Revision 40268658 of "Sprawa Izraela i Palestyny w ONZ" on plwiki

{{Historia Palestyny}}
{{Dopracować|aktualizacja}}
'''Sprawa Palestyny w ONZ''' – artykuł dotyczy historii działań [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]] w [[Palestyna|Palestynie]]. Obejmuje całość tematu dotyczącego państwa [[Izrael]], [[konflikt izraelsko-arabski|konfliktu izraelsko-arabskiego]] i [[Palestyńczycy|narodu palestyńskiego]].

== Mandat Palestyny ==
Po zakończeniu [[II wojna światowa|II wojny światowej]] na skutek wzmożonego osadnictwa [[Żydzi|Żydów]] w [[Palestyna|Palestynie]] nasiliły się walki pomiędzy [[Żydzi|Żydami]] a [[Arabowie|Arabami]]. Skala starć powoli przybierała rozmiary [[wojna domowa|wojny domowej]].

Rząd [[Wielka Brytania|brytyjski]] zdawał sobie sprawę, że sytuacja w [[Palestyna (mandat)|Mandacie Palestyny]] wymyka się spod kontroli, dlatego [[2 kwietnia]] [[1947]] roku oficjalnie przekazał sprawę [[Palestyna|Palestyny]] do [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]].

{{osobny artykuł|Historia Mandatu Palestyny}}

=== UNSCOP ===
[[Plik:Flag of the United Nations.svg|thumb|left|150px|Flaga [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]]]]
[[13 maja]] [[1947]] roku [[Organizacja Narodów Zjednoczonych]] powołała specjalną komisję [[UNSCOP]] do zbadania sprawy w składzie: [[Australia]], [[Czechosłowacja]], [[Gwatemala]], [[Holandia]], [[Indie]], [[Iran]], [[Jugosławia]], [[Kanada]], [[Peru]], [[Szwecja]] i [[Urugwaj]].

[[1 września]] [[1947]] roku komisja [[UNSCOP]] opublikowała swój raport. Zalecono zakończenie [[Palestyna (mandat)|brytyjskiego mandatu nad Palestyną]] i utworzenie dwóch państw: żydowskiego oraz arabskiego.

[[8 września]] [[1947]] roku na swoim dorocznym spotkaniu zebrało się Zgromadzenie Ogólne ONZ, które przyjęło raport Komisji [[UNSCOP]] w sprawie Palestyny.

=== Rezolucja nr 181 ===
[[Plik:UNGA 181 Map.png|thumb|350px|Głosowanie Rezolucji nr 181 ONZ – 29 listopada 1947 r.]]
29 listopada 1947 Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło [[Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181|Rezolucję nr 181]].

Była to decyzja w sprawie podziału Palestyny. Głosowanie:
* 33 państwa poparły projekt rezolucji (58%): [[Australia]], [[Belgia]], [[Boliwia]], [[Brazylia]], [[Białoruś]], [[Kanada]], [[Kostaryka]], [[Czechosłowacja]], [[Dania]], [[Dominikana]], [[Ekwador]], [[Francja]], [[Gwatemala]], [[Haiti]], [[Islandia]], [[Liberia]], [[Luksemburg]], [[Holandia]], [[Nowa Zelandia]], [[Nikaragua]], [[Norwegia]], [[Panama]], [[Paragwaj]], [[Peru]], [[Filipiny]], [[Polska]], [[Szwecja]], [[Związek Południowej Afryki|ZPA]], [[Ukraina]], [[Stany Zjednoczone|USA]], [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]], [[Urugwaj]], [[Wenezuela]].
* 13 państw głosowało przeciwko (23%): [[Afganistan]], [[Kuba]], [[Egipt]], [[Grecja]], [[Indie]], [[Iran]], [[Irak]], [[Liban]], [[Pakistan]], [[Arabia Saudyjska]], [[Syria]], [[Turcja]], [[Jemen]].
* 10 państw wstrzymało się (17%): [[Argentyna]], [[Chile]], [[Chiny]], [[Kolumbia]], [[Salwador]], [[Etiopia]], [[Honduras]], [[Meksyk]], [[Wielka Brytania]], [[Jugosławia]].
* 1 państwo było nieobecne (2%): [[Tajlandia]]

W myśl Rezolucji:
* państwo żydowskie miało liczyć 14 257 [[kilometr kwadratowy|km²]] powierzchni;
* państwo arabskie miało liczyć 11 664 km² powierzchni.

Jednakże państwo żydowskie miało składać się z trzech kawałków, o trudnych do obrony granicach. Poza jego granicami miała być także ważne miejsce dla [[judaizm]]u – [[Jerozolima]].

Podczas głosowanie nad rezolucją wszyscy najbliżsi sąsiedzi brytyjskiego mandatu nad Palestyną sprzeciwili się tej decyzji, jednak została ona przyjęta większością głosów. Pomimo to Żydzi przyjęli postanowienie ONZ, natomiast Arabowie odrzucili doprowadzając do wybuchu [[Wojna domowa w Mandacie Palestyny|Wojny domowej w Mandacie Palestynie]].

