Difference between revisions 2990396 and 3043268 on plwiktionary

zweryfikowane=nietak
weryfikator=[[Wikipedysta:Olaf|Olaf]] ([[Dyskusja wikipedysty:Olaf|dyskusja]])

== opadać ({{język polski}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''czasownik przechodni''
: (1.1) [[tracić]] [[wysokość]], [[osuwać się]] [[z]] [[góra|góry]] [[na dół]], [[dółobniżać się]]<ref name=sjp.pl/>
: (1.2) [[zmniejszać]] [[swój|swoją]] [[objętość]]<ref name=sjp.pl/>przekrzywiać się]] [[w dół]]
: (1.3) [[usiąść]] [[wygodnie]]
: (1.34) [[obniżać się]]<ref name=sjp.pl/>''o terenie, drodze:'' [[prowadzić]] [[w dół]]
: (1.5) ''o emocjach, burzy:'' [[powoli]] [[zanikać]]
{{odmiana}}
: (1) {{odmiana-czasownik-polski
| dokonany=nie
| koniugacja=I
| robić=opadać
| robię=opadam
| robi=opada
| robią=opadają
| robiłem=opadałem
| robił=opadał
| robiła=opadała
| robili=opadali
| robiono=opadano
| rób=opadaj
| robiąc=opadając
| robiony=opadany
| robieni=opadani
| robienie=opadanie
}}
{{przykłady}}
: (1.1) [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/index_meta.jsp?query=opadać**&offset=0&limit=100&span=0&sort=srodek&second_sort=srodek&groupBy=---&groupByLimit=1&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced szukaj przykładów w korpusie]
{{składnia}}
{{kolokacje}} [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/collocations_meta.jsp?query=opadać**&offset=0&limit=10000&span=0&collocationalContextLeft=1&collocationalContextRight=1&minCoocFreq=5&posOfCollocate=any&sort=srodek&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced sprawdź kolokacje w korpusie]
{{synonimy}}
: {{brak|numer}} [[zwieszać się]]
: {{brak|numer}} [[schodzić]], [[spływać]], [[wysiadać]], [[zapadać się]]<ref name=synonimy/>
: {{brak|numer}} [[ustępować]], [[zmniejszać się]]
{{antonimy}}
{{pokrewne}} [http://www.sjp.pl/slownik/lp.phtml?f_st=opada&f_en=&f_fl=-&f_msfl=-&f_mn=0&f_vl=0 sprawdź pokrewne w sjp.pl]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}''[[jesień|Jesienią]] [[liść|liście]] [[opadać|opadają]] [[z]] [[drzew]].''
: (1.3) ''[[opadać|Opadł]] [[na]] [[fotel]].''
{{składnia}}
{{kolokacje}}
: (1.1) opadać [[na]] [[dno]]
{{synonimy}}
: (1.1) [[spadać]], [[schodzić]], [[spływać]]<ref name=synonimy/>
: (1.2) [[zwieszać się]]
: (1.5) [[ustępować]], [[zmniejszać się]]
{{antonimy}}
{{pokrewne}}
: {{rzecz}} [[opadanie]], [[opad]]
: {{przym}} [[opadowy]]
{{frazeologia}}
: [[opadać z sił]]
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
* angielski: (1.1) [[fall]], [[drop]], ''na dno:'' [[sink]], [[drop]]; (1.2) [[droop]]; (1.3) [[slope]], [[shelve]], [[dip]]; (1.5) [[ebb]], [[subside]]
{{źródła}}
<references>
<ref name=sjp.pl>{{sjp.pl|opadać}}</ref>
<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>
</references>

