Difference between revisions 53680 and 53681 on pswiktionary

<poem>
تاريخ ځپلى tārix-japǝ́lay تاريخوهلى، تاريخى بد نومی (پا) تاريخزده.
تاريخ ساز  -sā́zتاريخ جوړوونكى، (پا) تاريخساز.
تاړاكګر tāṛāk-gár غلياكګر، يرغلګر، تلغاكګر، يلغاكګر، بلوسګر، (پا) چپاولگر، حمله آور، شبيخون ياشبخون كننده.
تاريخوال tārix-wā́l تاريخپال (پا) تاريخگرا (ان) historist.
تاريخواله tarix-wala تاريخپالي، تاريخپالنه (پا) تاريخگرايى، (ار) تاريخيت (ان) historism.
تاريخي پښويه tārix-í-px̌óya تېرمهالې پښويه(ګرامر)، (پا) دستور تاريخى، گرامر تاريخى، (ار) تاريخى گرامر (ان) historical grammar.
تاريخي ژبپوهنه tārixí-žab-pohǝ́na تېرمهالې ژبپوهنه، (پا) زبانشناسى تاريخى (ار) تاريخى لسانيات (ان) historical linguistics.
تاړى tā́ṛay وند  (پا) وند (عر) ضميمه (ان) affix.
تازه دمى tāza-dám-ay د ملوى، هوسا، (پا) تازه دم، تازه نفس (ان) (troop)fresh 
تازه كار(-ى)tāza-kā́r (-ay) نوكارى، (پا) تازه كار، نوكار (عر) مبتدى (ان) beginner, fresh,inexperienced.      
تالانګر tālān-gár لوټمار، لوټوونكى، تالاګر (پا) چپاولگر، غارتگر، تاراجگر.
تالوييز tālu-yíz په تالو كې ادا كېدونكى (غږ)، (پا) كامى، (ان)palatale.
تالي څټى tāli-cáṭay كاسه څټونکی، غوړاوو، تيار خور (پا) كاسه ليس، چاپلوس، مفتخور، طفيلى ، (ان) flattery,sycophant        sponger.
تاند و تازه tā́nd-o-tāzá ترو تازه ، ډېر تازه، ډېر تاند، تاندوښېراز، تانده بانده (پا) ترو تازه، تازه و شاداب.
تاندوښېراز tā́nd-o-x̌erā́z تازه او تاند، تاندو و تازه، (پا) تر و تازه، سبز و خرم، سيراب.
تاڼه وال tāṇa-wā́l تاڼې والا، تاڼه دار، د تاڼې څارندوى، پوليس (پا) تانه دار، پاسدار(ان) the police man related to a police    station.
تاوتريخوالى tā́w-trix-wā́l-ay تاوتريخی، بدچلند، زور زياتى، اخ و ډب، الغا تلغا، اور لګاوى، شخه شلانډه، شرغوبل، شرشدت، بدخويى، (پا) خشونت، شرارت، تشدد، تند خويی، بی حرمتی ، زدوخورد، كشمكش (ان)violence.
تت خپلواكtǝ́t-xpal-wā́k سپك خپلواك، بى خجه واوېل، (پا) واكۀ تيره (ان) light vowel.
تت و تېز tát-o-téz د(ګاډي)څراغ اړوند (پا) فل و ديم (ان) full and dim.
تته څپه tǝ́ ta-capá بې خجه يا ناخجنه څپه (پا) هجاى تيره يا بې فشار (ان) light syllable.
تخت ناستى taxt-nāst-áy پر تخت كېناستنه، (پا) تخت نشينى(ان)coronation.
ترټولو ډېر tǝr-ṭólo-ḍer ترټولو زيات، زياترين، زيات نه زيات، (پا) بيشترين، بيشترينه، بطور اعظمى، (عر) اكثراً، اغلباً.
ترټولو ناوخته tǝr-ṭólo-nā-wáxta ناوخترين (پا) ناوقترين.
ترټولو وروسته tǝr-ṭólo-wrústa د ټولو په پاى كې، (پا) واپسينترين، آخرين، بعد از همه، در پايان كار، (عر) آخر الامر  (ان) latest.
تركېدونه tǝr-ked-úna ترامكانه، تركېدوني بريده (پا) تا حد امكان، تا حد ممكنه، تا سرحد يا مرز امكان،. (عر) حتى الامكان، حتى المقدور، حتى الوسع   (ان) as far as possible.
ترنګتوك trang-tók يو خوږ آواز يا داوازونو غونډ(تركيب)، لكه د لنډۍ يا ټپې( وروستى يا سرباري غږ (ه-نه)، (پا) عنصر ترنمى، (ان) euphony.
ترنګو trngú يوه موسيقي آله، (پا) سارنگ.
تروروستي بري tǝr-wrustí-bari تر وروستي برياليتوب كاميابى، (پا) تا پيروزى نهايى.
تر وروستي بريده tər-wrustí-brída تر وروستي سرحده.
(د وينې) تر وروستي څاڅكي tǝr-wrustí-cā́cki دوينى تر وروستي څاڅكى، (پا) تا آخرين قطرۀ خون(ان) to the last drop of blood.          
تر وروستى سلګۍ tǝr-wrustáy-səlgáy تر وروستى ساه، د ژوند تر وروستى شېبې، (پا) تا آخرين رمق، تا دم واپسين.
تروسې وسې tǝr-wáse-wáse تر وروستي ځواكه توانه، (پا) تا آخرين نيرو، (عر) حتى الوسع، حتى القوه.
ترهوال trah-wā́l وهمى؛ ترنډ، وهمپال، (پا) توهمگراه، وهمگرا؛ سهمناك (ان) illusionist.
ترهواله trah-wā́la وهمى توب، وهمپالنه، (پا) توهمگرايى، وهمگرايى، (ان) illusionism.
تريختورۍ trɪx-torǝ́y کرېله
تريخ خوږى trix-xóǧ-ay  تريخلوړی، خوږه لوړى، (پا) ميان خوش، ميخوش.
تريخژوندى trix-žwánd-ay د ترخه ژوند خاوند، (پا) داراى زنده گى تلخ دشوار.
تريو خوږى triw-xóǧ-ay خوږه لوړى، تريولوړی،تريو خوږ (پا) ميان خوش، ميخوش، ميان ترش.
تړاو taṛ-ā́wتړون، تړښت، اړيكى، (پا) وابسته گى، (عر) رابطه، ارتباط.
تړڅپه táṛ-capá د تړخپلواك پرځاى راتلونكې څپه، (پا) هجاى ارتباطى، (ان) bridge-syllable.
تړخپلواك táṛ-xpǝl-wā́k د دوو ژبنيو توكونو تړونكى رابط خپلواك واول، لكه -a- په bar-a-nay كې، (ان) bridge-vowel, bridge-          sound (جر)bindevokal,.
تړښت taṛ-áṣt تړاو، تړنګ، (پا) تركيب، طرز تركيب، (ان) in wordformationcomposition, compound.
تړښتي taṛax̌t-í تړنګي، (پا) تركيبى.
تړغونډله táṛ-γónḍla عطفيه جمله، (پا) جملۀ عطفيه.
تړګړ táṛ-gaṛ د← تړخپلواك تر څنګ  زياتره يو فونيمي مورفيم چې د كړ يا نوم ولۍ له نورو اړوندو كړونو سره تړي، لكه -a- په pāc-ǝ́ -m (پاڅم) يا خورم او نورو کړونو او نومونوكې (پا) تك واژۀ ارتباطى (ان) athematic morpheme.
