Difference between revisions 40446993 and 40446999 on plwiki

next diff >
Wikipedysta:Ptjackyll/brudnopis
{{Przekierowanie|Copernicus}}
{{Przekierowanie|Kopernik}}
<!-- ** DO EDYTORÓW ** NOTE TO EDITORS **
* Temat tego artykułu w niektórych kwestiach jest kontrowersyjny i może prowadzić do sporów.
* The topic is controversial on some issues and can lead to disputes.
* Zanim zaczniesz wprowadzać zmiany w treści to najlepiej przedyskutuj to najpierw na stronie dyskusji.
* Before you make changes in the content it is best to discuss it first on the talk page.
* Proszę nie usuwać tego tekstu – jest to komentarz, który nie jest widoczny w podglądzie.
* Please do not remove this text – it's a comment which is not visible in preview. -->
{{Biogram infobox
 |imię i nazwisko      = Mikołaj Kopernik
 |imię i nazwisko org  = Nicolaus Copernicus
 |pseudonim            =
 |grafika              = Nikolaus Kopernikus.jpg
 |opis grafiki         = Portret z Sali Mieszczańskiej w [[Ratusz Staromiejski w Toruniu|Ratuszu Staromiejskim]] w [[Toruń|Toruniu]]
 |podpis               = Nicolaus Copernicus signature (podpis Mikołaja Kopernika).png
 |data urodzenia       = 19 lutego 1473
 |miejsce urodzenia    = [[Toruń]]
 |imię przy narodzeniu =
 |data śmierci         = 24 maja 1543
 |miejsce śmierci      = [[Frombork]]
 |przyczyna śmierci    = [[udar mózgu]]
 |miejsce spoczynku    = Frombork
 |zawód                = [[astronom]], [[lekarz]], [[ekonomista]]
 |miejsce zamieszkania =
 |narodowość           =
 |tytuł                =
 |edukacja             = [[Uniwersytet Jagielloński|Akademia Krakowska]], [[Uniwersytet Boloński]], [[Uniwersytet w Padwie|Uniwersytet Padewski]]
 |Alma Mater           =
 |uczelnia             =
 |wydział              =
 |stanowisko           =
 |pracodawca           =
 |majątek              =
 |wzrost               =
 |masa                 =
 |partia               =
 |wyznanie             =
 |rodzice              = [[Rodzina Mikołaja Kopernika#Rodzice|Mikołaj Kopernik i Barbara Watzenrode]]
 |małżeństwo           =
 |partner              =
 |partnerka            =
 |dzieci               =
 |krewni i powinowaci  =
 |odznaczenia          =
 |commons              = Category:Nicolaus Copernicus
 |wikiźródła           = Mikołaj Kopernik
 |wikicytaty           = Mikołaj Kopernik
 |www                  =
}}
{{Duchowny infobox
 |imię i nazwisko            = Mikołaj Kopernik
 |imię i nazwisko oryginalne =
 |imię przybrane             =
 |imię przybrane oryginalne  =
 |tytuł                      =
 |grafika                    = Copernicus.jpg
 |opis grafiki               =
 |herb                       =
 |dewiza                     =
 |dewiza - j. polski         =
 |państwo                    =
 |wariant flagi              =
 |data urodzenia             =
 |miejsce urodzenia          =
 |data śmierci               =
 |miejsce śmierci            =
 |1. funkcja                 = kanclerz [[kapituła warmińska|kapituły warmińskiej]]
 |1. funkcja - okres         = 1510-1513, 1524-1526, 1529
 |2. funkcja                 =
 |2. funkcja - okres         =
 |wyznanie                   = [[katolicyzm]]
 |kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 |inkardynacja               =
 |data ślubów zakonnych      =
 |data diakonatu             =
 |data ordynacji             =
 |data święceń               =
 |data nominacji             =
 |data sakry                 =
 |data patriarchatu          =
 |data kreacji               =
 |papież kreujący            =
 |kościół tytularny          =
 |data pontyfikatu           =
 |odznaczenia                =
 |commons                    =
 |wikiźródła                 =
 |wikicytaty                 =
 |wikinews                   =
 |www                        =
}}
'''Mikołaj Kopernik''' ([[Łacina|łac.]] Nicolaus Copernicus{{u|u1}}, [[język niemiecki|niem.]] Nikolaus Kopernikus; ur. [[19 lutego]] [[1473]] w [[Toruń|Toruniu]], zm. [[24 maja]] [[1543]] we [[Frombork]]u) – polski [[astronom]]{{u|u2}}, autor dzieła ''[[De revolutionibus orbium coelestium]]'' (''O obrotach sfer niebieskich''){{u|u3}} przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie [[heliocentryzm|heliocentryczną]] wizję [[Wszechświat]]a. Wprawdzie koncepcja heliocentryzmu pojawiła się już w starożytnej Grecji (jej twórcą był [[Arystarch z Samos]]<ref name="Kokowski61">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 61}}</ref>), to jednak dopiero dzieło Kopernika dokonało przełomu i wywołało jedną z najważniejszych [[Paradygmat|rewolucji naukowych]] od czasów [[starożytność|starożytnych]], nazywaną [[przewrót kopernikański|przewrotem kopernikańskim]]<ref name="Kokowski55">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 55}}</ref>.

Był [[renesans]]owym [[polihistor]]em, który poza [[astronom]]ią zajmował się również [[Matematyka|matematyką]], [[prawnik|prawem]], [[ekonomia|ekonomią]], [[Strategia (sztuka wojenna)|strategią wojskową]], [[astrologia|astrologią]]{{u|u4}}{{r|Stanford}}, był także [[lekarz]]em oraz [[tłumacz]]em.

Od 1495 [[Kapituła warmińska|kanonik warmiński]], od 1503 [[scholastyk]] [[Kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu|wrocławski]], a od 1510 kanclerz [[kapituła warmińska|kapituły warmińskiej]].

== Rodzina ==
{{Osobny artykuł|Rodzina Mikołaja Kopernika}}
Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 w Toruniu, przy [[Dom Kopernika w Toruniu|ul. św. Anny]] (obecnie ul. Kopernika nr 15<ref name="Kokowski36">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 36}}</ref>, choć według niektórych badaczy jak np. [[Karol Górski]] istnieje pogląd, że był to dom nr 17)<ref name="Górski73">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 73}}</ref>, w rodzinie kupca Mikołaja i Barbary pochodzącej z rodziny Watzenrode (zm. po 1495). Miał troje starszego rodzeństwa: brata Andrzeja (ur. ok. 1465), siostry Barbarę (ur. ok. 1469) oraz Katarzynę (ur. ok. 1471)<ref name="Górski79">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 79}}</ref>.

Ród Koperników pochodził ze śląskiej wsi [[Koperniki]] nieopodal [[Nysa|Nysy]]<ref name="Górski51">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 51}}</ref>. W XIV wieku członkowie tej rodziny osiedlali się w miastach [[Księstwa śląskie|księstw śląskich]] ([[Ząbkowice]], [[Nysa]], [[Wrocław]], [[Zgorzelec]]), następnie w dużych miastach [[Korona Królestwa Polskiego|Polski]] ([[Kraków]] – 1367, [[Lwów]] – 1439) i [[Zakon krzyżacki|państwa zakonu krzyżackiego]] (Toruń – 1400)<ref name="Górski52">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 52}}</ref>. Ojciec astronoma Mikołaj Starszy wywodził się z krakowskiej linii rodziny, która została przyjęta do prawa miejskiego pod koniec XIV w. W źródłach jest po raz pierwszy poświadczony w 1448 jako krakowski kupiec hurtownik, prowadzący handel miedzią z [[Gdańsk]]iem<ref name="Górski55">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 55}}</ref>. W czasie [[Wojna trzynastoletnia|wojny trzynastoletniej]], w sierpniu 1454, brał udział w negocjacjach finansowych pomiędzy [[kardynał]]em [[Zbigniew Oleśnicki (kardynał)|Zbigniewem Oleśnickim]] a miastami pruskimi. Około 1458 przeniósł się do Torunia, gdzie około 1460 zawarł małżeństwo z Barbarą Watzenrode<ref name="Górski55">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 55}}</ref>.

