Difference between revisions 42908677 and 43251112 on plwiki

{{Dopracować|źródła=2008-06|styl}}
'''Flota rzymska''' ([[Łacina|łac.]] ''{{łac.|classis''}}) – siły morskie [[Starożytny Rzym|starożytnego Rzymu]], ich głównym celem była obrona mórz i rzek imperium. Jej główne ośrodki znajdowały się w [[Rawenna|Rawennie]] i [[Misenum]], mniejsze zaś w niektórych prowincjach nadmorskich i na [[Ren]]ie oraz [[Dunaj]]u. Marynarze rekrutowali się z najniższych grup społeczeństwa rzymskiego, nawet spośród [[niewolnictwo|niewolników]]. Od czasów [[Klaudiusz (cesarz)|Klaudiusza]] we flocie mogli służyć tylko wyzwoleńcy i mieszkańcy nadmorskich prowincji. Dowódcami (&#x(contracted; show full)]owie ponownie zbudowali silną flotę. [[Sekstus Pompejusz]], w swoim konflikcie z [[Oktawian August|Oktawianem]], otrzymał dowództwo nad [[Italia (kraina historyczna)|italską]] flotą przez senat w [[43 p.n.e.]] i kontrolował ważny politycznie przewóz [[zboża]] z [[Sycylia|Sycylii]] do Rzymu. Po porażce Sekstusa w [[42 p.n.e.]], Oktawian zapoczątkował ogromne morskie zbrojenia, wspomagane przez jego najbliższego współpracownika, [[Marek Agrypa|Marka Agrypę]]. Statki zostały zbudowane przy Rawennie i [[Ostia
 Antica|Ostii]], zbudowano nowy port, [[Portus Julius]], zwerbowano wielu żołnierzy i wioślarzy, wliczając w to ponad 20 000 niewolników. Agrypa również wprowadził nowe morskie rodzaje [[broń|broni]], takie jak katapulty strzelające hakami (''harpago'') i [[wieża|wieże]] na końcu każdego statku. W końcu, Oktawian i Agrypa zwyciężyli Sekstusa w [[Bitwa pod Naulochus|Bitwie pod Naulochus]] w [[36 p.n.e.]], kładąc kres całemu oporowi Pompejusza. Siła Oktawiana ponadto była zademonstrowana przeciwk(contracted; show full)

== Admirałowie ==
* [[Gajusz Duiliusz]], zwycięzca [[bitwa morska pod Mylae|bitwy pod Mylae]] (260 p.n.e.)
* [[Marek Atyliusz Regulus]], zwycięzca [[Bitwa morska koło przylądka Eknomos|bitwy koło przylądka Eknomos]] (256 p.n.e.)
* [[Gajusz Lutatiusz Kato]], zwycięzca [[
bBitwa morska koło Wysp Egadzkich|bitwy koło Wysp Egadzkich]] (241 p.n.e.)
* [[Marek Agrypa]], zwycięzca [[bitwa pod Akcjum|bitwy pod Akcjum]] (31 p.n.e.)
* [[Pliniusz Starszy]], ''praefectus'' ''[[Classis Misenensis]]'' (77 - 79 n.e.)

== Organizacja ==
=== Rekrutacja i kadry ===
(contracted; show full)ały się na ludziach stanu wolnego i [[niewolnictwo|niewolnicy]] nie byli raczej dopuszczani do [[wiosło|wioseł]], jedynie, gdy brakowało siły roboczej, i w nagłych przypadkach. Za czasów imperium nieobywatele z [[prowincje rzymskie|prowincji]] i [[wyzwoleniec|wyzwoleńcy]] byli podstawą struktur rzymskiej floty. Żołnierze, którzy nie posiadali rzymskiego obywatelstwa otrzymywali ten przywilej dopiero po 26 (albo nawet 28) latach służby z wszystkimi wiążącymi się z tym korzyściami, zwłaszcza większym żołdem.
 Potwierdzeniem wydania przywileju były tzw. [[Rzymski dyplom wojskowy|dyplomy wojskowe]], których ok. tysiąca zachowało się do współczesności.

=== Typy statków ===
[[Plik:Trireme 1.jpg|thumb|Model rzymskiej ''biremy'']]
'''Małe [[galera|galery]]'''

Na przykład [[pentenkontera|pentenkontery]] i inne.

==== [[Triera|Triery]] ====
Klasyczna triera była najważniejszym filarem [[Morze Śródziemne|śródziemnomorskich]] flot od 3 wieku p.n.e. i kontynuowały swoją służbę jako mniejsze i szybsze od ''quinqeuremes'' i innych większych statków. Ich nazwa wzięła się od trzech rzędów [[wiosło|wioseł]], jakie stosowano za czasów republiki i cesarstwa.

==== [[Pięciorzędowiec|Pięciorzędowce]] ====
Wraz z [[czwórrzędowiec|czwórrzędowcami]] stanowiły większość statków wśród rzymskiej marynarki od [[I wojna punicka|I wojny punickiej]] i czasów późniejszych.

==== [[Liburna|Liburny]] ====
Były niewielkimi, szybkimi galerami ze zwykłą załogą w liczbie trzystu-czterystu ludzi.

Rzymskie statki powszechnie były nazwane na cześć bogów ([[Mars (mitologia)|Mars]], [[Jowisz (mitologia)|Jupiter]], [[Minerwa]], [[Izyda]]), herosów ([[Herkules]]), i pojęć takie jak Harmonia, Lojalność, Zwycięstwo ''(Concordia, Fides, Victoria)''.

=== Uzbrojenie ===
Następujące bronie zostały użyte w różnym czasie przez rzymską flotę do walki z przeciwnikami:

* [[Kadłub]] statku, używany by płynąć na ukos i łamać wiosła statku nieprzyjacielskiego, unieruchamiając go.
* [[Taran (dziób okrętuokrętownictwo)|Tarany]], używane do niszczenia wrogich statków, przez rozbicie go.
* Haki, używane by przerzucić je na wrogi statek i pozwolić [[armia rzymska|wojsku]] przejść na jego pokład. Wariacje:
(contracted; show full)
* ''Classis fluminis Rhodani'', miała bazę w [[Arles]] i pływała po [[Rodan]]ie.
* ''Classis Sambrica'', miała bazę w Locus Quartensis (nieznane położenie), działała na rzece [[Somma (rzeka)|Sommie]] i na kanale [[La Manche]].
* ''Classis Carpathia'', została odłączona z ''Classsis Syriaca'' około [[400]] miała bazę na [[Wyspy Egejskie|Wyspach Egejskich]], na [[
Karpatos|Karpathos]].

=== Porty ===
Głowne porty rzymskie znajdowały się w :
* [[Misenum]]
* Classis, nieopodal [[Rawenna|Rawenny]]
* [[Aleksandria|Aleksandrii]]
* [[Leptis Magna]]
* [[Ostia Antica|Ostii]]
* [[Moguncja|Moguncji]] (nad [[Ren]]em)

[[Kategoria:Armia starożytnego Rzymu]]
[[Kategoria:Floty]]