تړلې څپه taṛǝ́ le-capá پورې څپه، هغه څپه چې پر كنسوننټ پاى ته رسي (پا) هجاى بسته (ان) blocked sylloble, closed syllalde.
تړلى خپلواك غږ taṛálay-xpalwā́k-γaẓ پورتنى خپلواك (پا) ويل بسته، ويل بالايى (ان) closed vowel, high vowel.
تړليك taṛ-lík تړونليك، لوزنامه (پا) قرار داد، عقد نامه، عهد نامه (ار) سمجهوته، معاهده (ان) convention, contract.
تړلى ګړ taṛálay-gáṛ (پا) واج وابسته، مورفيم وابسته، (ان) dependent morpheme
تړلى او پېيلىtaṛ-ǝ́l-ay-aw-pey-ál-ay په سياست كې يو هېواد په چا پورې تړلى، (پا) بسته و وابسته، لازم و ملزوم.
تړنګ taṛáng تړښت (پا+عر) تركيب، مركب (لغوى)، (ان) (word) compound.
تړون taṛún تړه؛ سازښت، لوز نامه؛ تړنه، نومونه،اړه تړه، (پا) قرار داد؛ زد و بند، سازش؛ پيمان، (عر) ميثاق، معاهده؛ انتساب(کتاب)، (ان) convention, contract.
تړونليك tar-un-lík ← تړليك
تړون ماتى tar-un-mā́t-ay تړون ماتوونكى، تړماتى، ژمن ماتى، (پا) پيمان شكن، عهد شكن، وعده خلاف.
تړونوال taṛ-un-wā́l تړون والا، (پا) قرار دادى، هم پيمان، (عر) معاقد، متعاقد، معاهد.
تړوني taṛ-un-í د تړون اړوند، (پا) قرار دادي (ان) conventional, contractual
تړوييكى táṛ-wayí-kay د عطف تورى ياادات(او) ، (پا) حرف ياادات عطف(و)(ان) connective conjunction (and).
تشپاڼى tǝš-pā́ṇ-ay ښوبى، بې وسلې، (پا) خلع سلاح شده، (ار) غير مسلح (ان) disarmed;disarment.
تشپاڼي tǝš-pāṇí بى وسلې كونه، (پا) خلع سلاح (ان) disarmament.
تش ذهنى tǝš-zéhnay بنګوله، ناخبره، بى خبره (پا) خالى ذهن،باذهن خالی، تهی ذهن، بى اطلاع قبلى.
تشناب كاغذ tašnā́b-kāɤáz ټټۍ كاغذ، (پا) كاغذ تشناب، کاغذطهارت (ان) toilet- paper.
تشيال tǝš-yā́l تشه، تشيا، (پا) كيهان، سپهر، (عر) فضاء، خلاء، (ان) space, cosmos.
تښن tǝṣ-án تښتند، تښتېدونكى، (پا) گريزان، فرارى، پايگريز، گريز پا.
تكړښټ takṛ-áṣt تكړه والى؛ كړاو، ورزش (پا) ورزش بدنى، تربيۀ بدنى (ان) sport, exercise.
تګلارtag-lā́r تګلوری (پا) خط مشئ؛ اساسنامه، برنامه (حزب)، (ار) راه عمل، لائحۀ عمل (ان) procedure           policy; routine;  program, manɪfest of an ssociation.
   
تګلورى tag-lóray كړنلار (پا) مسير، سمت حركت؛ خط مشئ، (ان) policy.
تلبهاندى tal-bahā́nday مدام بهېدونكى، تل بهنده، تل بهېدونكى، (پا) هميشه جارى.
تلبهاندې چينه tǝl-bah-ā́nde-čina تلتاندې چينه، (پا) چشمۀ لايزال.
تلپاتې tal-pā́te تلپايند، تلژوندى، مدامي، (پا) مانده گار، ماندگار، جاوېد، جاوېدان، ابدى، (ار) زندۀ جاويد.
تلپايند  tǝl-pā́y-andتلپاتې،
تلتاندى tǝl-tā́nd-ay همېشه مدام تازه (پا) هميشه سبز و خرم، هميشه تر و تازه، هميشه سېراب، و شاداب.
تلتيا tǝl-tyā́ هميشه والى، پايښتيا (عر) استمرار (ان) duration.
تلتيا اړخ tǝl-tyā́-aṛx (پا) وجه استمرارى (ار) دورانى پهلو، ميعادى پهلو (ان) durative aspect.
تل چمتو tǝl-čamtú تلبېلودى، تل بډ وهلى، تلتيار، (پا) هميشه آماده، هميشه تيار و آماده (ان) eveready.
تلځلاند tal-jal-ā́nd مدام ځلېدونكى، تل ځليدونكى، (پا) هميشه درخشان.
تلڅپاند tǝl-cap-ā́nd (پا) هميشه متلاطم، هميشه موجزن.
تلرپاند tal-rapā́nd تل رپېدونكى، (پا) هميشه در اهتزاز؛ هميشه لرزان.
تلزرغون(ى)tǝl-zarɤún-ay تلشين، (پا) هميشه سبز، هميشه بهار (ار) سدا بهار، (ان) evergreen.
تلژړاند tǝl-žaṛ-ā́nd تل ژړغونى، تل ژړېدونكى (پا) هميشه گريان.
تلژوندى tal-žwandáy د تل لپاره ژوندى، هميشه ژوندى، تلپاتى، (پا) زندۀ جاويد، جاويدانى.
تلسمسور (-ى )tal-samsór-ay)) تلښېراز (پا) هميشه سبز، هميشه تازه، هميشه بهار، (ار) سدا بهار، (ان) evergreen.
تلشنې ونې tǝl-šné-wane تلزرغونې ونې، (پا) درختان هميشه سبز، درختهاى هميشه  بهار (ان) evergreen trees,flower.                  
تلشين tǝl-šín تلزرغون، تلښېراز، (پا) هميشه سبز، (ان) evergreen.
تلښېراز(ى)tǝl-ṣerā́z-ay تلشپن، تلزرغون، (پا) هميشه سبز، هميشه بهار، (ان) evergreen.
تلنځ tlanj د تېرېدو ځاى، تلنځى، كېت، دين، (پا) گذرگاه؛ كېش، دين، (عر) مذهب، دين.
تلوار وال tǝlwār-wā́l تلواري، ارورترور، بېړندوى (پا) شتابگرا، شتابزده (عر) عجول، (ان) precipitate, hasty, impetuous.
تلوار واله talwār-wā́la (پا) شتابگرايي، شتابزده گى، (عر) عجله، (ان) precipitance, hasty.
تلواري tǝlwār-í بېړنى، (پا) شتابان، شتابزده، البته، عجله كننده، (عر) مستعجل.
تلوسناك talwas-nā́k تلوسه لرونكى، لېوال (پا) بېتاب؛ كنجكاو.
تلوسناكي talwas-nāk-í تلوسه لرنه؛ لېوالتيا، (پا) بېتابى؛ كنجكاوى.
تله tə́la د تللواله؛ تله مياشت، (پا) ترازو؛ ميزان، مهر ماه.
تلياد tǝl-yā́d همېشنى ياد، تلپاتې ياد، (پا) جاويدان ياد.
تم tam تمېدنه، لنډ توقف، (پا) توقف كوتاه (ان) (stop)ashort 
تمبېواك tám-be-wā́k تم بېواك اوازونه ب، پ، ت، ټ، د، ډ، ك، ګ(، (پا) همخوانهاى بندشى انسدادى( (ان) explosive consonants.
تمځى tam-jáy تمځاى، درېدځى، (پا) ايستگاه، توقفگاه، (ان) bus stop, station.
