Revision 66710 of "Rupfudzogetsi" on snwiki

[[Rugetseruko]] (Electrolysis in English) chiitiko chinoshandiswa kupfutunura [[nhonda]] dzakabatana kuti dzipatsanurwe kuchishandiswa magetsi. Apa ma[[deva_(mushonga)|deva]] anenge ari mu[[munyungu]] uno[[pereka_(magetsi)|pereka]] magetsi unonzi [[getserukwa]]. Chiitiko ichi chinoshandiswa paSable Chemicals ku[[Kwekwe]] apo vanoshandisa magetsi kupatsanura '''oxygen ne hydrogen''' anova magasi anogadzira mvura.

Izwi rokuti [[Nhonda]] riri kuturikira chinonzi '''ions''' ku[[English]] iro richidudza kuti '''I go or that which goes'''. KuChiShona patorwa izwi rokuti deva rinodudza kutevera, '''to follow''' - sokuti '''Makanaka akati [[nonda]] nenzira yekurukova''' - Makanaka followed the path to the river. [[Nhonda]] dzinokwezvewa kudivi rimwe renyere zvichienderana nechaji iri kudivi iroro. [[Manondamhangu]] '''(anions)''' ane chaji yakapokama anokwezverwa ku[[mwanzabangu]] une [[hugonga hwakadara]] - positive polarity. [[Manondamhungu]] '''(cations)''' ane chaji yakaterama anokwezverwa ku[[mwanzamhungu]] une [[hugonga hwaradada]] - negative polarity.

== Kupiwa Kwezita==

Izwi rokuti [[rugetseruko]] rakaumbwa richitodzaniswa nemazwi anoti: [[kutsvukuruka]], [[kusvipuruka]] kana [[kucheneruka]].

*[[Kutsvukurudza]] kana [[kutsvukurutsa]] (change to a faded red colour). [[Tsvukurudzo]] inosiya chinhu cha[[tsvukuruka]].  
*[[Kusvipurudza]] kana [[kusvipurutsa]] (change to a faded black colour). [[Svipurudzo]] inosiya chinhu cha[[kusvipuruka]].  
*[[Kuchenerudza]] kana [[kuchenerutsa]] (change to an ashen white). [[Chenerudzo]] inosiya chinhu  cha[[cheneruka]]. 

===Kurerutsa Mutauro===

Zvakanaka kuti tipe mashoko anorerutsa kuzotaura zvidzidzo izvi tichipfuurira mberi.

*''Oxygen'' can be obtained by electrolysis of water - pakuturikira toti ''Oxygen'' inowanikwa pa[[rugetseruko]] rwe[[mvura]].
*Electrolyte yokuturikirwa ichinzi [[getserukwa]] kana [[getsurudzwa]].
*Electrowinning inenge yonzi kuita [[chipandanegetsi]]
*Electrorefining inenge yonzi [[runatsanegetsi]]; electrorefiner yonzi [[munatsanegetsi]].
*'''Electron''' inokwanisa kunzi [[mhodzigetsi]].
*[[Mwanzabangura]] ndiro [[mwanzagetsi]] rinonzi '''anode''' kuEnglish.
*[[Mwanzamhungu]] ndiro [[mwanzagetsi]] rinonzi '''cathode''' kuEnglish.

Tarisai chinyorwa chinonzi [[Nyere yaGalvani]].

==Mazwi eBantu==

*Mururimi rwe[[Kikongo]] vanoti '''luka''' (v. to vomit, be sick).
[[category:chemishonga]]