Revision 33239658 of "Wikipedysta:Bulwersator: bot/Województwo warmińsko-mazurskie" on plwiki

{{Województwo infobox
 | nazwa_województwa=województwo warmińsko-mazurskie
 | woj_dopełniacz=województwa warmińsko-mazurskiego
 | herb_woj=Plik:POL województwo warmińsko-mazurskie COA.svg
 | flaga_woj=Plik:POL województwo warmińsko-mazurskie flag.svg
 | mapa_woj=Plik:Warminsko-mazurskie (EE,E NN,N).png
 | logo_województwa=
 | stolica_woj=[[Plik:POL Olsztyn COA.svg|25px]] [[Olsztyn]]
 | urzwoj=[[aleja Marszałka Józefa Piłsudskiego w Olsztynie|al. Marszałka J. Piłsudskiego]] 7/9<br />10-575 Olsztyn
 | wojewoda=Marian Podziewski
 | urzmar=ul. Emilii Plater 1<br />10-562 Olsztyn
 | marszałek=Jacek Protas
 | powierzchnia_woj=24 173,17
 | ludność_woj=1 427 241
 | rok=2010
 | gęstość_woj=59
 | urbanizacja_woj=60,0
 | tablice_rejestr=N
 | TERYT_woj=28
 | ISO_woj=PL-WN
 | powiaty_woj_mapa=Plik:Olsztyn Warmia Masuria.png
 | liczba_pow_grodzkich=2
 | liczba_pow_ziemskich=19
 | liczba_gm_miejskich=16
 | liczba_gm_miejsko-wiejskich=33
 | liczba_gm_wiejskich=67
 | strona_www_woj=http://www.warmia.mazury.pl/
 | strona_www_U_woj=http://www.olsztyn.uw.gov.pl/
 | urzad=Warmińsko-Mazurski
 | adres=al. Marszałka J. Piłsudskiego 7/9
 | kod_miasto=10-575 Olsztyn
 | kolor=#D1E4FF
}}
'''Województwo warmińsko-mazurskie''' – jednostka podziału administracyjnego [[Polska|Polski]], jedno z 16 [[województwo|województw]]. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest [[Olsztyn]].

Województwo warmińsko-mazurskie powstało w 1999 r. w wyniku regionalizacji kraju i objęło [[Podział administracyjny Polski 1975-1998|tereny dawnego województwa]]: [[województwo olsztyńskie|olsztyńskiego]] oraz większe części województw [[województwo elbląskie|elbląskiego]] i [[województwo suwalskie|suwalskiego]] oraz fragmenty [[województwo toruńskie|toruńskiego]], [[województwo ciechanowskie|ciechanowskiego]] i [[województwo ostrołęckie|ostrołęckiego]].

== Geografia ==
[[Plik:Warminsko-mazurskie mapa fizyczna.png|thumb|290px|Mapa fizyczna]]

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia województwa wynosiła 24 173,47 km², co stanowi 7,7% powierzchni Polski<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.|wydawca=Główny Urząd Statystyczny|miejsce=Warszawa|data=2011-08-10|issn=1505-5507|url=http://www.stat.gov.pl/gus/5840_908_PLK_HTML.htm}}</ref>. Jest czwarte pod względem powierzchni pośród województw. 

Obejmuje ono historyczne krainy [[Warmia|Warmii]], [[Mazury|Mazur]], [[Prusy Górne|Prus Górnych]], [[ziemia lubawska|ziemi lubawskiej]], południowe części [[Natangia|Natangii]] i [[Barcja|Barcji]], części [[Powiśle (kraina)|Powiśla]] i [[Żuławy Wiślane|Żuław Wiślanych]] oraz skrawki [[Suwalszczyzna|Suwalszczyzny]]. Południowa i wschodnia granica województwa warmińsko-mazurskiego pokrywa się, w niemal większości miejsc, z dawnymi granicami [[Prusy Wschodnie|Prus Wschodnich]], [[Prusy Książęce|Prus Książęcych]] i [[Prusy Królewskie|Prus Królewskich]].

=== Położenie ===
Województwo warmińsko-mazurskie graniczy z:
* [[Rosja|Federacją Rosyjską]] ([[obwód kaliningradzki|obwodem kaliningradzkim]])  (od północy) – na odcinku 212 km
* [[Województwo podlaskie|województwem podlaskim]] (na wschodzie) – na odcinku 225 km
* [[województwo mazowieckie|województwem mazowieckim]] (na południu) – na odcinku 218 km
* [[województwo kujawsko-pomorskie|województwem kujawsko-pomorskim]] (na południowym zachodzie) – na odcinku 133 km
* [[województwo pomorskie|województwem pomorskim]] (na zachodzie) – na odcinku 195 km
* [[Zalew Wiślany|Zalewem Wiślanym]] (na północnym zachodzie)

Województwo graniczy w jednym punkcie z [[Litwa|Litwą]] jest to [[trójstyk]] Polski,Rosji i Litwy, a jednocześnie [[czwórstyk]] województw Województwa warmińsko-mazurskiego i [[Województwo podlaskie|Podlaskiego]] z Rosją i Litwą.

=== Podział administracyjny ===
{{main|Podział administracyjny województwa warmińsko-mazurskiego}}

* '''[[Powiat]]y:'''
** [[Plik:POL powiat bartoszycki COA.svg|24px]] [[Powiat bartoszycki]]
** [[Plik:POL powiat braniewski COA.svg|24px]] [[Powiat braniewski]]
** [[Plik:POL powiat działdowski COA.svg|24px]] [[Powiat działdowski]]
** [[Plik:POL powiat elbląski COA.svg|24px]] [[Powiat elbląski]]
** [[Plik:Sin escudo.svg|24px]] [[Powiat ełcki]]
** [[Plik:POL powiat giżycki COA.svg|24px]] [[Powiat giżycki]]
** [[Plik:POL powiat gołdapski COA.svg|24px]] [[Powiat gołdapski]]
** [[Plik:POL powiat iławski COA.svg|24px]] [[Powiat iławski]]
** [[Plik:POL powiat kętrzyński COA.svg|24px]] [[Powiat kętrzyński]]
** [[Plik:POL powiat lidzbarski COA.svg|24px]] [[Powiat lidzbarski]]
** [[Plik:POL powiat mrągowski COA.svg|24px]] [[Powiat mrągowski]]
** [[Plik:POL powiat nidzicki COA.svg|24px]] [[Powiat nidzicki]]
** [[Plik:POL powiat nowomiejski COA.svg|24px]] [[Powiat nowomiejski]]
** [[Plik:Sin escudo.svg|24px]] [[Powiat olecki]]
** [[Plik:POL powiat olsztyński COA.svg|24px]] [[Powiat olsztyński]]
** [[Plik:POL powiat ostródzki COA.svg|24px]] [[Powiat ostródzki]]
** [[Plik:POL powiat piski COA.svg|24px]] [[Powiat piski]]
** [[Plik:POL powiat szczycieński COA.svg|24px]] [[Powiat szczycieński]]
** [[Plik:Sin escudo.svg|24px]] [[Powiat węgorzewski]]

* '''[[miasto na prawach powiatu|Miasta na prawach powiatu]]:'''
** [[Plik:POL Elbląg COA.svg|24px]] [[Elbląg]]
** [[Plik:POL Olsztyn COA.svg|24px]] [[Olsztyn]]

{| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 0em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|colspan=3 bgcolor="#f2f2f4" align=center|'''Dane szczegółowe'''{{fakt|data=2012-02}}
|-
| Wsie
|align=right|2139
|align=right|9
|-
| Sołectwa
|align=right|2381
|align=right|6
|-
| Gminy
|align=right|100
|align=right|12
|-
| Miasta
|align=right|49
|align=right|8
|-
| Powiaty
|align=right|19
|align=right|11
|-
| Użytki rolne
|align=right|1 305 000 [[hektar|ha]]
|align=right|4
|-
| Gęstość [[Droga (komunikacja)|dróg]]
|align=right|50,6 km/100 km²
|align=right|16
|-
| [[Dochód]] na<br />mieszkańca
|align=right|1178 zł
|align=right|6
|-
|colspan=3 bgcolor="#f2f2f4"|<small>'''Dane z roku 2001.'''<br />
W trzeciej kolumnie
podano miejsce jakie zajmuje województwo
wśród wszystkich województw w tej dziedzinie.</small>
|}

=== Nazewnictwo miejscowości i regionów ===
W latach 1945 – 1950 Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych ponownie nazwała niektóre miejscowości i obiekty fizjograficzne (rzeki, jeziora) na terenie polskiej części Prus Wschodnich, aby przywrócić – lecz często nadać nową – polską nazwę. Istniejące wcześniej w polskim piśmiennictwie lub lokalnej mowie nazwy, przemianowano na nowe, wcześniej nie używane, związane m.in. z zasłużonymi dla regionu postaciami:<ref>[http://www.antoranz.net/BIBLIOTEKA/MIASTA/MIASTA-QAB08151.HTM Miasta<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref><ref>[http://www.starejuchy.pl/kolej/stat/polska.html Lista miejscowości - Polska<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>

* Ządzbork – [[Mrągowo]]
* Lec lub Łuczany – [[Giżycko]]
* Rastembork – [[Kętrzyn]]
* Węgobork – [[Węgorzewo]]
* Dryfort – [[Srokowo]]
* Nibork – [[Nidzica]]
* Rudczane – [[Ruciane]]
* Jańsbork – [[Pisz]]
* Wartembork – [[Barczewo]]
* Zybork – [[Jeziorany]]
* Melzak – [[Pieniężno]]
* Braunsberga – [[Braniewo]]
* Pruski Holąd – [[Pasłęk]]
* Zełwałd – [[Zalewo]]
* Margrabowa – [[Olecko]]
* Barsztyn – [[Bartoszyce]]
* Barty – [[Barciany]]
* Lecbark – [[Lidzbark Warmiński]]
* Ostród – [[Ostróda]]

Potocznie (lecz niewłaściwie ze względów etnograficznych, kulturowych, historycznych i geograficznych) wyróżnia się "Mazury właściwe" i "Mazury Zachodnie" (właściwa nazwa: [[Prusy Górne]]), które rozdziela [[Warmia]]. "Mazury właściwe" (dawna [[Galindia]] i [[Ziemia Sasinów]]) utożsamiane są z [[Kraina Wielkich Jezior Mazurskich|Krainą Wielkich Jezior Mazurskich]], a "Mazury Zachodnie" ([[Prusy Górne]]) z [[Pojezierze Iławskie|Pojezierzem Iławskim]]<ref>[http://www.antoranz.net/BIBLIOTEKA/MIASTA/MIASTA-text1.htm#MIASTA MIASTA1<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>. Jest to jednak podział błędny, gdyż [[Mazury]] obejmują teren, który przed 1945 rokiem zamieszkiwała ludność polska wyznania ewangelickiego. Do Mazur zaliczamy więc: [[Giżycko]], [[Mrągowo]], [[Olecko]], [[Ełk]], [[Pisz]], [[Ryn]], [[Szczytno]], [[Biała Piska|Białą Piską]], [[Ruciane]], [[Nidzica]], [[Mikołajki]], [[Wielbark]],[[Działdowo]] [[Pasym]], [[Orzysz]] i [[Olsztynek]]. Do Mazur nie zalicza się: [[Iława|Iławy]],[[Susz]]a, [[Ostróda|Ostródy]], [[Pasłęk]]a, [[Morąg]]a ([[Prusy Górne]]), [[Bartoszyce|Bartoszyc]], [[Kętrzyn]]a ([[Barcja]]), [[Węgorzewo|Węgorzewa]], [[Gołdap]]i (część [[Litwa Mniejsza|Litwy Mniejszej]]) oraz [[Górowo Iławeckie|Górowa Iławeckiego]] (część [[Natangia|Natangii]])<ref>[http://mazury.l1.pl/2009/07/wstep-do-historii-mazur-cz-2/ Wstęp do historii Mazur - cz. 2 | Historia Warmii i Mazur<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]</ref>.

== Demografia ==
Dane z 31 grudnia 2007 r.<ref name="pl-gus3">{{cytuj książkę|tytuł=Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2007&nbsp;r.)|wydawca=[[Główny Urząd Statystyczny]]|issn=1734-6118|miejsce=Warszawa|data=2008|url=http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_ludnosc_stan_struktura_31_12_2007.zip}}</ref>:
{|border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;"
!Opis|| colspan=2|Ogółem|| colspan=2|Kobiety|| colspan=2|Mężczyźni
|-
|jednostka|| osób||%|| osób||%|| osób||%
|-
|populacja|| '''1 426 155'''|| 100|| 731 116 || 51,3 || 695 039 || 48,7
|-
|powierzchnia|| colspan=6 | 24 173,17 km²
|-
|gęstość zaludnienia<br />(mieszk./km²)|| colspan=2| 59,0|| colspan=2| 30,2|| colspan=2| 28,8
|}

Według danych z 31 grudnia 2010 r. województwo miało 1 427 241 mieszkańców, co stanowiło 3,7% ludności Polski<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.)|wydawca=Główny Urząd Statystyczny|miejsce=Warszawa|data=2011-06-10|issn=1734-6118|url=http://www.stat.gov.pl/gus/5840_655_PLK_HTML.htm}}</ref>. Średnia gęstość zaludnienia jest najniższa w kraju i wynosi 59 osób na km² (śr. gęstość zaludnienia w Polsce – 122 os./km²), a na obszarach wiejskich wynosi około 25 osób na km².

{{fakt|Województwo jest jednym z bardziej zróżnicowanych etnicznie regionem współczesnej Polski. Wśród mniejszości narodowych i etnicznych wyróżnić można: [[Ukraińcy|Ukraińców]] (11 881 osób, wg spisu z 2002 r.), [[Niemcy (naród)|Niemców]] (4 311 osób, wg spisu z 2002 r.), [[Mazurzy|Mazurów]] (ok. 15&nbsp;000), [[Warmiacy|Warmiaków]] (ok. 4&nbsp;000), [[Białorusini|Białorusinów]] (5&nbsp;000 – 3&nbsp;000), [[Romowie|Romów]] (1&nbsp;000), [[Litwini|Litwinów]] (300 – 400), [[Tatarzy|Tatarów]], [[Rosjanie|Rosjan]] i in.|data=2012-02}}

=== Miasta ===
{{Dopracować|sekcja|zmienić listę w tabelkę (2012-02) (vide: [[Pomoc:Tabele]])}}
Największymi miastami województwa są [[Olsztyn]] i [[Elbląg]]. Olsztyn jest głównym ośrodkiem przemysłu spożywczego, oponiarskiego i drzewnego oraz turystyki.  <u>Podkreślone</u> zostały siedziby powiatów a '''wytłuszczone''' [[miasto na prawach powiatu|miasta na prawach powiatu]].

