Difference between revisions 41017294 and 41689417 on plwiki

{{Wojna infobox
 |epoka      = nowożytność
 |nazwa      = I wojna z Królestwem Majsur [[1767]]-[[1769]]
 |konflikt   =
 |grafika    = Anglo-Mysore War 1 and 2.png
 |opis       =
 |data       = [[1767]]-[[1769]]
 |miejsce    = [[Mysore]]
 |wynik      = Zwycięstwo Mysore
 |przyczyna  =
 |terytorium = [[Indie]]
 |strona1    = [[Plik:Flag of the British East India Company (1707).svg|25px]] [[Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska]]
 |strona2    = [[Plik:Flag_of_the_princely_state_of_Mysore.gif|25px]] [[Mysore]]
[[Plik:Drapeau Hyderabad.png|25px]] [[Hydeajdarabad (księstwo)|Hajdarabad]]
 |dowódca1   = Colonel Smith
 |dowódca2   = Hyder Ali
 |siły1      = nieznane
 |siły2      = nieznane
 |straty1    = nieznane
 |straty2    = nieznane
}}
{{Wojny Brytyjczyków z Królestwem Majsur}}
'''I wojna z Królestwem Majsur''' ([[Mysore]]) [[1767]]-[[1769]].

Na początku XVIII w znaczna część [[Indie|Indii]] podlegała władzy cesarza [[Wielcy Mogołowie|Mogołów]] [[Aurangzeb]]a. Po jego śmierci cesarstwo rozpadło się na szereg niewielkich królestw. W połowie wieku w lokalne konflikty coraz częściej zaczęły angażować się brytyjskie oraz francuskie Kompanie Handlowe. W trakcie [[III wojna w Karnatace (1757-1763)|III wojny w Karnatace]], Brytyjczykom udało się zająć [[Madras]], [[Bombaj]] oraz [[Kalkuta|Kalkutę]]. Na wschodzie największe wpływy posiadał Nawab  Karnataki Ali Khan a także Asaf Jah II - Nizam Hydeajdarabadu - aspirujący do objęcia władzy w Królestwie [[Mysore]]. Dynastią rządzącą w Mysore była Dynastia Wadiyar. W rzeczywistości od roku [[1761]] na tronie zasiadał muzułmański władca Hyder Ali. Wszystkie wyżej wymienione frakcje konkurowały ze sobą, starając się pozyskać wsparcie Francuzów i Brytyjczyków. Celem Kompanii Handlowych było natomiast zwiększenie swoich wpływów na ziemiach skonfliktowanych królestw, które wspierano pomocą militarną oraz finansową. 

[[Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska]] zamierzała uzyskać dogodne połączenie pomiędzy Madrasem i Bombajem. Do tego potrzebne było jednak zajęcie rejonu północnej Sarkary, podlegającej wpływom Nizama [[Hydeajdarabad (księstwo)|Hajdarabadu]]u, będącego ówcześnie w sojuszu z Marathami. Obie strony obawiając się ekspansywnej polityki Hydera Alego planowały podjęcie kampanii na terytorium sąsiada.
 
W roku [[1766]] Brytyjczycy zajęli północną Sarkarę. W odpowiedzi na to Nizam Hydeajdarabadu zagroził wypowiedzeniem wojny Kompanii Wschodnioindyjskiej. Jego sytuacja finansowa uniemożliwiała mu jednak podjęcie jakiekolwiek akcji militarnej. W ten sposób Brytyjczycy szybko zajęli cztery z pięciu prowincji Sarkary, a w zamian za piątą obiecali Alemu pomoc finansową i militarną w konfliktach wewnętrznych. Ali odrzucił propozycje brytyjskie, powołując się na sojusz zawarty z Hydeajdarabadem. 

[[Plik:HyderAli.jpg|150px]]
* Hyder Ali

Wojna rozpoczęła się w styczniu [[1767]] r. atakiem Marathów na północne ziemie Majsuru. Gdy Marathowie dotarli do rzeki [[Tungabhadra]], Ali poprosił o rozejm. Po wynegocjowaniu znacznej sumy pieniędzy najeźdźcy wycofali się poza rzekę [[Kryszna|Kryszna (rzeka)]]. W tym samym czasie na ziemie Majsuru wkroczyła armia Nizama. Z pomocą wojsk brytyjskich dowodzonych przez Colonela Josepha Smitha, Nizam odniósł kilka zwycięstw. 

W maju 1767 r. Brytyjczykom doniesiono o toczących się akurat rozmowach pokojowych pomiędzy Mysore a Hyderabdem. W tej sytuacji Colonel Smith wycofał się z zajętych wcześniej terenów. W wyniku rozmów Hyder Ali zawiązał z Nizamem z Hydeajdarabadu nowy sojusz wojskowy po czym sprzymierzone siły Hydera i Mysore zaatakowały posterunki brytyjskie w Changama. Po zajęciu przez wojska Hydera Kaveripattinam, w dniu [[26 września]] 1767 doszło do bitwy pod [[Tiruvannamalai]] zakończonej pomyślnie dla Brytyjczyków. Nadciągajaca pora deszczowa zmuszała Hydera do pośpiechu. Jego siły zdobyły kilka kolejnych posterunków przeciwnika a następnie obległy Ambur. W grudniu 1767 r. po nadciągnięciu posiłków brytyjskich Hyder Ali zakończył oblężenie i wycofał si(contracted; show full)ycięzcą. W roku [[1770]] zaatakował on Marathów nie obawiając się już poparcia przeciwnika przez Kompanię Wschodnioindyjską. Przewagę w konflikcie osiągnęli jednak Marathowie, którzy wtargnęli na ziemie Mysore. Ali poprosił wówczas o pomoc Brytyjczyków, a nowy konflikt przerodził się wkrótce w tzw. [[I wojna z Imperium Marathów (1775-1782)|I wojnę z Marathami]]. Konflikt wewnętrzny trwał do roku [[1779]], kiedy to doszło do ponownego przetasowania sił i sojuszu pomiędzy Marathami, Majsurem oraz Nizamem z H
ydeajdarabadu skierowanego przeciwko Brytyjczykom. Kolejna wojna pomiędzy Majsurami a Marathami miała miejsce w latach [[1785]]-[[1787]] krótko po zakończeniu tzw. [[II wojna z Królestwem Majsur (1780-1784)|II wojny Brytyjczyków z Królestwem Majsur (1780-1784)]]. Konflikt zakończono ostatecznie pokojem w Gajendragad. 

Wojna Mysore ukazała złożoność sytuacji w regionie, sprzymierzeniec w krótkim czasie stawał się wrogiem a żadna ze stron nie gwarantowała pozostania w obozie sojusznika. Sytuację tę w następnych latach będą starały się na swoja korzyść wykorzystać władze Kompanii Wschodnioindyjskiej. 

'''Literatura:''' 
* The History of the British Empire in India, Verlag:Adamant Media Corporation (16. Juli 2001) ISBN 0543803295
* The Tiger of Mysore: A Story of the War with Tippoo Saib, George Alfred Henty, BiblioBazaar (8. Februar 2007) ISBN 978-0554151915

[[Kategoria:Wojny w historii Indii]]