Revision 334462 of "ৰামায়ণ বৃত্তান্ত" on sourceswiki

{{সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ}}

:: '''২ অধ্যায়''' :: 

:: <big>'''ৰামায়ণৰ বৃত্তান্ত'''</big>



অনন্তৰে ব্ৰহ্মা দেৱে সেহি সময়ত ।

সৰ্ব্বলোক হিত তেবে চিন্তিয়া মনত ॥১

চৰাচৰ জগতৰ কুশল কাৰণে ।

ৰামৰূপে অৱতাৰ হৈবা নাৰায়ণে ॥২

বাল্মীকিৰ মুখে সেই দিব্য কথামৃত ।

শ্লোকবন্ধে কৰাঞো সৰ্ব্ব জনত বিদিত ॥৩

তাকে শুনি ভনি সুখে তৰোক সংসাৰ ।

হেন মনে গুণি ব্ৰহ্মা কৰিলন্ত সাৰ ॥৪

আছন্ত বাল্মীকি চিন্তি পূৰ্ব্ব কথামৃত ।

নাৰদে সহিতে ব্ৰহ্মা মিলিল তহিত ॥৫

দেখিয়া বাল্মীকি ঋষি উঠি তাৱক্ষণে ।

সুবৰ্ণ আসন আমি দিলা ৰঙ্গমনে ॥৬

নাৰদে সহিতে ব্ৰহ্মা বসিল তথাত ।

কৰিলা বাল্মীকি দুইবো পাৱে প্ৰণিপাত ॥৭

পাদ্যে অৰ্ঘে গন্ধে ধূপে পূজি মহা ঋষি ।

কৃতাঞ্জলি হুয়া স্তুতি বুলিলা হৰিষি ॥৮

সাম্ফলিলোঁ জন্ম দুইৰো দেখিলো চৰণ ।

কৰিয়োক আজ্ঞা কিবা সাধোঁ প্ৰয়োজন ॥৯

বাল্মীকিক ব্ৰহ্মা পাচে বুলিলা বচন ।

শুনা মহাঋষি সোৰ যেন প্ৰয়োজন ॥১০

বুলিলা বচন যেন ক্ৰৌঞ্চক বধিতে ।

সেহিমতে ৰামায়ণ কৰা এক চিতে ॥১১

দশৰথ নৃপতিৰ গৃহে অযোধ্যাত ।

শ্ৰীৰাম স্বৰূপে হৰি জন্মিবা সাক্ষাত ॥১২

নাৰদৰ মুখে কথা শুনিবা সকলে ।

পাচে ৰামায়ণ কৰিবাহা কৌতুহলে ॥১৩

যুগে যুগে তোমাৰ কবিতা প্ৰচাৰিব ।

তাকে শুনি ভণি লোকে সংসাৰ তৰিব ॥১৪

নাৰদক পাচে বুলিলন্ত পিতামহ ।

ৰামৰ চৰিত্ৰ কিছু বাল্মীকিত কহ ॥১৫

এহি বুলি ব্ৰহ্মা নিজ লোকে গৈলা চলি ।

নাৰদত বাল্মীকি পুছিলা কৃতাঞ্জলি ॥১৬

কেন মতে ৰামায়ণ কৰিবো অতাই ।

সিসব কাহিনী সবে কহাঁ মোৰ ঠাই ॥১৭

কোন কুলে ৰামচন্দ্ৰ হৈবা উতপন ।

কোন দেশে কোন কৰ্ম্ম কৰিবা শোভন ॥১৮

কেনমতে হৈবা ৰাম কোন প্ৰয়োজনে ।

সিসব কাৰণ তুমি জানাহা আপোনে ॥১৯

বোলন্ত নাৰদে শুনিয়োক মহাঋষি ।

ৰামৰ চৰিত্ৰতয় কহিবোঁ হৰিষি ॥২০

হৈবন্ত ইক্ষ্বাকু নামে ৰাজা অযোধ্যাত ।

দশৰথ ৰাজা সেই কুলে হৈবা জাত ॥২১

তান গৃহে বিষ্ণু ৰামৰূপে অৱতৰি ।