==== Tekst Rezolucji ====
* [https://archive.is/20120805100531/www.mfa.gov.il/mfa/go.asp?MFAH00ps0 z Ministerstwa Spraw Zagranicznych Izraela]
* [http://www.yale.edu/lawweb/avalon/un/res181.htm z Yale Law School]
* [http://www.palestinecenter.org/cpap/documents/resolution181.html#footnote2 Informacje o UN 181 z The Jerusalem Fund/Palestine Center]
* [http://domino.un.org/UNISPAL.NSF/a06f2943c226015c85256c40005d359c/7f0af2bd897689b785256c330061d253!OpenDocument United Nations Information System o Kwestii Palestyny]

== Izrael ==
{{Historia Izraela}}
[[14 maja]] [[1948]] roku o godzinie 16:00, [[Dawid Ben Gurion]] odczytał na posiedzeniu ''Rady Ludowej'' (''Mozet HaAm'') w [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwie]] [[Deklaracja Niepodległości Izraela|Deklarację Niepodległości]], głoszącą o ustanowieniu [[Państwo|Państwa]] [[Izrael]].

{{osobny artykuł|Proklamacja niepodległości Izraela}}

=== Wojna o Niepodległość 1948-1949 ===
Pierwsza wojna [[izrael]]sko-[[Arabowie|arabska]] wybuchła [[15 maja]] [[1948]] roku, następnego dnia po wygaśnięciu brytyjskiego mandatu. Na terytorium państwa żydowskiego w [[Palestyna|Palestynie]] wkroczyły oddziały wojsk [[Egipt|egipskich]], [[Irak|irackich]], [[Syria|syryjskich]] i [[Transjordania|transjordańskich]], [[Liban|libańskich]].

Państwa arabskie nie uznając decyzji [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|ONZ]] o podziale [[Palestyna|Palestyny]], pragnęły zniszczyć nowo powstałe państwo żydowskie. Oficjalnym powodem ich wkroczenia była obrona cywilnej ludności arabskiej przed działalnością bojówek żydowskich.

[[Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych|Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych]] [[Trygve Lie]] powiedział, że jest to „pierwsza zbrojna agresja na świecie od czasu końca wojny (II wojny światowej)”.

{{osobny artykuł|Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948-1949}}

==== Rezolucja ONZ nr 50 ====
[[29 maja]] [[1948]] z inicjatywy [[Wielka Brytania|Brytyjczyków]] [[Rada Bezpieczeństwa ONZ]] przyjęła '''Rezolucję nr 50''' wzywającą do zaprzestania walk w [[Palestyna|Palestynie]].

Rezolucja nakazywała wszystkim walczącym stronom wprowadzenie [[rozejm|zawieszenia broni]], które miało obowiązywać od [[11 czerwca]] [[1948]] przez 28 dni. W tym czasie do [[Palestyna|Palestyny]] miał przyjechać mediator Organizacji Narodów Zjednoczonych, który nawiąże rozmowy ze wszystkimi stronami, w celu znalezienia pokojowego rozwiązania konfliktu.

Na czas obowiązywania [[rozejm|zawieszenia broni]] ogłoszono [[embargo]] na [[eksport]] i [[import]] wszelkiej [[uzbrojenie|broni]] do [[Palestyna|Palestyny]], [[Egipt]]u, [[Irak]]u, [[Liban]]u, [[Arabia Saudyjska|Arabii Saudyjskiej]], [[Syria|Syrii]], [[Transjordania|Transjordanii]] i [[Jemen]]u. Warunki przestrzegania zawieszenia broni i embarga na dostawy broni mieli nadzorować obserwatorzy wojskowi, specjalnie wysłani w tym celu do [[Palestyna|Palestyny]].

Rezolucja wzywała wszystkie zaangażowane w konflikt państwa, by zrobiły wszystko co w ich mocy, by zapewnić bezpieczeństwo świętym miejscom położonym na obszarze kontrolowanym przez ich wojska, ze szczególnym podkreśleniem szczególnego znaczenia [[Jerozolima|Jerozolimy]]. Wszystkie państwa powinny zapewnić swobodny dostęp do świętych miejsc wszystkim wyznawcom innych religii.

Rezolucja postanawiała, że w przypadku złamania warunków [[rozejm|zawieszenia broni]] [[Rada Bezpieczeństwa ONZ]] ponownie rozważy sprawę w zgodzie z Kartą Narodów Zjednoczonych.

