Difference between revisions 54170161 and 55544227 on plwiki

{{Dopracować|źródła=2008-06|styl}}
'''Flota rzymska''' ({{łac.|classis}}) – siły morskie [[Starożytny Rzym|starożytnego Rzymu]], ich głównym celem była obrona mórz i rzek imperium. Jej główne ośrodki znajdowały się w [[Rawenna|Rawennie]] i [[Misenum]], mniejsze zaś w niektórych prowincjach nadmorskich i na [[Ren]]ie oraz [[Dunaj]]u. Marynarze rekrutowali się z najniższych grup społeczeństwa rzymskiego, nawet spośród [[niewolnictwo|niewolników]]. Od czasów [[Klaudiusz (cesarz)|K(contracted; show full)n.e.) Rzym podbił [[Iliria|Ilirię]] i utworzył tam [[prowincje rzymskie|prowincje]], [[I wojna iliryjska]] w 229 p.n.e. była datą, kiedy Rzymianie po raz pierwszy przepłynęli [[Morze Adriatyckie]] i zaczęli ekspansje na wschód. Ponieważ Rzym był coraz bardziej zamieszany w wydarzenia wschodniego [[Morze Śródziemne|Morza Śródziemnego]], rzymska flota odgrywała jeszcze raz ważną rolę. Do końca II wieku p.n.e., Rzymianie kontrolowali wszystko co miało później być nazwane ''mare nostrum'' (
"„nasze morze"”).

=== Późna Republika ===
[[Plik:Ballistae on roman ship.JPG|thumb|200px|[[Balista]] na statku rzymskim]]
Po ostatecznym zwycięstwie Rzymu nad Kartaginą, nie było żadnej innej potęgi morskiej, mogącej walczyć z Rzymem i rzymska flota została w dużej mierze rozwiązana. Wobec braku obecności poważnych sił morskich, rozwijało się [[Pirat|piractwo]], zwłaszcza w [[Cylicja|Cylicji]], które stanowiło rosnący problem dla rzymskiej gospodarki. Przez jakiś czas zawierano umowy z piratami, ale przynosiło to tylko m(contracted; show full)ierzy i wioślarzy, wliczając w to ponad 20 000 niewolników. Agrypa również wprowadził nowe morskie rodzaje [[broń|broni]], takie jak katapulty strzelające hakami (''harpago'') i [[wieża|wieże]] na końcu każdego statku. W końcu, Oktawian i Agrypa zwyciężyli Sekstusa w [[Bitwa pod Naulochus|Bitwie pod Naulochus]] w [[36 p.n.e.]], kładąc kres całemu oporowi Pompejusza. Siła Oktawiana ponadto była zademonstrowana przeciwko połączonym flotom [[Marek Antoniusz|Marka Antoniusza]] i [[Kleopatra
 VII|Kleopatry]], królowej [[Starożytny Egipt|Egiptu]], w [[Bitwa pod Akcjum|bitwie pod Akcjum]] w [[31 p.n.e.]] gdzie Antoniusz zgromadził 230 statków przeciwko 400 statkom Oktawiana. Ta ostatnia morska bitwa republiki rzymskiej ostatecznie ustaliła Oktawiana jedynym panem Rzymu i Morza Śródziemnego. Po tym zwycięstwie, zreformował struktury floty, zakładając kilka kluczowych [[Port morski|portów]] w rejonie Morza Śródziemnego (patrz poniżej). W pełni profesjonalna wtedy flota miała główne zadanie ochraniać st(contracted; show full)

Pliniusz opisuje{{fakt}} jak rzymskie statki przepływały obok [[Helgoland]]u i wypłynęły w morze do północno-wschodniego wybrzeża [[Dania|Danii]], a August chwali się w swoim ''[[Czyny boskiego Augusta|Res Gestae]]'': 
"„Moja flota wypłynęła z ust Renu na wschód jak daleko ziemie [[Cymbrowie|Cymbrów]] których, do tego czasu, żaden Rzymianin nie spenetrował kiedykolwiek żadną drogą lądową albo morską..."”. Liczne morskie wyprawy na północ od Germanii musiały zostać porzucone po [[Bitwa w Lesie Teutoburskim|Bitwie w Lesie Teutoburskim]] w roku [[9|9 n.e.]]