تمغږ tam-ɤáẓ تمبېواك، انسدادي غږ، انسدادي بېواكغږ، (پا) اواى بندشى، (ان) explousive sound.
تم مښلى غږ tam-mǝx-ǝ́l-ay تم موښلى، (پا) سايشى انسدادى (ان) affricate, semi-plosive.
تنا او برېښنا tanā-aw-brex́nā́ تندرو برېښنا، (پا) رعد و برق (ان) thunder and              lightning.
تن پرتن جنګ tan-pǝr-tán-ǰang يو پر يو جګړه، (پا) جنګ تن به تن.
تندوبه tǝnd-óba تنيدكه، سندركه، خېزانده، زاوه،ځړوبی، جوړ جوړۍ، (پا) شرشره، تيرك آب(عر)   فواره (ان fountain.
تندي ليك tandi-lík برخليك، ازل ليك (پا) سرنوشت (ار) سرنوشت، تقدير، قسمت(ان) fate, (pre-) distination, تنګ الواكى tang-alwā́kay  تنګ نظری، تنګ ليدى (پا) تنگ نظر، (عر) متعصب (ان) fanatic.
تنګ الواكيtang-alwākí  تنګ ليدواله، تنګ ليدي (پا) تنگ نظرى، (عر) تعصب، (ان) fanaticism.
تڼي كوټ taṇi-kóṭ د كابل ښار سويلي خواته يوه تڼي مېشته سيمه، (پا) ناحيتى در جنوب شهر كابل كه عشيرۀ تنى در آن بودو باش دارد.
توا tǝ-wā́ د ته به وايې لنډيز، ګوندې، ګنې، ګواكې (پا) گويا، گويى، گواكى.
تواني دود twān-í-dod امكانى کړ اړخ (پا) وجه امكانى فعل (ان)  potential mood.
توپان ځپلى topān-japǝ́lay جباړځپلى، توپان وهلى (پا) توفانزده، (ار) طوفانزده.
توپاني topan-í د توپان اړوند، توپاني شوى (پا) توفانى(ان) stormy.
توپيرپال tawpir-pā́l تبعيض پال (پا) تبعيض پسند(ار) امتياز پسند(ان) dis- criminist.                  
توپيرځانګړتياوې tawpír-jāngǝṛ-tyā́-we توپېروونكى ځانګړتياوې ژبپوهنه، (پا) ويژه گيهاى ممتايز كننده، (ار) امتيازى خط و خال (ان) distinctive fractures.
توپيرواله tawpir-wā́la توپير پالنه، (پا) تبعيض (نژادى)، (ار) امتياز پسندى (ان) discrimination.
تودككى kak-ay  tod- توده  برېښنكه  پروټان (پا)  پروتون (ان) proton
تودمېچ tod-méč د تودوخې د مېچ اله، د تبې مېچ اله (پا) گرما سنج، درجۀ تبگير، (عر) ميزان الحراره (ان) thermometer.
تودوبى tawd-obáy تودوبن (پا) گرمابه، (ار) سقاود، (عر) حمام.
تودوخيزه برېښنا tawdox-íza-brex̌nā (پا) برق حرارتى.
تودوينى tod-wín-ay تند خويه، ولوليز (پا) خون گرم، تندخو.
توده برېښنكه ← تودككى پروټان، (پا) پروتون، (ان) proton
تور ارغوش tór-arγoš د غنمرنګ او تور تر منځ څېره توربخن، تور وزمه (پا) سبزه، سبز چهره، سياه فام، سياوش.
تور بازار tór-bāzā́r (پا) بازار سياه (ان) black market.
تور برېښ tur-bréṣ ګواښ، ګواښنه (پا) تهديد (با سلاح)، (ار) دهمكى (عر) تهديد، اخطار (ان) threat; warning.
تور پوست  tor-póst  توری، تورپوستی، تور پوستكى (پا) سياه، سياهپوست (ان) black,dark-skinned,   dark-coloured,negro.      
تور پېكۍ tor-pek-ǝ́y تور پېکي، تور وربل ياتور ويښته لرونكې ښځمنه(زيات ځانګړی نوم، (پا) کاکل سياه،سياه مو(بيشترينه نام خاص زنانه.
تورتمروڼى tortam-rúṇay د تورتم رڼا كوونكى (پا) سياهى شكن.
تور څنګلى tor-cangál-ay د تورې څنګلې لرونكى، باطل ځواك (پا) نيروى باطل.
تورزړى tor-záṛ-ay ګنهګار، (پا) سياه دل، سياه درون، گنهكار.
تور شاتګ tór-šātág توره ارتجاع، هغه ارتجاع چې له ديني ګروهې سر چينه اخلى، (پا) ارتجاع سياه.
توركارى tor-kā́r-ay بدورده بدورګه، بدكارى، درغلي، تورټپی، دروهجن (پا) سياهكار، جعلكار.
توركښ tur-káṣ سرتېر، جنګيال، جنګيالى (پا) سرباز، جنگجو، سپاهى، (عر) عسكر.
توركښي tur-kaṣ-í سرتېري، جنګياليتوب، سپاهيتوب، (پا) سربازى، جنگجويى، عسكرى، سپاهيگرى.
تورلګاو tor-lagā́w تورلګوونكى، تور تپونكى، تورتپاند(پا) تهمت باف، تهمتگر، افترا زن(عر) متهم، مفترى.
تور لګاوى tor-lagāwáy تور لګونه، تور تپنه (پا) تهمت بستن، تهمت بافى (ار) الزام تراشى (عر) اتهام، افترا، بهتان.
تورن tur-án ټوليمشر
1960-1880، (پا) سروان (ان) captain.
تورن جنرل turán-ǰanrā́l دويم فرقه مشر (1960-1880م، (پا) سرلشكر (ان) major-general.
تورنمرى tor-nmaráy تورجامه، (پا) سيا پوش.
تورو پېغور tór-o-peγór تورتومت  (پا) تهمت و طعنه.
تور وزمه tor-wázma توربخن، توربخنه، (پا) سياه وش، سياه فام.
تور و سپين tór-o-spín تور او سپين (پا) سياه و سفيد (ان) black and white.
توره دړه tóra-dáṛa توره تخته (پا) تختۀ سياه (ان) black board.
تورى tóray ټکی(حرف)؛ طحال پا حرف؛سپرز، طحال(عر) حرف؛ طحال (ان) letter, grapheme;spleen.
توري الوتنه tori-alut-ána په (په زاړه حروچيني چاپ كې د توري ماتېدنه (پا) پريدن حرف هنگام چاپ(حروفچينی).
توري اوډ tori-óḍ توري او ډونكى، (پا) حروفچين، (ان) typsetter.
توري اوډون tóri-oḍún توري اوڼنه، (پا) حروفچينى (ان) typsetting.
توريڅاڼى tori-can-ay توري اوډ، توري څاندى، توري څاند، (پا) حروفچين چاپ(، (ان) typesetter.
توريز چاپ toríz-čāp پخوانی حروفچيني او ماشيني چاپ (پا) چاپ حروفى سابق (ان) typography.
توږاند toz-ā́nd توږونكى، (پا) كنده كار، كندنكار، حكاك.
توسن اړيکوييكى tosán-aṛik-wayí-kay توسنوييکی، لاملوييکی (پا)  حرف ربط سببى (ان) causal conjunction.
توسنپېر tosán-perعلتيه حالت (پا) حالت سبيبيه يا علتيه(اسم)، (ان) causative cas 
توسند táws-ǝnd تنده راوړونكى، تنده زياتوونكى، تږي كوونكى، (پا) عطش آور.
