Difference between revisions 1185081 and 1210804 on sqwiki

{{Faqe e palidhur|data=shtator 2012}}
     FAMILJA FISNIKE MEKSI


Meksajve, që vërtetohet se fillojnë përpara 11 shekujve, apo
nga shtrirja e pafund gjeografike ku kanë banuar ata, që nis
probabilisht nga fshati Mesi, që ndodhej “diku midis Shkumbinit
dhe Drinit”, dhe që zgjerohet nga Venediku deri në ishujt e
largët të Greqisë. Fisi Meksi u shfaq rreth shekullit të X dhe besohet se përbën degën
fillestare të fisit fisnik të Buas(Vasil Meksi. Familja Meksi, Athinë,
1995. f. 77). Albanologu i shquar Milan Shufflay ka gjetur në
kadastrën e Shkodrës të vitit 1416, se krahina ndërmjet Kepit të
Rodonit, Krujës dhe Lezhës, banohej nga fisi Messi, Meksi, Mexi.
Origjina më e largët duhet të ketë qënë fshati Mesi i ndodhur, sipas
historianit serb Stefan Nemania, në zonën në mes lumenjve Shkumbin
dhe Drin.42 Emri i fisit Meksi mund ta ketë origjinën nga funksioni,
ofiqi ose posti. Luftëtarët e fisit Meksi u shërbyen perandorëve Romak,     Bizantinë dhe
despotëve të Epirit. Ata bënin pjesë gjithashtu në gardën personale
të Komnenëve të fuqishëm.
Gjatë periudhës së luftrave të suksesshme të popullit shqiptar për
liri, nën udhëheqjen e Gjergj Kastriotit - Skënderbeut, fisi Meksi ka
dhënë një kontribut të shquar, që vërtetohet nga shumë dokumenta
të kohës (Historia e Shqipërisë Tiranë,1979).
Menjëherë pas pushtimit të plotë të Shqipërisë nga hordhitë turke,
fisi Meksi u zhvendos në disa drejtime: Dalmaci, Venedik, Itali, Moravi
(contracted; show full)
e 50 vjetorit të pavarësisë.
I biri i tij Prokop Meksi, mori pjesë aktive në Luftën Nacional
Çlirimtare. Ai u vra nga fashistët italianë në Durrës më 1943, por
emri i tij u përjetësua kur dhjetra djem e vajza labovitë dhe nga
fshatra të tjera të Rrëzës, formuan çetën partizane me emrin e tij.
Insistojmë të përsërisim se dëshmori tjetër nga fisi Meksi është
Sofo Meksi që u përjetësua nëpërmjet këngës së famshme “Lule
Sofo, lule djalë”, e cila 
  u këndua në të
gjithë vendin.
Në qoftë se Dr. Apostol Panajot Meksi konsiderohet një nga të parët.folkloristë shqiptarë, i biri i tij Dhimitri, intelektual i kompletuar
ishte një nga mbledhësit dhe studiuesit më aktivë dhe cilësorë të folklorit
tonë në krahinën e Çamërisë. Ishte vetëm student mjekësie në Athinë
(1858) kur vendosi letërkëmbim me De Raden, më të shquarin ndër
folkloristët arbëreshë.

(contracted; show full)Spiro Meksi (1851-1935) . Pasi kreu shkollën e
fshatit përfundoi mësimet në gjimnazin “Zosimea” të Janinës dhe
më pas u dipllomua në Fakultetin e Mjekësis të Universitetit të
Stambollit. Më pas braktisi avokatinë dhe kaloi si këshilltar i familjes së EsatToptanit

Vangjel Meksit (1770-1823), njėrit prej mjekėve tė 
Ali Pashė Tepelenės, pėrkthyesit 
tė parė 
  Dhiata Re (1821)
 
Vangjel Meksi lindi nė Labovė rreth vitit 1770. Pasi kreu gjimnazin 
Zosimea nė Janinė, shėrbeu nė 
ushtrinė e Ali Pashės si oficer artilerie. Meksajt e Labovės ishin njė familje me Aliu e dinte qė ata e kishin pėr traditė ushtrimin e mjekėsinë
popullore, kur zgjodhi Vangjelin dhe e dėrgoi nė Napoli pėr t
diplomuar nė Mjekėsi. Mė 23 shkurt 1803 studenti i ardhshėm
kaloi Adriatikun duke shtrėnguar fort rekomandimin e Vezirit për
(contracted; show full)emėrohet zv/ Prokuror i Pėrgjithshėm pėr çėshtjet civile dhe mė pas 
punon nė zyrėn juridike tė Kryeministrisė. duhet pėrmendur gjithashtu dhe 
kontributi i tij, i pranuar nga tė gjithė kolegėt, nė pėrpilimin e Kushtetutës


