Revision 776105 of "Mataifa ya G20 yenye uchumi mkubwa" on swwiki

{{otheruses|G20 (maana)}}
{{Infobox organization
| name           = Group of Twenty Finance Ministers and Central Bank Governors
| image          =
| image_border   =
| size           =
| caption        =
| map            = G20.svg
| msize          = 280px
| mcaption       = Areas in dark blue represent the member countries in the G-20; light blue represent members of the [[European Union|EU]] not individually represented.
| abbreviation   = G-20
| motto          =
| formation      = 1999
| extinction     =
| type           =
| status         =
| purpose        = Bring together systemically important industrialized and developing economies to discuss key issues in the global economy.<ref name="g20faq">[http://www.g20.org/about_faq.aspx#5_What_are_the_criteria_for_G-20_membership FAQ #5: What are the criteria for G-20 membership?] from the official G-20 website</ref>
| headquarters   =
| location       =
| region_served  =
| membership     = 1. {{ARG}} <br /> 2. {{AUS}} <br /> 3. {{BRA}} <br /> 4. {{CAN}} <br /> 5. {{CHN}} <br /> 6. {{FRA}} <br /> 7. {{DEU}} <br /> 8. {{IND}} <br /> 9. {{IDN}} <br /> 10. {{ITA}} <br /> 11. {{JPN}} <br /> 12. {{MEX}} <br /> 13. {{RUS}} <br /> 14. {{SAU}} <br /> 15. {{ZAF}} <br /> 16. {{KOR}} <br /> 17. {{TUR}} <br /> 18. {{UK}} <br /> 19. {{USA}} <br /> 20. {{EU}}
| language       =
| leader_title   = G-20 Chair
| leader_name    = 2010 {{KOR}}
| main_organ     =
| affiliations   =
| num_staff      = ''None''<ref name="g20members"/>
| num_volunteers =
| website        = http://www.g20.org/
}}

'''Kundi la Mawaziri wa Fedha ishirini na Magavana wa Benki Kuu'''  (linalojulikana kama '''G-20'''  na pia '''G20'''  au '''Group of Twenty)'''  ni kundi la [[waziri wa fedha]] na magavana wa benki kuu kutoka chumi 20: nchi 19 , kuongezea [[Umoja]] wa [[Ulaya]]. Nchi mwenyekiti wa G-20 kwa sasa ni [[Korea ya Kusini]].<ref>http://www.g20.org/</ref>

Pamoja, uchumi wa G-20 unajumuisha 85% ya<ref name="Industrial Nations 2009">[3] ^ "No Clear Accord on Stimulus by Top 20 Industrial Nations." ''The New York Times,''  ukurasa A1, Machi 15, 2009.</ref>[[bidhaa jumla zinazotoka katika nchi]]<ref name="Industrial Nations 2009"/> ulimwenguni, 80% ya [[biashara duniani]] (pamoja na biashara ya EU ya ndani) na theluthi mbili ya [[idadi ya watu duniani]].<ref name="g20members">[4] ^ [http://www.g20.org/about_what_is_g20.aspx Uanachama wa G-20] kutoka tovuti rasmi ya G-20</ref>

G-20 ni ukumbi wa ushirikiano na kushauriana kuhusu masuala yanayohusu [[mfumo wa kifedha]] wa [[kimataifa]]. Husomo, kupitia upya, na kukuza majadiliano kati ya nchi muhimu za viwanda na soko zinazoibukia kuhusu masuala ya sera zinazohusu uendelezaji wa udhabiti wa fedha kimataifa, na hutaka kushughulikia masuala ambayo yako nje ya majukumu ya shirika lolote.

Kwa G-20 kuongeza nguvu tangu kongamano la [[Washington mwaka 2008]], viongozi wake walitangaza mnamo tarehe 25 Septemba, 2009, kwamba kundi hili lingechukua pahala pa [[G8]] kama halmashauri kuu ya kiuchumi ya mataifa tajiri.<ref>{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2009/US/09/24/us.g.twenty.summit/index.html|title=Officials: G-20 to supplant G-8 as international economic council |publisher=CNN|date=2009-09-25|accessdate=2009-09-25}}</ref>

Viongozi wa mataifa wanachama wa G-20 hukutana mwaka mara mbili katika '''Kongamano la G-20.'''  Mikutano ya mwaka wa 2010 G-20 imepangwa kufanyika mjini [[Toronto]] mnamo tarehe 26 na 27 [[Juni]] na mjini [[Seoul]] mnamo 11 na 13 Novemba.

==Mpangilio==
G-20 hufanya kazi bila sekretarieti ya kudumu au wafanyakazi. Uwenyekiti huzunguka kila mwaka kati ya wanachama na huchaguliwa kutoka kwa kambi tofauti za nchi. Mwenyekiti ni mmoja wa memba wa kundi la usimamizi la watatu la zamani, sasa na wenyekiti wa baadaye lifahamikalo kama [[Troika]]. Mwenyekiti wa sasa huunda sekretarieti ya muda kwa wakati wake, ambayo inaratibu kazi ya kikundi na kupanga mikutano yake. Jukumu la Troika ni kuhakikisha mwendelezo wa kazi za G-20 na usimamizi katika miaka ijayo. Ifuatayo ni orodha ya nchi wenyekiti wa G-20:<ref>http://www.g20.org/about_what_is_g20.aspx</ref>

{| class="wikitable"
! Year !! Nchi Mwenyekiti
|-
| 1999-2001 || [[Flag country|Kanada]]
|-
| 2002 || [[Flag country|India]]
|-
| 2003 || [[Flag country|Meksiko]]
|-
| 2004 || [[Flag country|Ujerumani]]
|-
| 2005 || [[Flag country|Uchina]]
|-
| 2006|| [[Flag country|Australia]]
|-
| 2007|| [[Flag country|AfrikaKusini]]
|-
| 2008|| [[Flag country|Brazili]]
|-
| 2009|| [[Flag country|Uingereza]]
|-
| 2010|| [[Flag country|Korea Kusini]]
|}

