Difference between revisions 7854 and 7855 on shnwiki

{{location map 
|Myanmar 
|lat_deg=21 
|lat_min=58 
|lat_sec=48 
|lon_deg=96 
|lon_min=04 
|lon_sec=48 
(contracted; show full)

မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းႁွင်ႉဝႃႈ "ယတၼႃႇပူင်ႇ" ၼႆႉသေ ဝၢႆးလိုၼ်းလင်မႃး ႁွင်ႉၵိုၵ်းၵၼ်တင်း [[လွႆမၢၼ်းတလေး]] သေၸင်ႇလႆႈပဵၼ် "မၢၼ်းတလေး" (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) ၵႂႃႇၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။



=== တႃႈလိူဝ်ႇ ပၢၼ်ၵူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ (႑႘႘႕ တေႃႇ ႑႙႔႖) ===

 မိူဝ်ႈပီ ႑႘႘႕ ဝၢႆးသေ ပွႆးတိုၵ်း ဢၢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ယဝ်ႉၵႂႃႇသေ မိူင်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ လႆႈသုမ်းလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃသေ လႆႈတူၵ်းၼႂ်းမိုဝ်း ဢၢင်းၵိတ်ႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ 
⏎
⏎
၁၈၈၅ ခုနှစ် တတိယ အင်္ဂလိပ် - မြန်မာ စစ်ပွဲအပြီး မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေး ဆုံးရှုံး၍ အင်္ဂလိပ် တို့၏ လက်အောက်ကို ကျရောက်ခဲ့ကြသည်။ မြို့တော်ကို ရန်ကုန်သို့ ရွေ့ခဲ့ပေမယ့် စီးပွားရေးအချက်အခြာကျသော မန္တလေးမြို့ကို တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ မီးရထား ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေးစနစ်ကို ၁၈၈၉ ခုနှစ်တွင် တည်ဆောက်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်တွင် [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်|မန္တလေးကောလိပ်]] ကို တည်ဆောက်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

ကိုလိုနီခေတ်တွင် မန္တလေးမြို့သည် ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အနုပညာတို့ သင်ကြားရာဗဟိုချက်အဖြစ် တည်ရှိခဲ့သည်။ 

မန္တလေးမြို့သည် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း စစ်ဒဏ်ကို အပြင်းအထန် ခံစားခဲ့ရသည်။ ဧပြီလ ၃ ရက်၊ ၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် [[ဂျပန်နိုင်ငံ | ဂျပန်]]တို့ လေကြောင်းမှ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်သဖြင့် မြို့၏ ၅ ပုံ ၃ ပုံ ခန့် ပျက်စီးခဲ့ရပြီး လူပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သည်ႁူမ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းလူင်းၼႆႉ လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေတႃႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းတီႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလိူင်ႇၼမ်လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပေႃးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႃႈလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လွင်ႈၵပ်းသၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ လူတ်ႉလဵၼ်းၵေႃႈ လႆႈတႄႇတင်ႈပၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီ ႑႘႘႙ ၼၼ်ႉယူႇ။ ၽိူဝ်ႇၽႅဝ်ထိုင် ပီ ႑႙႒႕ မႃး တႄႇတင်ႇပိုတ်ႇပၼ် [[ၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ| ၶေႃးလဵၵ်ႉ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ]] ယူႇယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပၢၼ် ၵူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇၼၼ်ႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ငဝ်ႈၵႅၼ်ႈ တီႈဢၼ်သွၼ်ပၼ် လွင်ႈၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လွင်ႈပၢႆးမွၼ်း မႃးယူႇယဝ်ႉ။

ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်မႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ။ ၽွင်ႈမိူဝ်ႈ လိူၼ်ဢေႇပိူဝ်ႇ 3 ဝၼ်း? ႑႙႔႒ [[မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ၊ ၵျပၢၼ်ႇ]] ၶဝ် ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်​သေ ၶဝ်ႈတိုၵ်းၼၼ်ႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵွႆၵႂႃႇ မွၵ်ႈ ႁႃႈပုၼ်ႈ သၢမ်ပုၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵေႃႈ လႆႈလူႉႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ မွၵ်ႈ ႒႐႐႐ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

=== (႑႙႔႘ တေႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်)===
၁၉၄၈ ခုနှစ် အင်္ဂလိပ် တို့ထံမှ လွတ်လပ်ရေး ရရှိခဲ့ပြီးနောက် မန္တလေးမြို့သည့် ယဉ်ကျေးမှု၊ ပညာရေး နှင့် စီးပွားရေးတို့၏ အဓိက ဗဟိုချက်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ 

၁၉၉၁ ခုနှစ် မတိုင်ခင်ကာလအထိ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]၊ [[မန္တလေးဆေးတက္ကသိုလ်]] နှင့် စစ်တက္ကသိုလ် တို့သာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံတွင် တည်ရှိခဲ့သည်။ တခြာမြို့များရှိ ဒီဂရီကောလိပ် တို့ကသာ ဘာသာအနည်းငယ်ကို မန္တလေးတက္ကသိုလ် နှင့်ချိတ်ဆက်သင်ကြားခဲ့သည်။

(contracted; show full)
{{တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ}}
{{သၢႆသိုပ်ႇ ၶုၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ}}

[[Category:မိူၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]
[[Category:တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ]]

[[Category:!Main category]]