হৰিবা ভূমিৰ ভাৰ ৰাক্ষস সংহৰি ॥২২

ৰামৰ চৰিত্ৰচয় অমৃত সমান ।

শুনা অনুক্ৰমে ঋষি কহোঁ বিদ্যমান ॥২৩

অযোধ্যাত হৈবা দশৰথ নৰেশ্বৰ ।

পুত্ৰ নহৈবেক নৱ হাজাৰ বতসৰ ॥২৪

পুত্ৰৰ নিমিত্তে যজ্ঞ কৰিব অনেক ।

তথাপিতো নৃপতিৰ পুত্ৰ নোহিবেক ॥২৫

দুৰ্বাশাত উপদেশ পায়া মহামানী ।

কৰিবা বিশিষ্ট যজ্ঞ ঋষ্যশৃঙ্গ আনি ॥২৬

তেবে জন্মিবন্ত ৰাম চাৰি ৰূপ ধৰি ।

বল বীৰ্য্যে ধৈৰ্য্যে'ধিক দেৱতাত কৰি ॥২৭

চাৰি ভাই মহাবীৰ বিষ্ণু অংশে জাত ।

দুষ্টবিনাশন হেতু জগত বিখ্যাত ॥২৮

অস্ত্ৰে শস্ত্ৰে শাস্ত্ৰে সৰ্ব্ব গুণে অনুপাম ।

গুহ চণ্ডালক মিত্ৰ কৰিব শ্ৰীৰাম ॥২৯

মাৰীচ সুবাহু দুই ৰাক্ষস দুৰ্জ্জন ।

বিশ্বামিত্ৰ মুনিৰ যজ্ঞক কৰে ছন ॥৩০

যাইবা বিশ্বামিত্ৰ দশৰথৰ গৃহক ।

যজ্ঞ ৰাখিবাক প্ৰতি খুজিবা ৰামক ॥৩১

শুনি নৃপতিৰ মুখে হৰিব বচন ।

কৰিবন্ত ভক্তিভাৱে ঋষিক অৰ্চ্চন ॥৩২

ৰামক নাপাবা ঋষি কৰিবন্ত ক্ৰোধ ।

বশিষ্ঠে কৰিব দশৰথক প্ৰবোধ ॥৩৩

দিবা ৰাম লক্ষণক বশিষ্ঠ বচনে ।

লৈয়া দুই ভাইক ঋষি যাইবা ৰঙ্গমনে ॥৩৪

চলিৱন্ত দুয়ো বিশ্বামিত্ৰৰ সঙ্গত ।

ৰাক্ষসৰ কথা মুনি কহিবা ৰামত ॥৩৫

প্ৰথমতে ৰামে বধিবন্ত তাড়কাক ।

শ্ৰীৰামক প্ৰশংসা কৰিব দেৱ জাক ॥৩৬

ৰামৰ বিক্ৰমে বৰ হৰিষক পাইব ।

যত অস্ত্ৰ শস্ত্ৰ মুনি দোভাইক শিখাইব ॥৩৭

নানা অস্ত্ৰ শস্ত্ৰ জানি হৈব ৰঙ্গমন ।

ঋষি সমে দুয়ো প্ৰবেশিব তপোবন ॥৩৮

থাকিব দিনেক ৰামে ৰাক্ষসক ধ্যানে ।

যজ্ঞ নষ্ট ৰাক্ষসে কৰিব বিদ্যমানে ॥৩৯

মাৰীচক ৰামে উৰুৱাইব এক শৰে ।

সুবাহুক সসৈন্যে পঠাব যম ঘৰে ॥৪০

দেখি বিশ্বামিত্ৰ আদি যত মুনিগণ ।

ৰামক বুলিবে সবে প্ৰশংসা বচন ॥৪১

পাছে ঋষি সবে বেদ মন্ত্ৰ উচ্চৰিয়া ।

কৰিবন্ত যজ্ঞ সাঙ্গ পূৰ্ণাহুতি দিয়া ॥৪২

আত অনন্তৰে কথা শুনা মহামতি ।

মিথিলা নগৰে হৈব জনক নৃপতি ॥৪৩

তানে ঝিউ হৈবা সীতা লক্ষ্মী সমসৰ ।

ধৰ্ম্ম যজ্ঞ পাতিবা সীতাৰ স্বয়ম্বৰ ॥৪৪

দূত পঠাই আনিবন্ত ৰাজা সকলক ।

সঙ্গে লৈয়া বিশ্বামিত্ৰ ৰাম লক্ষ্মণক ॥৪৫

পৰম হৰিষে ঋষি যাহন্ত পথত ।

প্ৰবেশিবা যাই গৌতমৰ আশ্ৰমত ॥৪৬