توسنغونډله tosan-γónḍla علتيه جمله، (پا) جملۀ علتيه.
توسنكړ tosán-kaṛ علتيه فعل، لېږندچارکړ (پا) فعل علتيه يا صناعی (ان) causative verb.
توسنوييكى tosán-wayí-kay ← توسن اړيکوييکی.
توسني tosan-í (پا) علتى، علتيه (ان) causal, factitive.
توښۍ tawṣə́y تودنۍ، بخارۍ (پا+عر) بخارى، (ان) stove.
توغندى toγǝndáy راكټ، (پا) موشك، فيش فيشه (ان) rocket.
توغندارتى toγǝnd-ártay راكټ غورځوونكى (پا راكت انداز، موشك انداز، الۀ پرتاب كنندۀ موشك.
توك tok توكى (پا) آخشيج، (ار) جوهر، (عر) عنصر، ماده (ان) element; item; material.
توكمپال tokam-pā́l توكموال، توپيروال (پا) نژاد پرست، تبعيض گرا (ار) نسل پرست، (ان) racist.
توكمپوهنه tokǝm-pohána نژاد پوهنه، (پا) نژاد شناسى، (ان) ethnology.
توكمواله tokǝm-wā́la توكمپالنه، نژاد پالنه، (پا) نژاد پرستى، تبعيض گرايی (ار) نسل پرستى (ان) racism.
توكميز tokm-íz د توكم اړوند، (پا) نژادى، مربوط نژاد (ار) نسلى (ان) ethnical.
توكڼۍ tuk-a-ṇáy د توكولو لوښى، (پا) تفدانى، تف دان، خلط دان، (ار) تهوك دان (ان) spitton. 
توكيز tok-íz د توك يا توكي اړوند، پا+عر مادى، (ان) elemental, material. 
توكيزوال tok-iz-wā́l ماديتپال (پا) ماده پرست، ماده گرا (ان) materialist.                       توكيزواله tok-iz-wā́l  ماده پالنه، (پا) ماده گرايى، ماده پرستى، (ان) materialism
تولباړهtul-bāṛá مالي تولاړ، اېرتولاړ، د عايد ماليه (پا) ماليه بر عايد (- ات)، (ان) income tax .
تولپېر túl-per اضافى حالت، (پا) حالت اضافى (ان) genitive (case).
تول تړنګ túl-taṛáng اضافى (لغوى يا نحوي تركيب (پا) تركيب يا مركب اضافى (ان) possessive compound.
تول ځانګړى نومځرىtúl-jāngǝ́ ṛay-num-járayهغه ضمير چې هم د نوم ښكارندوى دى او هم د ملكيت، لكه زما دا(، (ان) adjective pronoun(yours).
تولګرندىtol-gránd-ay ورمندګر، (پا) داور، داد رس، (عر) قاضى، حكم (ان) judge, juror.
تولمشر tul-mášar د تول (ماليى) مشر (پا) مستوفى، (ان) state accountant, vindicator of rights.
تولنوم tul-núm مضاف نوم، (پا) اسم مضاف، (ان) noun governing the genitive.
تولنومځرى ray túl-numjǝ́ ملكى ضمير، اضافى ضمير، (پا) ضمير ملكى، ضمير اضافى (ان) possessive pronoun. 
تولنومى tul-númay (عر) مضاف اليه، (ان) noun in the genitive.
تولوال tul-wā́l شتمن، څښتن، د ملكيت خاوند (پا) دارا، صاحب ملكيت(عر) مالك، ملاك (ان) possessor.
تولوالي tul-wāl-í  تولواله،څښتنولي (پا) دارايى، دارا بودن، (عر) مالكيت، ملكيت، تصاحب، (ان) possession.
تولونج tol-wā́nǰ تول بدلون، د وزن بدلون، (پا) تغيير وزن در شعر.
تونپېر tún-per مكانى حالت، (پا) حالت مكانى(اسم)، (ان) locative.
توند خويه tond-xúya تند خويه، قهر ژلى، (پا) تند خوى، تند مزاج.
توند لارى tond-lā́r-ay په سياست يا عقيده كې، سخت دريځی، د توند ا و سخت دريځ خاوند(ډېرپرمختلی يا بنسټپال، (پا) تندرو، با موقف تند روانه ؛ افراط گرا (بسيار  مترقی ويا بنيادگرا،  (ان)          ultraprogressive,          extravagant;                       fudamentalist.
توني tun-í (پا) مكانى (ان) local(gram.).                  
توياند toy-ā́nd ډېر تويوونكى،    تويګر (پا) ريخته گر (ان) mouler, foundryman.
تويانه toyā́na توېښت، (پا) ريخته گرى، (ان) faundry.
تېte د(ت) غږ او تورى (پا) حرف و صداى تاء.
تيار خور tayār-xór تالى څټى، وړيا خور (پا) مفتخوار (ان)paracitical
تيار سئ ! tayār-sáy تيار اوسئ، يوه پوځي بولۍ (كمان)، (پا) تيار سى، آماده باش، آماده ! ، (ان) ready, readines د تيار سى په حالت كې readiness in a state of.
تياره خپلواك tyārá-xpal-wā́k وروستنى خپلواك (واول)، (پا) ويل تاريك يا عقبى (ان) dark vowel, back vowel.
تېڅاند tec-ā́nd تېڅونكى، تېڅګر (پا) برمه كار(ان) 
driller.
تېڅۍ tecáy ښوڅنى، ګرمټ، برغو، (پا) برمه (تېڅل، ښوڅل: برمه كول، (ان) drill.
تيخورtí-xor د تي خور(پا) خواهر رضاعی(ان) foster sɪster.                          
تيخورتون ti-xor-tún روتون، د تيخورو ماشومانو  پالنځی (پا) شير خوارگاه (ان) nursery.                        
تېر غملانه ter-γam(a)l-āná ګرګرانه (پا) ظالمانه.
تېر مهال ter-mahā́l تېر وخت، تېره زمانه(په تېرکې: په تېروتنه؛ تېرمهال، (پا) زمان گذشته؛ در گذشته (عر) ماضى، تاريخ؛ قبلاً.
تېر مهال كړ ter-mahā́l-kaṛ ماضى فعل (پا) فعل زمان گذشته، فعل ماضى (ان) past tense.
تېر مهالیter-mahāl-ay- د تېر مهال اړوند (پا)  گذشته، مربوط زمان گذشته، تاريخى.
تېر نا پاى tér-nā-pā́yد تېر مهال(ماضى) مصدر(سټه)، (پا) مصدر زمان گذشته، (ان) past infinitive.
تېرو ter-ú تېرى كوونكى، بلوسګر (پا) تجاوز گر (ار) جارح (عر) متجاوز.
تېروتنه ter-wat-ǝ́na ښويدنه، ختاوته، (پا) غلطى، لغزش، (عر) سهو، خطاء.
تېرون ونډه ter-un-wánḍa پرلار، پله يا... د تېرېدو حق يا تکس (پا) حق عبور (عر) حق العبور (ان) transit fee.
تېره غاښى tera-ɤā́ṣ-ay د تېرو غاښولرونكى پړانګ.....، (پا( تېز دندان.
تېز ذهنى tez-zǝ́ hn-ay  تېزاندى، ژرپوهيدونكى، ژرپوهى، (پا) تېز ذهن، تيز فهم، تېز هوش(ان)quick-witted.
