Revision 41627908 of "Scholarze" on plwiki

{{DNU|artykuł|podstrona=2015:01:25:Scholarze}}
{{Dopracować|Dubluje treść [[Scholae Palatinae]], brak potwierdzenia na użycie spolszczonej formy "scholarze" w fachowej literaturze poza Michałkiem}}
'''Scholarze''' (''scholae'') - żołnierze [[ciężka jazda|jazdy ciężkozbrojnej]], pełniący rolę straży przybocznej cesarzy rzymskich, utworzonej przez [[Konstantyn I Wielki|Konstantyna I Wielkiego]], w miejsce zlikwidowanej w [[312]] r. gwardii [[Pretorianie|pretoriańskiej]]. 

Ich wzorem byli perscy "Nieśmiertelni". Podobnie jak oni liczyli 10 tysięcy ludzi i każdy z nich miał swego zmiennika, który w razie jego śmierci lub niedyspozycji natychmiast go zastępował. Z czasem formacja ta przekroczyła liczbę 10 tysięcy; związane to było z tym, że ich oddziały zaczęli tworzyć również władcy [[Diecezja (starożytność)|diecezji]], a nawet władze municypalne większych miast.

Uzbrojenie ochronne scholarza składało się z [[Karacena|karaceny]] (w wsch. prowincjach) lub [[kolczuga|kolczugi]] (w zach. prowincjach) od ud do łokci, hełmu żebrowego wz. sasanidzkiego z nosalem, stałymi policzkami i nakarczkiem oraz owalnej (na zach.) lub okrągłej (na wsch.) tarczy z umbem. Konia okrywał płytkowy napierśnik i naczółek. Bronią białą był miecz i włócznia zwana [[Kontos|kontarionem]]. Okazjonalnie, a  późniejszych latach coraz częściej spotykano [[łuk refleksyjny]] i plik oszczepów-dzirytów do miotania.

Charakterystyczna była dla nich purpurowa jedwabna tunika. Jedną z cięższych kar dla całego oddziału, był zakaz ich noszenia.

== Zobacz też ==
* [[pretorianie]]

== Bibliografia ==
* Andrzej Michałek, ''Wyprawy krzyżowe – Bizancjum'', Wydawnictwo L&L, Gdańsk, 2005.

[[Kategoria:Armia starożytnego Rzymu]]