অহল্যাক মুক্ত ৰামে কৰিবা সাক্ষাত ।

ৰামে সমে ঋষি প্ৰবেশিব মিথিলাত ॥৪৭

ধনুক ভাঙ্গিয়া ৰামে পাইবন্ত সীতাক ।

অনায়াসে যুদ্ধে জিনিবন্ত ৰাজা জাক ॥৪৮

দূত পঠাই জনকে আনিবা দশৰথ ।

সীতাক ৰামক দিবা পুৰি মনোৰথ ॥৪৯

লক্ষ্মণ ভৰত শত্ৰুঘন মহামতি ।

আৰু তিনি কন্যা দিবা তিলিকো নৃপতি ॥৫০

চাৰি পুত্ৰ চাৰি বধু লৈয়া দশৰথ ।

ধৰিবা কৌতুকে ৰাজা অযোধ্যাৰ পথ ॥৫১

ভৃগুপতি ৰামে পাচে শুনি ধনুৰ্ভঙ্গ ।

পন্থ নিষেধিবা আসি কৰি মহা খঙ্গ ॥৫২

তাঙ্ক স্ত্তুতি নতি বুলিবন্ত দশৰথ ।

ৰামে পৰশুৰামৰ ছেদিবা স্বৰ্গপথ ॥৫৩

ৰামে ভৃগুপতিক জিনিবা লীলা কৰি ।

মহোতসবে প্ৰবেশিবা অযোধ্যা নগৰী ॥৫৪

পাচে দশৰথে শত্ৰুঘন ভৰতক ।

পঠাইবন্ত দুইকো যুদ্ধাজিতৰ গৃহক ॥৫৫

ৰূপে গুণে ৰামে ৰঞ্জিবন্ত সৰ্ব্বজন ।

ৰাম ৰাজা হৈবন্ত সবাৰো এহি মন ॥৫৬

সবাৰো আনন্দ ৰাম হৈবন্ত নৃপতি ।

দশৰথে ৰামক দিবন্ত অনুমতি ॥৫৭

জানি কৈকেয়ীয়ে তাত পাতিব বিঘিনি ।

সত্য জৰী নৃপতিক ছান্দিব পাপিনী ॥৫৮

ভৰত হৈবন্ত ৰাজা কৈকেয়ীৰ মন ।

চৈধয় বতসৰ প্ৰতি ৰাম যাইব বন ॥৫৯

হেন সৈত্য কৰাই দশৰথ নৃপতিক ।

সমন্তে লোকক শোক দিবেক অধিক ॥৬০

পিতৃ সত্য প্ৰতিপালি ৰাম ৰঙ্গ মনে ।

লক্ষ্মণ জানকী সঙ্গে প্ৰবেশিবা বনে ॥৬১

পুত্ৰৰ শোকত জীৱ তেজিবা নৃপতি ।

সাত দিন বাহি শৱ হৈব কৰ্ম্ম গতি ॥৬২

দূত পঠাই বশিষ্ঠে অনাইব ভৰতক ।

কৰাইবা ৰাজাৰ যত প্ৰেতৰ কাৰ্য্যক ॥৬৩

পিতৃকাৰ্য্য কৰিয়া ভৰত বিতোপন ।

ৰামক আনিবে প্ৰতি প্ৰবেশিব বন ॥৬৪

শুনি ৰামচন্দ্ৰে সিতো পিতৃৰ মৰণ ।

তিনিয়ো কৰিবো শোক বিস্তৰ ক্ৰন্দন ॥৬৫

ভৰতে কাতৰ আতি কৰিব ৰামক ।

মই সত্য পালোঁ প্ৰভু চলিয়ো ৰাজ্যক ॥৬৬

বশিষ্ঠ প্ৰমুখে বুলিবন্ত পাত্ৰগণ ।

নাৰাখিবা ৰামচন্দ্ৰে কাহাৰ বচন ॥৬৭

নিষ্ঠুৰ বচন ৰামে বুলি ভৰতক ।

পুনৰপি পালটাই পঠাবা ৰাজ্যক ॥৬৮

পাচে ৰামচন্দ্ৰ সীতা লক্ষ্মণ সহিতি ।

ফল মূল মাংস শাক ভুঞ্জি মন প্ৰীতি ॥৬৯

শিৰে জটা পৰিধান বাকলি বসন ।

কতো তৃণ শিলা মৃগ চৰ্ম্মত শয়ন ॥৭০

এহি মতে ৰামচন্দ্ৰে বঞ্চিবা বনত ।

কতো দিন থাকি চিত্ৰকূট ॥৭১