== Edukacja i młodość ==
=== Szkoła podstawowa ===
[[Plik:CopernicusHouse.jpg|thumb|left|upright|Dom Kopernika w Toruniu]]
W 1480 roku Kopernikowie przeprowadzili się z domu św. Anny do kamienicy przy Rynku Staromiejskim 36 (tzw. „Kamienica Pod Lwem” lub „Kamienica Lazurowa”)<ref name="Kokowski36">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 36}}</ref>. Pomimo, że nie zachowały się żadne teksty astronoma w [[język polski|języku polskim]], bez wątpliwości znał on ten język na równi z [[język niemiecki|niemieckim]] i [[łacina|łaciną]]<ref group="uwaga">Brak polskich tekstów wynikał najpewniej z faktu, że język polski upowszechnił się dopiero w połowie XV wieku, za sprawą twórczości [[Mikołaj Rej|Mikołaja Reja]]. Do tego czasu wykształceni Polacy pisali po łacinie.</ref><ref name="Górski63">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 63}}</ref>.
Najprawdopodobniej Mikołaj Kopernik ukończył pierwsze nauki w szkole parafialnej przy [[Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu|kościele śś. Janów w Toruniu]]<ref name="Górski80">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 80}}</ref>. Zdaniem niektórych historyków, takich jak [[Ludwik Birkenmajer]], pod koniec XV wieku pobierał nauki we [[Włocławek|Włocławku]]<ref name="Górski78">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 78}}</ref>. Nauczycielem wielkiego astronoma, wówczas jeszcze młodzieńca, mógł być kanonik włocławski Mikołaj Wodka z [[Kwidzyn]]a, doktor medycyny zajmujący się również astronomią i astrologią, jeden z domniemanych konstruktorów zegara słonecznego, znajdującego się na [[Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Włocławku|katedrze włocławskiej]]<ref name="Małłek">{{Cytuj pismo | nazwisko = Małłek | imię = Janusz | autor link = Janusz Małłek | tytuł = Gdzie Kopernik chodził do „szkoły średniej”? | url = http://glos.umk.pl/2010/04/kopernik/ | czasopismo = Głos Uczelni | adres czasopisma = http://glos.umk.pl | wolumin = XIX | wydanie = 4 | rok = 2010 | miesiąc = kwiecień | odpowiedzialność = Winicjusz Schulz – redaktor naczelny | wydawca = [[Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu|UMK]] | miejsce = Toruń | issn = 1230-9710 | język = pl | data dostępu = 2013-06-13}}</ref>. Teoria ta jest jednak mało prawdopodobna, bowiem matka astronoma po śmierci męża w 1483, nie wyprowadziła się z Torunia<ref name="Górski78">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 78}}</ref>. Istnieje jeszcze hipoteza, że Mikołaj wraz z Andrzejem uczęszczali do szkoły Braci Życia Wspólnego w [[Chełmno|Chełmnie]], jednak jest ona kwestionowana z uwagi na niską rangę szkoły i biedę panującą w mieście<ref name="Górski82">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 82}}</ref>. 

=== Studia w Krakowie ===
Dzięki protekcji [[Łukasz Watzenrode|Łukasza Watzenrodego]], w roku 1491 Andrzej i Mikołaj Kopernikowie rozpoczął studia na [[Uniwersytet Jagielloński|Akademii Krakowskiej]]<ref name="Górski91">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 91}}</ref> (Mikołaj podpisał się „''Nicolaus Nicolai de Thuronia''” co z łaciny oznacza: „Mikołaj, syn Mikołaja, z Torunia”)<ref name="Górski99">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 99}}</ref>. Czasy jego krakowskich studiów przypadły na okres świetności tzw. krakowskiej szkoły astronomiczno-matematycznej – wykładali tam m.in.: [[Marcin Król z Żurawicy|Marcin Król z Przemyśla]], [[Marcin Bylica|Marcin Bylica z Olkusza]], [[Maciej Miechowita|Maciej z Miechowa]] [[Jan z Głogowa]] czy [[Wawrzyniec Korwin]]<ref name="Górski100/4">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 100-104}}</ref>. Jednym z nauczycieli astronomii Kopernika był wówczas [[Wojciech Brudzewski|Wojciech z Brudzewa]], który nie prowadził zajęć na uczelni, ale wykładał prywatnie poza Akademią<ref name="Górski100/3">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 100-103}}</ref>. Mikołaj studiował na jednym roku z [[Paweł z Krosna|Pawłem z Krosna]], [[Piotr Tomicki|Piotrem Tomickim]] i [[Bernard Wapowski|Bernardem Wapowskim z Radochoniec]], z którym przyjaźnił się do końca życia<ref name="Górski100/4">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 100-104}}</ref>. Studia ukończył w 1495, bez uzyskania żadnego tytułu, gdyż utrudniło by to kontynuowanie nauki we Włoszech, dokąd wyjechał z bratem dzięki wsparciu finansowemu Łukasza Watzenrodego<ref name="Górski105">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 105}}</ref>. 

=== Święcenia ===
Prawdopodobnie w okresie studiów w Krakowie otrzymał [[Święcenia niższe|niższe święcenia]], bowiem 26 sierpnia 1495 został [[kanonik]]iem warmińskim<ref name="Kokowski101">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 101}}</ref>. Wbrew powszechnej opinii, nie posiadał on jednak [[sakrament święceń|święceń kapłańskich]], a założenie takie było wynikiem pomyłki XX-wiecznego kopernikologa, Lino Sighnolfiego<ref name="Kokowski369">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 369, przyp. 335}}</ref>. Odnalazł on dokument, datowany na 20 października 1497, na którym widniał napis „''Nicolaus Copernig, canonicus Vuermiensis (...), presbiter constitutus''” co się tłumaczy: „Mikołaj Kopernik, kanonik warmiński (...) stawiwszy się jako ksiądz”<ref name="Kokowski369" />. Powtórne badanie tego dokumentu wykazały jednak, że Sighnolfi błędnie odczytał napis, który brzmiał „''Nicolaus Copernig, canonicus Vuermiensis (...), personaliter constitutus''” czyli „Mikołaj Kopernik, kanonik warmiński (...) stawił się osobiście”<ref name="Kokowski369" />. Innym powodem, dla którego należy wątpić w wyższe święcenia był fakt, że kapłanom nie wolno było wówczas trudnić się medycyną<ref name="Górski147">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 147}}</ref>. Zdaniem większości kopernikologów astronom nie objął od razu kanonikatu (albo objął, ale wobec oporu [[Kapituła warmińska|kapituły warmińskiej]] – zrezygnował) i faktycznie odzyskał tytuł dopiero 20 października 1497<ref name="Kokowski370">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 370, przyp. 336}}</ref>.