تېز ليدى  tez-líd-ay تېز وينى، تېز وين، ځيرک (پا) تيز بين، ژرفبين، زيرک (ان) sharp-sighted, sharp-eyed
تېز ليكنه tez-lik-ǝ́ na تېزه ياچټكه ليكنه، لنډه کښنه (پا) تېز نويسى، کوتاه نويسی(ان)stenography.
تېز ليكى tez-lík-ay تېز ليكونكى، (پا) تېز نويس، تند نويس(ان)stenograph.
تېزوين tez-wín تېز ليدى، تېز سترګى، (پا) تيز بين.
تېښته وال testa-wā́l (پا) گريز گرا، (ان) escapist.
تېښتواله tex̌t-wā́la (پا) گريزگرايى (ان) escapism.
تېل لښې بېړۍ tel-láx̌e-beṛáy تېلوړونكى بېړۍ، 
(پا) كشتى نفتكش (ان) 
oil tanker 
تيمور ti-mór د تي مور، رضاعى مور (پا) مادر رضاعى، (ان) foster motler.
تيور ژوى tiwár-žǝ́way غولانځور ژوى (پا) حيوان ياجانور پستاندار.
تيورور ti-wrór د تي ورور، (پا) برادر رضاعى(رضائى)، (ان) foster brother.
تېينې  te-yáne د يېنې وريته   (پا) شش كباب،   كبابجگر(عر) کباب الريه(ان)                (shish)kebab of lung  meat. 
⏎
 ⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
 ⏎
⏎
[[تاريخ ځپلى]] تاريخوهلى، تاريخى بد نومی (پا) تاريخزده.
[[تاريخ ساز]]تاريخ جوړوونکى، (پا) تاريخساز.
[[تاړاکګر]] غلياکګر، يرغلګر، تلغاکګر، يلغاکګر، بلوسګر، (پا) چپاولگر، حمله آور، شبيخون ياشبخون کننده.
[[تاريخوال]] تاريخپال (پا) تاريخگرا (ان) historist.
[[تاريخواله]] تاريخپالي، تاريخپالنه (پا) تاريخگرايى، (ار) تاريخيت (ان) historism.
[[تاريخي پښويه]] تېرمهالې پښويه(ګرامر)، (پا) دستور تاريخى، گرامر تاريخى، (ار) تاريخى گرامر (ان) historical grammar.
[[تاريخي ژبپوهنه]] تېرمهالې ژبپوهنه، (پا) زبانشناسى تاريخى (ار) تاريخى لسانيات (ان) historical linguistics.
[[تاړى]] وند  (پا) وند (عر) ضميمه (ان) affix.
[[تازه دمى]] د ملوى، هوسا، (پا) تازه دم، تازه نفس (ان) (troop)fresh 
[[تازه کار]]) نوکارى، (پا) تازه کار، نوکار (عر) مبتدى (ان) beginner, fresh,inexperienced.      
[[تالانګر]] لوټمار، لوټوونکى، تالاګر (پا) چپاولگر، غارتگر، تاراجگر.
[[تالوييز]] په تالو کې ادا کېدونکى (غږ)، (پا) کامى، (ان)palatale.
[[تالي څټى]] کاسه څټونکی، غوړاوو، تيار خور (پا) کاسه ليس، چاپلوس، مفتخور، طفيلى ، (ان) flattery,sycophant        sponger.
[[تاند و تازه]] ترو تازه ، ډېر تازه، ډېر تاند، تاندوښېراز، تانده بانده (پا) ترو تازه، تازه و شاداب.
[[تاندوښېراز]] تازه او تاند، تاندو و تازه، (پا) تر و تازه، سبز و خرم، سيراب.
[[تاڼه وال]] تاڼې والا، تاڼه دار، د تاڼې څارندوى، پوليس (پا) تانه دار، پاسدار(ان) the police man related to a police    station.
[[تاوتريخوالى]] تاوتريخی، بدچلند، زور زياتى، اخ و ډب، الغا تلغا، اور لګاوى، شخه شلانډه، شرغوبل، شرشدت، بدخويى، (پا) خشونت، شرارت، تشدد، تند خويی، بی حرمتی ، زدوخورد، کشمکش (ان)violence.
[[تت خپلواک]] سپک خپلواک، بى خجه واوېل، (پا) واکۀ تيره (ان) light vowel.
[[تت و تېز]] د(ګاډي)څراغ اړوند (پا) فل و ديم (ان) full and dim.
[[تته څپه]] بې خجه يا ناخجنه څپه (پا) هجاى تيره يا بې فشار (ان) light syllable.
[[تخت ناستى]] پر تخت کېناستنه، (پا) تخت نشينى(ان)coronation.
[[تر ټولو ډېر]] ترټولو زيات، زياترين، زيات نه زيات، (پا) بيشترين، بيشترينه، بطور اعظمى، (عر) اکثراً، اغلباً.
[[تر ټولو ناوخته]] ناوخترين (پا) ناوقترين.
[[تر ټولو وروسته]] د ټولو په پاى کې، (پا) واپسينترين، آخرين، بعد از همه، در پايان کار، (عر) آخر الامر  (ان) latest.
[[ترکېدونه]] ترامکانه، ترکېدوني بريده (پا) تا حد امکان، تا حد ممکنه، تا سرحد يا مرز امکان،. (عر) حتى الامکان، حتى المقدور، حتى الوسع   (ان) as far as possible.
[[ترنګتوک]] يو خوږ آواز يا داوازونو غونډ(ترکيب)، لکه د لنډۍ يا ټپې( وروستى يا سرباري غږ (ه-نه)، (پا) عنصر ترنمى، (ان) euphony.
[[ترنګو]] يوه موسيقي آله، (پا) سارنگ.
[[تر وروستي بري]] تر وروستي برياليتوب کاميابى، (پا) تا پيروزى نهايى.
[[تر وروستي بريده]] تر وروستي سرحده.
[[د وينې تر وروستي څاڅکي]] دوينى تر وروستي څاڅکى، (پا) تا آخرين قطرۀ خون(ان) to the last drop of blood.          
[[تر وروستى سلګۍ]] تر وروستى ساه، د ژوند تر وروستى شېبې، (پا) تا آخرين رمق، تا دم واپسين.
[[تروسې وسې]] تر وروستي ځواکه توانه، (پا) تا آخرين نيرو، (عر) حتى الوسع، حتى القوه.
[[ترهوال]] وهمى؛ ترنډ، وهمپال، (پا) توهمگراه، وهمگرا؛ سهمناک (ان) illusionist.
[[ترهواله]] وهمى توب، وهمپالنه، (پا) توهمگرايى، وهمگرايى، (ان) illusionism.
[[تريختورۍ]] کرېله
[[تريخ خوږى]]  تريخلوړی، خوږه لوړى، (پا) ميان خوش، ميخوش.
[[تريخژوندى]] د ترخه ژوند خاوند، (پا) داراى زنده گى تلخ دشوار.
[[تريو خوږى]] خوږه لوړى، تريولوړی،تريو خوږ (پا) ميان خوش، ميخوش، ميان ترش.
[[تړاو]]  تړون، تړښت، اړيکى، (پا) وابسته گى، (عر) رابطه، ارتباط.
[[تړڅپه]] د تړخپلواک پرځاى راتلونکې څپه، (پا) هجاى ارتباطى، (ان) bridge-syllable.
[[تړخپلواک]] د دوو ژبنيو توکونو تړونکى رابط خپلواک واول، لکه -a- په bar-a-nay کې، (ان) bridge-vowel, bridge-          sound (جر)bindevokal,.
[[تړښت]] تړاو، تړنګ، (پا) ترکيب، طرز ترکيب، (ان) in wordformationcomposition, compound.