 Kristo meksi
Nje nga diplomatet e pare shqipetar, nė ato vite kishte korespondencė me patriotėt e Çamėrisė 
dhe financonte edhe botimin e gazetės 
  Liria tė Selanikut. Mė vitin 1911 Kristo Meksi mbėshteti kryengritjen e Kosovės dheshkoi atje ku u takua me krerėt e saj. Nė kujtimet e tij shkruan: “
shumė nė bisedime e kuvend, qėndrova me zotin Ismail Qemal
Azis Pashė Vrionin e Gani bej Frashėrin” (gazeta Liri e Shqipėr
gusht 1911, numėr 15) Shoqėritė e kolonive tė mėrgimit e vijuan veprimtarinė e tyre tė 
pavarur atdhetare dhe qėndruan jashtė çdo ndikimi tė huaj. Gjatė 
muajve nėntor-dhjetor tė vitit 1906 u arrit bashkimi i tė gjitha 
(contracted; show full)
tė Bukureshtit, Kristo Meksi i premtoi Ismail Qemalit dhėnien e 
ndihmave financiare qė do tė shėrbenin pėr shpalljen e pavarėsisė.
Kristo Meksi sė bashku me Luigj Gurakuqin, shoqėroi Ismail 
Qemalin nė Shqipėri dhe mori pjesė nė kuvendin kombėtar tė Vlorės 
mė 28 nėntor 1912, qė shpalli pavarėsinė e Shqipėrisė nga Turqia, 
duke qenė njė nga firmėtarėt e aktit pėrfundimtar (Historia e Popullit 
Shqiptar, II, f.510).
Nė mbledhjen e Kuvendit Kombėtar tė datės 
  4 dhjetor 1912, Kristo 
Meksi u zgjodh anėtar i senatit (pleqėsisė), sė bashku me patriotėt e 
tjerė tė shquar si Babė Dudė Karbunara, Mustafa Kruja, Myfti Vehbi 
Dibra, Eqerem Vlora, etj.
K.Meksi pėrfaqėson qeverinė provizore tė Vlorės nė kongresin e 
shqiptarėve qė u zhvillua nė Trieste mė 16 shkurt 1913, ku u prit me 
pėrgėzime tė mėdha dhe duartrokitje nga delegatėt. Nė fjalėn e tij 
shprehu besimin se qeveria provizore sė shpejti do tė pėrcaktojė kufijtė 
e Shqipėrisė, nė mėnyrė qė tė organizohet Shqipėria si shtet i pavarur. 
Mė vitin 1914 Kristo Meksi ishte kėshillonjės (kėshilltar) nė qeverinė e Princ Vidit (Gazeta La nazione albanese, numėr 11, viti 1914).
Gjatė qeverisjes sė Zogut ka punuar si kėshilltar pėr pak kohė, pėr
shkak tė verbimit tė menjėhershėm. Vdiq nė Tiranė rreth viteve 1930

Apostol Meksi sė bashku   me Konstandin Kristoforidhin, dhe mė 
pas vetėm Apostol Meksi, duhet tė kenė qėnė maja e ajsbergut e 
lėvizjes patriotike qė zhvillohej nė Janinė dhe sidomos rreth saj.
Kryengritjet e shpeshta nė Shqipėrinė e Jugut, qė kryesisht pėrfshinin 
Tepelenėn dhe Çamėrinė, derisa nė vitin 1847 iu afruan edhe portave 
tė Janines, drejtoheshin dhe mbėshteteshin nga brėnda qytetit.

Vangjel ZHAPA Meksi
(contracted; show full)ës ja kishte marrë në vitin 1940), për aq kohë sa ti dilnin trashëgimtarët e vërtetë të saj. Arkivat e Athinës, Bukureshtit dhe Stambollit, mbajnë brenda një informacion të bollshëm e interesant për Vangjel Zhapën, por, ende të panjohur për studiuesit shqiptarë. Autorë të tjerë, të mirëinformuar për problemin Zhapa, pretendojnë se me interesat e miliardave të tij e të administruara nga Greqia, kjo e fundit ka ndërtuar dhe vazhdon të ndërtojë me dhjetra kisha në trojet shqiptare brenda kufirit tonë shtetror