==== Pierwszy rozejm ====
[[11 czerwca]] [[1948]] roku w [[Palestyna|Palestynie]] zaczął obowiązywać [[rozejm]] narzucony przez [[Rada Bezpieczeństwa ONZ|Radę Bezpieczeństwa ONZ]]. Warunki [[rozejm|zawieszenia broni]] oraz przestrzeganie [[embargo|embarga]] na dostawy broni nadzorował mediator Organizacji Narodów Zjednoczonych hrabia [[Folke Bernadotte]], który wraz z oficerami [[Belgia|belgijskimi]], [[Francja|francuskimi]], [[Szwecja|szwedzkimi]] i [[Stany Zjednoczone|amerykańskimi]] przybył do [[Palestyna|Palestyny]]. Wojskowi stanowili korpus międzynarodowych sił nadzorujących rozejm [[UNTSO]] (''United Nations Truce Supervision Organization''). Ich zadaniem było nadzorowania przestrzegania warunków rozejmu i niedopuszczenie do wzmocnienia pozycji wojskowych w rejonie walk.

[[27 czerwca]] [[1948]] hrabia [[Folke Bernadotte]] przedstawił wstępne propozycje rozwiązania konfliktu na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]<ref>Bernadotte, Folke. ''To Jerusalem'', Hodder & Stoughton, 1951, s. 129-131; Pełen raport na stronie: [http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/ab14d4aafc4e1bb985256204004f55fa!OpenDocument&Highlight=0,Bernadotte,progress].</ref>.

W myśl projektu [[Folke Bernadotte]], [[Palestyna]] miała stać się unią arabsko-żydowską, z zachowaniem granic dwóch odrębnych państw – żydowskiego i arabskiego.
* Do terytoriów arabskich miała zostać dołączona część [[Pustynia Negew|pustyni Negew]].
* Do terytoriów żydowskich miała zostać dołączona część [[Galilea|Galilei]].
* [[Jerozolima]] miała pozostać na arabskich terenach, z zachowaniem praw mniejszości żydowskiej i zapewnieniem prawa dostępu do miejsc świętych dla wszystkich religii.
* Sprawa [[Stara Jafa (osiedle Tel Awiwu)|Jaffy]] miała zostać wyjaśniona w przyszłości, na drodze negocjacji.
* Zaplanowano utworzenie wolnego portu w [[Hajfa|Hajfie]], w skład którego weszłyby tereny portu handlowego i rafinerii.
* Zaplanowano utworzenie wolnego lotniska w [[Lod]].

Równocześnie miała być powstrzymana dalsza [[Żydzi|żydowska]] [[migracja ludności|imigracja]] do [[Palestyna|Palestyny]], a [[Arabowie|arabscy]] uchodźcy mogliby swobodnie powrócić do swoich domów.

Wspólne rozmowy nie powiodły się, gdyż [[Arabowie]] nie zgodzili się na przyjęcie propozycji [[Folke Bernadotte]] i zażądali zmniejszenia terenów będących w posiadaniu [[Żydzi|Żydów]].

==== Drugi rozejm ====
[[18 lipca]] [[1948]] roku w [[Palestyna|Palestynie]] zaczął obowiązywać drugi [[rozejm]] narzucony przez [[Rada Bezpieczeństwa ONZ|Radę Bezpieczeństwa ONZ]]. Rozejm obowiązywał do [[15 października]] [[1948]] (przez 89 dni).

Warunki [[rozejm|zawieszenia broni]] oraz przestrzeganie [[Embargo|embarga]] na dostawy broni nadzorował Mediator Organizacji Narodów Zjednoczonych hrabia [[Folke Bernadotte]].

[[3 sierpnia]] [[1948]] zostały zapoczątkowane poufne rozmowy [[izrael]]sko-[[Transjordania|transjordańskie]] w [[Paryż]]u. [[Izrael]] oczekiwał uznania państwa żydowskiego, zgadzając się przy tym na zmiany terytorialne, tzn. był gotów zaakceptować zdobycze transjordańskie w zamian za utworzenie korytarza łączącego [[Jerozolima|Jerozolimę]] z wybrzeżem. Największa przeszkoda w rozmowach pojawiła się przy temacie powrotu do domów uchodźców arabskich, na co strona izraelska nie wyrażała zgody.

