Difference between revisions 44390963 and 45430891 on plwiki

{{dopracować|źródła=2008-10}}
'''Swebia''' – wschodnia część starożytnej Germanii, jedna z dwóch wielkich prowincji kulturowych wyróżnionych przez [[Publiusz Korneliusz Tacyt|Tacyta]] (druga to Germania Zachodnia, obejmująca obszar od Renu po, w przybliżeniu, Łabę). Granicę wschodnią Swebii wyznaczały siedziby [[Goci|Gotów]] i [[Estiowie|Estiów]], a zachodnią [[Longobardowie|Longobardów]], [[Semnoni|Semnonów]] i [[Hermundurowie|Hermundurów]]. ⏎
⏎
⏎
⏎
Prowincję zamieszkiwały ludy zaliczone przez Tacyta do germańskich [[Swebowie|Swebów]] (''sensu largo''), choć na jej krańcach zauważał{{kto}} również elementy obce językowo (Estiów posługujących się językiem „podobnym do brytańskiego”, lecz z ubioru nie różniących się od innych Swebów), dostrzegał też odrębność całej prowincji od reszty Germanii (Germanii rdzennej? Różnice mogły wynikać z wchłonięcia obcego substratu i silnych wpływów [[kultura lateńska|kultury celtyckiej]]). ⏎
⏎
⏎
⏎
Najstarszym i najbardziej poważanym plemieniem byli [[Semnoni]], na ich terytorium (między środkową Łabą a Odrą) leżał święty gaj, do którego przybywali posłowie ze wszystkich swebskich plemion, by składać ofiary. ⏎
⏎
Nad Bałtykiem mieszkali, przybyli ze Skandynawii (jeszcze w początku I w. p.n.e. ?) [[Longobardowie]], także na północy i północnym zachodzie (nad dolną Łabą, na Jutlandii i w Meklemburgii) żyli: Reudignowie, Awionowie, [[Anglowie]], Eudosowie, Warinowie (zaliczeni przez [[Pliniusz Starszy|Pliniusza Starszego]] do [[Wandalowie|Wandilów]]), Swardowie oraz Nuithowie, wspólnie czczący Nerthę ([[Njörd]]), której święty gaj znajdował się gdzieś na „wyspie Oceanu”. ⏎
⏎
⏎
⏎
Na południe od Semnonów rozciągały się ziemie [[Hermundurowie|Hermundurów]] (między Salą i Łabą), na terenach [[Boiohaim]]u (Czech), Moraw i Słowacji mieszkali [[Markomanowie]] i [[Kwadowie]] – „najbardziej wojowniczy i najliczniejsi z żyjących w Europie barbarzyńców” ([[Pauzaniasz (geograf)|Pauzaniasz]]). Na północny wschód i wschód od nich żyli Marsignowie, Burowie ([[Klaudiusz Ptolemeusz|Ptolemeusz]] wymienia ich jako część [[Lugiowie|Lugiów]]) oraz nieswebscy już Osowie (lud pannoński – iliryjski) i [[Kotynowie]] ([[kultura puchowska|celtyckiego pochodzenia]]), a jeszcze dalej daccy [[Karpowie]] i [[Kostobokowie]]. ⏎
⏎
⏎
⏎
Na północ od gór, zwanych Swebskimi (Sudety i Karpaty), mieszkali Lugiowie zajmujący największe terytoria, najsilniejsi z nich to: wojowniczy Hariowie (u Pliniusza – Wandilowie/Charinowie, potem występujący prawdopodobnie pod imieniem [[Hasdingowie|Hasdingów]]), noszący czarne tarcze, malujący ciała i, jako armia upiorów, wyruszający na nocne wyprawy (co do imienia por. Odyniczne ''ein-herjar''), Helwekonowie, których imię wydaje się być równie ponure, co zwyczaje poprzednio wymienionych(contracted; show full) strzały o kościanych grotach, mieszkający w szałasach), [[Wenedowie|Wenetów]] – ze względu na tryb życia i kulturę bardzo podobni Germanom, budujący stałe domy, lubujący się w dalekich, pieszych wyprawach, oraz [[Peukinowie|Peukinów]]/[[Bastarnowie|Bastarnów]] – językowo, kulturowo, sposobem osiedlania się i budową domów – Germanów, jednak „wskutek mieszanych małżeństw znacznie upodobniają się do brzydoty [[Sarmaci|Sarmatów]]”, charakteryzujący się wyjątkowym brakiem higieny, a ich starszyzna lenistwem.


'''Swebowie''' – etnonim znany w formach ''Svebi'', ''Svevi'' (forma ta oddaje łac. przejście b>w) oraz ''Svabi'' (odzwierciedla przejście germ. ē>ā, które nastąpiło przed 250 r. n.e., vide goc. ''mekeis'', skąd ssł. ''měčь'', i run. ''makia''); poświadczony w I w. p.n.e. (Cezar), ale, jako „''vera et antiqua nomina''”, znany prawdopodobnie wcześniej. Pierwotne brzmienie to *&#(contracted; show full)* [[Swebowie]]
* [[Swionowie]]
* [[Svealand]]
* [[Szwabowie]]

{{commonscat|Suebi}}

[[Kategoria:Germanie]]