# [[Plik:POL Olsztyn COA.svg|24px]] '''[[Olsztyn|<u>Olsztyn</u>]]''' – '''176.463''' <small>(87,89 km²)</small>
# [[Plik:POL Elbląg COA.svg|24px]] '''[[Elbląg|<u>Elbląg</u>]]''' – '''126.439''' <small>(80 km²)</small>
# [[Plik:POL Ełk COA.svg|24px]] [[Ełk|<u>Ełk</u>]] – '''57.129''' <small>(21,70 km²)</small>
# [[Plik:POL Iława COA.svg|24px]] [[Iława|<u>Iława</u>]] – '''33.775''' <small>(21,88 km²)</small>
# [[Plik:POL Ostróda COA.svg|24px]] [[Ostróda|<u>Ostróda</u>]] – '''33.191''' <small>(14,15 km²)</small>
# [[Plik:POL Giżycko COA.svg|24px]] [[Giżycko|<u>Giżycko</u>]] – '''29.304''' <small>(13,80 km²)</small>
# [[Plik:POL Kętrzyn COA 1.svg|24px]] [[Kętrzyn|<u>Kętrzyn</u>]] – '''28.351''' <small>(10,34 km²)</small>
# [[Plik:POL Szczytno COA.svg|24px]] [[Szczytno|<u>Szczytno</u>]] – '''25.562''' <small>(10,26 km²)</small>
# [[Plik:POL Bartoszyce COA.svg|24px]] [[Bartoszyce|<u>Bartoszyce</u>]] – '''25.164''' <small>(11,00km²)</small>
# [[Plik:POL Mrągowo COA.svg|24px]] [[Mrągowo|<u>Mrągowo</u>]] – '''22.272''' <small>(14,80 km²)</small>
# [[Plik:POL Działdowo COA.svg|24px]] [[Działdowo|<u>Działdowo</u>]] – '''21.644''' <small>(13,35 km²)</small>
# [[Plik:POL Pisz COA.svg|24px]] [[Pisz|<u>Pisz</u>]] – '''19.423''' <small>(10,04 km²)</small>
# [[Plik:POL Braniewo COA.svg|24px]] [[Braniewo|<u>Braniewo</u>]] – '''18.068''' <small>(12,36 km²)</small>
# [[Plik:POL Lidzbark Warmiński COA.svg|24px]] [[Lidzbark Warmiński|<u>Lidzbark Warmiński</u>]] – '''16.597''' <small>(14,34 km²)</small>
# [[Plik:POL Olecko COA.svg|24px]] [[Olecko|<u>Olecko</u>]] – '''16.028''' <small>(11,42 km²)</small>
# [[Plik:POL Nidzica COA.svg|24px]] [[Nidzica|<u>Nidzica</u>]] – '''14.697''' <small>(6,86 km²)</small>
# [[Plik:POL Morąg COA.svg|24px]] [[Morąg]] – '''14.147''' <small>(10,70 km²)</small>
# [[Plik:POL Gołdap COA.svg|24px]] [[Gołdap|<u>Gołdap</u>]] – '''13.514''' <small>(17,20 km²)</small>
# [[Plik:POL Pasłęk COA.svg|24px]] [[Pasłęk]] – '''12.195''' <small>(11,39 km²)</small>
# [[Plik:POL gmina Węgorzewo COA.svg|24px]] [[Węgorzewo|<u>Węgorzewo</u>]] – '''11.541''' <small>(10,87 km²)</small>
# [[Plik:POL Nowe Miasto Lubawskie COA.svg|24px]] [[Nowe Miasto Lubawskie|<u>Nowe Miasto Lubawskie</u>]] – '''11.077''' <small>(11,61 km²)</small>
# [[Plik:POL Dobre Miasto COA.svg|24px]] [[Dobre Miasto]] – '''10.579''' <small>(5,00 km²)</small>
# [[Plik:POL Biskupiec COA.svg|24px]] [[Biskupiec]] – '''10.343''' <small>(4,86 km²)</small>
# [[Plik:POL Orneta COA.svg|24px]] [[Orneta]] – '''9.837''' <small>(9,63 km²)</small>
# [[Plik:POL Lubawa COA.svg|24px]] [[Lubawa]] – '''9.417''' <small>(16,84 km²)</small>
# [[Plik:Herb Lidzbarski.svg|24px]] [[Lidzbark]] – '''9.351''' <small>(5,70 km²)</small>
# [[Plik:POL Barczewo COA.svg|24px]] [[Barczewo]] – '''7779''' <small>(4,58 km²)</small>
# [[Plik:POL Olsztynek COA.svg|24px]] [[Olsztynek]] – '''7.648''' <small>(7,69 km²)</small>
# [[Plik:POL Orzysz COA.svg|24px]] [[Orzysz]] – '''5.998''' <small>(8,16 km²)</small>
# [[Plik:POL Susz COA.svg|24px]] [[Susz]] – '''5.606''' <small>(6,67 km²)</small>
# [[Plik:POL Reszel COA.svg|24px]] [[Reszel]] – '''5.411''' <small>(3,81 km²)</small>
# [[Plik:POL Ruciane-Nida COA.svg|24px]] [[Ruciane-Nida]] – '''5.013''' <small>(17,07 km²)</small>
# [[Plik:POL Korsze COA.svg|24px]] [[Korsze]] – '''4.724''' <small>(4,03 km²)</small>
# [[Plik:POL Górowo Iławeckie COA.svg|24px]] [[Górowo Iławeckie]] – '''4.844''' <small>(3,32 km²)</small>
# [[Plik:POL Biała Piska COA.svg|24px]] [[Biała Piska]] – '''4.027''' <small>(3,24 km²)</small>
# [[Plik:POL Mikołajki COA.svg|24px]] [[Mikołajki]] – '''3.851''' <small>(8,85 km²)</small>
# [[Plik:POL Jeziorany COA.svg|24px]] [[Jeziorany]] – '''3.441''' <small>(3,41 km²)</small>
# [[Plik:POL Ryn COA.svg|24px]] [[Ryn]] – '''3.139''' <small>(4,09 km²)</small>
# [[Plik:POL Tolkmicko COA.svg|24px]] [[Tolkmicko]] – '''2.725''' <small>(2,28 km²)</small>
# [[Plik:POL Miłakowo COA.svg|24px]] [[Miłakowo]] – '''2.685''' <small>(8,68 km²)</small>
# [[Plik:POL Bisztynek COA.svg|24px]] [[Bisztynek]] – '''2.552''' <small>(2,16 km²)</small>
# [[Plik:POL Pasym COA.svg|24px]] [[Pasym]] – '''2.552''' <small>(15,18 km²)</small>
# [[Plik:POL Frombork COA 1.svg|24px]] [[Frombork]] – '''2.528''' <small>(7,59 km²)</small>
# [[Plik:POL Miłomłyn COA.svg|24px]] [[Miłomłyn]] – '''2.348''' <small>(12,40 km²)</small>
# [[Plik:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Kisielice]] – '''2.222''' <small>(3,37 km²)</small>
# [[Plik:POL Sępopol COA.svg|24px]] [[Sępopol]] – '''2.201''' <small>(4,63 km²)</small>
# [[Plik:POL Zalewo COA.svg|24px]] [[Zalewo]] – '''2.108''' <small>(8,22 km²)</small>
# [[Plik:POL Pieniężno COA.svg|24px]] [[Pieniężno]] – '''2.095''' <small>(3,83 km²)</small>
# [[Plik:POL Młynary COA.svg|24px]] [[Młynary]] – '''1.844''' <small>(2,76 km²)</small>
{{Zobacz też|Miasta w Polsce (statystyki)}}