=== Studia we Włoszech ===
[[Plik:Jan Matejko-Astronomer Copernicus-Conversation with God.jpg|thumb|''[[Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem]]'', obraz [[Jan Matejko|Jana Matejki]]]]
Dzięki staraniom wuja Łukasza w 1496 rozpoczął studia prawnicze na [[Uniwersytet Boloński|Uniwersytecie w Bolonii]], wpisując się w styczniu 1497 do albumu nacji niemieckiej bolońskiego Uniwersytetu Jurystów<ref name="Górski109">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 109}}</ref>. [[Nacja (uniwersytet)|Uniwersyteckie nacje]] były luźnymi [[korporacja akademicka|korporacjami]], grupującymi studentów wg bardzo ogólnych kryteriów geograficznych, a nie narodowych. Do nacji niemieckiej zaliczano wówczas m.in. Polaków, Czechów i Węgrów. Przyjaciółmi Mikołaja z tamtego okresu byli m.in.: przyszły poeta Ermico Caiado i kanonik Erhard Truchsess. Wykładowcami przyszłego astronoma, z zakresu prawa, byli między innymi filozof [[Alessandro Achillini]], latynista [[Antonio Urceo]] czy kanonista [[Antonio Burgos]], choć tematy prawnicze niezbyt interesowały Kopernika<ref name="Górski110">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 110}}</ref>. Nauczycielami, którzy wywarli na niego największy wpływ byli: astronom [[Dominik Maria Novara]], geograf [[Marek z Benewentu]] i malarz [[Francesco Francia]]<ref name="Górski112">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 112}}</ref>. Według Birkenmajera, lektura dzieła Novary ''De motu octavae spherae'' wywarła wpływ na myśl kopernikańską<ref name="Górski112">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 112}}</ref>.

20 października 1497 Kopernik pełnoprawnie objął kanonię warmińską, co zapewniło mu utrzymanie do końca życia (władzę sprawował poprzez Andrzeja Cletza i Krzysztofa Tapiaua)<ref name="Górski112">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 112}}</ref>. W 1500 odbył wraz z bratem [[Rodzina Mikołaja Kopernika#Rodzeństwo|Andrzejem Kopernikiem]] podróż do Rzymu, gdzie wygłosił kilka prywatnych wykładów<ref name="Górski112">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 112}}</ref>. Tam, w nocy z 5 na 6 listopada 1500, obserwował [[zaćmienie Księżyca]]<ref name="Górski113">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 113}}</ref>. W 1501 na krótko powrócił na [[Księstwo Warmińskie|Warmię]], po czym 28 sierpnia 1501 uzyskał zgodę kapituły warmińskiej na rozpoczęcie kolejnych studiów medycznych na [[Uniwersytet w Padwie|Uniwersytecie w Padwie]], kontynuując studia prawnicze<ref name="Górski113">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 113}}</ref>. Wraz z bratem Andrzejem wkrótce udał się do [[Italia (kraina historyczna)|Italii]].

Wśród historyków istnieje spór gdzie i kiedy Kopernik zaczął studia medyczne i czy skończył studia prawnicze jeszcze w Bolonii czy już w Padwie<ref name="Górski113/5">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 113-115}}</ref>. Dominuje pogląd, ze Kopernik uzyskał w Bolonii magisterium sztuki, ale studiował tam także przez rok medycynę<ref name="Górski113/5">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 113-115}}</ref>. Po przyjeździe do [[Padwa|Padwy]] wznowił studia medyczne, gdzie wykładowcami byli m.in.: [[Andrea Alpago]], [[Gabriele Zerbi]], [[Giovanni d`Aquila z Lanciano]] i [[Pietro Trapolin]]<ref name="Górski113/5">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 113-115}}</ref>. Wbrew treści [[epitafium]] na grobie Kopernika we Fromborku, astronom nigdy nie uzyskał stopnia doktora medycyny<ref name="Kokowski341">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 341, przyp. 253}}</ref>. Najprawdopodobniej uzyskał on stopień [[licencjat]]a, który pozwalał mu na prowadzenie praktyki lekarskiej, co przemawia za twierdzeniem, że studiował medycynę przez rok w Bolonii i kontynuował studia w Padwie przez dwa lata<ref name="Kokowski341">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 341, przyp. 253}}</ref><ref name="Górski116">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 116}}</ref>. W Padwie Kopernik studiował także filologię grecką, której uczył się od [[Niccolò Leonico Tomeo]] i pod jego wpływem zaczął tłumaczyć wiersze [[Teofilakt Symokatta|Teofilakta Symokatty]]<ref name="Górski118">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 118}}</ref>. Latem 1503 roku dobiegał koniec jego studiów i podjął się on obrony [[doktor (stopień naukowy)|doktoratu]] z [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]] na [[Uniwersytet w Ferrarze|Uniwersytecie w Ferrarze]] – pomyślny egzamin doktorski odbył się 31 maja 1503 roku<ref name="Górski118">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 118}}</ref>.

Przed 10 stycznia 1503, Kopernik objął [[scholasteria|scholasterię]] [[kolegiata Świętego Krzyża i św. Bartłomieja we Wrocławiu|wrocławską św. Krzyża]]<ref name="Górski273">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 273}}</ref>.

== Dorosłe życie ==
[[Plik:Symokatta epistole morales.jpg|thumb|Przekład dzieła [[Teofilakt Symokatta|Teofilakta Symokatty]], na okładce: herby Polski, Litwy, Krakowa]]
=== Pobyt w Lidzbarku ===
Mikołaj Kopernik powrócił do Polski pod koniec 1503 roku i w kilku następujących latach towarzyszył swojemu wujowi [[Biskupi warmińscy|biskupowi warmińskiemu]] Łukaszowi Watzenrode<ref name="Górski145">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 145}}</ref>. Dopiero w 1507 roku astronom został na stałe skierowany do [[Lidzbark Warmiński|Lidzbarka]], by wspierać swojego wuja<ref name="Górski146">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 146}}</ref>. Brał udział prawie we wszystkich czynnościach dyplomatycznych i administracyjnych biskupa, uczestniczył m.in. w zjazdach stanów [[Prusy Królewskie|Prus Królewskich]]<ref name="Górski159">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 159}}</ref>. Najprawdopodobniej był obecny na koronacji [[Zygmunt I Stary|Zygmunta I Starego]] w [[Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|katedrze wawelskiej]] 7 stycznia 1507, natomiast w 1509 uczestniczył w [[Sejm walny|sejmie krakowskim]]<ref name="Górski161">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 161}}</ref>. Ponieważ Kopernik był angażowany do niemal wszelkich spraw dyplomatycznych, sądowych i administracyjnych, nie pozostawało mu wiele czasu na sprawy naukowe<ref name="Górski162">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 162}}</ref>. Zajmował się on tam głównie czytaniem, bowiem Lidzbark posiadał dobrze wyposażoną bibliotekę<ref name="Górski163">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 163}}</ref>. W tym okresie Kopernik dokończył tłumaczenie „Listów” Symokatty i sporządził mapy Prus i Warmii<ref name="Górski165">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 165}}</ref>.

Prawdopodobnie Łukasz Watzenrode chciał by jeden z jego siostrzeńców objął po nim biskupstwo, jednak Andrzej w 1507 roku zachorował na [[trąd]] i wyjechał do Włoch na leczenie<ref name="Górski146">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 146}}</ref>. Wobec takich okoliczności biskup Watzenrode chciał przygotować Mikołaja do sakry, jednak astronom odmówił, wybierając karierę naukową<ref name="Górski147">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 147}}</ref>. Prawdopodobne jest, że brak chęci przyjęcia święceń kapłańskich przez Mikołaja Kopernika, spowodował konflikt pomiędzy nim a wujem – na tyle ostry, że w pierwszej połowie 1510 roku astronom opuścił Lidzbark i przeniósł się do [[Frombork]]a<ref name="Górski148">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 148}}</ref>. Od 8 listopada 1510 do 8 listopada 1513 pełnił tam rolę kanclerza kapituły<ref name="Górski148/177">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 148, 177}}</ref>.