== tendencja ({{język polski}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj żeński''
: (1.1) [[skłonność]] [[do]] [[coś|czegoś]]<ref name=sjp.pl/>
: (1.2) [[trend]], [[moda]]
: (1.3) {{stat}} [[trend]], [[jednostajność]] [[wzrost]]u [[lub]] [[spadek|spadku]]⏎
{{odmiana}}
: (1) {{odmiana-rzeczownik-polski
|Mianownik lp = tendencja
|Dopełniacz lp = tendencji
|Celownik lp = tendencji
|Biernik lp = tendencję
|Narzędnik lp = tendencją
|Miejscownik lp = tendencji
|Wołacz lp = tendencjo
|Mianownik lm = tendencje
|Dopełniacz lm = tendencji/tendencyj
|Celownik lm = tendencjom
|Biernik lm = tendencje
|Narzędnik lm = tendencjami
|Miejscownik lm = tendencjach
|Wołacz lm = tendencje
}}
{{przykłady}}
: (1.1) [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/index_meta.jsp?query=tendencja**&offset=0&limit=100&span=0&sort=srodek&second_sort=srodek&groupBy=---&groupByLimit=1&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced szukaj przykładów w korpusie]
{{składnia}}
{{kolokacje}} [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/collocations_meta.jsp?query=tendencja**&offset=0&limit=10000&span=0&collocationalContextLeft=1&collocationalContextRight=1&minCoocFreq=5&posOfCollocate=any&sort=srodek&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced sprawdź kolokacje w korpusie]
{{synonimy}}
: (1.1) [[intencja]]
: {{brak|numer}} [[kierunek]], {{pot}} [[moda]], [[trend]]<ref name=synonimy/>
: {{brak|numer}} [[dążność]], [[inklinacja]], [[skłonność]]<ref name=synonimy/>
{{antonimy}}
{{pokrewne}} [http://www.sjp.pl/slownik/lp.phtml?f_st=tendenc&f_en=&f_fl=-&f_msfl=-&f_mn=0&f_vl=0 sprawdź pokrewne w sjp.pl]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
{{źródła}}
<references>
<ref name=sjp.pl>{{sjp.pl|tendencja}}</ref>
<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>
</references>

== osad ({{język polski}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy''
: (1.1) [[substancja]] [[nierozpuszczalny|nierozpuszczalna]], [[wydzielać się|wydzielająca się]] [[z]] [[roztwór|roztworu]] [[w]] [[postać|postaci]] [[ciało|ciała]] [[stały|stałego]]<ref name=sjp.pl/>
: (1.2) [[wszystko]], [[co]] [[osadzać|osadza]] [[się]] [[na]] dnie naczyń, [[zbiornik]]ów [[itp.]]<ref name=sjp.pl/>
: (1.3) [[utwór]] [[powstawać|powstający]] [[na]] [[powierzchnia|powierzchni]] Ziemi [[na]] [[skutek]] [[nagromadzenie|nagromadzenia]] [[materiał]]u [[przez]] [[różny|różne]] [[czynnik]]i<ref name=sjp.pl/>
{{odmiana}}
: (1) {{odmiana-rzeczownik-polski
|Mianownik lp = osad
|Dopełniacz lp = osadu
|Celownik lp = osadowi
|Biernik lp = osad
|Narzędnik lp = osadem
|Miejscownik lp = osadzie
|Wołacz lp = osadzie
|Mianownik lm = osady
|Dopełniacz lm = osadów
|Celownik lm = osadom
|Biernik lm = osady
|Narzędnik lm = osadami
|Miejscownik lm = osadach
|Wołacz lm = osady
}}
{{przykłady}}
: (1.1) [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/index_meta.jsp?query=osad**&offset=0&limit=100&span=0&sort=srodek&second_sort=srodek&groupBy=---&groupByLimit=1&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced szukaj przykładów w korpusie]
{{składnia}}
{{kolokacje}} [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/collocations_meta.jsp?query=osad**&offset=0&limit=10000&span=0&collocationalContextLeft=1&collocationalContextRight=1&minCoocFreq=5&posOfCollocate=any&sort=srodek&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced sprawdź kolokacje w korpusie]
{{synonimy}}
: {{brak|numer}} [[kożuch]], [[kożuszek]], [[naleciałość]], [[nalot]], [[naskórek]], [[osłonka]], [[powłoka]], [[skórka]], {{pot}} [[szlam]], [[ustoiny]], [[warstewka]], [[zmatowienie]]<ref name=synonimy/>
{{antonimy}}
{{pokrewne}} [http://www.sjp.pl/slownik/lp.phtml?f_st=osad&f_en=&f_fl=-&f_msfl=-&f_mn=0&f_vl=0 sprawdź pokrewne w sjp.pl]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
{{źródła}}
<references>
<ref name=sjp.pl>{{sjp.pl|osad}}</ref>
<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>
</references>

