Difference between revisions 185079 and 185080 on plwikibooks

{{dopracować|Jest to podręcznik o Debianie. Proszę nie dodawać kopii innych podręczników (DebianUbuntu) gdyż robi się z tego kompletny bajzel!}}
==Logowanie==
Po zakończeniu instalacji i uruchomieniu DebianUbuntu pojawi się ekran logowania.<br>
[[File:Deb72pl ekran logowania.png|center|600px]]
Najpierw podaj lub wybierz nazwę użytkownika, którą została ustanowiona podczas instalacji, a potem hasło.<br>
Ten ekran będzie pokazywał się domyślnie przy każdym uruchomieniu systemu (w oknie konfiguracji można włączyć autologowanie).<br>

==Wygląd systemu==
{{wikipedia|GNOME}}
[[File:Debian.png|center|400px]]

Po zalogowaniu się do systemu uruchomi się środowisko graficzne GNOME, które wygląda tak jak na powyższym obrazku.<br>
Istnieją pewne różnice między wyglądem Windows i DebianUbuntu, ale przyzwyczajenie się nie jest takie trudne.<br>

Kiedy potrzebujemy jakiegoś narzędzia (np: edytora tekstu) klikamy w odpowiednim miejscu, wyjmujemy na pulpit i używamy. Mniej więcej tak prezentuje się program
<ref>Programem możemy nazwać zbiór różnych funkcji, które może on dla nas wykonać. Na przykład kalkulator potrafi tylko wykonywać obliczenia (jak sama nazwa wskazuje) Natomiast w programie do edycji fotografii możemy poprawić jego jakość, przyozdobić, zrobić z kilku zdjęć komiks itd...</ref>
Oprócz narzędzi potrzebnych w danej chwili, na pulpicie mogą znajdować się inne, często używane programy. Możemy więc zrobić dowiązanie.
<ref>W systemie Linux możemy tworzyć dowiązania, odwołujący się do konkretnego programu lub pliku. Aby rozpoznać dowiązanie od zwykłego pliku/programu, wystarczy spojrzeć na ikonkę programu - dowiązania reprezentowane są, jako ikony domyślnie oznaczane strzałką w prawym górnym rogu</ref>

Kiedy żaden program nie jest uruchomiony, domyślnie przestrzeń jest pusta. Jednak na całym pulpicie jednak znajduje się jedna ikona <ref> niewielki obrazek widoczny na ekranie, stworzony aby symbolizować określony plik, folder, aplikację itp. i stanowić odsyłacz uruchamiający je.</ref> - kosza. Znajduje się w prawym dolnym rogu pulpitu (ekranu). W nim znajdują się umieszczone przez nas wszystkie pliki, które chcieliśmy usunąć. Pliki w koszu nie są od razu kasowane tylko wciąż się tam znajdują, jako pliki nieoficjalnie usunięte. Aby go opróżnić, klikamy na ''Opróżnij kosz'''.

=== Panel górny ===
[[File:DebianUbuntu_10.04_panel_gorny.png|center|650px]]
Pasek menu, znajdujący się w lewym górnym rogu z napisami '''Programy''' '''Miejsca''' '''System''', to pasek menu. Gdy klikniemy na:

* '''Programy''' - otworzy się [http://pl.wikipedia.org/wiki/Menu_kontekstowe menu kontekstowe] z listą programów których możemy użyć.
* '''Miejsca''' - Tam znajdują się podstawowe katalogi w których możemy zacząć zapisywać nasze pliki.
* '''System''' - Ustawienia systemowe. jest w nim wszystko, co potrzebne do administracji systemem i zasięgnięciu informacji o nim.<br>

Z prawej strony znajduje się:<br>
:a. informacja o stanie połączenia <br>
:b. aplet regulacji głośności <br>
:c. aplet zarządzania pocztą i czatem<br>
:d. aplet zegara i kalendarza <br>
:e. aplet zarządzania statusem przez komunikator internetowy, portal społecznościowy, mikroblog<br>
:: oraz dostęp do konta DebianUbuntu One.<br>
:f. oraz przycisk wyłączenia, wylogowania, hibernacji systemu lub przełączenia użytkownika.<br>


=== Panel dolny ===
[[File:DebianUbuntu_10.04_panel_dolny.png|center|650px]]
Na panelu dolnym znajduje się:<br>
:a. przycisk odkrywania pulpitu<br>
:b. lista okien<br>
:c. przełącznik obszarów roboczych<br>
:d. kosz<br>

== Budowa okien ==
W DebianUbuntu budowa okien jest podobna jak w Windows. Zazwyczaj okno składa się z:<br>
* paska tytułowego (na samej górze okna)
* paska narzędzi (tuż poniżej paska tytułowego)
* obszaru roboczego (w przykładowym obrazku, jest to program OpenOffice.org)
* paska stanu (znajdujący się na samym dole)