5 kwietnia 1512 uczestniczył w wyborze nowego biskupa warmińskiego [[Fabian Luzjański|Fabiana Luzjańskiego]]<ref name="Górski175">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 175}}</ref>. Król [[Zygmunt I Stary]] sprzeciwił się temu wyborowi i zaczął negocjować z kapitułą warmińską<ref name="Górski175">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 175}}</ref>. W wyniku negocjacji prowadzonych przez Jana Sculettiego, ustalono, że król zaakceptuje Luzjańskiego, ale po jego śmierci kapituła ma przedłożyć królowi pełną listę kanoników, z których ten wybierze czterech faworytów<ref name="Górski175">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 175}}</ref>. Kopernik, wraz z 7 kanonikami podpisał 7 grudnia 1512 tzw. układ w [[Piotrków Trybunalski|Piotrkowie]], który gwarantował kapitule prawo wyboru biskupa spośród 4 faworytów królewskich, przy czym musieli oni pochodzić z Prus<ref name="Górski175">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 175}}</ref>. Następnie kanonicy przysięgę wierności [[Władcy Polski|królowi Polski]]<ref name="Górski175">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 175}}</ref>. Wśród kanoników formował się opór wobec ingerencji króla, a jednym z opozycjonistów był Andrzej Kopernik, który pomimo choroby, w 1512 powrócił do kraju. Kapituła odmówiła mu przyznania kanonii, natomiast rok później Mikołaj zrzekł się funkcji kanclerza<ref name="Górski179">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 179}}</ref>. 

=== Pobyt w Olsztynie ===
[[Plik:Olsztyn-zamek.jpg|thumb|Zamek w Olsztynie]]
[[Plik:Nicolai Copernici torinensis De revolutionibus orbium coelestium.djvu|thumb|''[[De revolutionibus orbium coelestium]]'', 1543]]
Nowym kanclerzem kapituły został [[Tiedemann Giese]], natomiast sam astronom w 1516 został administratorem dóbr kapituły i sprawował ten urząd do 1519, rezydując w [[Olsztyn]]ie<ref name="Górski180">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 180}}</ref>. Stąd w latach 1516–1521 zarządzał folwarkami kapituły w komornictwach olsztyńskim i [[Pieniężno|melzackim]]. W latach 1516–1519 przeprowadził zakrojoną na szeroką skalę akcję kolonizacji opuszczonych [[Łan (miara powierzchni)|łanów]] we wsiach, będących w posiadaniu kapituły<ref name="Górski183">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 183}}</ref>. Świadectwem tego są sporządzone przez niego [[regest]]y [[Lokacje łanów opuszczonych|''Locationes mansorum desertorum'']]<ref name="Górski182">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 182}}</ref>. Kiedy wybuchła [[Wojna polsko-krzyżacka 1519-1521|wojna polsko-krzyżackiej 1519–1521]], 4 stycznia 1520 astronom, wraz z Janem Sculettim, został oddelegowany do negocjacji z [[Wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego|wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego]] [[Albrecht Hohenzollern (1490-1568)|Albrechtem Hohenzollernem]] (bezskutecznych)<ref name="Górski183">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 183}}</ref>. Wkrótce potem 21 stycznia, Frombork, w którym przebywał Kopernik został napadnięty i spalony przez [[zakon krzyżacki|Krzyżaków]]<ref name="Górski183">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 183}}</ref>. Wobec opuszczenia Warmii przez większość członków kapituły, na barkach Kopernika spoczęło zadanie obrony zamków warmińskich<ref name="Górski184">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 184}}</ref>. W 1520 został mianowany administratorem dóbr Olsztyna (rezydując na [[Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie|zamku w Olsztynie]]) i wysłał do Zygmunta Starego list z prośbą o wsparcie wojskowe, który jednak został przechwycony przez Krzyżaków<ref name="Górski185">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 185}}</ref>. Jednakże król inną drogą dowiedział się o zagrożeniu głównej twierdzy w południowej [[Warmia|Warmii]] i w końcu listopada 1520 nadesłał posiłki – stu zbrojnych pod dowództwem Henryka Peryka z Janowic<ref name="Szorc">{{Cytuj książkę | nazwisko = Szorc | imię = Alojzy | autor link = Alojzy Szorc | tytuł = Mikołaj Kopernik, kanonik warmiński | wydawca = Warmińskie Wydaw. Diecezjalne | miejsce = Olsztyn | data = 1974 | strony = 34–35}}</ref>. Kopernik zwracał się także o pomoc do Jana Sculettiego z Elbląga, którą uzyskał i dzięki temu udało mu się obronić miasto<ref name="Górski187">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 187}}</ref>. Albrecht Hohenzollern, przegrywając wojnę, został zmuszony do zawarcia czteroletniego rozejmu, 5 kwietnia 1521 roku<ref name="Górski187">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 187}}</ref>. W tym samym roku, Mikołaj przestał być administratorem dóbr kapituły i 20 sierpnia został komisarzem [[Warmia|Warmii]]<ref name="Górski188">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 188}}</ref>. 

18 marca 1522 na Sejmie Stanów Pruskich w [[Grudziądz]]u Kopernik wystąpił z napisaną przez siebie mową ''Querela Capituli contra mgrum Albertum et eius ordinem super iniuriis irrogatis 1521 sub induciis belli'' (''Skarga kapituły na mistrza Albrechta i jego zakon z powodu krzywd wyrządzonych w 1521 podczas zawieszenia broni'')<ref name="Górski189">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 189}}</ref>. Na początku 1523, zaraz po śmierci biskupa Fabiana Luzjańskiego, Kopernik został mianowany generalnym administratorem biskupstwa warmińskiego i sprawował tę funkcję przez 8 miesięcy<ref name="Górski190">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 190}}</ref>. 14 kwietnia 1523, spośród czterech kandydatów królewskich, kapituła wybrała nowym biskupem [[Maurycy Ferber|Maurycego Ferbera]], natomiast Kopernik ponownie został kanclerzem kapituły na lata 1524-1525<ref name="Górski191">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 191}}</ref>. Po zakończeniu kadencji został oddelegowany jako poseł na sejmik warmiński, gdzie potępił [[reformacja|reformację]], a w 1529 po raz ostatni pełnił funkcję kanclerza kapituły warmińskiej<ref name="Górski193">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 193}}</ref>.

=== Pobyt we Fromborku ===
[[Plik:Copernicus Tower in Frombork.jpg|thumb|Wieża Kopernika we [[Frombork]]u – widok z dziedzińca]]
Po powrocie do Fromborka, Kopernik mógł spokojnie oddać się pracy naukowej. Według jego biografów, żył bardzo skromnie, poniżej przeciętnej pozostałych kanoników<ref name="Górski223/5">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 223-225}}</ref>. Wśród kanoników, była najliczniejsza grupa z Gdańska; z Torunia był tylko Kopernik i Snellenberg, a z Elbląga nie było nikogo<ref name="Górski223/5">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 223-225}}</ref>. Ponadto nikt nie podzielał astronomicznych zainteresowań Mikołaja, zatem musiał się on czuć samotnie<ref name="Górski223/5">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 223-225}}</ref>. Był za to ceniony jako ekonomista i lekarz<ref name="Górski226">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 226}}</ref>. W swoim księgozbiorze posiadał pozycje m.in. [[Valescus z Taranta|Valescusa z Taranty]] czy [[Arnold de Villanova|Arnolda de Villanovy]]<ref name="Górski227">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 227}}</ref>. Po śmierci, biskupa warmińskiego [[Maurycy Ferber|Maurycego Ferbera]], zgodnie ze zwyczajem, król przesłał cztery nazwiska do kapituły, aby spośród nich wybrać nowego ordynariusza<ref name="Górski236">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 236}}</ref>. Byli to: [[Jan Dantyszek]] (niezatwierdzony [[Biskup koadiutor|koadiutor]] Ferbera), Jan Timmermann (siostrzeniec Ferbera), Achacy von der Trenck oraz Mikołaj Kopernik<ref name="Górski236">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 236}}</ref>. Dantyszek został niemal natychmiast wybrany, (z powodu choroby, objął diecezję dopiero po roku), natomiast Tiedemann Giese został [[Biskupi chełmińscy|biskupem chełmińskim]]<ref name="Górski236">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 236}}</ref>. 