[[Plik:Folke-Bernadotte.jpg|thumb|130px|[[Folke Bernadotte]]]]
[[16 września]] [[1948]] hrabia [[Folke Bernadotte]] przedstawił drugi projekt rozwiązania konfliktu na [[Bliski Wschód|Bliskim Wschodzie]]<ref>Bernadotte, Folke. ''To Jerusalem'', s. 238-239; Pełen raport na stronie: [http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/ab14d4aafc4e1bb985256204004f55fa!OpenDocument&Highlight=0,Bernadotte,progress].</ref>. Projekt zawierał 7 głównych punktów:
* Do [[Palestyna|Palestyny]] musi powrócić pokój. W tym celu każda realna propozycja musi być rozważona, aby mogły powrócić normalne kontakty pomiędzy [[Arabowie|Arabami]] a [[Żydzi|Żydami]].
* [[Żydzi|Żydowskie]] [[państwo]] nazwane [[Izrael]] istnieje w [[Palestyna|Palestynie]] i nie ma żadnych uzasadnionych powodów dla przypuszczania, że ten stan może się zmienić.
* Granice tego nowego państwa w muszą być ustalone na drodze międzypaństwowych porozumień albo, w przypadku ich niepowodzenia, przez [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizację Narodów Zjednoczonych]].
* Przy wytyczaniu granic należy się trzymać zasady geograficznej jednorodności i integracji, sprawiedliwie i jednakowo dla terenów żydowskich i arabskich. Plan nowych granic powinien zostać opracowany do [[29 listopada]] [[1948]] i podlegać rygorystycznym kontrolom.
* Powinno być zagwarantowano prawo powrotu dla wszystkich tych ludzi, którzy z powodu wojny musieli opuścić swoje domy. To prawo powinno być skuteczne, z zapewnieniem odpowiedniego odszkodowania dla wszystkich tych, którzy zdecydują się nie wracać.
* [[Jerozolima]] wymaga zawarcia odrębnego porozumienia, które zagwarantuje bezpieczeństwo intersów wszystkich stron.
* Międzynarodowa odpowiedzialność powinna być wyrażona poprzez udzielenie miedzynarodowych gwarancji, w celu rozwiania wzajemnych nieufności, szczególnie w związku z bezpieczeństwem granic i przestrzeganiem praw człowieka.

Następnie propozycja przedstawiała konkretne propozycje<ref>''To Jerusalem'', s. 239-241; Pełen raport na stronie: [http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/ab14d4aafc4e1bb985256204004f55fa!OpenDocument&Highlight=0,Bernadotte,progress].</ref>:
* Obecnie obowiązujący niejasny rozejm powinien być zastąpiony oficjalnym pokojem, albo minimum zawieszeniem broni.
* Wobec braku porozumienia pomiędzy Arabami i Żydami, granice między arabskimi i żydowskimi terenami powinna wyznaczyć [[Organizacja Narodów Zjednoczonych]].
* [[Pustynia Negew]] powinna być uznana jako arabskie terytorium.
* Granica powinna przebiegać od Faluja na północny wschód do [[Ramla (Izrael)|Ramli]] i [[Lod]] (oba miasta powinny być na arabskim terenie).
* [[Galilea]] powinna być uznana jako żydowskie terytorium.
* [[Hajfa]] powinna być ogłoszona otwartym portem, [[Lod]] powinno być ogłoszone otwartym lotniskiem.
* [[Jerozolima]] powinna być traktowana oddzielnie i powinna znajdować się pod skuteczną kontrolą sił [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]], z zapewnieniem maksymalnej lokalnej niezależności dla arabskiej i żydowskiej gminy istniejącej w mieście. Powinno być zapewnione pełne bezpieczeństwo dla świętych miejsc z możliwością swobodnego dostępu i sprawowania praktyk religijnych.
* [[Organizacja Narodów Zjednoczonych]] powinna utworzyć komisję rozjemczą dla sprawy [[Palestyna|Palestyny]].
* Prawo powrotu arabskich uchodźców do swoich domów położonych na terenach żydowskich powinno być potwierdzone przez [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizację Narodów Zjednoczonych]], z podaniem możliwie jak naszybszej daty realizacji. Powinny być potwierdzone prawa odpowiednich odszkodowań za pozostawioną własność dla tych, którzy postanowią nie wracać. Proces repatriacji, przesiedleń i rehabilitacji powinien być nadzorowany i wspierany przez komisję rozjemczą [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]].

Projekt [[Folke Bernadotte]] został odrzucony przez obie strony konfliktu. [[17 września]] [[1948]] hrabia [[Folke Bernadotte]] został zamordowany przez dwóch członków radykalnej żydowskiej organizacji [[Lehi]].

Nowym Mediatorem [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]] w [[Palestyna|Palestynie]] został [[Stany Zjednoczone|amerykański]] dyplomata [[Ralph Bunche]].

==== Trzeci rozejm ====
[[22 października]] [[1948]] roku w [[Palestyna|Palestynie]] zaczął obowiązywać trzeci [[rozejm]] narzucony przez [[Rada Bezpieczeństwa ONZ|Radę Bezpieczeństwa ONZ]]. Rozejm obowiązywał do [[28 października]] [[1948]] (przez 6 dni).

Warunki [[Rozejm|zawieszenia broni]] oraz przestrzeganie [[Embargo|embarga]] na dostawy broni nadzorował Mediator Organizacji Narodów Zjednoczonych [[Stany Zjednoczone|amerykański]] dyplomata [[Ralph Bunche]].