Może składać się również, zależnie od woli programisty i zastosowania programu, z innych części<br>
(np. z paska formatowania lub linijki).<br>

[[File:DebianUbuntu_10.04_ooowriter.png|center|650px]]

====Manipulujemy oknami====

Pasek tytułowy znajduje się u góry każdego okna programu. Widać na nim nazwę otwartego nazwę zmodyfikowanego pliku w programie do edycji (np: w edytorze tekstu) oraz nazwę programu. Po prawo są 3 przyciski - '''X''' służy do zamykania okna,''' _''' zminimalizujemy okno, czyli ukryjemy w liście zadań (w dolnym panelu) a z kolei środkowy przycisk, maksymalizuje okno (czyli powiększa na cały ekran). Gdy okno zostanie zmaksymalizowane przycisk zostanie zastąpiony innym symbolem. Gdy w niego klikniemy, okno przywróci do poprzedniego rozmiaru, czyli takiego jaki był ustawiony przez zmaksymalizowaniem.
Żeby poruszyć oknem, możemy do tego celu, użyć paska tytułowego, albo klikamy w dowolnym miejscu w oknie, przy wciśniętym klawiszu ALT.

Aby poruszać oknem, możemy przeciągać pasek tytułowy na inne miejsce na pulpicie. Innym, łatwiejszym sposobem, jest położenie kursora w dowolne miejsce okna, klikając jednocześnie klawisz ALT.

Do skalowania okna używamy najczęściej któregoś z rogów okna lub boków. Najeżdżamy kursorem w odpowiednie miejsce i przeciągamy. trochę łatwiejszy sposób to położenie kursora w pobliżu boku/rogu okna i ciągnąc myszką, przy wciśniętym kółku na myszce.

===Poruszanie się po katalogach===
Odpowiednikami papierowych teczek i segregatorów, są katalogi. Aby zapoznać się z nimi, nie musimy nawet tworzyć nowego katalogu na pulpicie - kilka już się znajduje w pasku menu. Wystarczy do niego wejść.
Gdy jesteśmy wewnątrz wybranego przez nas folderu, spróbujmy zrobić podkatalog <ref>podkatalog - inaczej folder w folderze</ref>. Klikamy PPM <ref>PPM oznacza skrót: Prawy Przycisk Myszy</ref> i wybieramy z menu kontekstowego pozycję '''Nowy katalog''' a potem wpisujemy dowolną nazwę folderu. Mamy właśnie nowy katalog. Możemy zapisywać dowolne pliki. Aby nie "zaśmiecać" sobie plikami, które nie są związane z nazwą folderu, stwórzmy nowy katalog. Niekoniecznie musi to być podkatalog, możemy się cofnąć 
(gdy wcześniej weszliśmy do katalogu) Przyciskiem '''Wstecz''' w pasku narzędzi, a potem tworzymy nowy katalog.

====Jak się wydostać====
W książce pokazujemy często jak wchodzić do różnych, ciekawych programów. Ale trzeba umieć też się wydostać. Jeden sposób był omawiany w "pracy z oknami". Tutaj prezentujemy jeszcze kilka innych, szybszych sposobów:

'''Zamykanie z menu opcji'''

Z menu programu możemy wybrać polecenie zakończenia pracy. Znajduje się w pasku narzędziowym. A więc, żeby to wykonać, klikamy na Plik-->Zakończ
Czasami jednak może się pojawić przycisk o nazwie "zamknij".

Alternatywa: Niektóre programy mają do tej operacji specjalny skrót klawiaturowy - CTRL+Q . Jeśli nie, to nie jest to wielkim problemem, gdyż można skorzystać z poniższej wskazówki:

'''Szybkie zamykanie przy użyciu klawiatury'''

Każdy program działający w naszym komputerze, możemy wyłączyć prostym trikiem: Wciskamy skrót klawiaturowy ALT+F4

{{uwaga| Przy próbie zamknięcia programu może pojawić się komunikat z zapytaniem "Czy zapisać zmiany w pliku ...?". Dzieje się tak wtedy, gdy od ostatniego zapisania na dysku twardym wprowadziliśmy zmiany do dokumentu , nad którym pracowaliśmy. Jest to użyteczna opcja, gdy zapomnimy zapisać ostatnie zmiany w dokumencie.}}

{{przypisy}}⏎
⏎
⏎
{{Nawigacja|Ubuntu:Spis treści|
  [[Ubuntu/Konfiguracja systemu|Poprzedni]]|
  [[Ubuntu/Akcesoria|Następny]]|
}}