[[تړښتي]] تړنګي، (پا) ترکيبى.
[[تړغونډله]] عطفيه جمله، (پا) جملۀ عطفيه.
[[تړګړ]] د← تړخپلواک تر څنګ  زياتره يو فونيمي مورفيم چې د کړ يا نوم ولۍ له نورو اړوندو کړونو سره تړي، لکه -a- په pāc-ǝ́ -m (پاڅم) يا خورم او نورو کړونو او نومونوکې (پا) تک واژۀ ارتباطى (ان) athematic morpheme.
[[تړلې څپه]] پورې څپه، هغه څپه چې پر کنسوننټ پاى ته رسي (پا) هجاى بسته (ان) blocked sylloble, closed syllalde.
[[تړلى خپلواک غږ]] پورتنى خپلواک (پا) ويل بسته، ويل بالايى (ان) closed vowel, high vowel.
[[تړليک]] تړونليک، لوزنامه (پا) قرار داد، عقد نامه، عهد نامه (ار) سمجهوته، معاهده (ان) convention, contract.
[[تړلى ګړ]] (پا) واج وابسته، مورفيم وابسته، (ان) dependent morpheme
[[تړلى او پېيلى]] په سياست کې يو هېواد په چا پورې تړلى، (پا) بسته و وابسته، لازم و ملزوم.
[[تړنګ]] تړښت (پا+عر) ترکيب، مرکب (لغوى)، (ان) (word) compound.
[[تړون ]] تړه؛ سازښت، لوز نامه؛ تړنه، نومونه،اړه تړه، (پا) قرار داد؛ زد و بند، سازش؛ پيمان، (عر) ميثاق، معاهده؛ انتساب(کتاب)، (ان) convention, contract.
[[تړونليک]] ← تړليک
[[تړون ماتى]] تړون ماتوونکى، تړماتى، ژمن ماتى، (پا) پيمان شکن، عهد شکن، وعده خلاف.
[[تړونوال]] تړون والا، (پا) قرار دادى، هم پيمان، (عر) معاقد، متعاقد، معاهد.
[[تړوني]] د تړون اړوند، (پا) قرار دادي (ان) conventional, contractual
[[تړوييکى ]] د عطف تورى ياادات(او) ، (پا) حرف ياادات عطف(و)(ان) connective conjunction (and).
[[تشپاڼى]] ښوبى، بې وسلې، (پا) خلع سلاح شده، (ار) غير مسلح (ان) disarmed;disarment.
[[تشپاڼي]] بى وسلې کونه، (پا) خلع سلاح (ان) disarmament.
[[تش ذهنى]] بنګوله، ناخبره، بى خبره (پا) خالى ذهن،باذهن خالی، تهی ذهن، بى اطلاع قبلى.
[[تشناب کاغذ ]] ټټۍ کاغذ، (پا) کاغذ تشناب، کاغذطهارت (ان) toilet- paper.
[[تشيال]] تشه، تشيا، (پا) کيهان، سپهر، (عر) فضاء، خلاء، (ان) space, cosmos.
[[تښن]] تښتند، تښتېدونکى، (پا) گريزان، فرارى، پايگريز، گريز پا.
[[تکړښټ]] تکړه والى؛ کړاو، ورزش (پا) ورزش بدنى، تربيۀ بدنى (ان) sport, exercise.
[[تګلار]] تګلوری (پا) خط مشئ؛ اساسنامه، برنامه (حزب)، (ار) راه عمل، لائحۀ عمل (ان) procedure           policy; routine;  program, manɪfest of an ssociation.
[[تګلورى]] کړنلار (پا) مسير، سمت حرکت؛ خط مشئ، (ان) policy.
[[تلبهاندى]] مدام بهېدونکى، تل بهنده، تل بهېدونکى، (پا) هميشه جارى.
[[تلبهاندې چينه]] تلتاندې چينه، (پا) چشمۀ لايزال.
[[تلپاتې]] تلپايند، تلژوندى، مدامي، (پا) مانده گار، ماندگار، جاوېد، جاوېدان، ابدى، (ار) زندۀ جاويد.
[[تلپايند]]تلپاتې،
[[تلتاندى]] همېشه مدام تازه (پا) هميشه سبز و خرم، هميشه تر و تازه، هميشه سېراب، و شاداب.
[[تلتيا]] هميشه والى، پايښتيا (عر) استمرار (ان) duration.
[[تلتيا اړخ ]](پا) وجه استمرارى (ار) دورانى پهلو، ميعادى پهلو (ان) durative aspect.
[[تل چمتو]] تلبېلودى، تل بډ وهلى، تلتيار، (پا) هميشه آماده، هميشه تيار و آماده (ان) eveready.
[[تلځلاند]] مدام ځلېدونکى، تل ځليدونکى، (پا) هميشه درخشان.
[[تلڅپاند]] (پا) هميشه متلاطم، هميشه موجزن.
[[تلرپاند ]] تل رپېدونکى، (پا) هميشه در اهتزاز؛ هميشه لرزان.
[[تلزرغون]] (ى)تلشين، (پا) هميشه سبز، هميشه بهار (ار) سدا بهار، (ان) evergreen.
[[تلژړاند]] تل ژړغونى، تل ژړېدونکى (پا) هميشه گريان.
[[تلژوندى]] د تل لپاره ژوندى، هميشه ژوندى، تلپاتى، (پا) زندۀ جاويد، جاويدانى.
[[تلسمسور ]])) (-ى )تلښېراز (پا) هميشه سبز، هميشه تازه، هميشه بهار، (ار) سدا بهار، (ان) evergreen.
[[تلشنې ونې]] تلزرغونې ونې، (پا) درختان هميشه سبز، درختهاى هميشه  بهار (ان) evergreen trees,flower.                  
[[تلشين ]] تلزرغون، تلښېراز، (پا) هميشه سبز، (ان) evergreen.
[[تلښېراز]](ى)تلشپن، تلزرغون، (پا) هميشه سبز، هميشه بهار، (ان) evergreen.
[[تلنځ]] د تېرېدو ځاى، تلنځى، کېت، دين، (پا) گذرگاه؛ کېش، دين، (عر) مذهب، دين.
[[تلوار وال]] تلواري، ارورترور، بېړندوى (پا) شتابگرا، شتابزده (عر) عجول، (ان) precipitate, hasty, impetuous.
[[تلوار واله]] (پا) شتابگرايي، شتابزده گى، (عر) عجله، (ان) precipitance, hasty.
[[تلواري]] بېړنى، (پا) شتابان، شتابزده، البته، عجله کننده، (عر) مستعجل.
[[تلوسناک]] تلوسه لرونکى، لېوال (پا) بېتاب؛ کنجکاو.
[[تلوسناکي]] تلوسه لرنه؛ لېوالتيا، (پا) بېتابى؛ کنجکاوى.
[[تله]] د تللواله؛ تله مياشت، (پا) ترازو؛ ميزان، مهر ماه.
[[تلياد]] همېشنى ياد، تلپاتې ياد، (پا) جاويدان ياد.
[[تم ]] تمېدنه، لنډ توقف، (پا) توقف کوتاه (ان) (stop)ashort 
[[تمبېواک]] تم بېواک اوازونه ب، پ، ت، ټ، د، ډ، ک، ګ(، (پا) همخوانهاى بندشى انسدادى( (ان) explosive consonants.
[[تمځى]] تمځاى، درېدځى، (پا) ايستگاه، توقفگاه، (ان) bus stop, station.
[[تمغږ]] تمبېواک، انسدادي غږ، انسدادي بېواکغږ، (پا) اواى بندشى، (ان) explousive sound.
