Difference between revisions 33020351 and 33020654 on plwiki

{{Polityk infobox
 |polityk =Rudolf E. A. Havenstein
 |data urodzenia = [[10 marca]] [[1857]]
 |miejsce urodzenia =Międzyrzecz
 |data śmierci = [[20 listopada]] [[1923]]
 |miejsce śmierci =Berlin
 |grafika =[[Plik:RudolfHavenstein.jpg|200px]]
 |funkcja = prezes [[Reichsbank|Reichsbanku]]
 |partia = 
 |od = [[1908]]
 |do = [[1923]]
 |poprzednik = [[Richard Koch]]
 |następca= [[Hjalmar Schacht]]
 |2 funkcja = 
 |2 od = 
 |2 do = 
 |2 poprzednik = 
 |2 następca = 
 |commons = 
}}
'''Rudolf E. A. Havenstein''' (ur. [[10 marca]] [[1857]] w [[Międzyrzecz]]u, zm. [[20 listopada]] [[1923]]  w [[Berlin]]ie) – niemiecki prawnik, prezes [[Reichsbank]]u.

Karierę polityczną rozpocząPochodził wz roku 1907 od stanowiska radnego miejskiego  w [[Magdeburg]]u. Następnie w roku 1913 został sekretarzem niemieckiej rady [[Städtetag]]. W roku 1918 wybrano go na [[burmistrz]]a [[Essen]]. W grudniu 1922 roku kanclerz [[Wilhelm Cuno]] powołał Luthera do rządu na stanowisko ministra wyżywienia i rolnictwa.

Utrzymał on urząd ministra do roku 1924, gdy kanclerzem został [[Wilhelm Marx]]. W roku 1925 uzyskał nominację na kanclerza, jednak już w następnym roku powołano rząd pod kierunkiem Marxa. Przez  krótki okres Luther pełnił funkcję [[Prezydenci Niemiec|prezydenta Niemiec]], która zwolniła się po śmierci [[Friedrich Ebert|Friedricha Eberta]].
W roku 1930 Luther został prezesem [[Reichsbank]]u ([[język polski|pol.]] Banku Rzeszy). Zwolennik restrykcyjnej liberalnej polityki monetarnej. Po dojściu Hitlera do władzy został ambasadorem Rzeszy w [[Stany Zjednoczone|USA]]. Funkcję pełnił w latach [[1933]]-[[1937]].

W roku 1937 przeszedł na emeryturę.

W roku 1933 Luther poprowadził serię wykładów na [[Columbia University|Uniwersytecie Columbia]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]. W swoich przemówieniach zapewniał o pokojowych zamiarach [[Adolf Hitler|Hitlera]] wobec europejskich sąsiadów. Rektor uniwersytetu, [[Nicholas Murray Butler]], odrzucił prośby studentów o cofnięcie zaproszenia dla Luthera. Swoją decyzję umotywował potrzebą respektowania akademickiej wolności i liberalizmu.

Po [[II wojna światowa|II wojnie światowej]] Luther powrócił do aktywności zawodowej na różnych funkcjach w administracji i bankowości landów ( po 1949 w służbie państwowej RFN), a następnie w latach 1952-1955 był pełnomocnikiem rządu [[Niemcy Zachodnie|RFN]] ds. reorganizacji organizacji terytorialnej i finansów landów Republiki Federalnej ([[Język niemiecki|niem.]] ''Vorsitzender des Sachverständigen-Ausschusses für die Neugliederung des Bundesgebietes an der Erörterung der Ländergliederung'') .


== Drugi gabinet Luthera: od stycznia do maja 1926 roku ==
* Hans Luther, kanclerz Rzeszy
* [[Gustav Stresemann]] (Niemiecka Partia Ludowa), minister spraw zagranicznych 
* [[Wilhelm Külz]] (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister spraw wewnętrznych 
* [[Peter Reinhold]] (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister finansów
* [[Julius Curtius]] (Niemiecka Partia Ludowa), minister gospodarki
* [[Heinrich Brauns]] (Partia Centrum), minister pracy
* [[Wilhelm Marx]] (Partia Centrum), minister sprawiedliwości
* [[Otto Gessler]] (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister Reichswehry
* Karl Stingl (Bawarska Partia Ludowa), minister poczty 
* Rudolf Krohne (Niemiecka Partia Ludowa), minister transportu 
* [[Heinrich Haslinde]] (Partia Centrum), minister wyżywienia

== Prezesi [[Reichsbank]]u ==
* [[1876]] – [[1890]]  [[Hermann von Dechend]]
* [[1890]] – [[1908]]  [[Richard Koch]]
* [[1908]] – [[1923]]  [[Rudolf E. A. Havenstein]]
* [[1923]] – [[1930]]  [[Hjalmar Schacht]]
* [[1930]] – [[1933]]  Hans Luther
* [[1933]] – [[1939]]  [[Hjalmar Schacht]]
* [[1939]] – [[1945]]  [[Walter Funk]]
{{Kanclerze Rzeszy 1871-1945}}

{{DEFAULTSORT:Luther, Hans}}
[[:Kategoria:Kanclerze Niemiec]]
[[:Kategoria:Urodzeni w 1879]]
[[:Kategoria:Zmarli w 1962]]


[[:de:Hans Lutherdziny urzędników rządowych. Studiował na uniwersytetach w [[Uniwersytet w Heidelbergu|Heidelbergu]] i [[Uniwersytet Humboldta w Berlinie|Berlinie]]. W 1887 roku został sędzią, a od 1890 roku rozpoczął pracę w pruskim Ministerstwie Finansów. W 1900 roku został prezesem Preußische Staatsbank, a od 1908 roku prezesem [[Reichsbank]]u.

Utrzymał funkcję prezesa do roku 1923. 

{{DEFAULTSORT:Luther, Hans}}
[[:Kategoria:Kanclerze Niemiec]]
[[:Kategoria:Urodzeni w 1857]]
[[:Kategoria:Zmarli w 1923]]


[[:en:Rudolf E. A. Havenstein]]