Revision 31635338 of "Wikipedysta:Wiki Romi/brudnopis6" on plwiki

{{Odznaczenie infobox
 |nazwa          = Param Vir Chakra <br />''परमवीर चक्र''
 |awers          = De Parim Vir Chakra India.jpg
 |awers opis     = 
 |awers 2        = 
 |awers 2 opis   = 
 |rewers         = 
 |rewers opis    = 
 |rewers 2       = 
 |rewers 2 opis  = 
 |baretka        = Param Vir Chakra.png
 |baretka opis   = 
 |baretka 2      = 
 |baretka 2 opis = 
 |ustanowiono    = [[26 stycznia]] [[1950]] <small>z ważnością</small> [[15 sierpnia]] [[1947]]
 |wielkość       = średnica 35 mm
 |kruszec        = [[Brązy|brąz]]
 |wydano         = 21
}}

'''Param Vir Chakra''' ([[Język hindi|hindi]] ''परमवीर चक्र'') – najwyższe [[Indie|indyjskie]] [[odznaczenie]] wojskowe, przyznawane za szczególne męstwo i poświęcenie w obliczu wroga. 

== Historia ==
Medal Param Vir Chakra został ustanowiony przez prezydenta Indii 26 stycznia 1950 (w dniu powstania Republiki), z ważnością od 15 sierpnia 1947 dla uczczenia odzyskania niepodległości przez Indie. Odznaczenie może być przyznane oficerom i pracownikom cywilnym wszystkich oddziałów Sił Zbrojnych Indii.

Podobnie jak wiele indyjskich odznaczeń Medal Vir Chakra posiada trzy odmiany:
* '''Param Vir Chakra''' (hindi: '''''परमवीर चक्र''''')
* [[Maha Vir Chakra]] (hindi: ''महावीर चक्र'')
* [[Vir Chakra]] (hindi: ''वीर चक्र'')

Zgodnie ze zmianą w Ustawie z 26 stycznia 1980 jest to drugie najwyższe odznaczenie Indii po [[Order Bharat Ratna|Orderze Bharat Ratna]]. Medal zastąpił dawny brytyjski kolonialny Krzyż Wiktorii. Przewidziano kilkakrotne nadawanie Param Vir Chakra. co miało być oznaczone dodatkową dekoracją na wstążce i baretce. Nikt jednak, jak dotąd, nie został wyróżniony Param Vir Chakra nawet dwukrotnie.

Z nadaniem Param Vir Chakra wiąże się awans i/lub gratyfikacja pieniężna. Po śmierci odznaczonego, renta zostaje przeniesiona na wdowę po zmarłym aż do jej śmierci lub ponownego małżeństwa. Do marca 1999 wynosiła ona 1.500 [[Rupia indyjska|rupii]] miesięcznie.  

Medal Param Vir Chakra można porównać do brytyjskiego [[Krzyż Wiktorii|Krzyża Wiktorii]] (''Victoria Cross''), amerykańskiego [[Medal Honoru (USA)|Medalu Honoru]] (''Medal of Honor''), francuskiej [[Legia Honorowa|Legii Honorowej]] ('' Légion d'honneur''), czy rosyjskiego [[Order św. Jerzego|Orderu św. Jerzego]] (''Орден Святого Георгия'')<ref>{{lang|en}} [http://www.gwpda.org/medals/russmedl/russia.html ''Medals of Imperial Russia''] [dostęp 4 kwietnia 2010]</ref>. Param Vir dosłownie oznacza ''Najdzielniejszy z Dzielnych''. Medal może być nadawany pośmiertnie. 

Projekt Medalu Param Vir Chakra na prośbę generała majora Hira Lal Atal, któremu odpowiedzialność za opracowanie indyjskiego odpowiednika Krzyża Wiktorii zlecił [[Pandit (tytuł)|pandit]] [[Jawaharlal Nehru]] – ówczesny premier [[Unia Indyjska|Unii Indyjskiej]] opracowała Savitri Khanolkar, żona oficera armii indyjskiej – Vikrama Khanolkara.

== Opis odznaki  ==

Odznaczenie stanowi okrągły [[medal]] wykonany z [[Brązy|brązu]] o średnicy 35 mm. W centrum medalu na wypukłym krążku umieszczone jest [[Godło Indii|godło państwowe Indii]]. Wokół krążka umieszczono cztery repliki Indra's Vajra (wszechpotężnej, mitycznej broni starożytnego Króla Bogów z [[Wedy|Wed]] – [[Święte księgi|świętych ksiąg]] [[Hinduizm|hinduizmu]]). Na [[Awers i rewers|rewersie]] znajdują się słowa Param Vir Chakra napisane w [[Język hindi|hindi]] i [[Język angielski|języku angielskim]]. Napisy: '''''"परमवीर चक्र"''''' oraz '''''"PARAM VIR CHAKRA"''''' rozdzielone są kwiatem lotosu.  

Medal przymocowany jest do prostokątnej zawieszki, która łączy go z jedwabną wstążką w kolorze fioletu o szerokości 32 mm.

== Odznaczeni ==
Dotychczas nadano 21 Param Vir Chakra, z czego 20 medali otrzymali żołnierze Armii Indyjskiej, a jeden oficer Sił Powietrznych Indii. 14 medali nadano pośmiertnie.

Pierwszym odznaczonym Medalem Param Vir Chakra był mjr Som Nath Sharma – zięć Savitri Khanolkar (pośmiertnie z datą nadania 3 listopada 1947), a ostatnim kpt Vikram Batra, któremu medal przyznano pośmiertnie 6 lipca 1999. 

Ciekawostką jest fakt, iż zarówno pierwszy odznaczony Param Vir Chakra, jak i ostatni pochodzą z tej samej wioski – Palampur w stanie [[Himachal Pradesh]] na północy Indii.

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{lang|en}} [http://www.tribuneindia.com/1999/99jun20/sunday/head2.htm Satyindra Singh – ''Honouring the bravest of the brave''] [dostęp 4 kwietnia 2010]

== Linki zewnętrzne ==
* {{lang|en}} [http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmPhotoGallery.aspx?MnId=ChynJzU8M60=&ParentID=+XtwXAaidZ0= ''List of Awardees The Param Vir Chakra Winners''] [dostęp 4 kwietnia 2010]

[[:Kategoria:Kultura Indii]]
[[:Kategoria:Odznaczenia wojskowe]]

[[:en:Param Vir Chakra]]
[[:gu:પરમવીર ચક્ર]]
[[:hi:परमवीर चक्र]]
[[:kn:ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ]]
[[:ml:പരമവീര ചക്രം]]
[[:nl:Param Vir Chakra]]
[[:te:పరమ వీర చక్ర]]