==== Rezolucja nr 194 ====
[[11 grudnia]] [[1948]] roku [[Zgromadzenie Ogólne ONZ]] przegłosowało '''Rezolucję nr 194'''. Podczas głosowania przeciw były wszystkie państwa członkowskie [[Liga Państw Arabskich|Ligi Arabskiej]] ([[Egipt]], [[Irak]], [[Liban]], [[Arabia Saudyjska]], [[Syria]] i [[Jemen]])<ref>[http://domino.un.org/UNISPAL.NSF/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/2dac0ed54bcd6af68525629f00718b98!OpenDocument Opublikowane dokumenty ONZ].</ref>.

Rezolucja wzywała do natychmiastowego zakończenia walk w [[Palestyna|Palestynie]]. Wśród 15 artykułów Rezolucji, znajdowały się punkty wzywające do demilitaryzacji [[Jerozolima|Jerozolimy]] i przekazania miasta pod kontrolę międzynarodowych sił pokojowych [[UNTSO]], które zapewniłyby ochronę i wolny dostęp do wszystkich świętych miejsc. Wezwano także do umożliwienia wszystkich wojennym uchodźcom powrotu do swoich domów lub wypłacenia odszkodowań tym, którzy zdecydują się nie wracać. Rezolucja udzieliła również pełnomocnictwa do utworzenia [[Komisja Rozjemcza Narodów Zjednoczonych|Komisji Rozjemczej Narodów Zjednoczonych]]<ref>[http://domino.un.org/unispal.nsf/0/c758572b78d1cd0085256bcf0077e51a?OpenDocument Tekst Rezolucji nr 194].</ref>.

{{osobny artykuł|Komisja Rozjemcza Narodów Zjednoczonych}}

==== Negocjacje ONZ ====
[[Plik:Ralph Bunche, 1951.jpg|thumb|130px|[[Ralph Bunche]]]]
[[13 stycznia]] [[1949]] roku rozpoczęły się tajne rozmowy [[izrael]]sko-[[Arabowie|arabskie]] na wyspie [[Rodos (wyspa)|Rodos]]. Odbywały się one pod patronatem Mediatora [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]] w [[Palestyna|Palestynie]] [[Ralph Bunche|Ralpha Bunche’a]].

Państwa arabskie pod żadnym pozorem nie zgadzały się na uznanie istnienia [[Izrael|państwa żydowskiego]]. Nie godziły się także na żadne porozumienie kończące wojnę i odmawiały podpisania jakiejkolwiek umowy o podziale terytorium [[Palestyna|Palestyny]].

[[23 marca]] [[1949]] zawarto porozumienie o [[Rozejm|zawieszeniu broni]] pomiędzy [[Izrael]]em a [[Liban]]em. W zamian za rozejm, Izrael wycofał swoje oddziały z terytorium [[Liban]]u<ref>[http://www.yale.edu/lawweb/avalon/mideast/arm02.htm Tekst porozumienia izraelsko-libańskiego].</ref>.

[[24 lutego]] [[1949]] roku na wyspie [[Rodos (wyspa)|Rodos]] podpisano [[izrael]]sko-[[Egipt|egipskie]] porozumienie o [[Rozejm|zawieszeniu broni]]. W zamian za zakończenie walk [[Izrael]] zgodził się na wypuszczenie z okrążenia [[Egipt|egipskich]] wojsk uwiezionych na [[Pustynia Negew|pustyni Negew]]. Mogły one wycofać się na [[Synaj (półwysep)|Półwysep Synaj]]. Linię zawieszenia broni wytyczono według granic państwowych z [[1906]] roku, przy czym [[Strefa Gazy]] znalazła się pod kontrolą [[Egipt]]u<ref>[http://www.yale.edu/lawweb/avalon/mideast/arm01.htm Tekst porozumienia izraelsko-egipskiego].</ref>.

[[3 kwietnia]] [[1949]] zawarto [[rozejm]]owy układ [[izrael]]sko-[[Jordania|jordański]], na mocy którego [[Izrael]] zgodził się na zastąpienie w [[Samaria (kraina)|Samarii]] wojsk [[Irak|irackich]] [[Jordania|jordańskim]] ''Legionem Arabskim''. W zamian za to, [[Jordania]] zgodziła się na utrzymanie przez [[Izrael]] [[Pustynia Negew|pustyni Negew]]. Nie uregulowana została sprawa [[Jerozolima|Jerozolimy]]<ref>[http://www.yale.edu/lawweb/avalon/mideast/arm03.htm Tekst porozumienia izraelsko-jordańskiego].</ref>.

[[20 lipca]] [[1949]] zawarto [[rozejm]]owy układ [[izrael]]sko-[[Syria|syryjski]]. Ustalono linię demarkacyjną pomiędzy oboma państwami<ref>[http://www.yale.edu/lawweb/avalon/mideast/arm04.htm Tekst porozumienia izraelsko-syryjskiego].</ref>.

[[Irak]] i [[Arabia Saudyjska]] nie wyraziły zgody na podpisanie jakiegokolwiek porozumienia o [[Rozejm|zawieszeniu broni]] z [[Izrael]]em.

