Revision 1194846 of "Bruto prodhimi vendor" on sqwiki

[[Skeda:GDP nominal per capita world map IMF 2008.png|thumb|Right|GDP për vendet deri në vitin 2008 ( vlerësimi i [[FMN]]-së, tetor [[2008]])|400px]]

'''Bruto prodhimi vendor''' ''(edhe '''Bruto produkti vendor''' / [[Lista e shkurtesave|shkurt]]: '''BPV''')'' ( en - ''Gross domestic product'' , '''GDP''' ) 
është një [[indikatorët ekonomik|indikator ekonomik]] që paraqet [[vlera nominale|vlerën nominale]] të të gjitha të mirave materiale dhe shërbimeve të prodhuara brenda një periudhe (zakonisht një viti) në një [[ekonomi]]e të një shteti.

Vlera e '''B'''ruto '''P'''rodhimit '''V'''endor kalkulohet sipas formulës: 

BPV = C + I + G + NX

ku elementet e caktuara paraqesin:
* C = [[Konsumi]]
* I = [[Investimet]]
* G = [[Spenzimet qeveritare]]
* NX= Eksporti Neto (E- I)
* E = [[Eksporti]]
* I = [[Importi]]

Pra, duke mbledhur shumën e konsumit të përgjishëm, investimet e bëra, shpenzimet qeveritare dhe diferencën mes eksportit dhe importit gjejmë vlerën nominale të BPV. Bruto prodhimi vendor nuk merr parasysh [[zhvlerësimi|zhvlerësimet]] ([[amortizimi|amortizimet]]) e krijuara gjatë periudhës referencë. Po të përfshijmë elementin e zhvlerësimit (amortizimit) në BPV atëherë arrijmë vlerën që ka [[Neto prodhimi vendor]] ([[NPV]]). 


Vlera e Neto Prodhimit Vendor kalkulohet sipas formulës:


NPV = C+ I+ G+NX-A ose NPV=BPV-A
ku elementet e caktuara paraqesin:


C = Konsumi 
I = Investimet 
G = Spenzimet qeveritare 
E = Eksporti 
I = Importi 
A = Amortizimi (zhvlerësimi i mjeteve) 


Pra, duke mbledhur shumën e konsumit të përgjishëm, investimet e bëra, shpenzimet qeveritare dhe diferencën mes eksportit dhe importit dhe vlerën e zhlerësimit të mjeteve gjejmë vlerën nominale të NPV. Neto prodhimi vendor merr parasysh zhvlerësimet (amortizimet) e krijuara gjatë periudhës referencë. Po të mos përfshijmë elementin e zhvlerësimit (amortizimit) në NPV atëherë arrijmë vlerën që ka Bruto prodhimi vendor (BPV).

NPV i pjestuar me numrin e banorëve të ekonomisë së cilës i referohet paraqet një indikator tjetër - Neto prodhimin vendor për kokë banori (NPV për kokë banori). Edhepse në asnjë ekonomi në botë nuk ekziston shpërndarje e barabartë e pasurisë mes të gjithë banorëve të saj, ky tregues ekonomik jep indikacione relativet mbi gjendjen ekonomike të banorëve të një ekonomie.


BPV përdoret gjërë si një [[indikator]] i madhësisë së një ekonomie. Rritja e tij, e paraqitur si [[përqindje]] përdoret si tregues i rritjes së ekonomise.
BPV i pjestuar me numrin e banorëve të ekonomisë së cilës i referohet paraqet një indikator tjetër - [[Bruto prodhimi vendor për kokë banori|Bruto prodhimin vendor për kokë banori]] ([[BPV për kokë banori]]). Edhepse në asnjë ekonomi në [[bota|botë]] nuk ekziston shpërndarje e barabartë e pasurisë mes të gjithë banorëve të saj, ky tregues ekonomik jep indikacione relativet mbi gjendjen ekonomike të banorëve të një ekonomie. 