[[تم مښلى غږ]] تم موښلى، (پا) سايشى انسدادى (ان) affricate, semi-plosive.
[[تنا او برېښنا]] تندرو برېښنا، (پا) رعد و برق (ان) thunder and              lightning.
[[تن پرتن جنګ]] يو پر يو جګړه، (پا) جنګ تن به تن.
[[تندوبه]] تنيدکه، سندرکه، خېزانده، زاوه،ځړوبی، جوړ جوړۍ، (پا) شرشره، تيرک آب(عر)   فواره (ان fountain.
[[تندي ليک]] برخليک، ازل ليک (پا) سرنوشت (ار) سرنوشت، تقدير، قسمت(ان) fate, (pre-) distination, تنګ الواکى tang-alwā́kay[[  تنګ نظری، تنګ ليدى (پا) تنگ نظر، (عر) متعصب (ان) fanatic.
[[تنګ الواکي]]  تنګ ليدواله، تنګ ليدي (پا) تنگ نظرى، (عر) تعصب، (ان) fanaticism.
[[تڼي کوټ]] د کابل ښار سويلي خواته يوه تڼي مېشته سيمه، (پا) ناحيتى در جنوب شهر کابل که عشيرۀ تنى در آن بودو باش دارد.
[[توا]] د ته به وايې لنډيز، ګوندې، ګنې، ګواکې (پا) گويا، گويى، گواکى.
[[تواني دود ]] امکانى کړ اړخ (پا) وجه امکانى فعل (ان)  potential mood.
[[توپان ځپلى ]] جباړځپلى، توپان وهلى (پا) توفانزده، (ار) طوفانزده.
[[توپاني]] د توپان اړوند، توپاني شوى (پا) توفانى(ان) stormy.
[[توپيرپال ]] تبعيض پال (پا) تبعيض پسند(ار) امتياز پسند(ان) dis- criminist.                  
[[توپيرځانګړتياوې]] توپېروونکى ځانګړتياوې ژبپوهنه، (پا) ويژه گيهاى ممتايز کننده، (ار) امتيازى خط و خال (ان) distinctive fractures.
[[توپيرواله]] توپير پالنه، (پا) تبعيض (نژادى)، (ار) امتياز پسندى (ان) discrimination.
[[تودککى]]- توده  برېښنکه  پروټان (پا)  پروتون (ان) proton
[[تودمېچ]] د تودوخې د مېچ اله، د تبې مېچ اله (پا) گرما سنج، درجۀ تبگير، (عر) ميزان الحراره (ان) thermometer.
[[تودوبى ]] تودوبن (پا) گرمابه، (ار) سقاود، (عر) حمام.
[[تودوخيزه برېښنا]] (پا) برق حرارتى.
[[تودوينى]] تند خويه، ولوليز (پا) خون گرم، تندخو.
[[توده برېښنکه]] ← تودککى پروټان، (پا) پروتون، (ان) proton
[[تور ارغوش]] د غنمرنګ او تور تر منځ څېره توربخن، تور وزمه (پا) سبزه، سبز چهره، سياه فام، سياوش.
[[تور بازار]] (پا) بازار سياه (ان) black market.
[[توربرېښ]] ګواښ، ګواښنه (پا) تهديد (با سلاح)، (ار) دهمکى (عر) تهديد، اخطار (ان) threat; warning.
[[تور پوست]]  توری، تورپوستی، تور پوستکى (پا) سياه، سياهپوست (ان) black,dark-skinned,   dark-coloured,negro.      
[[تور پېکۍ]] تور پېکي، تور وربل ياتور ويښته لرونکې ښځمنه(زيات ځانګړی نوم، (پا) کاکل سياه،سياه مو(بيشترينه نام خاص زنانه.
[[تورتمروڼى]] د تورتم رڼا کوونکى (پا) سياهى شکن.
[[تور څنګلى]] د تورې څنګلې لرونکى، باطل ځواک (پا) نيروى باطل.
[[تورزړى]] ګنهګار، (پا) سياه دل، سياه درون، گنهکار.
[[تور شاتګ]] توره ارتجاع، هغه ارتجاع چې له ديني ګروهې سر چينه اخلى، (پا) ارتجاع سياه.
[[تورکارى]] بدورده بدورګه، بدکارى، درغلي، تورټپی، دروهجن (پا) سياهکار، جعلکار.
[[تورکښ]] سرتېر، جنګيال، جنګيالى (پا) سرباز، جنگجو، سپاهى، (عر) عسکر.
[[تورکښي]] سرتېري، جنګياليتوب، سپاهيتوب، (پا) سربازى، جنگجويى، عسکرى، سپاهيگرى.
[[تورلګاو]] تورلګوونکى، تور تپونکى، تورتپاند(پا) تهمت باف، تهمتگر، افترا زن(عر) متهم، مفترى.
[[تور لګاوى]] تور لګونه، تور تپنه (پا) تهمت بستن، تهمت بافى (ار) الزام تراشى (عر) اتهام، افترا، بهتان.
[[تورن]] ټوليمشر1960-1880، (پا) سروان (ان) captain.
[[تورن جنرل]] دويم فرقه مشر (1960-1880م، (پا) سرلشکر (ان) major-general.
[[تورنمرى]] تورجامه، (پا) سيا پوش.
[[تورو پېغور]] تورتومت  (پا) تهمت و طعنه.
[[تور وزمه]] توربخن، توربخنه، (پا) سياه وش، سياه فام.
[[تور و سپين]] تور او سپين (پا) سياه و سفيد (ان) black and white.
[[توره دړه]] توره تخته (پا) تختۀ سياه (ان) black board.
[[تورى]] ټکی(حرف)؛ طحال پا حرف؛سپرز، طحال(عر) حرف؛ طحال (ان) letter, grapheme;spleen.
[[توري الوتنه ]]په (په زاړه حروچيني چاپ کې د توري ماتېدنه (پا) پريدن حرف هنگام چاپ(حروفچينی).
[[توري اوډ]] توري او ډونکى، (پا) حروفچين، (ان) typsetter.
[[توري اوډون]] توري اوڼنه، (پا) حروفچينى (ان) typsetting.
[[توريڅاڼى]] توري اوډ، توري څاندى، توري څاند، (پا) حروفچين چاپ(، (ان) typesetter.
[[توريز چاپ]] پخوانی حروفچيني او ماشيني چاپ (پا) چاپ حروفى سابق (ان) typography.
[[توږاند ]]توږونکى، (پا) کنده کار، کندنکار، حکاک.
[[توسن اړيکوييکى ]]توسنوييکی، لاملوييکی (پا)  حرف ربط سببى (ان) causal conjunction.
[[توسنپېر ]]علتيه حالت (پا) حالت سبيبيه يا علتيه(اسم)، (ان) causative cas 
[[توسند ]]تنده راوړونکى، تنده زياتوونکى، تږي کوونکى، (پا) عطش آور.
[[توسنغونډله ]]علتيه جمله، (پا) جملۀ علتيه.
[[توسنکړ ]]علتيه فعل، لېږندچارکړ (پا) فعل علتيه يا صناعی (ان) causative verb.
[[توسنوييکى ]]← توسن اړيکوييکی.
[[توسني ]](پا) علتى، علتيه (ان) causal, factitive.
[[توښۍ ]]تودنۍ، بخارۍ (پا+عر) بخارى، (ان) stove.
[[توغندى ]] راکټ، (پا) موشک، فيش فيشه (ان) rocket.
