Revision 277749 of "Сахалар" on sahwiki

{{Infobox Ethnic group
|group=Сахалар
|image=[[Билэ:Yakut.jpg|250px|center]]
|caption= Саха ыала, 1911. Дьахталлар сахалыы түү бэргэhэлээхтэр.
[[Билэ:Саха ойууна.jpg]]
|poptime=478 700
|popplace=
{{flagicon|Republic of Sakha}}[[Саха Сирэ]]:<br /> &nbsp;&nbsp;466 492 (2010)

{{flagicon|Russia}}[[Арассыыйа]]:<br /> &nbsp;&nbsp;11 590 (2010)

{{flagicon|Ukraine}}[[Украина]]:<br /> &nbsp;&nbsp;304 (2001)

{{flagicon|Kazakhstan}}[[Казахстан]]:<br /> &nbsp;&nbsp;119

|rels= айыы үөрэҕэ, христианизм
|langs=[[Саха тыла]]
|related=
}}

'''Сахалар''' диэн [[түүрдэр|түүр]] омуга, [[Саха Сирэ|Саха Сирин]] төрүт олохтоохторо. [[Саха тыла]] [[Түүр тыллара|түүр тылларын]] бөлөҕөр киирэр. 2002 сыллаахха 450 тыһ. тахса киһи сахалыы саҥарар эбит, үксэ Саха Сиригэр, уонна [[Иркутскай уобалас|Иркутскай]], [[Магадан уобалаhа|Магадан]] уобаластарыгар, [[Хабаровскай кыраай|Хабаровскай]] уонна [[Красноярскай кыраай|Красноярскай]] кыраайдарга,  [[Таймыыр|Таймыырга]] уонна [[Эбэҥки аутоном уокуруга|Эбэҥки аутоном уокуругар]] олороллор. Сахалар Саха Сирин олохтоохторун 45 % буолаллар.

Үөрэхчиттэр үгүстэрэ этэринэн XII үйэҕэ сахалар [[Байкал]] күөл аттыттан Өлүөнэ, [[Бүлүү, өрүс|Бүлүү]], [[Алдан]] өрүстэр кытылларыгар көһөн кэлбиттэрэ. Сахалар былыр-былыргыттан [[сылгы]], [[сүөһү]] иитэллэрэ, атыынан-эргиэнинэн дьарыктаналлара, бэйэлэрэ туспа [[Таҥара]] үөрэхтээхтэрэ, сэрии, сэп сэбиргэл туомун тутуһаллара, тимир уһаараллара. [[Сибиир|Сибииргэ]] уонна хотугулуу-илин [[азия|Азияҕа]] [[култуура]] сайдарыгар сабыдыаллара улахан этэ.

== Саха омугун историята ==

== Саха култуурата ==

== Саха тыла ==
{{main|Саха тыла}}

== Сахалар олорор сирдэрэ ==
{| border=1 cellspacing=0 cellpadding=3 style="margin-left: 1em;"
|-
! bgcolor="#f9f9f9" colspan="4" align="center" | Сахалар олорор регионнара
|-
! Сир аата !! Ахсаана !! Бырыһыана !! Сыла
|-
| |{{flagicon|Republic of Sakha}}[[Саха Сирэ]]|| align=right | 466 492 || align=right |45,539 || align=center | [[2002]]
|-
| [[Хабаровскай кыраай]]* || align=right | 1 454 || align=right | 0,101 || align=center | 2002
|-
| [[Москва]] || align=right |1 508 || 2002
|-
| [[Красноярскай кыраай]]  || align=right | 1 368 || align=right | 0,011 || align=center | 2002
|-
| [[Иркутскай уобалас]]** || align=right | 992 ||align=right | 0,038 ||align=center | 2002
|-
| [[Эвенкия]]  || align=right | 991 || align=right | 5,600 || align=center | 2002
|-
| [[Санкт-Петербург]] уонна [[Ленинград уобалаhа]] || align=right | 847 || align=right | 0,019 ||align=center | 2002
|-
| [[Приморье]] || align=right | 703 || align=right | 0,034 || align=center | 2002
|-
| [[Новосибирскай уобалас]]  || align=right | 473 || align=right | 0,018 || align=center | 2002
|-
| [[Магадан уобалаhа]] || align=right | 469 || align=right | 0,257 || align=center | 2002
|-
| [[Красноярскай кыраай]]  || align=right | 332 || align=right | 0,011 || align=center | 2002
|-
| [[Амур уобалаhа]] || align=right | 314 || align=right | 0,035 || align=center | 2002
|-
| [[Бүрээтийэ]] || align=right | 283 || align=right | 0,029 || align=center | 2002
|-
| [[Свердловскай уобалас]] || align=right | 277 || align=right | 0,006 || align=center | 2002
|-
| [[Москва уобалаhа]] || align=right | 242 || align=right | 0,004 || align=center | 2002
|-
| [[Чита]]*** || align=right | 206 || align=right | 0,019 || align=center | 2002
|-
| [[Алтай]] || align=right | 145 || align=right |0,006 || align=center | 2002
|-
| [[Томскай]] || align=right | 128 || align=right | 0,012 || align=center | 2002
|-
| [[Сахалин]] || align=right | 120 || align=right | 0,022 || align=center | 2002
|-
| [[Краснодар кыраайа]] || align=right | 114 ||align=right | 0,002 ||align=center | 2002
|-
| '''[[Россия|Арассыыйа Федерацията]] бүттүүн '''|| align=right | 478 085 ||align=right ||align=center | 2010
|-
| {{Былаах|Украина}} '''[[Украина]]'''<ref>[http://www.ukrcensus.gov.ua/eng/results/nationality_population/nationality_1/s5/?botton=cens_db&box=5.1W&k_t=00&p=0&rz=1_1&rz_b=2_1%20%20%20&n_page=1 Распределение населения по национальности и родному языку, Государственный комитет статистики Украины]</ref> || align=right | 304 ||align=right | 0,001 ||align=center | [[2001]] 
|-
|[[Казахстан]]
|align="right"|119||align=right |0,0 ||align=center | 2009 
|}

== Тас сахалар ==
{{main|Тас сахалар}}
[[Тас сахалар]] диэн [[Саха Республиката|Саха Республикатын]] таhыгар олорор сахалар.

== Быһаарыылар ==
{{быһаарыылар}}

[[Категория:Сахалар| ]]

[[fa:مردم یاقوتستان]]
[[hi:याकूत लोग]]