Difference between revisions 33092906 and 33226343 on plwiki

{{
 wojna infobox
 |epoka      = nowożytność
 |nazwa      = I wojna z Imperium Marathy [[1775]]-[[1782]]
 |konflikt   = 
 |grafika    = Maratha soldier.gif
 |opis       = Wojownik Marathów
 |data       = [[1775]]-[[1782]]
 |miejsce    = 
 |wynik      = Podpisanie pokoju w Salbai
 |przyczyna  = 
 |terytorium = [[Indie]]
 |strona1    = [[Image:Flag of the British East India Company (1707).svg|25px]] [[Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska]]
 |strona2    = [[Image:Flag of the Maratha Empire.svg|25px]] [[Imperium Marathów]]
 |dowódca1   = Colonel Upton, Raghunathrao
 |dowódca2   = Madhav Rao II 
 |siły1      = 3900 Brytyjczyków, kilka tysięcy wojowników wiernych Raghunathrao
 |siły2      = 10 000
 |straty1    = nieznane
 |straty2    = nieznane
}}
{{Wojny Brytyjczyków z Imperium Marathy}}
'''I wojna z Imperium Marathy''' [[1775]]-[[1782]] była pierwszą z serii trzech wojen toczonych pomiędzy [[Imperium Marathów]] a [[Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska|Brytyjską Kompanią Wschodnioindyjską]]. Konflikt zakończył się podpisaniem traktatu w Salbai.

[[Image:Ragonath Row Ballajee.jpg|150px]]
*Raghunathrao

W roku [[1772]] po śmierci Madhavrao - władcy Marathów na tron wstąpił jego brat Narayanrao. Swoje rządy przypłacił on szybko życiem, a jego miejsce zajął Raghunathrao będącay poza listą kandydatów do tronu. W tym samym czasie pretensje do władzy dla siebie i swojego syna Madhav Rao II zgłosiła wdowa po Narayanrao. Dwanaście księstw Marathów opowiedziało się po jej stronie, uznając ją za [[Regent|regentkę]] aż do czasu osiągnięcia pełnoletności przez dziecko. Na taką propozycję sprzeciw swój wyraził Raghunathrao, który zwrócił się o pomoc do Brytyjczyków z [[Bombaj]]u, podpisując z nimi w dniu [[6 marca]] [[1775]] r. układ w Surat. W zawartym porozumieniu obiecał oddać pod brytyjską kuratelę tereny, które zgodziły się wysłać pod jego dowództwo swoich żołnierzy. Tymczasem rząd brytyjski w [[Kalkuta|Kalkucie]] opowiedział się przeciwko układowi z Raghunathrao. Do rady regencyjnej wysłano pułkownika Uptona, którego zadaniem było wynegocjowanie nowego układu z Marathami. W dniu [[1 marca]] [[1776]] r. podpisano układ w Purandar, anulujący dokument z Surat. W wyniku porozumienia Raghunathrao zmuszony został do rezygnacji ze swoich roszczeń i zrzeczenia się praw do tronu. Przekazane Brytyjczykom w układzie z Surat ziemie, pozostały jednakże w ich rekach. 

[[Image:Madhu Rao Narayan the Maratha Peshwa with Nana Fadnavis and attendants Poona 1792 by James Wales.jpg|150px]]
*Madhav Rao II

W roku [[1777]] Imperium Marathów udostępniło [[Francja|Francuzom]] port na zachodnim wybrzeżu, co było jawnym pogwałceniem układu zawartego w  Purandar. Brytyjczycy zareagowali ponownym poparciem dla Raghunathrao oraz wysłaniem swoich sił do [[Pune]]. 
Siły Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej liczyły ok. 3900 ludzi. Raghunathrao wsparł ich kilkoma tysiącami swoich ludzi oraz artylerią. Naprzeciwko nich stanęło 10 000 ludzi wywodzących się z różnych księstw Imperium Marathów dowodzonych przez Tukojirao Holkara i generała Mahadji Shinde. 

[[Image:Mahadajee Scindia.jpg|125px]]
*Generał Mahadji Shinde

Dnia [[12 stycznia]] [[1779]] r. doszło do bitwy pod Wadagaon, zakończonej zwycięstwem Marathów. 4 dni później podpisano w Wadagaon układ, który zatwierdził zwrot wszystkich terenów przekazanych Brytyjczykom w wyniku układu w Surat.
 
Jednak także i ten układ został odrzucony przez rząd brytyjski w Kalkucie, który wysłał kolejne wojska. W lutym [[1779]] r. zdobyły one [[Ahmadabad]] a w grudniu [[1780]] r. [[Gwalijar]]. W lutym [[1781]] r. wojska generała Shinde zostały pobite przez Brytyjczyków. Marathowie kontynuowali jednak walkę, zakłócając dostawy zaopatrzenia przeciwnika. Nie byli oni już jednak zdolni do stoczenia otwartej bitwy. Po porażce w bitwie pod Sipri, generał Shinde zawarł nowe porozumienie z Brytyjczykami, które zatwierdzało władzę młodego Madhav Rao. Dnia [[17 maja]] [[1782]] r. podpisano nowy układ w Salbai, w wyniku którego Brytyjczycy oddali wcześniej przyznane im ziemie, zawarto też 20-letnie porozumienie pokojowe. 
 
'''Literatura'''
*The History of the British Empire in India, Verlag:Adamant Media Corporation (16. Juli 2001) ISBN 0543803295
*History Of The Marathas, Atlantic Publishers and Distributors, New Delhi (1. Januar 2004) ISBN 978-8126903948

[[Kategoria:Historia Indii]]

[[bg:Първа англо-маратхска война]]
[[ca:Primera Guerra Anglo-Maratha]]
[[de:Erster Marathenkrieg]]
[[en:First Anglo-Maratha War]]
[[es:Primera guerra anglo-maratha]]
[[fr:Première guerre anglo-marathe]]
[[ml:ഒന്നാം ആംഗ്ലോ-മറാത്ത യുദ്ധം]]
[[mr:पहिले इंग्रज-मराठा युद्ध]]
[[pt:Primeira Guerra Anglo-Maratha]]
[[ru:Первая англо-маратхская война]]