Revision 40857160 of "Vazduh" on shwiki

[[Datoteka:Top of Atmosphere.jpg|mini|Plava svetlost je više raspšrena u gasovima koji čine Zemljinu atmosferu od svetlosti drugih talasnih dužina, što daje Zemlji plavičast prsten kada se gleda iz svemira.]]
'''Vazduh''' ili '''zrak''', smeša gasova od kojih su neki u vrlo promenljivom sastavu: [[dušik|azota]] ima 78,08%, [[kiseonik]]a 20,95%,<ref name="NYT-20131003">{{cite news |last=Zimmer |first=Carl |title=Earth’s Oxygen: A Mystery Easy to Take for Granted |url=http://www.nytimes.com/2013/10/03/science/earths-oxygen-a-mystery-easy-to-take-for-granted.html |date=3 October 2013 |work=New York Times |accessdate=3 October 2013 }}</ref> [[argon]]a 0,93% i u vrlo malim količinama [[kripton]]a, [[ksenon]]a, [[helij]]uma, [[neon]]a i drugih. U promenljivim količinama u vazduhu može biti [[voda|vodene]] pare, [[ozon]]a, [[ugljendioksid|ugljen dioksida]], [[radon]]a i drugih. Sastav vazduha varira na različitim visinama. Pri većoj visini smanjuje se sadržaj kiseonika, a povećava se sadržaj vodonika.<ref name="WallaceHobbs">Wallace, John M. and Peter V. Hobbs. Atmospheric Science; ''An Introductory Survey''.Elsevier. Second Edition, 2006. ISBN 978-0-12-732951-2. Chapter 1</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Atmosphere/Older/Trace_Gases.html|title=Trace Gases|publisher=Ace.mmu.ac.uk|accessdate=2010-10-16|archiveurl=http://web.archive.org/web/20101009044345/http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/atmosphere/older/Trace_Gases.html|archivedate=9 October 2010 <!--DASHBot-->|deadurl=no}}</ref>

Vazduh je neophodan za život ljudi, biljaka i životinja.

== Zagađenje vazduha ==
{{main|Zagađenje vazduha}}
Do zagađenja vazduha dolazi prilikom sagorijevanja [[Fosilna goriva|fosilnih goriva]]. [[Ugalj]], [[nafta]] i [[plin]] sadrže [[sumpor]], od koga sagorijevanjem nastaju [[Sumpor dioksid|oksidi sumpora]]. Zbog visoke temperature u motorima automobila, od azota i kiseonika nastaju [[Azotni oksidi|oksidi azota]]. Oksidi sumpora i azota su zagađivači vazduha jer nadražuju [[Sluzokoža|sluzokožu]]. [[Ugljen-dioksid|Ugljen(IV)-oksid]] i čestice prašine takođe zagađuju vazduh.
U supstance koje zagađuju vazduh svrstavaju se najpre one koje se u nezagađenom vazduhu ne nalaze. U zagađujuće supstance svrstavaju se i sva ona hemijska jedinjenja koja prirodno postoje u vazduhu ako je njihova koncentracija veća od one koja odgovara nezagađenom vazduhu. Veoma je malo hemijskih jedinjenja koji nisu zagađivači. 

== Reference ==
{{reflist}}

== Spoljašnje veze ==
{{Commonscat|Air}}
* [http://modelweb.gsfc.nasa.gov/spdf_models_home.html#atmo NASA atmosphere models]
* [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/earthfact.html NASA's Earth Fact Sheet]
* [http://atmospheres.agu.org/ American Geophysical Union: Atmospheric Sciences]
* [http://www.geomon.eu/outreach/ Outreach of the GEOmon project] See how Earth atmosphere is observed and monitored by a European project that combines many approaches.

{{kratko}}

[[Kategorija:Atmosfera]]
[[Kategorija:Ekologija]]
[[Kategorija:Neorganska jedinjenja]]
[[Kategorija:Dielektrici]]