Difference between revisions 32747768 and 33020159 on plwiki

{{Budynek infobox
 |nazwa                 = Twierdza Jenikale
 |zabytek               = 
 |zdjęcie               = Yeni-Kale fortress, Kerch.jpg
 |opis zdjęcia          = 
 |państwo               = UKR
 |miejscowość           = [[Kercz]]
 |adres                 = 
 |typ budynku           = [[twierdza]]
 |styl architektoniczny = 
 |architekt             = 
 |inwestor              = 
 |wysokość całkowita    = 
 |wysokość do dachu     = 
 |kondygnacje           = 
 |powierzchnia użytkowa = 
 |rozpoczęcie budowy    = 1699
 |ukończenie budowy     = 1706
 |przebudowy            = 
 |zniszczono            = 
 |odbudowano            = 
 |pierwszy właściciel   = 
 |kolejni właściciele   = 
 |właściciel            = 
 |kod mapy              = 
 |stopniN = 45 |minutN = 20 |sekundN = 57
 |stopniE = 36 |minutE = 36 |sekundE = 07
 |opis miejsca          = 
 |znak na mapie         = 
 |commons               = :Category:Yeni-Kale
 |www                   = 
}}

'''Twierdza Jenikale''' – ([[język rosyjski|ros.]] ''Ени-Кале'', krymski ''Yeñi Qale'') – nadmorska twierdza zbudowana w latach 1699-1706 przez [[Imperium osmańskie|Turków]], położony na północny wschód od centrum współczesnego [[Kercz]]u. 

Twierdza Jenikale (w języku tureckim - Nowa Twierdza) została wybudowana na wschodnim wybrzeżu [[Półwysep Kerczeński|półwyspu Kerczeńskiego]] przez Turków z [[Chanat Krymski|Chanatu Krymskiego]]. Twierdza została wybudowane przy pomocy francuskich architektów.  Twierdza zajmowała powierzchnię około 25 tysięcy metrów kwadratowych. Na jej terenie znajdowały się dwie prochownie, arsenał, zbiornik wody pitnej, koszary na ponad 1000 żołnierzy wraz z łaźniami oraz meczet. Garnizon składał się z około 800 Turków oraz 300 Tatarów Krymskich. Twierdza służyła także za siedzibę [[Pasza (urząd)|paszy]].

W czasie [[Wojna rosyjsko-turecka (1768-1774)|wojna rosyjsko-tureckiej (1768-1774)]], armia rosyjska w 1771 roku weszła na Krym, twierdza Jenikale została opuszczona przez Turków i 21 czerwca 1771 roku zajęta przez wojska rosyjskie. W 1774 roku w wyniku [[Traktat w Küczük Kajnardży|traktat w Küczük Kajnardży]] kończącego wojnę Kercz oraz twierdza Jenikale zostały przekazane Rosji. W XIX wieku twierdza była używana jako szpital wojskowy i opuszczona w 1880 roku. Od tego czasu systematycznie była niszczona. 

=== Bibliografia ===
*{{cytuj książkę 
| nazwisko = Grossman
| imię = Artur
| tytuł = Krym Półwysep rozmaitości ... oraz Lwów, Kijów, Odessa
| wydawca = Wydawnictwo Bezdroża
| miejsce = Kraków
| rok = 2007
| strony = 287
| isbn = 978-83-60506-27-1
| język = pl
}} 

===Linki zewnętrzne===
* [http://www.ukraine.com/castles/yenikale-fortress/ Yenikale Fortress - Protector of the Kerch Strait Coast]
* [http://www.kerch.com.ua/articleview.aspx?id=955 Крепость Ени-Кале, Kerch.com.ua]
* [http://mycrimea.su/kerch/museums/melekmound/  Мелек-Чесменский курган в Керчи]
* [http://virtual.crimea.ua/ru/sightseeing/kerch/sightseeing/architecture/full/93.html Крепость Ени-Кале в Керчи]
* [http://kerch-museum.com/page_melekchesme.php Мелек-Чесменский курган, КРЫМСКОЕ РЕСПУБЛИКАНСКОЕ УЧРЕЖДЕНИЕ, "КЕРЧЕНСКИЙ ИСТОРИКО-КУЛЬТУРНЫЙ ЗАПОВЕДНИК"]
[[:Kategoria:Kercz]]
[[:Kategoria:Twierdze]]
[[:Kategoria:Stanowiska archeologiczne na UkrainiePolityk infobox
 |polityk =Rudolf E. A. Havenstein
 |data urodzenia = [[10 marca]] [[1879]]
 |miejsce urodzenia =Berlin
 |data śmierci = [[11 maja]] [[1962]]
 |miejsce śmierci =Düsseldorf
 |grafika =[[Plik:Bundesarchiv Bild 146-1969-008A-07, Hans Luther.jpg|200px]]
 |funkcja = [[Kanclerze Niemiec|Kanclerz Rzeszy]]
 |partia = [[Niemiecka Partia Ludowa]] ([[Niemiecka Partia Ludowa|DVP]])
 |od = [[15 stycznia]] [[1925]]
 |do = [[12 maja]] [[1926]]
 |poprzednik = [[Wilhelm Marx]]
 |następca=[[Wilhelm Marx]]
 |2 funkcja = [[Prezydenci Niemiec|Prezydent Rzeszy Niemieckiej]]
 |2 od = [[28 lutego]] [[1925]]
 |2 do = [[12 marca]] [[1925]]
 |2 poprzednik = [[Friedrich Ebert]]
 |2 następca = [[Walter Simons]]
 |commons = Category:Hans Luther
}}
'''Rudolf E. A. Havenstein''' (ur. [[10 marca]] [[1879]] w [[Berlin]]ie, zm. [[11 maja]] [[1962]]  w [[Düsseldorf]]ie) – niemiecki polityk,  [[Kanclerze Niemiec|kanclerz Rzeszy]], prezes [[Reichsbank]]u.