=== Dynastia Julijsko-Klaudyjska ===
W latach [[15]] i [[16]], [[Germanik]] przeprowadził kilka wypraw, wzdłuż rzek Ren i [[Ems (dopływ Dollart)|Ems]], bez większych rezultatów z powodu zaciętego germańskiego oporu i katastrofalnego sztormu. W [[28]], Rzymianie tracą kontrole nad ujściem Renu na rzecz Fryzów. Od [[37]] do [[87]], rzymska flota odgrywała ważną rolę w podbiciu [[Brytania|Brytanii]]. Zwłaszcza flota Germanika miała wielkie zasługi w licznych lądowaniach u wybrzeży tego kraju. W [[46]] morska wyprawa popłynęła przez [[Morze Czarne]] docierając nawet do [[Don]]u. W [[57]] ekspedycja dotarła do [[Chersonez Taurydzki|Chersonezu]] na [[Półwysep Krymski|Krymie]]. Wygląda na to, że za [[Neron]]a flota nabyła strategicznie ważne pozycje do handlowania z Indiami; ale nie było żadnej znanej floty na [[Morze Czerwone|Morzu Czerwonym]].

Być może, część floty [[Aleksandria|aleksandryjskiej]] służyła jako eskorta dla statków handlujących z Indiami. W [[Wwojna żydowska (66–73)|żydowskim powstaniu]], od [[66]] do [[70]], Rzymianie zostali zmuszeniu do walczenia z żydowskimi statkami, obsługując się w porcie na obszarze dzisiejszego [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], na śródziemnomorskim wybrzeżu [[Izrael]]a. W tym czasie miało miejsce też kilka zaangażowań na [[Morze Martwe|Morzu Martwym]].

=== Dynastie Flawiuszów, Antoninów i Sewerów ===
(contracted; show full)recja|greckiego]] pochodzenia i byli charakterystyczni dla rzymskiej floty. Każdy statek był dowodzony przez ''trierarchusa'', natomiast oddziały ludzi zostały poddane pod władzę ''[[nauachras]]owi'' (gr. dowódca statku). Byli to profesjonalni oficerowie, którzy mieli status dokładnie taki sam jak [[Centurion (Rzym)|centurionowie]] z auxiliów (dlatego czasem nazywani ''centuriones classiarii''). Dowódcami flot byli prefekci, koniecznie [[ekwici]] 
-– ''praefectus classis'', nominacja na dowódcę floty z [[Rawenna|Rawenny]] lub z [[Misenum]] była najbardziej prestiżowa. [[Prefekt (starożytność)|Prefekci]] byli politycznie mianowanymi osobami i pomimo że awansowali zazwyczaj z dowództwa auxiliów, ich doświadczenie w morskich sprawach było minimalne, zmuszało ich to do polegania na zawodowych podwładnych.

(contracted; show full)

Dwie główne floty stacjonowały w [[Italia (kraina historyczna)|Italii]] i pełniły rolę centralnych morskich posiłków. Były bezpośrednio dostępne dla [[cesarze rzymscy|cesarza]] (stąd tytuł 
"„pretoriański"”). Wobec braku jakichkolwiek morskich wypraw, ich obowiązkami przeważnie było patrolowanie i obowiązki transportowe. Te floty to:

* ''[[Classis Misenensis]]'', ustanowiona w [[27 p.n.e.]], miała bazę w Portus Julius. Później nazywana ''Classis praetoria Misenesis Pia Vindex''.
* ''[[Classis Ravennatis]]'', ustanowiona w 27 p.n.e., miała bazę w Rawennie. Później nazywana ''Classis praetoria Ravennatis Pia Vindex''.

(contracted; show full)* [[Aleksandria|Aleksandrii]]
* [[Leptis Magna]]
* [[Ostia Antica|Ostii]]
* [[Moguncja|Moguncji]] (nad [[Ren]]em).

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Flota starożytnego Rzymu|!]]