=== Członkostwo w ONZ ===
[[Plik:AbbaEban1951.jpg|thumb|130px|[[Abba Eban]] pierwszy ambasador Izraela przy [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|ONZ]]]]
[[11 maja]] [[1949]] [[Zgromadzenie Ogólne ONZ]] przegłosowało '''Rezolucję nr 273''' przyjmując [[Izrael]] jako członka [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]].

Pierwszym ambasadorem [[Izrael]]a przy [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]] został [[Abba Eban]]. W [[1952]] wybrano go na wiceprzewodniczącego [[Zgromadzenie Ogólne ONZ|Zgromadzenia Ogólnego ONZ]].

=== Sprawa uchodźców palestyńskich ===
W grudniu [[1949]] [[Zgromadzenie Ogólne ONZ]] przegłosowało Rezolucję nr 302 powołującą specjalną agencję do spraw uchodźców palestyńskich [[UNRWA]]. [[Izrael]] głosował przeciwko Rezolucji, gdyż nie wspominała ona ani słowa o ok. 1 milionie żydowskich uchodźców z państw arabskich i [[Europa|Europy]], którzy również pilnie potrzebowali międzynarodowej pomocy.

== Kryzys Sueski 1956 ==
Gdy w listopadzie [[1956]] doszło do agresji wojsk [[izrael]]skich, [[Wielka Brytania|brytyjskich]] i [[Francja|francuskich]] na [[Egipt]], [[Rada Bezpieczeństwa ONZ]] za namową [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]] podjęła próbę wymuszenia [[Rozejm|zawieszenia broni]]. Jednak [[Wielka Brytania]] i [[Francja]], jako stali członkowie [[Rada Bezpieczeństwa ONZ|Radę Bezpieczeństwa ONZ]] [[Weto|zawetowali]] projekt Rezolucji.

Wówczas [[Stany Zjednoczone]] zaapelowały do [[Zgromadzenie Ogólne ONZ|Zgromadzenia Ogólnego ONZ]] proponując przyjęcie Rezolucji wzywającej do [[Rozejm|zawieszenia broni]], wycofania wojsk i otwarcia [[Kanał Sueski|Kanału Sueskiego]] dla powszechnej żeglugi. Zgromadzenie Ogólne zwołało nadzwyczajne posiedzenie i [[2 listopada]] [[1956]] przyjęło Rezolucję.

[[Izrael]], na prośbę [[Francja|Francji]] i [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]], poprosił [[Zgromadzenie Ogólne ONZ]] o sprecyzowanie treści Rezolucji. Było to „granie na czas”, z którego korzystały europejskie mocarstwa przygotowujące swoje siły inwazyjne do lądowania w [[Egipt|Egipcie]]<ref>[http://www.zmag.org/content/showarticle.cfm?SectionID=1&ItemID=3376 Z Magazine, 2 kwietnia 2003].</ref>.

[[6 listopada]] [[1956]] roku na skutek silnej presji międzynarodowej zostały wstrzymane wszystkie działania wojenne w [[Egipt|Egipcie]]. [[7 listopada]] [[1956]] [[Zgromadzenie Ogólne ONZ]] przyjęło '''Rezolucję nr 1001''' powołującą międzynarodowe siły [[UNEF]], których zadaniem było nadzorowanie [[Rozejm|zawieszenia broni]] pomiędzy [[Izrael]]em a [[Egipt]]em. Zostały one jednak wycofane pod [[Egipt|egipskim]] naciskiem z [[Synaj (półwysep)|Półwyspu Synaj]] [[19 maja]] [[1967]].

{{osobny artykuł|Kryzys sueski}}

== Lata 1957-1967 ==
W lutym [[1959]] państwa [[Liga Państw Arabskich|Ligi Arabskiej]] wniosły protest do [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]] przeciwko wzrostowi [[Żydzi|żydowskiej]] [[Migracja ludności|imigracji]] napływającej do [[Palestyna|Palestyny]]. Kwestię przedstawiono na forum [[Zgromadzenie Ogólne ONZ|Zgromadzenia Ogólnego ONZ]]. W odpowiedzi, ambasador [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]] poinformował, że [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|radzieccy]] [[Żydzi]] nie będą mogli opuścić terytorium Związku Radzieckiego aby emigrować do [[Palestyna|Palestyny]]. Podobne ograniczenia na żydowską emigrację nałożyły pozostałe państwa [[Blok wschodni|Bloku Wschodniego]].