== próżny ({{język polski}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''przymiotnik''
: (1.1) mający [[o]] [[siebie|sobie]] przesadnie dobre [[zdanie]], [[lubić|lubiący]] [[żeby]] go [[podziwiać]] [[i]] [[schlebiać]] mu<ref name=sjp.pl/>
: (1.2) niczym [[wypełnić|niewypełniony]]<ref name=sjp.pl/>
{{odmiana}}
: (1) {{odmiana-przymiotnik-polski|próżny|bardziej próżny}}
{{przykłady}}
: (1.1) [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/index_meta.jsp?query=próżny**&offset=0&limit=100&span=0&sort=srodek&second_sort=srodek&groupBy=---&groupByLimit=1&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced szukaj przykładów w korpusie]
{{składnia}}
{{kolokacje}} [http://www.nkjp.uni.lodz.pl/collocations_meta.jsp?query=próżny**&offset=0&limit=10000&span=0&collocationalContextLeft=1&collocationalContextRight=1&minCoocFreq=5&posOfCollocate=any&sort=srodek&preserve_order=true&dummystring=ąĄćĆęĘłŁńŃóÓśŚźŹżŻ&m_nkjpSubcorpus=balanced sprawdź kolokacje w korpusie]
{{synonimy}}
: {{brak|numer}} [[bezcelowy]], [[bezowocny]], [[bezpłodny]], [[bezproduktywny]], [[bezskuteczny]], {{książk}} [[czczy]], [[daremny]], [[jałowy]], [[nieefektywny]], [[nieskuteczny]], {{książk}} [[płonny]], [[syzyfowy]]<ref name=synonimy/>
: {{brak|numer}} [[niewypełniony]], [[pusty]]
{{antonimy}}
{{pokrewne}} [http://www.sjp.pl/slownik/lp.phtml?f_st=próżn&f_en=&f_fl=-&f_msfl=-&f_mn=0&f_vl=0 sprawdź pokrewne w sjp.pl]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}''[[on|On]] [[mieć|ma]] [[tendencja|tendencję]] [[do]] [[wygłaszanie|wygłaszania]] [[długi]]ch [[tyrada|tyrad]].''
{{składnia}}
{{kolokacje}}
: (1.3) tendencja [[zwyżkowy|zwyżkowa]], tendencja [[spadkowy|spadkowa]]
{{synonimy}}
: (1.1) [[dążność]], [[inklinacja]], [[skłonność]]<ref name=synonimy/>
: (1.2) [[kierunek]], {{pot}} [[moda]], [[trend]]<ref name=synonimy/>
: (1.3) [[trend]]
{{antonimy}}
{{pokrewne}}
: {{przym}} [[tendencyjny]]
: {{przysł}} [[tendencyjnie]]
: {{rzecz}} [[tendencyjność]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
* angielski: (1.1) [[proclivity]], [[propensity]]; (1.2) [[trend]], [[tendency]]; (1.3) [[trend]]
{{źródła}}
<references>
<ref name=sjp.pl>{{sjp.pl|tendencja}}</ref>
<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>
</references>