'''Ekonomine kombetare''' e perbejne te gjitha te mirat materiale si dhe personat juridik e fizik qe kryejne veprimtari eoknomike dhe sherbime te ndryshme brenda kufijve te shtetit te caktuar, e te cilet gjenden ne juridiksionion e tij. 

== Matja e PBB-së == Prodhim i Brendshem Bruto

=== Komponentet e PBB-së ===
* '''C''' (''Consumption'') është konsumi privat në ekonomi. Kjo përfshin shumicën e shpenzimeve personale të familjeve të tilla si ushqimi, qiraja, shpenzimet mjekësore dhe kështu me radhë, por nuk përfshin strehimet e reja. 


* '''I''' (''Investment'') është definuar si investimet e biznesit ose nga familjet ne kryeqytet. Shembuj te investimeve nga nje biznes te perfshijne ndertimin e nje miniere, blerjen e programeve kompjuterike (software), ose blerjen e makinerive dhe pajisjeve per nje fabrike. Shpenzimet (apo pagesat) qe behen nga individet per blerjen e nje shtepie (apartamenti) jane perfshire gjithashtu ne Investime. Ne kontrast me te folur kuptimin e saj, '''Investime''' ne '''BVP''' nuk do te thote blerjen e produkteve financiare. Blerja produkteve financiare është klasifikuar si '''kursimi''' , ne krahasim me investime. Dallimi (ne teori) është i qarte: nese është ne forme te parave, te konvertohet ne te mira materiale ose sherbime, është investim, por, ne qofte se ju bleni nje lidhje ose nje pjese te aksioneve, ky transferim është perjashtuar nga pagesa e shumes GDVP-se. Kjo është per shkak te stoqeve dhe bonove te ndikoje ne kapitalin financiar nga ana e tij, e cila ndikon ne prodhimin dhe shitjet e cila nga ana e saj ndikon ne investimet. Pra bonot e stoqeve ndikojne ne menyre indirekte tek BVP. Megjithese keto blerje quhen normale ne investimet e shprehjes, nga totali i ekonomise , kjo është e thjështë e shkembejne veprat, dhe jo pjese e reale e BPV-se se prodhimit.


* '''G''' (''Government spending'') është shuma e shpenzimeve perfundimtare qeveritare per mallra dhe sherbime. Ai perfshin pagat e nepunesve publike, blerjen e armeve per ushtrine, dhe cdo te shpenzimeve te investimeve nga nje qeveri. Ajo nuk perfshine cdo transferim te pagesave, te tilla si te sigurimeve shoqerore apo perfitimet e papunesise.

* '''X''' (''Exports'') është bruto i eksporteve. BPV është shuma qe prodhon nje vend, duke perfshire prodhimet ne mallra dhe sherbime te tjera per vendet e konsumin, pra jane shtuar eksportet.

* '''M''' (''Imports'') është bruto importet. Importet jane heqje nga mallrat e importuara do te perfshihet ne kushtet G, I, ose C, dhe duhet te zbritet per te shmangur numeromin e huaj te furnizimit si vendas.

[[Kategoria:Ekonomi]]

