケラトロジー]]
[[ru:Ортокератология]]
[[sv:Orto-K]]
[[zh:角膜塑形術]]