== osad ({{język polski}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy''
: (1.1) {{chem}} [[substancja]] [[nierozpuszczalny|nierozpuszczalna]], [[wydzielać się|wydzielająca się]] [[z]] [[roztwór|roztworu]] [[w]] [[postać|postaci]] [[ciało|ciała]] [[stały|stałego]]<ref name=sjp.pl/>
: (1.2) [[drobny]] [[utwór]] [[gromadzić się|gromadzący się]] [[na]] [[powierzchnia|powierzchni]] [[coś|czegoś]]
{{odmiana}}
: (1) {{odmiana-rzeczownik-polski
|Mianownik lp = osad
|Dopełniacz lp = osadu
|Celownik lp = osadowi
|Biernik lp = osad
|Narzędnik lp = osadem
|Miejscownik lp = osadzie
|Wołacz lp = osadzie
|Mianownik lm = osady
|Dopełniacz lm = osadów
|Celownik lm = osadom
|Biernik lm = osady
|Narzędnik lm = osadami
|Miejscownik lm = osadach
|Wołacz lm = osady
}}
{{przykłady}}
: (1.2) ''[[na|Na]] [[szyba]]ch [[akwarium]] [[często]] [[powstawać|powstaje]] [[biały]], [[trudny]] [[do]] [[usunięcie|usunięcia]] [[osad]].''
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
: (1.1) {{pot}} [[szlam]], [[ustoiny]]<ref name=synonimy/>
: (1.2) [[naleciałość]], [[nalot]], [[warstewka]]<ref name=synonimy/>
{{antonimy}}
{{pokrewne}}
: {{przym}} [[osadowy]]
: {{czas}} [[osadzać się]]
{{frazeologia}}
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
* angielski: (1.1) [[sediment]], {{chem}} [[residue]], [[percipate]]
{{źródła}}
<references>
<ref name=sjp.pl>{{sjp.pl|osad}}</ref>
<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>
</references>

== próżny ({{język polski}}) ==
{{wymowa}}
{{znaczenia}}
''przymiotnik''
: (1.1) [[mieć|mający]] [[o]] [[siebie|sobie]] [[przesadnie]] [[dobry|dobre]] [[zdanie]], [[lubić|lubiący]] [[żeby]] [[on|go]] [[podziwiać]] [[i]] [[schlebiać]] [[on|mu]]<ref name=sjp.pl/>
: (1.2) [[nic]]zym [[wypełnić|niewypełniony]]<ref name=sjp.pl/>
: (1.3) ''o wysiłku, staraniach:'' [[nie]] [[mieć|mający]] [[szansa|szans]] [[powodzenie|powodzenia]], [[daremny]]
{{odmiana}}
: (1) {{odmiana-przymiotnik-polski|próżny|bardziej próżny}}
{{przykłady}}
: (1.2) ''[[pesymista|Pesymista]] [[widzieć|widzi]] [[szklanka|szklankę]] [[do]] [[połowa|połowy]] [[próżny|próżną]], [[optymista]] [[do]] [[połowy]] [[pełny|pełną]].''
{{składnia}}
{{kolokacje}}
{{synonimy}}
: (1.2) [[niewypełniony]], [[pusty]]
: (1.3) [[daremny]], [[bezcelowy]], [[bezowocny]], [[bezpłodny]], [[bezproduktywny]], [[bezskuteczny]], {{książk}} [[czczy]], [[daremny]], [[jałowy]], [[nieefektywny]], [[nieskuteczny]], {{książk}} [[płonny]], [[syzyfowy]]<ref name=synonimy/>
{{antonimy}}
: (1.2) [[pełny]], [[wypełniony]]
{{pokrewne}}
: {{rzecz}} [[próżność]], [[próżnia]]
{{frazeologia}}
: [[z pustymi rękami]]
{{etymologia}}
{{uwagi}}
{{tłumaczenia}}
* angielski: (1.1) [[vain]], (1.2) [[empty]], [[void]]; (1.3) [[futile]]
{{źródła}}
<references>
<ref name=sjp.pl>{{sjp.pl|próżny}}</ref>
<ref name=synonimy>{{synonimy.ux.pl}}</ref>
</references>