[[af:Bruto binnelandse produk]]
[[an:Producto Interior Bruto]]
[[ar:ناتج محلي إجمالي]]
[[arz:انتاج محلى اجمالى]]
[[az:Ümumi Daxili Məhsul]]
[[bar:Bruttoinlandsprodukt]]
[[be:Валавы ўнутраны прадукт]]
[[be-x-old:Сукупны ўнутраны прадукт]]
[[bg:Брутен вътрешен продукт]]
[[bm:Bakrunba Sokɔnɔ Karajago]]
[[bn:মোট দেশজ উৎপাদন]]
[[br:Produadur diabarzh gros]]
[[bs:Bruto domaći proizvod]]
[[ca:Producte interior brut]]
[[cdo:Guók-nô̤i sĕng-sāng cūng-dĭk]]
[[cs:Hrubý domácí produkt]]
[[cy:Cynnyrch mewnwladol crynswth]]
[[da:BNI per indbygger]]
[[de:Bruttoinlandsprodukt]]
[[el:Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν]]
[[en:Gross domestic product]]
[[eo:Malneta enlanda produkto]]
[[es:Producto interno bruto]]
[[et:Sisemajanduse kogutoodang]]
[[eu:Barne produktu gordin]]
[[fa:تولید ناخالص داخلی]]
[[fi:Bruttokansantuote]]
[[fr:Produit intérieur brut]]
[[ga:Olltáirgeacht intíre]]
[[gd:Làn-thoradh Dùthchail]]
[[gl:Produto Interior Bruto]]
[[got:𐌱𐍂𐌿𐍄𐍄𐍉𐌹𐌽𐌽𐌰𐌻𐌰𐌽𐌳𐌲𐌰𐍃𐌼𐌹𐌸𐍉𐌽𐍃]]
[[gv:Lane troar sthie]]
[[he:תוצר מקומי גולמי]]
[[hi:सकल घरेलू उत्पाद]]
[[hr:Bruto domaći proizvod]]
[[hu:Bruttó hazai termék]]
[[hy:Համախառն ներքին արդյունք]]
[[id:Produk domestik bruto]]
[[ilo:Dagup ti domestiko a produkto]]
[[io:Kuntara landala produkto]]
[[is:Landsframleiðsla]]
[[it:Prodotto interno lordo]]
[[ja:国内総生産]]
[[jv:Prodhuk domèstik bruto]]
[[ka:მთლიანი შიდა პროდუქტი]]
[[kk:Жалпы ішкі өнім]]
[[kn:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ]]
[[ko:국내 총생산]]
[[krc:Бютеулюк ич продукт]]
[[ky:ИДП]]
[[la:Productus domesticus grossus]]
[[lo:ລວມຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນ]]
[[lt:Bendrasis vidaus produktas]]
[[lv:Iekšzemes kopprodukts]]
[[mk:Бруто домашен производ]]
[[mn:Дотоодын нийт бүтээгдэхүүн]]
[[mr:वार्षिक सकल उत्पन्न]]
[[ms:Keluaran dalam negara kasar]]
[[my:စုစုပေါင်း ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု]]
[[nds:Bruttobinnenlandprodukt]]
[[nl:Bruto binnenlands product]]
[[oc:Produch interior brut]]
[[pl:Produkt krajowy brutto]]
[[pt:Produto interno bruto]]
[[ro:Produs intern brut]]
[[ru:Валовой внутренний продукт]]
[[sah:Брутто ис оҥоhук]]
[[scn:Prudottu Nternu Lordu]]
[[sh:Bruto domaći proizvod]]
[[simple:Gross domestic product]]
[[sk:Hrubý domáci produkt]]
[[sl:Bruto domači proizvod]]
[[sr:Бруто домаћи производ]]
[[su:Produk doméstik bruto]]
[[ta:மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தி]]
[[te:స్థూల దేశీయోత్పత్తి]]
[[th:ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ]]
[[tl:Kabuuang domestikong produkto]]
[[tr:Gayrısafî yurtiçi hâsıla]]
[[udm:ВВП]]
[[ug:مىللى دارامەت]]
[[uk:Валовий внутрішній продукт]]
[[ur:خام ملکی پیداوار]]
[[vec:PIL]]
[[vi:Tổng sản phẩm nội địa]]
[[xmf:ედომუშამი დინოხოლენი პროდუქტი]]
[[yi:ברוטא אינלענדישער פראדוקט]]
[[yo:Gbogbo Ìpawó Orílẹ̀-èdè]]
[[zh:国内生产总值]]
[[zh-classical:國內生產總值]]
[[zh-min-nan:Kok-lāi chóng seng-sán]]