Revision 32936070 of "Motywy LGBT w muzyce" on plwiki

[[Plik:Wien Grillparzerdenkmal Relief Sappho.jpg|thumb|[[Safona]] jako poetka opiewająca w pieśniach miłość do kobiet. Symboliczna płaskorzeźba w Wiedniu dłuta R. Weyera.|220px]]
'''LGBT w muzyce''' –  tematy i wątki [[LGBT]] zawarte w muzyce.

== Muzyka poważna == 
W środowisku [[muzykologia|muzykologów]] pojawiają się niekiedy spory o to, czy [[orientacja seksualna]] ma wpływ na styl komponowanej muzyki. Amerykański kompozytor [[Ned Rorem]] (pierwszy laureat nagrody GALA w dziedzinie muzyki poważnej) twierdzi, że według niego nie ma czegoś takiego, jak "muzyka gejowska", a homoseksualizm autora muzyki nie ma nią większego wpływu niż heteroseksualizm<ref>Danuta Gwizdalanka ''Muzyka i płeć'', PWM, Kraków 2001, s. 213</ref>. Niemniej temat ten jest przedmiotem dociekań i analiz<ref>[[Philip Brett]] ''Queering the Pitch: The New Gay and Lesbian Musicology'', wyd. Routledge, Nowy Jork / Londyn 1994, ISBN 0-415-90753-5</ref>, a niekiedy wręcz zażartych sporów, jak to miało miejsce w odniesieniu do ewent. związków orientacji seksualnej i biografii [[Franz Schubert|F. Schuberta]] i [[Piotr Czajkowski|P. Czajkowskiego]].

Prawdopodobnie homoseksualizm wpłynął na dobór [[libretto|librett]] przez [[Benjamin Britten|Benjamina Brittena]], przede wszystkim w operach ''Peter Grimes'' oraz ''Śmierć w Wenecji''<ref>Literaturę referującą badania nad operami Brittena prowadzonymi pod tym kątem przez P. Bretta, C. Hindleya i P. Philippa referuje Danuta Gwizdalanka ''Muzyka i płeć'', PWM, Kraków 2001, s. 213-4</ref>. W ostatnich latach z wątkiem gejowskim niektórzy łącza ''[[Król Roger (opera)|Króla Rogera]]'' [[Karol Szymanowski|Karola Szymanowskiego]], skomponowanego do libretta [[Jarosław Iwaszkiewicz|Jarosława Iwaszkiewicza]]. Tradycyjnie treść tej opery interpretowano przez pryzmat rozterek religijnych, w realizacjach z ostatnich lat podkreśla się natomiast wątek homoseksualny, znajdując dla niego uzasadnienie w biografiach i kompozytora i literata<ref>[http://www.polgej.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=1457&Itemid=4 Hubert Kennedy ''Karol Szymanowski, his Boy-love Novel, and the Boy he Loved'', "Paidika" 3.3, Amsterdam, fragmenty w przekładzie na j. polski w serwisie Polgej.pl], dostęp 2009-07-25</ref><ref>[[Grzegorz Piotrowski (wokalista)|Grzegorz Piotrowski]] ''Podwójny świat. Uwagi o narracji i tożsamości w tekstach homoseksualnych Jarosława Iwaszkiewicza'', "[[Teksty Drugie]]" 6/2007, ss. 207-218</ref><ref>Dorota Szwarcman ''Kariera Rogera'', "[[Polityka]]" nr 27/2009, 2009-07-01 ([http://www.polgej.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=5659&Itemid=3 przedruk])</ref>.

Według amerykańskiego krytyka literackiego i teoretyka [[queer theory]] [[Wayne Koestenbaum|Wayne'a Koestenbauma]], wielu gejów ma specyficzny stosunek do [[opera|opery]]. "[[Opera queen]]s", jak o sobie mówią, są wyjątkowymi entuzjastami tego gatunku muzyki, często wybitnymi znawcami, a przy tym mają skłonność do uwielbiania [[primadonna|primadonn]] na granicy bałwochwalstwa<ref>Wayne Koestenbaum ''The Queen's Throat: Opera, Homosexuality and the Mystery of Desire'', Poseidon Press, Nowy Jork 1993, ISBN 0-671-75457-2</ref>.

== Amatorskie zespoły LGTB grające muzykę poważną ==
[[Plik:SDMC DEC GROUP1.jpg|thumb|Gejowski [[San Diego Men's Chorus]] w 2007 r.|330px]]
W [[lata 70. XX wieku|latach 70. XX wieku]] w Ameryce powstawać zaczęły grupy muzyczne, w których spotykali się muzycy o podobnej orientacji seksualnej. Najstarszym z nich jest działający do dzisiaj żeński, [[feminizm|feministyczny]] chór [[Anna Crusis]], utworzony w [[1975]] w Filadelfii. W [[1977]] r. w Nowym Jorku powstał [[Gotham Male Chorus]], w [[1978]] gejowski chór w San Francisco. Od [[1979]] roku podobne chóry zaczęły powstawać już lawinowo, m.in. w Dallas, Los Angeles, Seattle i Chicago. W następnej dekadzie chóry rozpoczęły trasy koncertowe oraz działania stowarzyszeniowe. Pierwszą odnotowaną [[trasa koncertowa|trasą koncertową]] było tournée po Stanach Zjednoczonych chóru z San Francisco, które odbyło się w [[1981]] r. W [[1982]] roku zespoły LGBT weszły w skład [[Gay and Lesbian Association of Choruses]] (GALA), które postawiło sobie za zadanie stworzyć szansę artystycznej i społecznej aktywności [[LGBT|LGTB]]. Stowarzyszenie zostało założone przez 14 chórów; w roku [[2007]] obejmowało swoim patronatem już 227 zespołów<ref name="polgej">[http://www.polgej.pl/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=54&Itemid=93 Sławomir Lachtera ''Chórem, mości panowie!'', serwis Polgej.pl, 2007-07-09], dostęp 2008-11-02</ref>.

W [[1996]] roku w [[Londyn]]ie grupa gejów i lesbijek stworzyła niewielki zespół muzyczny, który przez lata rozrósł się do rozmiarów orkiestry symfonicznej. Podobny zespół powstał w [[1999]] roku w [[Melbourne]], w deklaracji założycielskiej zapowiadając, że obok celów artystycznych stawia sobie również zadanie tworzenia pozytywnego wizerunku gejów i lesbijek<ref>Gwizdalanka, op. cit., s. 208-209.</ref>. 

{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* [[Danuta Gwizdalanka]] ''Bez różnicy płci'', w: ''Muzyka i płeć'', Polskie Wydawnictwa Muzyczne, Kraków 2001, ISBN 83-224-0701-7
* [[Krzysztof Tomasik]] ''O Karolu Szymanowskim'', ''O Zygmuncie Mycielskim'' w: ''Homobiografie'', Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Kraków 2008, ISBN 978-83-61006-20-6

== Linki zewnętrzne ==
* [http://www.galachoruses.org Oficjalna strona GALA]

[[Kategoria:LGBT w muzyce|*]]