== Administracja i polityka ==
[[Plik:Olsztyn-WSA.jpg|thumb|240px|[[Budynek Rejencji w Olsztynie|Siedziba]] urzędu marszałkowskiego]]

=== Samorząd ===
Organem stanowiącym i kontrolnym jest [[Sejmik Województwa Warmińsko-Mazurskiego]], składający się z 30 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest [[Olsztyn]]. 

Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest [[zarząd województwa]], składający się z 5 członków z przewodniczącym mu [[marszałek województwa|marszałkiem]]. Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego tworzą następujące osoby: [[Jacek Protas]] (marszałek), [[Urszula Pasławska]], [[Jarosław Słoma]], Anna Wasilewska i Witold Wróblewski.

{| border="1" style="border-collapse:collapse; border-color:#f2f2f4; margin-top:1px; margin-bottom:1px;"
|+align=top style="text-align:center; margin: 0 auto;"|'''Marszałkowie Województwa Warmińsko-Mazurskiego'''
! width="25" align="center" bgcolor="#f2f2f4"|  Lp.
! width="180" align="center" bgcolor="#f2f2f4"|  imię nazwisko 
! width="230" align="center" bgcolor="#f2f2f4"|  Okres urzędowania
|- align="left"
| 1 || [[Jerzy Szmit]] || od 1999 do 1999
|- align="left"
| 2 || [[Andrzej Ryński]] || od 1999 do 2006
|- align="left"
| 3 || [[Jacek Protas]] || od 2006 ''(pełni urząd)''
|}

=== Administracja rządowa ===
[[Plik:KOS Olsztyn Urzad Wojewodzki.jpg|240px|thumb|Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w [[Olsztyn]]ie]]

Organem administracji rządowej jest [[Wojewoda]] Warmińsko-Mazurski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest [[Olsztyn]]<ref>(Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. ({{Dziennik Ustaw|rok=1998|numer=96|pozycja=603}})</ref> przy alei Marszałka J. Piłsudskiego 7/9, gdzie znajduje się ''Warmińsko-Mazurski Urząd Wojewódzki w Olsztynie''. W ramach urzędu działają także 2 delegatury: w [[Elbląg]]u i [[Ełk]]u<ref>(§3. Statut WMUW w Olsztynie) Załącznik do Zarządzenia Nr 111 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 25 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2009 r. Nr 83, poz. 1396)</ref>. Obecnie wojewodą jest [[Marian Podziewski]], a wicewojewodą [[Jan Maścianica]].

{| border="1" style="border-collapse:collapse; border-color:#f2f2f4; margin-top:1px; margin-bottom:1px;"
|+align=top style="text-align:center; margin: 0 auto;"|'''Wojewodowie Warmińsko-Mazurscy'''
! width="25" align="center" bgcolor="#f2f2f4"|  Lp.
! width="180" align="center" bgcolor="#f2f2f4"|  imię nazwisko 
! width="230" align="center" bgcolor="#f2f2f4"|  Okres urzędowania
|- align="left"
| 1 || [[Zbigniew Babalski]] || od 1999 do 2001 
|- align="left"
| 2 || [[Stanisław Szatkowski|Stanisław Lech Szatkowski]] || od 2001 do 2005
|- align="left"
| 3 || [[Adam Supeł]] || od 17 stycznia 2005 do 17 stycznia 2007
|- style="background:#f2f2f4;" align="left"
| - || [[Anna Szyszka]] (p.o.) || od 18 stycznia 2007 do 1 kwietnia 2007
|- align="left"
| 4 || [[Anna Szyszka]] || od 2 kwietnia 2007 do 29 listopada 2007
|- align="left"
| 5 || [[Marian Podziewski]] || od 29 listopada 2007
|}

== Struktury wyznaniowe ==
{{main|Struktury wyznaniowe w województwie warmińsko-mazurskim}}

== Ochrona przyrody ==
Obecnie istnieje 8 [[park krajobrazowy|parków krajobrazowych]] oraz 104 [[rezerwat przyrody|rezerwaty przyrody]]<ref> [[Liga Ochrony Przyrody]], [http://www.lop.org.pl/?pageid=180&lang=pl Parki Krajobrazowe]. [Dostęp: 18 października 2009].</ref>.

=== Główne obszary leśne w województwie ===
* [[Puszcza Borecka]]
* [[Puszcza Napiwodzko-Ramucka]]
* [[Puszcza Nidzicka]]
* [[Puszcza Piska]]
* [[Lasy Iławskie]]
* [[Puszcza Romincka]]

=== [[Parki krajobrazowe w Polsce|Parki krajobrazowe]] ===
{|class="wikitable" style="margin-right: auto; font-size: smaller;
|-
! width="300px" | Park Krajobrazowy
! Rok powstania
! Powierzchnia
|-
| [[Brodnicki Park Krajobrazowy]] || 1985 || 13 674 ha
|-
| [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy]] || 1990 || 27 764 ha
|-
| [[Mazurski Park Krajobrazowy]] || 1977 || 53 655 ha
|-
| [[Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego]] || 1993 || 25 045 ha
|-
| [[Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej]] || 1998 || 14 620 ha
|-
| [[Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich]] || 1994 || 7151 ha
|-
| [[Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej]] || 1985 || 13 460 ha
|-
| [[Welski Park Krajobrazowy]] || 1995 || 24 237 ha
|-
|}

{{Kategoria główna|Rezerwaty przyrody województwa warmińsko-mazurskiego}}

== Kultura ==
=== [[instytucja kultury|Instytucje kultury]] samorządu województwa ===
* [[Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych|Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie]]
* [[Centrum Spotkań Europejskich Światowid|Centrum Spotkań Europejskich Światowid w Elblągu]]
* [[Centrum Polsko-Francuskie Côtes d'Armor Warmia i Mazury|Centrum Polsko-Francuskie Côtes d'Armor Warmia i Mazury w Olsztynie]]
* [[Muzeum Budownictwa Ludowego w Olsztynku|Muzeum Budownictwa Ludowego Park Etnograficzny w Olsztynku]]
* [[Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie]]
* [[Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku]]
* [[Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie]]
* [[Muzeum Bitwy pod Grunwaldem w Stębarku]]
* [[Teatr im. Aleksandra Sewruka w Elblągu]]
* [[Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie]]
* [[Warmińsko-Mazurska Filharmonia im. Feliksa Nowowiejskiego w Olsztynie]]
* [[Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emilii Sukertowej-Biedrawiny w Olsztynie]]