Po elekcji Dantyszka, Kopernik poświęcił się obserwacjom nieba i zrzekł się scholasterii wrocławskij<ref name="Górski236">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 236}}</ref>. Wkrótce potem, biskup chciał rozprawić się ze swoimi antagonistami, wśród których był [[Aleksander Sculteti]], bliski przyjaciel astronoma<ref name="Górski238">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 238}}</ref>. Dantyszek rzucił na niego podejrzenia o herezję i doprowadził do jego wygnania, co spowodowało jeszcze większe wyobcowanie Kopernika<ref name="Górski238">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 238}}</ref>. Chcąc załagodzić sytuację, biskup utrzymywał korespondencję z doktorem Mikołajem, wychwalając jego dzieło<ref name="Górski239">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 239}}</ref>. Pomimo chłodnych stosunków, biskup konsekwentnie popierał teorie astronoma. Pierwszy rękopis dzieła Kopernika miał zostać oddany do druku w 1535, przez [[Bernard Wapowski|Bernarda Wapowskiego]], lecz ten zmarł, a sam almanach zaginął<ref name="Górski240">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 240}}</ref>. Dzięki zabiegom Dantyszka, wieści o Koperniku i [[heliocentryzm|teorii heliocentrycznej]] dotarły do Wittenbergi i zainteresowały tamtejszego profesora matematyki [[Jerzy Joachim Retyk|Jerzego Retyka]]<ref name="Górski243">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 243}}</ref>. W 1539 Retyk przybył do Fromborka i przez kilka tygodni obserwował niebo i studiował teksty Kopernika<ref name="Górski244">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 244}}</ref>. Przez dwa następne lata, Retyk był uczniem Kopernika, zarówno w zakresie astronomii jak i trygonometrii (którą potem sam rozwinął w pracy ''De lateribus triangulorum'')<ref name="Górski245">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 245}}</ref>. W [[Bazylea|Bazylei]] w 1541 wyszło drukiem drugie wydanie ''Narratio prima'', w której Retyk głosił zasady heliocentryzmu<ref name="Górski245">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 245}}</ref>. Wiosną tego roku, zmęczony astronom pojechał do [[Kaliningrad|Królewca]], aby uleczyć radcę księcia Albrechta, Georga von Kunheima<ref name="Górski247">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 247}}</ref>. Pod koniec 1541 roku Retyk powrócił do Wittenbergi, natomiast w połowie 1542 Kopernik wysłał dzieło [[De revolutionibus orbium coelestium|De revolutionibus]] do druku w [[Norymberga|Norymberdze]]<ref name="Górski249">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 249}}</ref>. 

==Śmierć i dziedzictwo==
[[Plik:Death of Nicolaus Copernicus.PNG|thumb|left|Śmierć Mikołaja Kopernika, grafika [[Aleksander Lesser|Aleksandra Lessera]]]]
W grudniu 1542 astronom doznał [[udar mózgu|wylewu krwi do mózgu]], w wyniku czego utracił mowę, a prawa strona jego ciała zostałą sparaliżowana<ref name="Górski250">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 250}}</ref>. Przy chorym czuwali wówczas Fabian Emmerich oraz Jerzy Donner<ref name="Górski251">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 251}}</ref>. W czasie choroby, 21 marca 1543 została wydana książka astronoma i według legendy dotarła ona do Kopernika w ostatnim dniu jego życia<ref name="Górski251">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 251}}</ref>. Astronom zmarł 24 maja 1543 we Fromborku<ref name="Górski25">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 251}}</ref>. Jego kanonię objął Michał Loitz, wieżę – Achacy von Trenck, natomiast allodium – Leonard Niederhoff<ref name="Górski251">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 251}}</ref>.

Swój bogaty księgozbiór przekazał w [[testament|testamencie]] [[Archidiecezja warmińska|diecezji warmińskiej]]. Książki te wraz z [[archiwum]] [[Biskupi warmińscy|biskupów warmińskich]] i księgozbiorem [[Kapituła warmińska|kapituły warmińskiej]]<ref group="uwaga">Księgozbiór kapituły warmińskiej znajdujący się we Fromborku liczył przeszło 2 tysiące [[Wolumin (bibliotekoznawstwo)|woluminów]].</ref> w 1626 wpadły w ręce [[Szwedzi|Szwedów]], którzy [[szaber|splądrowali]] bibliotekę przy [[Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku|katedrze we Fromborku]]. Z polecenia [[Gustaw II Adolf|Gustawa II Adolfa]] zbiory te trafiły do biblioteki [[Uniwersytet w Uppsali|uniwersytetu w Uppsali]]. Dzięki takim „kulturalnym aspiracjom” Gustawa Adolfa biblioteka w Uppsali posiada obecnie najsłynniejsze na świecie kopernikana. Ze szwedzkiego raportu ''Bibliotheca Copernicana'' z 1914 wynika, że spośród 46 tomów kopernikańskich z notatkami astronoma 39 znajduje się w bibliotece uniwersytetu w Uppsali, dwa w bibliotece Obserwatorium Astronomicznego w Uppsali i jeden w Bibliotece Narodowej Szwecji. Obecnie zbiory te są obiektem polsko-szwedzkich projektów naukowych.

W 1629 [[Jan Brożek]] odnalazł i opublikował łaciński poemat Mikołaja Kopernika ''[[s:Siedm gwiazd|Septem sidera]]''.

== Życie prywatne ==
Mikołaj Kopernik był podejrzewany o konkubinat ze swoją gospodynią, [[Anna Schilling|Anną Schilling]]<ref name="Grzybowski263">{{Cytuj książkę | nazwisko = Grzybowski | imię = S. | tytuł = Mikołaj Kopernik | strony = 263}}</ref>. Relacje współczesnych astronomowi nakazują podejrzewać, że był on bardzo oddany swojej gospodyni, co wskazuje na fakt, że łączyła ich więcej niż przyjaźń<ref name="Grzybowski264">{{Cytuj książkę | nazwisko = Grzybowski | imię = S. | tytuł = Mikołaj Kopernik | strony = 264}}</ref>. Około 1 grudnia 1538 roku [[Biskupi warmińscy|biskup warmiński]] [[Jan Dantyszek]] zwrócił się listownie do kanonika fromborskiego Feliksa Reicha, by ten, w jego imieniu, publicznie potępił Kopernika za związek z kobietą<ref name="Górski237">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 237}}</ref><ref name="Kokowski368">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 368}}</ref>. Z listu Reicha do biskupa, datowanego na 23 stycznia 1539, wynika że kanonik wzbraniał się przed sprawianiem swojemu przyjacielowi problemów, zwłaszcza, że utrzymywał, iż nie zauważył niewłaściwego zachowania obojga<ref name="Kokowski368" />.

Dantyszek listownie kilka razy nakazywał Kopernikowi, aby usunął tę kobietę ze swojego domu, astronom jednak odwlekał tę decyzję, tłumacząc to trudnościami w znalezieniu dla niej nowego lokum<ref name="Górski237" />. Ostatecznie w styczniu 1539 Anna Schilling opuściła Frombork i wyjechała do Gdańska<ref name="Górski237" />.