=== Sprawa uchodźców ===
[[Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych|Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych]] [[Dag Hammarskjöld]] poszukując rozwiązania problemu [[Arabowie|arabskich]] uchodźców z [[Palestyna|Palestyny]] zaproponował, by osiedlać ich na stałe w tych krajach, w których aktualnie przebywają. Ich [[Arabowie|arabskie]] pochodzenie ułatwiłoby proces [[Asymilacja kulturowa|asymilacji]]. W owym czasie nie uznawano jeszcze [[Palestyńczycy|Palestyńczyków]] jako odrębny [[naród]]. [[Palestyńczycy]] byli uznawani jako jedna z grup etnicznych [[Arabowie|Arabów]], którzy zamieszkiwali ziemie [[Bliski Wschód|Bliskiego Wschodu]]<ref>Król Jordanii Husajn, mówiąc o Jordańczykach i Palestyńczykach, powiedział 10 października 1977 r. w wywiadzie dla telewizji egipskiej: „Te dwa narody są w rzeczywistości jednym narodem. To dowiedziony fakt”. Husajn uważał, że Jordania jest ziemią Palestyńczyków. Warto dodać, że Jordania zajmuje 77% terenów Mandatu Palestyny, a Izrael zaledwie 22% obiecanej w deklaracji Balfoura Żydom ziemi.</ref>.

We wrześniu [[1959]] odbyła się sesja Rady [[Liga Państw Arabskich|Ligi Arabskiej]] w [[Casablanca|Casablance]] odrzucono propozycję [[Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych|Sekretarza Generalnego ONZ]]. Państwa [[Arabowie|arabskie]] zdecydowały się pozostawić [[Palestyna|palestyńskich]] uchodźców ze statutem bezpaństwowców, aby pozbawieni wszelkich praw stanowili formę stałego nacisku na [[Izrael]], jako jeden z elementów [[Konflikt izraelsko-arabski|konfliktu izraelsko-arabskiego]].

=== Żegluga morska ===
W listopadzie [[1959]] przedstawiciel [[Arabia Saudyjska|Arabii Saudyjskiej]] w [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|ONZ]] zakwestionował prawo [[Izrael]]a do korzystania z [[Zatoka Akaba|Zatoki Akaba]]. Zdaniem [[Arabia Saudyjska|Arabii Saudyjskiej]] Zatoka ta stanowiła [[Arabowie|arabskie]] [[Morze terytorialne|wody terytorialne]] i dlatego [[Żydzi]] nie mogą z nich korzystać. Równocześnie król [[Saud ibn Abd al-Aziz as-Saud]] zażądał wycofania z rejonu [[Zatoka Akaba|Zatoki Akaba]] międzynarodowych sił pokojowych [[UNEF]], które zapewniały bezpieczeństwo swobodnej żeglugi przez [[Cieśnina Tirańska|Cieśninę Tirańską]]. W tym samym momencie władze [[Egipt|egipskie]] zatrzymały na [[Kanał Sueski|Kanale Sueskim]] dwa statki ([[Dania|duński]] i [[Grecja|grecki]]) wiozące towary [[izrael]]skie.

Ambasador [[Izrael]]a przy [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|Organizacji Narodów Zjednoczonych]] wniósł oficjalną skargę na [[Egipt]] na sesji [[Zgromadzenie Ogólne ONZ|Zgromadzenia Ogólnego ONZ]]. Jako [[Mediacje|mediator]] wystąpił [[Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych|Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych]] [[Dag Hammarskjöld]]. Jednak [[Egipt]] oświadczył, że znajduje się w stanie [[Wojna|wojny]] z [[Izrael]]em i w związku z tym ma prawo zatrzymywać [[Statek|statki]] i ładunki [[izrael]]skie, które usiłują przepłynąć przez [[Kanał Sueski]].

=== Wojna sześciodniowa ===
W [[1967]] [[Arabowie|arabskie]] armie zgromadziły się na granicach [[Izrael]]a, przygotowując się do inwazji i zniszczenia państwa [[Żydzi|żydowskiego]] w [[Palestyna|Palestynie]].

==== Wycofanie sił UNEF ====
[[16 maja]] [[1967]] szef sztabu [[Egipt|egipskiej]] armii generał Mohammed Fawzy zażądał wycofania międzynarodowych sił pokojowych [[UNEF]] z [[Synaj (półwysep)|Półwyspu Synaj]]. Fawzy napisał w liście do dowódcy sił UNEF: „Do twojej wiadomości, wydałem rozkaz wszystkim siłom zbrojnym Egiptu być gotowym do działań przeciwko Izraelowi, który może przeprowadzić agresywne działania przeciwko jakiemukolwiek państwu arabskiemu. Z powodu tego rozkazu nasze wojsko już jest skoncentrowane na Synaju na naszej wschodniej granicy. Przez wzgląd na bezpieczeństwo wojsk ONZ, które stacjonują wzdłuż naszych granic, proszę abyś wydał rozkaz natychmiastowego ich wycofania<ref>Indar Jit Rikhye (1980). The Sinai Blunder. London: Routledge. s. 16-19. ISBN 0-7146-3136-1.</ref>”. Dowódca sił [[UNEF]] generał Indar Jit Rikhye odpowiedział, że musi poczekać na decyzję [[Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych|sekretarza generalnego ONZ]].