=== Media ===
* [[Gazeta Olsztyńska]] 
* [[TVP Olsztyn|Telewizja Polska Olsztyn]]
* [[Polskie Radio Olsztyn]]
* [[Planeta FM (Olsztyn, Iława, Mrągowo, Giżycko)|Radio Planeta Olsztyn]]

== Nauka i oświata ==
=== Państwowe [[Szkoła wyższa|uczelnie wyższe]] ===
* [[Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie]]
* [[Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu]]
* [[Uniwersytet Gdański]], zamiejscowy ośrodek dydaktyczny w [[Elbląg]]u (Wydział Nauk Społecznych)
* [[Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie]] – Szkoła podlega [[Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji|MSWiA]]

=== Niepubliczne uczelnie wyższe ===
* [[Elbląska Uczelnia Humanistyczno-Ekonomiczna]]
* [[Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego]]
* [[Olsztyńska Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania im. Tadeusza Kotarbińskiego]]
* [[Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych - Regent College|Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych "Regent College"]] w [[Elbląg]]u
* [[Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego]] w [[Warszawa|Warszawie]] – Ośrodek zamiejscowy w [[Elbląg]]u
* [[Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku|Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica]] w [[Płock]]u ,filia w [[Iława|Iławie]]
* [[Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Olsztynie|Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP]] w [[Olsztyn]]ie
* [[Wyższa Szkoła Pedagogiczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie|Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie]] – Wydział Nauk Humanistyczno-Społecznych w [[Olsztyn]]ie.
* [[Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku]] filia w [[Ełk]]u
* [[Wszechnica Mazurska w Olecku|Wszechnica Mazurska]] w [[Olecko|Olecku]]
* [[Prywatna Wyższa Szkoła Zawodowa]] w [[Giżycko|Giżycku]]

=== [[seminarium duchowne|Seminaria duchowne]] ===
* [[Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej Hosianum|Wyższe Seminarium Duchowne Metropolii Warmińskiej "Hosianum"]] w [[Olsztyn]]ie
* [[Wyższe Seminarium Duchowne w Elblągu|Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Elbląskiej]] w [[Elbląg]]u
* [[Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Ełckiej]] w [[Ełk]]u<ref>[http://www.wsd.elk.pl/ Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Ełckiej]</ref>

=== Placówki naukowe ===
'''Instytuty naukowe:'''
* [[Instytut Mazurski]] w [[Olsztyn]]ie
* [[Instytut Rybactwa Śródlądowego]] w Olsztynie i [[Giżycko|Giżycku]]
* [[Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie|Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN]] w Olsztynie

'''Stacje badawcze:'''
* [[Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie|Obserwatorium astronomiczne]] w Olsztynie
* Stacja Hydrobiologiczna w [[Mikołajki|Mikołajkach]]
* Stacja Badawcza Rolnictwa Ekologicznego i Hodowli Zachowawczej Zwierząt PAN w [[Popielno (województwo warmińsko-mazurskie)|Popielnie]]
* Stacji Obserwacji Sztucznych Satelitów – [[Obserwatorium satelitarne w Lamkówku|Obserwatorium satelitarne]] w [[Lamkówko|Lamkówku]]
* Stacja Limnologiczna UMK w Iławie

== Gospodarka ==
[[Plik:Olsztyn-Michelin.jpg|thumb|220px|Fabryka opon [[Michelin]] w [[Olsztyn]]ie]]

W 2009 r. [[produkt krajowy brutto]] woj. warmińsko-mazurskiego wynosił 37,1&nbsp;mld&nbsp;zł, co stanowiło 2,8% PKB [[gospodarka Polski|Polski]]. [[PKB per capita|Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca]] wynosił 26,0&nbsp;tys.&nbsp;zł (74,2% średniej krajowej), co plasowało warmińsko-mazurskie na 12. miejscu względem innych województw<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice)|wydawca=Główny Urząd Statystyczny|miejsce=Warszawa|data=2012-01-24|strony=164-165|issn=1230-5820|url=http://www.stat.gov.pl/gus/5840_2176_PLK_HTML.htm}}</ref>.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. warmińsko-mazurskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3052,28&nbsp;zł, co lokowało je na ostatnim miejscu względem wszystkich województw<ref>Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. ({{Monitor Polski|rok=2011|numer=108|pozycja=1099}})</ref>.

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 114,5 tys. mieszkańców, co stanowi [[stopa bezrobocia|stopę bezrobocia]] na poziomie 21,1% do aktywnych zawodowo<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.stat.gov.pl/gus/5840_1487_PLK_HTML.htm|tytuł=Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.)|data=2012-04-26|opublikowany=Główny Urząd Statystyczny|data dostępu=2012-05-20}}</ref>.

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. warmińsko-mazurskim wynosiła 22,2 mld zł, co stanowiło 2,3% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w warmińsko-mazurskim wynosiła 4,5 mld zł, co stanowiło 2,8% tej sprzedaży Polski<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice)|wydawca=Główny Urząd Statystyczny|miejsce=Warszawa|data=2012-01-24|strony=58-59|isbn=1230-5820|url=http://www.stat.gov.pl/gus/5840_2176_PLK_HTML.htm}}</ref>.

== Transport i komunikacja ==
=== Transport drogowy ===
==== Drogi międzynarodowe ====
* {{AS-droga|E|77}} – w województwie na odcinku drogi krajowej {{AS-droga|K|7}}
* {{AS-droga|E|28}} – w województwie na odcinku dróg krajowych {{AS-droga|K|7}} {{AS-droga|K|22}} {{AS-droga|K|54}}

==== [[drogi ekspresowe w Polsce|Drogi ekspresowe]] ====
{{Galeria
|Nazwa=Planowane drogi ekspresowe<br />w województwie warmińsko-mazurskim
|wielkość=270
|pozycja=right
|Plik:NowaMapaS7.svg|[[Droga ekspresowa S7 (Polska)|droga ekspresowa nr S7]]
|Plik:NowaMapaS16.svg|[[Droga ekspresowa S16 (Polska)|droga ekspresowa nr S16]] – droga nie objęta planami [[Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad|GDDKiA]]
|Plik:NowaMapaS22.svg|[[Droga ekspresowa S22 (Polska)|droga ekspresowa nr S22]]
|Plik:NowaMapaS51.svg|[[Droga ekspresowa S51 (Polska)|droga ekspresowa nr S51]]
}}
* {{AS-droga|pro-S|7}} –  [[Gdańsk]] – [[Elbląg]]- [[Olsztynek]] – [[Warszawa]] – ... – [[Rabka-Zdrój|Rabka]]
* {{AS-droga|pro-S|16}} –  [[Grudziądz]] – [[Olsztyn]] – [[Mrągowo]] – [[Augustów]] – droga nie objęta planami [[Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad|GDDKiA]]
* {{AS-droga|pro-S|22}} –  [[Elbląg]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Grzechotki]] {{Flaga|RUS}}
* {{AS-droga|pro-S|51}} –  [[Olsztyn]] – [[Olsztynek]]