== Wkład w rozwój nauki ==
[[Plik:CopernicSystem.png|thumb|Kopernikowska wizja wszechświata ''De revolutionibus orbium coelestium'']]
Pierwsze wydanie epokowej pracy ''[[De revolutionibus orbium coelestium]]'', dedykowanej papieżowi [[Paweł III (papież)|Pawłowi III]]<ref name="Krynicki">{{Cytuj książkę | nazwisko = Krynicki | imię = Władysław | autor link = Władysław Krynicki | tytuł = Dzieje Kościoła powszechnego | wydawca = Księgarnia Powszechna | miejsce = Włocławek | data = 1914 | strony = 516}}</ref>, wydrukowane zostało w [[Norymberga|Norymberdze]]<ref group="uwaga">Drugie wydanie ukazało się w [[Bazylea|Bazylei]] w 1566.</ref> w 1543 w nakładzie 400–500 egzemplarzy. Egzemplarz pierwszego wydania znajdował się w zbiorach ''Collegium Hosianum'' w [[Braniewo|Braniewie]]. W 1626 dzieło to wraz z innymi łupami trafiło do [[Szwecja|Szwecji]].

* rozpowszechnienie [[Heliocentryzm|teorii heliocentrycznej]] ([[astronomia]]), pierwszy raz sformułowanej przez [[Arystarch z Samos|Arystarcha z Samos]];
* sformułowanie [[Prawo Kopernika-Greshama|prawa Kopernika-Greshama]] ([[ekonomia]]);
* sformułowanie [[Twierdzenie Kopernika|twierdzenia Kopernika]] ([[geometria]]).

Na apel [[Sobory laterańskie|Soboru Laterańskiego]] w 1513 opracował i wysyłał do [[Rzym]]u własny projekt reformy [[kalendarz]]a. Wówczas też otrzymał od kapituły warmińskiej dom we [[Frombork]]u, gdzie w 1514 kupił na własność za 175 [[Grzywna (jednostka miar)|grzywien]] srebra basztę północno-zachodnią w obrębie wewnętrznych murów warowni fromborskiej. Było to miejsce dogodne do obserwacji astronomicznych, a na jej zapleczu zbudował płytę obserwacyjną ([[pavimentum]]) i sporządził wzorowane na starożytnych instrumenty astronomiczne ([[Kwadrant (instrument)|kwadrant]], [[triquetrum]] i [[sfera armilarna|sferę armilarną]]). We Fromborku przeprowadził około 30 zarejestrowanych obserwacji astronomicznych. Obserwował m.in. [[Mars]]a i [[Saturn]]a, przeprowadził serię czterech obserwacji [[Słońce|Słońca]]. Odkrył wówczas zmienność [[Ekscentryczność (fizyka)|mimośrodu]] Ziemi i ruch [[Apsyda (astronomia)|apogeum]] słonecznego względem [[Teoria geocentryczna#Sfera gwiazd stałych|gwiazd stałych]].

W 1517 powstała nieoficjalnie pierwsza wersja traktatu monetarnego zidentyfikowana jako napisana przez Mikołaja Kopernika<ref name=""Koźliński">{{Cytuj książkę | nazwisko = Koźliński | imię = Tomasz | tytuł = Współczesne zjawiska w gospodarce | wydawca = Wydawnictwo Naukowe UMK | miejsce = Toruń | data = 2006 | strony = 133–156 | isbn = 83-9220-062-4 | rozdział = Postulaty monetarne Mikołaja Kopernika a wspólna waluta euro}}</ref>. W 1519 napisał on drugą wersję traktatu monetarnego, różnie nazywaną, w zależności od tłumaczenia i przekładu, między innymi ''[[Monetae cudendae ratio|Traktatem o monetach]]''. Na zjeździe stanów Prus Królewskich w [[Grudziądz]]u (rozpoczętym 17 marca 1522)<ref name="Biskup">{{Cytuj książkę | nazwisko = Biskup | imię = Marian | autor link = Marian Biskup | tytuł = Akta stanów Prus Królewskich | wydawca = Instytut Historii Nauki, Oświaty i Techniki PAN | strony = 205 | isbn = 83-9008-917-3 | nazwisko2 = Janosz-Biskupowa | imię2 = Irena | autor link2 = Irena Janosz-Biskupowa | tom = VIII | tytuł tomu = 1520–1526}}</ref>, wygłosił publicznie traktat o monetach (21 marca). W swoim wystąpieniu zaapelował o unifikację systemu monetarnego, z jednoczesnym zachowaniem [[Szeląg (moneta)|szeląga]] jako waluty<ref name="Górski203">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 203}}</ref>. Chciał jednak, aby ustalić stały stosunek szeląga do grosza (60 szelągów miało się równać 20 groszom)<ref name="Górski203">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 203}}</ref>. Kilka miesięcy później, gdańska mennica rozpoczęła bić nową monetę, lecz wobec protestów szlachty, król wstrzymał emisję<ref name="Górski204">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 204}}</ref>. Po [[hołd pruski 1525|hołdzie pruskim]] Prusy Zakonne straciły prawo do bicia własnej monety, a mennice większych miast zostały zamknięte<ref name="Górski204">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 204}}</ref>. W lipcu 1526 ustalono, że zostanie wprowadzona nowa, „lepsza” moneta z wizerunkiem króla<ref name="Górski204">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 204}}</ref>. Sprzeciwiał się temu książę Albrecht, jednak edykt królewski, wydany 8 maja 1528 zarządził bicie nowej monety, zgodnie z postulatami Kopernika ([[prawo Kopernika-Greshama]])<ref name="Górski206">{{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = K. | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | strony = 206}}</ref>. Myśl ekonomiczna, w dziedzinie określanej obecnie jako [[polityka pieniężna]], została później jeszcze bardziej rozwinięta. W 1528 Kopernik ukończył dzieło tłumaczone jako „''Sposób bicia monety''”.

== Odbiór ==
Przeciwko systemowi Kopernika wystąpili w oparciu o [[Biblia|Biblię]] m.in. [[Marcin Luter]] i [[Filip Melanchton]].
Według [[Kościół katolicki|teologów katolickich]] teoria Kopernika nie była udowodniona w stopniu, który usuwałby wątpliwości natury naukowej i teologicznej. Najwybitniejsi filozofowie i astronomowie epoki: [[Tycho Brahe]], [[Justus Lipsius]], [[Joseph Scaliger]], [[Francis Bacon (filozof)|Francis Bacon]] opowiadali się za systemem Ptolemeusza. W 1620 Kongregacja [[Indeks ksiąg zakazanych|Indeksu Ksiąg Zakazanych]] uznała, że nowej teorii nie można podawać jako pewnik, zezwalając jednak na traktowanie jej jako hipotezy. Dopiero w 1757 dzieło Kopernika zdjął z indeksu papież [[Benedykt XIV]]<ref name="Krynicki" />.

