Revision 35078235 of "Wojny Rzymian z Germanami" on plwiki

{{Wojny Rzymian z Germanami}}
'''Wojny Rzymian z Germanami''' rozpoczęły się w [[I wiek p.n.e.|I w. p.n.e.]] i toczyły się aż do końca [[cesarstwo zachodniorzymskie|cesarstwa zachodniego]] ([[V wiek|V w. n.e.]]), choć do pierwszych walk z Germanami doszło już pod koniec [[II wiek p.n.e.|II w. p.n.e.]] podczas najazdu [[Cymbrowie|Cymbrów]] i [[Teutoni|Teutonów]] na [[Galia|Galię]]. W pierwszych czterech wiekach tego okresu wielokrotnie dochodziło do kampanii przeciwko licznym plemionom [[Germanie|germańskim]] nad [[Ren]]em, [[Dunaj]]em oraz w głębi terytorium dzisiejszych [[Niemcy|Niemiec]].

Początkowo Rzymianie osiągnęli szereg sukcesów, ale klęska w bitwie w [[bitwa w Lesie Teutoburskim|Lesie Teutoburskim]] w [[9]] r. n.e. położyła kres ich ekspansji na północy kontynentu. W późniejszych latach wielokrotnie dochodziło do najazdów plemion germańskich na prowincje rzymskie nad Renem i Dunajem.

W [[IV wiek|IV]] w. Germanie zaczęli osiedlać się na ziemiach cesarstwa. W [[410]] germańscy [[Wizygoci]] prowadzeni przez [[Alaryk]]a złupili [[Rzym]] po raz pierwszy, następnie w [[455]] Wandale pod wodzą [[Genzeryk]]a po raz drugi. W [[476]] inny Germanin – [[Odoaker]] – obalił ostatniego cesarza cesarstwa zachodniego [[Romulus Augustulus|Romulusa Augustulusa]].