==== [[droga krajowa|Drogi krajowe]] ====
* {{AS-droga|K|7}} – ([[Żukowo]] – [[Gdańsk]]) – [[Elbląg]] – [[Pasłęk]] – [[Miłomłyn]] – [[Ostróda]] – [[Olsztynek]] [[Nidzica]] – ([[Warszawa]] – ... – [[Rabka-Zdrój]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Chyżne]]{{Flaga|SVK}})
* {{AS-droga|K|15}} – ([[Trzebnica]] – [[Gniezno]] – [[Inowrocław]] – [[Toruń]]) – [[Nowe Miasto Lubawskie]] – [[Lubawa]] – [[Ostróda]]
* {{AS-droga|K|16}} – ([[Dolna Grupa]] – [[Grudziądz]] – [[Łasin]]) – [[Kisielice]] – [[Iława]] – [[Ostróda]] – [[Olsztyn]] – [[Barczewo]] – [[Biskupiec]] – [[Mrągowo]] – [[Nikutowo]] – [[Mikołajki]] [[Orzysz]] – [[Ełk]] – ([[Augustów]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Ogrodniki (powiat sejneński)|Ogrodniki]] {{Flaga|LTU}})
* {{AS-droga|K|22}} – {{Flaga|RUS}} [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Grzechotki]] – [[Braniewo]] – [[Chruściel]] – [[Elbląg]] – ([[Malbork]] – ... – [[Gorzów Wielkopolski]] – [[Rudnica (województwo lubuskie)|Tudnica]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Kostrzyn nad Odrą]] {{Flaga|DEU}})
* {{AS-droga|K|51}} – [[Olsztynek]] – [[Gryźliny (powiat olsztyński)|Gryźliny]] – [[Stawiguda]] – [[Olsztyn]] – [[Dywity]] – [[Dobre Miasto]] – [[Lidzbark Warmiński]] – [[Plęsy (województwo warmińsko-mazurskie)|Plęsy]] – [[Bartoszyce]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Bezledy]] {{Flaga|RUS}}
* {{AS-droga|K|53}} – [[Olsztyn]] – [[Klewki (województwo warmińsko-mazurskie)|Klewki]] – [[Pasym]] – [[Szczytno]] – [[Rozogi (powiat szczycieński)|Rozogi]] – [[Dąbrowy (województwo warmińsko-mazurskie)|Dąbrowy]] – ([[Myszyniec]] – [[Wydmusy]] – [[Kadzidło]] – [[Dylewo (powiat ostrołęcki)|Dylewo]] – [[Ostrołęka]])
* {{AS-droga|K|54}} – [[Chruściel]]- [[Braniewo]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Gronowo (powiat braniewski)|Gronowo]] {{Flaga|RUS}}
* {{AS-droga|K|57}} – [[Bartoszyce]] – [[Bisztynek]] – [[Biskupiec]] – [[Dźwierzuty]] – [[Szczytno]] – [[Wielbark]] – ([[Chorzele]] – [[Przasnysz]] – [[Maków Mazowiecki]])
* {{AS-droga|K|58}} – [[Olsztynek]] – [[Zgniłocha]] – [[Jedwabno (województwo warmińsko-mazurskie)|Jedwabno]] – [[Szczytno]] – [[Babięta]] – [[Stare Kiełbonki]] – [[Zgon (województwo warmińsko-mazurskie)|Zgon]] – [[Ruciane-Nida]] – [[Pisz]] – [[Biała Piska]] – ([[Szczuczyn (województwo podlaskie)|Szczuczyn]])
* {{AS-droga|K|59}} – [[Giżycko]] – [[Ryn]] – [[Mrągowo]] – [[Nikutowo]] – [[Piecki (województwo warmińsko-mazurskie)|Piecki]] – [[Nawiady]] – [[Stare Kiełbonki]] – [[Spychowo]] – [[Rozogi (powiat szczycieński)|Rozogi]]
* {{AS-droga|K|63}} – Granica państwa {{Flaga|RUS}} - [[Rudziszki]] - [[Węgorzewo]] – [[Giżycko]] – [[Orzysz]] – [[Pisz]] – ([[Kolno]] – [[Łomża]] – ... – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Sławatycze]] {{Flaga|BLR}} )
* {{AS-droga|K|65}} – {{Flaga|RUS}} [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Gołdap]] – [[Olecko]] – [[Ełk]] – [[Grajewo]] – [[Mońki]] – [[Białystok]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Bobrowniki (powiat białostocki)|Bobrowniki]] {{Flaga|BLR}}

==== Drogi wojewódzkie ====
Łączna długość [[droga wojewódzka|dróg wojewódzkich]] w województwie warmińsko-mazurskim wynosi 1870,250 km.