== Odnalezienie grobu i ponowny pogrzeb ==
[[Plik:Nicolaus Copernicus epitaph.PNG|thumb|upright|left|Epitafium Kopernika w katedrze fromborskiej]]
[[Plik:KOS sarkofag ze szczątkami Kopernika.jpg|thumb|Sarkofag ze szczątkami Kopernika w [[Bazylika konkatedralna św. Jakuba w Olsztynie|Bazylice katedralnej]] w Olsztynie]]
[[Plik:Grabmal Nikolaus Kopernikus Frauenburger Dom 2010.jpg|thumb|upright|Grób Kopernika w katedrze fromborskiej]]
{{Galeria
|Nazwa = Pomniki Kopernika
|wielkość = 240
|pozycja = right
|margines_lewy = 1em
|Plik:6 Warszawa 153.jpg|[[Pomnik Mikołaja Kopernika w Warszawie]]; dzieło [[Bertel Thorvaldsen|Bertela Thorvaldsena]]
|Plik:Pomnik Mikołaja Kopernika.JPG|Pomnik Mikołaja Kopernika w Toruniu na Rynku Staromiejskim
|Plik:Pomnik Mikołaja Kopernika w Łodzi.jpg|Pomnik Mikołaja Kopernika autorstwa [[Jadwiga Janus|Jadwigi Janus]]
}}
Domniemanym miejscem pochówku astronoma była [[Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku|katedra we Fromborku]], w której biskup [[Marcin Kromer]], w 1580, zamieścił epitafium (na południowej ścianie, w pobliżu grobu św. Bartłomieja)<ref name="Kokowski40">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 40}}</ref>. Jednakże, koncepcja ta została podana w wątpliwość, za sprawą Melchiora Pyrnesiusa, który dwa lata później ufundował Kopernikowi epitafium w toruńskim [[Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu|kościele św. Janów]]<ref name="Kokowski41">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 41}}</ref>. W XVIII wiku epitafium Kromera zostało zniszczone i zastąpione nowym<ref name="Kokowski41" />.
Grobu Mikołaja Kopernika poszukiwano kilkakrotnie, skupiając się na bardziej prawdopodobnym Fromborku<ref name="Kokowski41" />. Pierwsze takie prace podjęło Warszawskie Towarzystwo Naukowe w 1802, kolejne przeprowadzono w 1909 i 1939<ref name="Kokowski42">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 42}}</ref>. Prawdopodobnie w czasie [[II wojna światowa|II wojny światowej]] poszukiwania prowadzili także Niemcy, którzy stwierdzili, że grób musi się znajdować niedaleko ołtarza św. Wacława (obecnie św. Krzyża)<ref name="Kokowski42" />. Wszystkie te próby zakończyły się niepowodzeniem.

Od 2004 podejmowane były próby odnalezienia [[Grób|grobu]] Kopernika w archikatedrze we [[Frombork]]u przez zespół prof. [[Jerzy Gąssowski|Jerzego Gąssowskiego]] oraz pracowników Instytutu Antropologii i Archeologii [[Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku|Wyższej Szkoły Humanistycznej]] w Pułtusku<ref name="Kokowski42" />. Zespół opierał się na zmodyfikowanej przez olsztyńskiego historyka – dra [[Jerzy Sikorski|Jerzego Sikorskiego]] teorii niemieckiego badacza dziejów Kopernika – Leopolda Prowego, który zwrócił uwagę, że do XVIII wieku obowiązywał zwyczaj oddawania kanonikom pod dożywotnią opiekę poszczególnych ołtarzy w katedrze, pod którymi spoczywali po śmierci<ref name="Kokowski42" />. Kopernik był kanonikiem fromborskiej katedry, z dokumentów pisanych wynikało, że jego pieczy powierzono ołtarz Świętego Krzyża, dlatego pod tym ołtarzem prowadzone były wykopaliska<ref name="Kokowski42" />. W 2004 nie udało się odnaleźć szczątków astronoma, lecz podczas poszukiwań odkryto kilka innych grobów z różnych epok.
W 2005 poszukiwania zaowocowały odnalezieniem trumien i kilku szkieletów. Dokładne wyniki badań potwierdziły, że jeden z niekompletnych szkieletów należał najprawdopodobniej do Kopernika. Świadczy o tym m.in. pozytywny wynik porównania zrekonstruowanego, prawdopodobnego wyglądu twarzy na podstawie odnalezionej czaszki pochowanej osoby (wykonanego przez podinspektora mgr Dariusza Zajdla, eksperta z zakresu antroposkopii kryminalistycznej z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego [[Komenda Główna Policji|Komendy Głównej Policji]] w Warszawie) z zachowanymi portretami astronoma<ref name="Kokowski43">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 43}}</ref>. Zespół profesora Gąssowskiego ogłosił wówczas odnalezienie grobu Kopernika z „97% pewnością”<ref name="Kokowski43" />. Na etapie prowadzonych badań antropometrycznych i dokumentacyjnych wykonano także trójwymiarowe (3D) skanowanie czaszki (wykonane przez antropologa mgr Sebastiana Tyszczuka i Pracownie Pomiaru Przestrzennego 3Database.pl), dokumentacja taka pozwoli między innymi na wykonanie rekonstrukcji twarzy metodą Gierasimowa w oparciu o model czaszki wykonany z tworzywa sztucznego w technice produkcji sterowanej numerycznie. W przypadku potwierdzenia postawionej przez archeologów tezy o odnalezieniu czaszki Mikołaja Kopernika, uzyskano by formę odlewniczą do wykonania naturalistycznego modelu głowy i popiersia Mikołaja Kopernika w chwili śmierci.

Rekonstrukcja twarzy metodą plastyczną ([[metoda Gierasimowa]]) stanowić będzie także weryfikację poprawności wcześniej wykonanej zmodyfikowanej rekonstrukcji graficznej. Wiadomo, że w nowej rekonstrukcji Kopernik będzie miał jasne oczy<ref name="Bogdanowicz-2009">{{Cytuj pismo | nazwisko = Bogdanowicz | imię = W. | nazwisko2 = Allen | imię2 = M. | tytuł = Genetic identification of putative remains of the famous astronomer Nicolaus Copernicus | czasopismo = Proceedings of the National Academy of Sciences | url = http://www.pnas.org/content/106/30/12279.full}}</ref>. Metody plastycznej nie można było zastosować bez uzyskania kopii czaszki. Metoda ta polega na oblepianiu czaszki masą plastyczną – zgodnie z morfologią budowy czaszki oraz średnimi grubościami tkanki miękkiej. W metodzie Gierasimowa oblepiona masą plastyczną czaszka stanowi szkielet dla wykonanej rekonstrukcji.

Potwierdzenie autentyczności odnalezionej czaszki początkowo zamierzano uzyskać dzięki zbadaniu [[Kwas deoksyrybonukleinowy|DNA]]<ref name="Bogdanowicz-2009" /> biskupa warmińskiego i zarazem wuja astronoma [[Łukasz Watzenrode|Łukasza Watzenrode]] lub innych jego krewnych, jednak miejsca ich pochówków są nieznane<ref name="Kokowski43" />. Ostatecznie, pozytywna identyfikacja szczątków Kopernika stała się możliwa w 2008 dzięki należącej do astronoma księdze Stöfflera, którą po [[potop szwedzki|potopie]] Szwedzi zrabowali, a obecnie jest w muzeum w [[Uppsala|Uppsali]]<ref name="Kokowski44">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = M. | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | strony = 44}}</ref>. Materiał genetyczny pobrany z kilku włosów znalezionych w księdze w dwóch okazał się identyczny z materiałem genetycznym osoby, której szczątki odnaleziono w katedrze fromborskiej<ref name="Bogdanowicz-2009" />. Syn Mikołaj odziedziczył od Barbary Kopernik [[Haplogrupa#Haplogrupy mitochondrialnego DNA|haplogrupę H]]<ref name="Bogdanowicz-2009" />.