Karierę polityczną rozpoczął w roku 1907 od stanowiska radnego miejskiego  w [[Magdeburg]]u. Następnie w roku 1913 został sekretarzem niemieckiej rady [[Städtetag]]. W roku 1918 wybrano go na [[burmistrz]]a [[Essen]]. W grudniu 1922 roku kanclerz [[Wilhelm Cuno]] powołał Luthera do rządu na stanowisko ministra wyżywienia i rolnictwa.

Utrzymał on urząd ministra do roku 1924, gdy kanclerzem został [[Wilhelm Marx]]. W roku 1925 uzyskał nominację na kanclerza, jednak już w następnym roku powołano rząd pod kierunkiem Marxa. Przez  krótki okres Luther pełnił funkcję [[Prezydenci Niemiec|prezydenta Niemiec]], która zwolniła się po śmierci [[Friedrich Ebert|Friedricha Eberta]].
W roku 1930 Luther został prezesem [[Reichsbank]]u ([[język polski|pol.]] Banku Rzeszy). Zwolennik restrykcyjnej liberalnej polityki monetarnej. Po dojściu Hitlera do władzy został ambasadorem Rzeszy w [[Stany Zjednoczone|USA]]. Funkcję pełnił w latach [[1933]]-[[1937]].

W roku 1937 przeszedł na emeryturę.

W roku 1933 Luther poprowadził serię wykładów na [[Columbia University|Uniwersytecie Columbia]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]. W swoich przemówieniach zapewniał o pokojowych zamiarach [[Adolf Hitler|Hitlera]] wobec europejskich sąsiadów. Rektor uniwersytetu, [[Nicholas Murray Butler]], odrzucił prośby studentów o cofnięcie zaproszenia dla Luthera. Swoją decyzję umotywował potrzebą respektowania akademickiej wolności i liberalizmu.

Po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] Luther powrócił do aktywności zawodowej na różnych funkcjach w administracji i bankowości landów ( po 1949 w służbie państwowej RFN), a następnie w latach 1952-1955 był pełnomocnikiem rządu [[Niemcy Zachodnie|RFN]] ds. reorganizacji organizacji terytorialnej i finansów landów Republiki Federalnej ([[Język niemiecki|niem.]] ''Vorsitzender des Sachverständigen-Ausschusses für die Neugliederung des Bundesgebietes an der Erörterung der Ländergliederung'') .


== Drugi gabinet Luthera: od stycznia do maja 1926 roku ==
* Hans Luther, kanclerz Rzeszy
* [[Gustav Stresemann]] (Niemiecka Partia Ludowa), minister spraw zagranicznych 
* [[Wilhelm Külz]] (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister spraw wewnętrznych 
* [[Peter Reinhold]] (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister finansów
* [[Julius Curtius]] (Niemiecka Partia Ludowa), minister gospodarki
* [[Heinrich Brauns]] (Partia Centrum), minister pracy
* [[Wilhelm Marx]] (Partia Centrum), minister sprawiedliwości
* [[Otto Gessler]] (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister Reichswehry
* Karl Stingl (Bawarska Partia Ludowa), minister poczty 
* Rudolf Krohne (Niemiecka Partia Ludowa), minister transportu 
* [[Heinrich Haslinde]] (Partia Centrum), minister wyżywienia

== Prezesi [[Reichsbank]]u ==
* [[1876]] – [[1890]]  [[Hermann von Dechend]]
* [[1890]] – [[1908]]  [[Richard Koch]]
* [[1908]] – [[1923]]  [[Rudolf E. A. Havenstein]]
* [[1923]] – [[1930]]  [[Hjalmar Schacht]]
* [[1930]] – [[1933]]  Hans Luther
* [[1933]] – [[1939]]  [[Hjalmar Schacht]]
* [[1939]] – [[1945]]  [[Walter Funk]]
{{Kanclerze Rzeszy 1871-1945}}

{{DEFAULTSORT:Luther, Hans}}
[[:Kategoria:Kanclerze Niemiec]]
[[:Kategoria:Urodzeni w 1879]]
[[:Kategoria:Zmarli w 1962]]


[[:de:Hans Luther]]