[[Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych|Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych]] [[U Thant|Sithu U Thant]] podjął próbę negocjacji z [[Egipt]]em, a następnie [[18 maja]] zaproponował [[Izrael]]owi przegrupowanie międzynarodowych sił pokojowych UNEF na terytorium [[Izrael]]a, by mogły one nadal wypełniać swoją misję [[Rozejm|rozjemczą]] na granicy [[izrael]]sko-[[Egipt|egipskiej]]. Wobec odmowy [[Izrael]]a, [[18 maja]] [[1967]] [[U Thant|Sithu U Thant]] wyraził zgodę na ewakuację sił UNEF z [[Synaj (półwysep)|Półwyspu Synaj]] i ze [[Strefa Gazy|Strefy Gazy]]<ref>U Thant w swoich wspomnieniach opisuje jak spotkał się ze stałym przedstawicielem Izraela przy ONZ, ambasadorem Gideon Rafaelem (18 maja 1967) i zapytał go, „wobec oficjalnej prośby Zjednoczonej Republiki Arabskiej o wycofanie sił UNEF, czy rząd Izraela pozwoliłby na przejście UNEF na izraelską stronę granicy...” Ambasador odmówił, oświadczając, że taka propozycja jest „całkowicie nie do przyjęcia” do jego rządu. U Thant później oświadczył, że gdyby tylko Izrael zgodził się na przejście sił UNEF na jego stronę granicy „wówczas bieg historii mógł być inny. Mogłyby zwyciężyć taktowne wysiłki by zapobiec katastrofie; można było zapobiec wojnie” (Thant 1978:223).</ref>.

[[Wojna sześciodniowa]] rozpoczęła się [[5 czerwca]] [[1967]].

{{osobny artykuł|Wojna sześciodniowa}}

==== Stanowisko ONZ ====
[[8 czerwca]] [[1967]] [[Rada Bezpieczeństwa ONZ]] wezwała wszystkie walczące strony do [[Rozejm|wstrzymania ognia]]. [[Izrael]], [[Egipt]] i [[Jordania]] wyraziły gotowość do podporządkowania się [[Rozejm|zawieszeniu broni]], które zaczęło obowiązywać od godziny 23:30 dnia [[8 czerwca]]. Do [[10 czerwca]] trwały jeszcze walki na froncie [[izrael]]sko-[[Syria|syryjskim]]<ref>Arthur S. Lall (1970). The UN and the Middle East Crisis, 1967. Columbia University Press. ISBN 0-231-08635-0.</ref>.

=== Rezolucja nr 242 ===
[[22 listopada]] [[1967]] [[Rada Bezpieczeństwa ONZ]] wystosowała '''Rezolucję nr 242''', wzywającą do „utworzenia sprawiedliwego i trwałego pokoju na Bliskim Wschodzie”, który miał być osiągnięty poprzez przyjęcie następujących zasad:
# wycofanie izraelskich wojsk z terenów zajętych w [[wojna sześciodniowa|wojnie sześciodniowej]],
# wycofaniu wszystkich żądań sprzed wojny oraz
# poszanowaniu praw wszystkich państw regionu do bezpiecznego istnienia w swoich granicach.

Najważniejszą cechą charakterystyczną Rezolucji była formuła „ziemia za pokój”, domagająca się izraelskiego wycofania z zajętych terenów w zamian za pokój z sąsiadami.

[[23 listopada]] [[1967]] [[Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych|Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych]] [[U Thant]] upoważnił [[Szwecja|szwedzkiego]] dyplomatę [[Gunnar Jarring]]a by jako specjalny wysłannik [[Organizacja Narodów Zjednoczonych|ONZ]] nadzorował wprowadzenie Rezolucji 242 w życie. [[Gunnar Jarring|Jarring]] umieścił swoją główną kwaterę na [[Cypr (wyspa)|wyspie Cypr]] i rozpoczął konsultacje z [[Izrael]]em, [[Egipt]]em, [[Jordania|Jordanią]] i [[Liban]]em. [[Syria]] odmówiła udziału w jakichkolwiek konsultacjach w sprawie porozumienia z [[Izrael]]em.

Konsultacje prowadzone przez Gunnar Jarringa były niezwykle trudne. [[Izrael]] nalegał na rozpoczęcie bezpośrednich rozmów pokojowych z państwami [[Arabowie|arabskimi]] twierdząc, że żadne ustępstwa terytorialne nie mogą być uczynione zanim nie powstanie perspektywa trwałego pokoju. Natomiast państwa [[Arabowie|arabskie]] popierane przez [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|Związek Radziecki]] utrzymywały, że bezpośrednie rozmowy z [[Izrael]]em mogą rozpocząć się dopiero po wycofaniu jego wojsk z zajętych terenów. Impas doprowadził do zerwania konsultacji przez państwa arabskie.

{{Przypisy}}

[[Kategoria:Palestyna w ONZ|*]]
[[Kategoria:Polityka zagraniczna Izraela]]