19 lutego 2010, w 537 rocznicę narodzin astronoma [[Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej|IUPAC]] nadała pierwiastkowi 112 nazwę [[Kopernik (pierwiastek)|kopernik]] ({{łac.|copernicium}})<ref name="PTChem">{{cytuj pismo | url = http://cryst.p.lodz.pl/KTCh/data/uploads/orbital_2010-4-5_pierwiastek_112_.pdf | tytuł = Informacja w sprawie polskiej nazwy dla nowego pierwiastka Copernicium o liczbie atomowej 112 | rok = 2010 | miesiąc = lipiec-październik | czasopismo = Orbital | wydawca = [[Polskie Towarzystwo Chemiczne]] | strony = 210 | język = pl | data dostępu = 2014-02-07}}</ref>.
W tym samym dniu w [[Bazylika katedralna św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Toruniu|Bazylice katedralnej św. Janów w Toruniu]] odbyła się uroczysta msza, podczas której był wystawiony sarkofag z doczesnymi szczątkami Mikołaja Kopernika<ref name="tvp">{{Cytuj stronę | url = http://www.tvp.info/1840383/drugi-pogrzeb-mikolaja-kopernika | tytuł = Drugi pogrzeb Mikołaja Kopernika | opublikowany = [[TVP Info]] | język = pl | data dostępu = 2014-07-16}}</ref>. Następnie sarkofag został przewieziony do Olsztyna, gdzie do 16 marca wystawiony był na widok publiczny w [[Bazylika konkatedralna św. Jakuba w Olsztynie|Bazylice konkatedralnej św. Jakuba]], a następnie do 21 maja na [[Zamek Kapituły Warmińskiej w Olsztynie|Zamku Kapituły Warmińskiej]]. Stamtąd 21 maja sarkofag został przewieziony do [[Frombork]]a, gdzie 22 maja w [[Bazylika archikatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku|Bazylice Katedralnej]] odbyła się ponowna ceremonia pogrzebowa Mikołaja Kopernika. W drodze do Fromborka kondukt z sarkofagiem Kopernika zatrzymał się w miastach z nim związanych – [[Dobre Miasto|Dobrym Mieście]], [[Lidzbark Warmiński|Lidzbarku Warmińskim]], [[Orneta|Ornecie]], [[Pieniężno|Pieniężnie]] i [[Braniewo|Braniewie]]<ref name="rp">{{Cytuj stronę | url = http://www.rp.pl/artykul/484169.html | tytuł = Drugi pogrzeb Kopernika | opublikowany = [[Rzeczpospolita (gazeta)|Rzeczpospolita]] | język = pl | data dostępu = 2014-07-16}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Lokacje łanów opuszczonych]] – rękopis Mikołaja Kopernika z dziedziny ekonomii
* [[Federacja Miast Kopernikowskich]]
* [[Rok Kopernikański]]
* [[Szlak Kopernikowski (pieszy)|Szlak Kopernikowski]]

{{Uwagi|uwagi=
<ref name="u1">W wielu inskrypcjach nazwisko jest uzupełnione o informację o Toruniu, np. na karcie tytułowej ''De revolutionibus orbium coelestium'' zapisano ''Nicolai Copernici Torinensis'' (1543, [[:Plik:Pkopernik.png|zdjęcie]]). Z kolei na pomniku Kopernika w Toruniu (1853, [http://www.torun.webd.pl/kopernik/kopernikp1.jpg zdjęcie]) oraz na epitafium w katedrze fromborskiej (1735, [[:Plik:Nicolaus Copernicus epitaph.PNG|zdjęcie]]) widnieje napis ''Nicolaus Copernicus Thorunensis''.</ref>
<ref name="u2">Określenia „polski astronom” używa m.in. [[Wielka Encyklopedia Powszechna PWN]] (tom 6, wyd. 1965) jak również niektóre wydawnictwa w języku angielskim, np. Encyklopedia Britannica (→ [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/136591/Nicolaus-Copernicus Nicolaus Copernicus]), World Book Encyclopedia (→ [http://photo.pds.org:5005/advanced/article?id=ar132860&st=copernicus Copernicus]) i Cambridge Biographical Encyclopedia (str. 232, 1994, ISBN 0-521-43421-1)</ref>
<ref name="u3"> Właściwie ''De revolutionibus'' – o obrotach. Drugi człon tytułu został dodany pod wpływem zastrzeżeń wysuniętych przez cenzurę kościelną, aby nie podkreślać ruchu obrotowego [[Ziemia|Ziemi]].</ref>
<ref name="u4">W XVI wieku określenie to oznaczyło naukowca zajmującego się gwiazdami i było synonimem astronoma.</ref>
}}

{{Przypisy|2|przypisy=
<ref name="Stanford">{{Cytuj stronę | url = http://plato.stanford.edu/archives/sum2005/entries/copernicus/ | tytuł = Nicolaus Copernicus | opublikowany = [[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] | język = en | data dostępu = 2014-07-09}}</ref>
}}

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Górski | imię = Karol | autor link = Karol Górski | tytuł = Mikołaj Kopernik: środowisko społeczne i samotność | wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika|Wydawnictwo UMK]] | miejsce = Toruń | data = 2012 | isbn = 978-83-231-2777-2 | język = pl}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Kokowski | imię = Michał | autor link = Michał Kokowski | tytuł = Różne oblicza Mikołaja Kopernika. Spotkania z historią interpretacji | wydawca = [[Instytut Historii Nauki PAN|IHN PAN]], [[Polska Akademia Umiejętności|PAU]] | miejsce = Warszawa-Kraków | data = 2009 | isbn = 978-83-87992-67-5 | język = pl}}
* {{Cytuj książkę | nazwisko = Grzybowski | imię = Stanisław | autor link = Stanisław Grzybowski (historyk) | tytuł = Mikołaj Kopernik | wydawca = [[Książka i Wiedza]] | miejsce = Warszawa | data = 1972 | język = pl}}
* {{Cytuj pismo | nazwisko = Bogdanowicz | imię = Wiesław | nazwisko2 = Allen | imię2 = Marie | nazwisko3 = Branicki | imię3 = Wojciech | nazwisko4 = Lembring | imię4 = Maria | nazwisko5 = Gajewska | imię5 = Marta | nazwisko6 = Kupiec | imię6 = Tomasz | tytuł = Genetic identification of putative remains of the famous astronomer Nicolaus Copernicus | czasopismo = [[Proceedings of the National Academy of Sciences]] | wolumin = 106 | numer = 30 | strony = 12279-82 | miesiąc = Jul | rok = 2009 | doi = 10.1073/pnas.0901848106 | pmid = 19584252 | url = http://www.pnas.org/content/106/30/12279.full}}

== Linki zewnętrzne ==
{{Wikisłownik|Kopernik|kopernikański}}
* [http://kpbc.umk.pl/publication/29286 Mikołaj Kopernik: ''Wybór pism w przekładzie polskim''], Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa
* [http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=220016 Nicolai Copernici Torinensis ''De Revolutionibus orbium coelestium''], Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa
* [http://pka.bj.uj.edu.pl/bjmanus/revol/titlpg_e.html Manuscript ''De revolutionibus''], Jagiellonian Library {{lang|en}}
* [http://www.opracowanie.eu/kopernik.htm Fragment ''Commentariolus''] {{Lang|pl}}
* [http://copernicus.torun.pl/ Nicolaus Copernicus Thorunensis] – kopernikański portal naukowy {{lang|pl|en}}
* [http://www.bu.umk.pl/de-revolutionibus... ''De revolutionibus ...''], Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
* [http://www.frombork.art.pl/ Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku]

{{Kontrola autorytatywna}}

{{DEFAULTSORT:Kopernik, Mikołaj}}
[[Kategoria:Mikołaj Kopernik| ]]
[[Kategoria:Polscy astronomowie]]
[[Kategoria:Polscy astrologowie]]
[[Kategoria:Kanonicy warmińscy]]
[[Kategoria:Polscy lekarze]]
[[Kategoria:Polscy ekonomiści]]
[[Kategoria:Polscy matematycy]]
[[Kategoria:Polscy tłumacze poezji]]
[[Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy]]
[[Kategoria:Polscy kanoniści]]
[[Kategoria:Naukowcy I Rzeczypospolitej]]
[[Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-krzyżackiej 1519-1521 (strona polska)]]
[[Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej]]
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Padwie]]
[[Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Ferrarze]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Toruniem]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Olsztynem]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Krakowem]]
[[Kategoria:Ludzie związani z Wrocławiem]]
[[Kategoria:Pochowani w bazylice archikatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku]]
[[Kategoria:Postacie renesansu]]
[[Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1473]]
[[Kategoria:Zmarli w 1543]]