* [[droga wojewódzka nr 503]] – [[Elbląg]] – [[Tolkmicko]] – [[Pogrodzie]]
* [[droga wojewódzka nr 504]] – [[Elbląg]] – [[Pogrodzie]] – [[Braniewo]]
* [[droga wojewódzka nr 505]] – [[Frombork]] – [[Młynary]] – [[Pasłęk]]
* [[droga wojewódzka nr 506]] – [[Chruściel]] – [[Stare Siedlisko]] – [[Nowica (województwo warmińsko-mazurskie)|Nowica]]
* [[droga wojewódzka nr 507]] – [[Braniewo]] – [[Pieniężno]] – [[Orneta]] – [[Dobre Miasto]]
* [[droga wojewódzka nr 508]] – [[Jedwabno (województwo warmińsko-mazurskie)|Jedwabno]] – [[Wielbark]]
* [[droga wojewódzka nr 509]] – [[Elbląg]] – [[Młynary]] – [[Drwęczno]]
* [[droga wojewódzka nr 510]] – [[Pieniężno]] – [[Lelkowo]] – Granica państwa {{Flaga|RUS}}
* [[droga wojewódzka nr 511]] – [[Olsztyn]] – [[Lidzbark Warmiński]] – [[Górowo Iławeckie]] –  [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] [[Bezledy]] {{Flaga|RUS}}
* [[droga wojewódzka nr 512]] – [[Szczurkowo]] – [[Bartoszyce]] – [[Górowo Iławeckie]] – [[Pieniężno]]
* [[droga wojewódzka nr 513]] – [[Pasłęk]] – [[Orneta]] – [[Lidzbark Warmiński]] – [[Kiwity (województwo warmińsko-mazurskie)|Kiwity]] – [[Wozławki]]
* [[droga wojewódzka nr 515]] – ([[Malbork]] – [[Dzierzgoń]]) – [[Susz]]
* [[droga wojewódzka nr 519]] – ([[Stary Dzierzgoń]]) – [[Zalewo]] – [[Małdyty]] – [[Morąg]]
* [[droga wojewódzka nr 520]] – ([[Prabuty]]) – [[Kamieniec (województwo warmińsko-mazurskie)|Kamieniec]]
* [[droga wojewódzka nr 521]] – ([[Kwidzyn]] – [[Prabuty]]) – [[Susz]] – [[Iława]]
* [[droga wojewódzka nr 522]] – ([[Górki (gmina Sztum)|Górki]] – [[Prabuty]] – [[Trumieje]]) – [[Sobiewola]]
* [[droga wojewódzka nr 526]] – [[Pasłęk]] – [[Śliwice (województwo warmińsko-mazurskie)|Śliwice]] – ([[Lepno]] – [[Myślice]] – [[Przezmark (województwo pomorskie)|Przezmark]])
* [[droga wojewódzka nr 527]] – ([[Dzierzgoń]]) – [[Rychliki]] – [[Pasłęk]] – [[Morąg]] – [[Łukta]] – [[Olsztyn]]
* [[droga wojewódzka nr 528]] – [[Orneta]] – [[Miłakowo]] – [[Morąg]]
* [[droga wojewódzka nr 530]] – [[Ostróda]] – [[Łukta]] – [[Dobre Miasto]]
* [[droga wojewódzka nr 531]] – [[Łukta]] – [[Podlejki]]
* [[droga wojewódzka nr 536]] – [[Iława]] – [[Sampława]]
* [[droga wojewódzka nr 537]] – [[Lubawa]] – [[Frygnowo]] – [[Pawłowo (powiat olsztyński)|Pawłowo]]
* [[droga wojewódzka nr 538]] – ([[Radzyń Chełmiński]] – [[Łasin]]) – [[Nowe Miasto Lubawskie]] – [[Uzdowo]] – [[Rozdroże]]
* [[droga wojewódzka nr 541]] – [[Lubawa]] – [[Lidzbark]] – ([[Żuromin]] – [[Dobrzyń nad Wisłą|Dobrzyń]])
* [[droga wojewódzka nr 542]] – [[Rychnowo (województwo warmińsko-mazurskie)|Rychnowo]] – [[Działdowo]]
* [[droga wojewódzka nr 544]] – ([[Brodnica]]) – [[Lidzbark]] – [[Działdowo]] – ([[Mława]] – [[Przasnysz]] – [[Ostrołęka]])
* [[droga wojewódzka nr 545]] – [[Działdowo]] – [[Nidzica]] – [[Jedwabno (województwo warmińsko-mazurskie)|Jedwabno]]
* [[droga wojewódzka nr 590]] – [[Barciany]] – [[Korsze]] – [[Reszel]] – [[Biskupiec]]
* [[droga wojewódzka nr 591]] – [[Mrągowo]] – [[Kętrzyn]] – [[Barciany]] – [[Michałkowo (województwo warmińsko-mazurskie)|Michałkowo]] – [[Przejścia graniczne Polski|przejście granicz.]] {{Flaga|RUS}}
* [[droga wojewódzka nr 592]] – [[Bartoszyce]] – [[Kraskowo (powiat kętrzyński)|Kraskowo]] – [[Kętrzyn]] – [[Giżycko]]
* [[droga wojewódzka nr 593]] – [[Miłakowo]] – [[Dobre Miasto]] – [[Jeziorany]] – [[Lutry]] – [[Reszel]]
* [[droga wojewódzka nr 594]] – [[Bisztynek]] – [[Robawy]] – [[Kętrzyn]]
* [[droga wojewódzka nr 595]] – [[Jeziorany]] – [[Barczewo]]
* [[droga wojewódzka nr 596]] – [[Mnichowo (województwo warmińsko-mazurskie)|Mnichowo]] – [[Bęsia]] – [[Biskupiec]]
* [[droga wojewódzka nr 598]] – [[Olsztyn]] – [[Butryny]] – [[Zgniłocha]] <!-- [[Olsztyn]] – [[Jedwabno (województwo warmińsko-mazurskie)|Jedwabno]] – [[Wielbark]]-->
* [[droga wojewódzka nr 600]] – [[Mrągowo]] – [[Kałęczyn (województwo warmińsko-mazurskie)|Kałęczyn]] <!--Rybno-->- [[Szczytno]]
* {{AS-droga|W|601}} – [[Babięta]] – [[Nawiady]]
* [[droga wojewódzka nr 604]] – [[Nidzica]] – [[Wielbark]]
* [[droga wojewódzka nr 609]] – [[Mikołajki]] – [[Ukta]]
* [[droga wojewódzka nr 610]] – [[Piecki (województwo warmińsko-mazurskie)|Piecki]] – [[Ruciane-Nida]]
* [[droga wojewódzka nr 642]] – [[Sterławki Wielkie]] – [[Ryn]] – [[Woźnice]]
* [[droga wojewódzka nr 643]] – [[Wilkasy (powiat giżycki)|Wilkasy]] – [[Olszewo (powiat mrągowski)|Olszewo]]
* [[droga wojewódzka nr 650]] – [[Barciany]] – [[Węgorzewo]] – [[Banie Mazurskie]] – [[Gołdap]]
* [[droga wojewódzka nr 651]] – [[Gołdap]] – [[Żytkiejmy]] – ([[Szypliszki]] – [[Sejny]])
* [[droga wojewódzka nr 652]] – [[Kowale Oleckie]] – ([[Suwałki]])
* [[droga wojewódzka nr 653]] – [[Sedranki]] – ([[Bakałarzewo]] – [[Suwałki]] – [[Poćkuny]])
* [[droga wojewódzka nr 655]] – [[Kąp (gmina Giżycko)|Kąp]] – [[Wydminy]] – [[Olecko]] – ([[Raczki (województwo podlaskie)|Raczki]] – [[Suwałki]] -[[Tartak]])
* [[droga wojewódzka nr 656]] – [[Staświny]] – [[Zelki]] – [[Ełk]]
* [[droga wojewódzka nr 657]] – [[Nowa Wieś Ełcka]] – [[Drygały]] – [[Biała Piska]]
* [[droga wojewódzka nr 661]] – [[Cimochy (województwo warmińsko-mazurskie)|Cimochy]] – [[Kalinowo (powiat ełcki)|Kalinowo]]

==== [[Przejścia graniczne Polski|Drogowe przejścia graniczne]] ====
'''Funkcjonujące'''
* {{Flaga|RUS}} [[Gronowo (powiat braniewski)|Gronowo]] – [[Świętomiejsce]] (ros. Мамоново (Mamonowo))
* {{Flaga|RUS}} [[Bezledy]] – [[Iławka (miasto)|Iławka]] (ros. Багратионовск (Bagrationowsk))
* {{Flaga|RUS}} [[Gołdap]] – [[Gusiew]] (ros. Гусев)

'''Projektowane '''
* {{Flaga|RUS}} [[Grzechotki]] – [[Świętomiejsce|Świętomiejsce II]] (Mamonowo II)
* {{Flaga|RUS}} [[Perły]] – [[Kryłowo]] (ros. Крылово)
* {{Flaga|RUS}} [[Rapa]] – [[Oziorsk (obwód kaliningradzki)|Oziorsk]] (ros. Озёрск)
* {{Flaga|RUS}} [[Piaski (Krynica Morska)|Piaski]] – [[Bałtijsk]] (ros. Балтийск)

=== Transport kolejowy ===
==== Kolejowe przejścia graniczne ====
* [[Braniewo]]
* [[Bartoszyce]]
* [[Skandawa]]

'''Projektowane '''
* [[Gołdap]]

=== Transport wodny ===
[[Plik:Statki na kanale Elblaskim.jpg|thumb|220px|Statki na kanale Elblaskim]]

Na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego znajdują się 4 porty morskie: [[port Elbląg]], [[port Frombork]], [[port Nowa Pasłęka]], [[port Tolkmicko]] oraz 1 przystań morska w [[Suchacz]]u. 

Obecnie realizowany jest projekt budowy [[Kanał żeglugowy na Mierzei Wiślanej|kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną]] w oparciu o współpracę z [[Ukraina|Ukrainą]].

W województwie utworzono 2 morskie przejścia graniczne: [[morskie przejście graniczne Elbląg|Elbląg]] i [[morskie przejście graniczne Frombork|Frombork]].