[[توغندارتى]] راکټ غورځوونکى (پا راکت انداز، موشک انداز، الۀ پرتاب کنندۀ موشک.
[[توک]] توکى (پا) آخشيج، (ار) جوهر، (عر) عنصر، ماده (ان) element; item; material.
[[توکمپال]] توکموال، توپيروال (پا) نژاد پرست، تبعيض گرا (ار) نسل پرست، (ان) racist.
[[توکمپوهنه]] نژاد پوهنه، (پا) نژاد شناسى، (ان) ethnology.
[[توکمواله]] توکمپالنه، نژاد پالنه، (پا) نژاد پرستى، تبعيض گرايی (ار) نسل پرستى (ان) racism.
[[توکميز]] د توکم اړوند، (پا) نژادى، مربوط نژاد (ار) نسلى (ان) ethnical.
[[توکڼۍ ]]د توکولو لوښى، (پا) تفدانى، تف دان، خلط دان، (ار) تهوک دان (ان) spitton. 
[[توکيز ]]د توک يا توکي اړوند، پا+عر مادى، (ان) elemental, material. 
[[توکيزوال ]] ماديتپال (پا) ماده پرست، ماده گرا (ان) materialist.                       
[[توکيزواله]]  ماده پالنه، (پا) ماده گرايى، [[ماده پرستى، (ان) materialism
[[تولباړه]]مالي تولاړ، اېرتولاړ، د عايد ماليه (پا) ماليه بر عايد (- ات)، (ان) income tax .
[[تولپېر ]]اضافى حالت، (پا) حالت اضافى (ان) genitive (case).
[[تول تړنګ ]]اضافى (لغوى يا نحوي ترکيب (پا) ترکيب يا مرکب اضافى (ان) possessive compound.
[[تول ځانګړى نومځرى]]هغه ضمير چې هم د نوم ښکارندوى دى او هم د ملکيت، لکه زما دا(، (ان) adjective pronoun(yours).
[[تولګرندى]] ورمندګر، (پا) داور، داد رس، (عر) قاضى، حکم (ان) judge, juror.
[[تولمشر]] د تول (ماليى) مشر (پا) مستوفى، (ان) state accountant, vindicator of rights.
[[تولنوم]] مضاف نوم، (پا) اسم مضاف، (ان) noun governing the genitive.
[[تولنومځرى ]]ملکى ضمير، اضافى ضمير، (پا) ضمير ملکى، ضمير اضافى (ان) possessive pronoun. 
[[تولنومى ]](عر) مضاف اليه، (ان) noun in the genitive.
[[تولوال ]]شتمن، څښتن، د ملکيت خاوند (پا) دارا، صاحب ملکيت(عر) مالک، ملاک (ان) possessor.
[[تولوالي ]]تولواله،څښتنولي (پا) دارايى، دارا بودن، (عر) مالکيت، ملکيت، تصاحب، (ان) possession.
[[تولونج ]]تول بدلون، د وزن بدلون، (پا) تغيير وزن در شعر.
[[تونپېر ]]مکانى حالت، (پا) حالت مکانى(اسم)، (ان) locative.
[[توند خويه ]]تند خويه، قهر ژلى، (پا) تند خوى، تند مزاج.
[[توند لارى ]]په سياست يا عقيده کې، سخت دريځی، د توند ا و سخت دريځ خاوند(ډېرپرمختلی يا بنسټپال، (پا) تندرو، با موقف تندروانه ؛ افراط گرا (بسيار  مترقی ويا بنيادگرا،  (ان)          ultraprogressive,          extravagant;                       fudamentalist.
[[توني]] (پا) مکانى (ان) local(gram.).                  
[[توياند]] ډېر تويوونکى،    تويګر (پا) ريخته گر (ان) mouler, foundryman.
[[تويانه]] توېښت، (پا) ريخته گرى، (ان) faundry.
[[تې]] د(ت) غږ او تورى (پا) حرف و صداى تاء.
[[تيارخور]] تالى څټى، وړيا خور (پا) مفتخوار (ان)paracitical
[[تيار سئ !]] تيار اوسئ، يوه پوځي بولۍ (کمان)، (پا) تيار سى، آماده باش، آماده ! ، (ان) ready, readines د تيار سى په حالت کې readiness in a state of.
[[تياره خپلواک ]]وروستنى خپلواک (واول)، (پا) ويل تاريک يا عقبى (ان) dark vowel, back vowel.
[[تېڅاند ]]تېڅونکى، تېڅګر (پا) برمه کار(ان) driller.
[[تېڅۍ ]]ښوڅنى، ګرمټ، برغو، (پا) برمه (تېڅل، ښوڅل: برمه کول، (ان) drill.
[[تيخور]]د تي خور(پا) خواهر رضاعی(ان) foster sɪster.                          
[[تيخورتون ]]روتون، د تيخورو ماشومانو  پالنځی (پا) شير خوارگاه (ان) nursery.                        
[[تېر غملانه ]]ګرګرانه (پا) ظالمانه.
[[تېر مهال ]]تېر وخت، تېره زمانه(په تېرکې: په تېروتنه؛ تېرمهال، (پا) زمان گذشته؛ در گذشته (عر) ماضى، تاريخ؛ قبلاً.
[[تېر مهال کړ ]]ماضى فعل (پا) فعل زمان گذشته، فعل ماضى (ان) past tense.
[[تېر مهالی]]د تېر مهال اړوند (پا)  گذشته، مربوط زمان گذشته، تاريخى.
[[تېر نا پاى ]]د تېر مهال(ماضى) مصدر(سټه)، (پا) مصدر زمان گذشته، (ان) past infinitive.
[[تېرو]] تېرى کوونکى، بلوسګر (پا) تجاوز گر (ار) جارح (عر) متجاوز.
[[تېروتنه]] ښويدنه، ختاوته، (پا) غلطى، لغزش، (عر) سهو، خطاء.
[[تېرون ونډه]] پرلار، پله يا... د تېرېدو حق يا تکس (پا) حق عبور (عر) حق العبور (ان) transit fee.
[[تېره غاښى]] د تېرو غاښولرونکى پړانګ.....، (پا( تېز دندان.
[[تېز ذهنى ]]  تېزاندى، ژرپوهيدونکى، ژرپوهى، (پا) تېز ذهن، تيز فهم، تېز هوش(ان)quick-witted.
[[تېز ليدى]] تېز وينى، تېز وين، ځيرک (پا) تيز بين، ژرفبين، زيرک (ان) sharp-sighted, sharp-eyed
[[تېز ليکنه]] تېزه ياچټکه ليکنه، لنډه کښنه (پا) تېز نويسى، کوتاه نويسی(ان)stenography.
[[تېز ليکى ]] تېز ليکونکى، (پا) تېز نويس، تند نويس(ان)stenograph.
[[تېزوين ]] تېز ليدى، تېز سترګى، (پا) تيز بين.
[[تېښته وال]] (پا) گريز گرا، (ان) escapist.
[[تېښتواله]] (پا) گريزگرايى (ان) escapism.
[[تېل لښې بېړۍ]] تېلوړونکى بېړۍ، (پا) کشتى نفتکش (ان) oil tanker 
[[تيمور]] د تي مور، رضاعى مور (پا) مادر رضاعى، (ان) foster motler.
[[تيور ژوى]] غولانځور ژوى (پا) حيوان ياجانور پستاندار.
[[تيورور]]د تي ورور، (پا) برادر رضاعى(رضائى)، (ان) foster brother.
[[تېينې]] د يېنې وريته   (پا) شش کباب،   کبابجگر(عر) کباب الريه(ان)                (shish)kebab of lung  meat.