=== Najważniejsze wydarzenia walk Rzymu z Germanami ===
*[[29 p.n.e.]] – [[bitwa nad rzeką Cibricą]] (zwycięstwo Rzymian pod wodzą Marka Licyniusza Krassusa Divesa nad Bastarnami)
*[[15 p.n.e.]] – [[bitwa nad Dunajem]] (zwycięstwo Rzymian pod wodzą [[Tyberiusz]]a i [[Neron]]a nad [[Celtogermanie|Celtogermanami]])
*[[12 p.n.e.]] – [[wojna fryzyjska]] - Kampanie Druzusa w Germanii (12-9 p.n.e.)
*[[11 p.n.e.]] – [[wojna z Brukterami, Marsami i Cheruskami]] - Kampanie Druzusa w Germanii
*[[10 p.n.e.]] - [[wojna z Tenkterami i Chattami]] - Kampanie Druzusa w Germanii
*[[4]] n.e. - [[kampania przeciwko Cheruskom i Longobardom]] - kampanie Tyberiusza 
*[[5]] n.e. - [[kampania przeciwko Chaukom i Swebom]] - kampanie Tyberiusza
*[[6]] n.e. - [[9]] n.e. - [[Powstanie w Panonii]]
*[[9]] n.e. – [[bitwa w Lesie Teutoburskim]]
*[[14]]-[[16]] n.e. – wojna z Germanami
**[[14]] n.e. – [[kampania przeciwko Marsom]] - kampanie Germanika
**[[15]] n.e. – [[kampania przeciwko Chattom, Cheruskom i Brukterom]] - kampanie Germanika
**[[15]] n.e. - [[bitwa na Długich Mostach]] (zwycięstwo Rzymian pod wodzą Cecyny)
**[[16]] n.e. – [[bitwa pod Idistaviso]] (zwycięstwo Rzymian pod wodzą [[Germanik]]a nad Germanami dowodzonymi przez [[Arminius]]a)
**[[16]] n.e. - [[bitwa o wał angrywarski]] (zwycięstwo Rzymian pod wodzą Germanika)
*[[28]]-[[47]] – [[Powstanie Fryzów]]
*[[39]]-[[41]] – [[kampania przeciwko Chattom]]
*[[41]]–[[54]] - [[wojna z Chattami i Chaukami]]
*[[54]]-[[68]] - [[walki z Fryzami i Ampsivarii]]
*[[69]]-[[70]] - [[Powstanie Batawów]]
**[[69]] - bitwa z plemieniem Kanafatów (Germanie pokonują rzymską flotę nad brzegami Morza Północnego)
**[[69]] - bitwa pod Neuss (powstańcy pod wodzą Cywilisa pokonują jazdę rzymską Cerialisa)
**[[70]] - [[bitwa pod Castra Vetera]] - klęska powstańców
**[[70]] - bitwa pod Arenacium (atak powstańców na obóz rzymski)
**[[70]] - [[bitwa pod Vada]] (Singularowie i Rzymianie pokonują powstańców)
**[[70]] - [[atak na obóz rzymski w Bonn]] (nocny napad Germanów na obóz rzymski)
*[[83]]–[[85]] - [[wojna Domicjana z Chattami]]
*[[89]]–[[92]] - [[wojna Domicjana z Markomanami i Sarmatami]]
*[[166]]-[[182]] – [[wojny markomańskie]]
*[[161]]-[[169]] – kampanie przeciw Chattom
*[[213]] – [[kampania Karakalli przeciwko Alamanom]]
*[[233]]–[[235]] - [[kampania Aleksandra Sewera przeciwko Alamanom]]
*[[235]]-[[238]] - [[kampania Maksymina Traka przeciwko Alamanom]]
*[[245]]–[[247]] - kampania nad Dunajem
*[[250]]-[[251]] - walki z Gotami
**[[250]] – [[bitwa pod Boreą]] (pierwsza wojna z [[Goci|Gotami]])
**[[251]] – [[bitwa pod Abrittus]] (druga wojna z Gotami, śmierć cesarza [[Decjusz (cesarz rzymski)|Decjusza]])
*[[260]] – [[bitwa pod Mediolanem]] - (zwycięstwo Galiena nad Alamanami)
*[[260]] - [[bitwa pod Augusta Vindelicorum]] (zwycięstwo Genialisa nad Alamanami)
*[[268]] – [[bitwa nad jeziorem Garda]] (klęska Alamanów z Rzymianami cesarza [[Klaudiusz II Gocki|Klaudiusza II]])
*[[269]] – [[bitwa pod Niszem]] (Naissus)
*[[271]] – [[bitwa pod Piacenzą (271)|bitwa pod Piacenzą]]
*[[271]] - [[bitwa pod Fano]] - kampania Aureliana
*[[271]] – [[bitwa pod Pawią (271)|bitwa pod Pawią]] - kampania Aureliana
*[[287]]–[[292]] - [[kampania Maksymiana przeciwko Germanom]]
*[[298]] - [[bitwa pod Lingones]] - kampania Konstancjusza I Chlorusa
*[[298]] – [[bitwa pod Vindonissą]] - kampania Konstancjusza I Chlorusa
*kampanie Konstantyna
**[[322]]-[[323]] [[kampania Konstantyna przeciwko Sarmatom i Gotom]]
**[[328]]-[[334]] [[kampanie Konstantyna przeciwko Alamanom, Gotom i Sarmatom]]
*[[355]] – kampania Konstancjusza II przeciwko Alamanom w Recji
**[[355]] - [[bitwa nad jeziorem Bodeńskim]] 
*[[356]]-[[361]] kampania galijska Juliana II Apostaty
**[[356]] - [[bitwa pod Reims (356)|bitwa pod Reims]]
**[[356]] – [[bitwa pod Brotomagum]] 
**[[357]] – [[bitwa pod Argentoratum]]
*[[358]] - [[kampania Juliana II przeciwko Frankom i Germanom]]
*[[360]] - [[361]] - [[kampanie Juliana II przeciwko Attuariom i Alamanom]]
*[[366]]-[[368]] Kampania Walentyniana przeciwko Alamanom 
**[[366]] – [[bitwa pod Skarponną]] 
**[[366]] - [[bitwa pod Châlons sur Marne]]
**[[368]] - [[bitwa pod Solicinium]] (także: bitwa pod Heidelbergiem) 
*[[367]]-[[369]] [[kampanie Walensa przeciwko Terwingom i Greutungom]]
*[[370]] - [[kampania Walentyniana przeciwko Saksonom]]
*[[375]] - [[kampania Walentyniana przeciwko Kwadom]]
*[[376]]-[[382]] - wojna Rzymian z Gotami
**[[376]] – [[bitwa pod Marcjanopolem]] (zwycięstwo Gotów nad wojskami rzymskimi [[Lupicynus]]a)
**[[377]] - [[bitwa pod Ad Salices]]
**[[378]] - [[bitwa pod Argentovarią]] 
**[[378]] – [[bitwa pod Adrianopolem]] (klęska armii rzymskiej, zginął cesarz [[Walens]])
*[[402]] - [[403]] Najazd Gotów na Italię
**[[402]] - [[bitwa pod Pollenzo]] (zwycięstwo nad Gotami)
**[[403]] – [[bitwa pod Weroną (403)|bitwa pod Weroną]] (zwycięstwo nad Gotami)

=== Zobacz też ===
* [[przyczyny upadku zachodniego cesarstwa rzymskiego]]

[[Kategoria:Wojny starożytnego Rzymu|Rzymian z Germanami]]