=== Transport lotniczy ===
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt OK.gif|20px]] [[port lotniczy Mazury]] (EPSY/SZY) – nieczynny międzynarodowy [[Lotnisko|port lotniczy]] koło [[Szczytno|Szczytna]]
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt OK.gif|20px]] [[lotnisko Elbląg]] (EPEL/ZBG) – sportowe lotnisko w [[Elbląg]]u
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt OK.gif|20px]] [[lotnisko Olsztyn-Dajtki]] (EPOD/QYO) – sportowe lotnisko z nowo wybudowanym, oświetlonym [[asfaltobeton]]owym 800 m pasem w [[Olsztyn]]ie
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt OK.gif|20px]] [[lotnisko Gryźliny]] (lotnisko Łańsk) – wielofunkcyjne lotnisko powojskowe/rządowe z trawiastym pasem 860&nbsp;×&nbsp;60&nbsp;m koło [[Olsztynek|Olsztynka]]
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt OK.gif|20px]] [[lotnisko Olecko]] – lotnisko rekreacyjne
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt OK.gif|20px]] [[lotnisko Kętrzyn-Wilamowo]] – sportowe lotnisko (poniemieckie wojskowe) koło [[Kętrzyn]]a
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt Not OK.gif|20px]] [[lotnisko Lidzbark]] – lotnisko powojskowe miało 46 ha, okolice [[Lidzbark]]a
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt Not OK.gif|20px]] [[lotnisko Muszaki]] – nieczynne wojskowe lotnisko z 500 m asfaltowym pasem koło [[Nidzica|Nidzicy]]
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt Not OK.gif|20px]] [[lotnisko Orneta]] – lotnisko powojskowe z 2000 m betonowym pasem koło [[Orneta|Ornety]]
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt Not OK.gif|20px]] [[lotnisko Rostki]] – dawna wojskowa baza lotnicza z zarośniętym trawą 2000 m pasem koło [[Orzysz]]a
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt Not OK.gif|20px]] [[lotnisko Wielbark]] – nieczynny drogowy, wojskowy odcinek lotniskowy koło [[Nidzica|Nidzicy]]
* [[Plik:Apt Civ.gif|20px]][[Plik:Apt Not OK.gif|20px]] [[lotnisko Grajwo]] – lotnisko rekreacyjne koło [[Giżycko|Giżycka]]

== Wyróżnienia wojewódzkie ==
=== Dziennikarz roku Warmii i Mazur ===
{{fakt|Tytuł "Dziennikarza roku" przyznawany jest przez Kapitułę, w skład której wchodzą przedstawiciele olsztyńskiego [[Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich|Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich]] i [[Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej|Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej]], za profesjonalizm, promowanie wysokich standardów pracy w mediach oraz za przestrzeganie etycznych kanonów zawodu.|data=2012-02}}

* 2002 – [[Marek Książek]], [[Gazeta Olsztyńska]]
* 2003 – [[Jacek Panas]], [[Polskie Radio Olsztyn]]
* 2004 – [[Tamara Jesionowska]], [[Gazeta Olsztyńska]]
* 2005 – [[Andrzej Mielnicki]], [[Gazeta Olsztyńska]]
* 2006 – [[Joanna Wojciechowska]], [[Gazeta Wyborcza]]

== Zobacz też ==
{{Wikiprojekt|Województwo warmińsko-mazurskie|grafika=Warminsko-mazurskie herb.svg}}
{{Commons|Warmian-Masurian_Voivodship}}
* [[Warmia]], [[Mazury]], [[Prusy Górne]], [[Barcja]], [[Natangia]], [[Powiśle (region)|Powiśle]], [[Żuławy Wiślane]], [[Suwalszczyzna]], [[Galindia]], [[Ziemia Sasinów]]
* [[Mazurski Park Krajobrazowy]], [[Pojezierze Mazurskie]]
* [[Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego]], [[Pojezierze Iławskie]]
* [[Welski Park Krajobrazowy]], [[Garb Lubawski]]

{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
{{Portal|Województwo warmińsko-mazurskie|Warmia i Mazury|grafika=Warminsko-mazurskie herb.svg}}
* [http://www.olsztyn.uw.gov.pl/ Serwis informacyjny Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie]
** [http://bip.uw.olsztyn.pl/ Biuletyn Informacji Publicznej Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego w Olsztynie]
* [http://www.warmia.mazury.pl/ Serwis informacyjny Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie]
** [http://bip.warmia.mazury.pl/urzad_marszalkowski/ Biuletyn Informacji Publicznej Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie]

{{Miasta województwa warmińsko-mazurskiego}}
{{Województwo warmińsko-mazurskie}}
{{Województwa}}

[[:Kategoria:Mazury]]
[[:Kategoria:Warmia]]
[[:Kategoria:Województwo warmińsko-mazurskie| ]]

[[ar:محافظة فارمينسكو-مازورسكي]]
[[be:Вармінска-Мазурскае ваяводства]]
[[be-x-old:Вармінска-Мазурскае ваяводзтва]]
[[bg:Варминско-Мазурско войводство]]
[[bs:Varminsko-mazursko vojvodstvo]]
[[ca:Voivodat de Warmia i Mazury]]
[[cs:Varmijsko-mazurské vojvodství]]
[[da:Województwo warmińsko-mazurskie]]
[[de:Woiwodschaft Ermland-Masuren]]
[[et:Warmia-Masuuria vojevoodkond]]
[[en:Warmian-Masurian Voivodeship]]
[[es:Voivodato de Varmia y Masuria]]
[[eo:Varmia-Mazuria Provinco]]
[[eu:Varmia eta Masuria]]
[[fr:Voïvodie de Varmie-Mazurie]]
[[gl:Varmia e Masuria]]
[[ko:바르미아마주리 주]]
[[hr:Varminsko-mazursko vojvodstvo]]
[[id:Provinsi Warmia-Mazury]]
[[it:Voivodato della Varmia-Masuria]]
[[jv:Provinsi Warmia-Mazuria]]
[[ka:ვარმინო-მაზურის სავოევოდო]]
[[csb:Warminskô-mazursczé wòjewództwò]]
[[lv:Varmijas-Mazūrijas vojevodiste]]
[[lt:Varmijos Mozūrų vaivadija]]
[[hu:Varmia-Mazúriai vajdaság]]
[[mr:वार्मिन्स्को-माझुर्स्का प्रांत]]
[[ms:Wilayah Warminsko-Mazurskie]]
[[nl:Ermland-Mazurië]]
[[ja:ヴァルミア＝マズールィ県]]
[[no:Ermlandskmasuriske voivodskap]]
[[nn:Ermelandskmasuriske voivodskap]]
[[pnb:صوبہ وارمینی - ماسوری]]
[[nds:Woiwodschop Ermland-Masuren]]
[[pt:Voivodia da Vármia-Masúria]]
[[ro:Voievodatul Varmia și Mazuria]]
[[ru:Варминско-Мазурское воеводство]]
[[sk:Varmsko-mazurské vojvodstvo]]
[[sr:Варминско-мазурско војводство]]
[[fi:Warmia-Masurian voivodikunta]]
[[sv:Ermland-Masuriens vojvodskap]]
[[uk:Вармінсько-Мазурське воєводство]]
[[vi:Warmińsko-Mazurskie]]
[[war:Warmya-Masurya (lalawigan)]]
[[zea:Ermland-Mazurië]]
[[zh:瓦爾米亞-馬祖里省]]