==Nchi wanachama na mashirika==
Mwaka wa 2009, kuna wanachama 20 wa G-20. Hawa ni pamoja na mawaziri wa fedha na magavana wa benki kuu ya nchi 19:<ref name="g20members">[18] ^ [http://www.g20.org/about_what_is_g20.aspx Uanachama wa G-20] kutoka tovuti rasmi ya G-20</ref>

*[[Ajentina]]: Rais Cristina Fernandez de Kirchner
** Waziri wa Uchumi [[AMADO Boudou]]
*[[Australia]]: Waziri Mkuu Kevin Rudd
** Mweka hazina [[Wayne Swan]]
*[[Brazili]]: Rais Luiz Inácio lula da Silva
** Waziri wa Fedha [[Guido Mantega]]
*[[Kanada]]: Waziri Mkuu Stephen Harper
** Waziri wa Fedha [[Jim Flaherty]]
*[[Uchina]]: Rais Hu Jintao
** Waziri wa Fedha [[Xie Xuren]]
*[[Ufaransa]]: Rais [[Nicolas Sarkozy]]
** Waziri wa Uchumi, Viwanda na Ajira [[Christine Lagarde]]
*[[Ujerumani]]: Chansela [[Angela Merkel]]
** Waziri wa Fedha [[Wolfgang Schäuble]]
*[[Uhindi]]: Waziri Mkuu Manmohan Singh
** Waziri wa Fedha [[Pranab Mukherjee]]
*[[Indonesia]]: Rais Susilo Bambang Yudhoyono
** Waziri wa Fedha [[Sri Mulyani Indrawati]]
*[[Italia]]: Waziri Mkuu [[Silvio Berlusconi]]
** Waziri wa Uchumi na Fedha [[Giulio Tremonti]]
*[[Ujapani]]: Waziri Yukio Hatoyama
** Waziri wa Fedha [[Naoto Kan]]
*[[Meksiko]]: President Felipe Calderón
** Katibu wa Fedha [[Ernesto Cordero Arroyo]]
*[[Urusi]]: Rais [[Dmitry Medvedev]]
** Waziri wa Fedha [[Alexei Leonidovich Kudrin]]
*[[Saudi Arabia]]: King Abdullah
** Waziri wa Fedha Ibrahim Abdulaziz Al-Assaf
*[[Afrika ya Kusini]]: President [[Jacob Zuma]]
** Waziri wa Fedha [[Pravin Gordhan]]
*[[Korea ya Kusini]]: Rais Lee Myung-bak
** Waziri wa Fedha na Mkakati Yoon Jeung-hyun
*[[Uturuki]]: Waziri Mkuu Recep Tayyip Erdoğan
** Waziri wa Fedha [[Mehmet Şimşek]]
*[[Uingereza]]: Waziri Mkuu Gordon Brown
** Finansminister [[Alistair Darling]]
*[[Marekani]]: Rais [[Barack Obama]]
**Katibu wa Hazina [[Timothy Geithner]]

Mwanachama wa 20 ni [[Umoja]] wa [[Ulaya]], ambao unawakilishwa na [[Rais wa Baraza la Ulaya]] na [[Benki Kuu]] ya [[Ulaya]].

Kuongezea wanachama hawa 20, vikao na taasisi zifuatazo, zikiwakilishwa na [[maofisa watendaji wakuu]], hushiriki katika mikutano ya G-20:<ref name="g20members" />

* [[Shirika la Fedha la kimataifa]]
* [[Benki ya Dunia]]
* Shirika la Fedha na Kamati ya Fedha
* Kamati ya Maendeleo ya IMF na Benki ya Dunia

==Uanachama==
Uanachama wa G-20 unajumuisha:

* mawaziri wa fedha na magavana wa benki kuu wa [[G7]], nchi zingine muhimu 12, na Rais wa [[Umoja]] wa [[Ulaya]] (kama si mwanachama G7)
* [[Benki Kuu]] ya [[Ulaya]]
* Mkurugenzi Mtendaji wa [[Shirika la Fedha la Kimataifa]]
* Mwenyekiti wa IMF
* Rais wa [[Benki ya Dunia]]
* Mwenyekiti wa Kamati ya Maendeleo

Uanachama haunyeshi kabisa nchi 19 zenye uchumi mkubwa duniani katika mwaka. Shirika hili linasema:<ref name="g20faq">[20] ^ [http://www.g20.org/about_faq.aspx#5_What_are_the_criteria_for_G-20_membership FAQ # 5: Je, nini vigezo vya uanachama wa G-20?] kutoka tovuti rasmi ya G-20</ref>

{{Cquote|kwa ukumbi kama wa G-20, ni muhimu hasa kwa nchi wanachama kuzuiuwa na kufuata kanuni kuhakikisha kuenda vyema na uendelevu kwa shughuli zake. Hakuna vigezo rasmi vya kujiunga na G-20 na mtungo wa kikundi hiki umekuwa haujabadilika tangu kilipoanzishwa. Kwa kuangalia malengo ya G-20, ilifikiriwa ni muhimu kuwa nchi na kanda zenye umuhimu kwenye mfumo wa fedha wa kimataifa zijumuishwe. Mambo kama vile usawa wa Jiografia and kuwakilishwa kwa umma pia yalichangia pakubwa.}}

Mataifa yote wanachama 19 ni kati ya [[chumi bora 32 kama ilivyo pimwa katika Pato la Taifa kwa bei nomino]] katika orodha iliyochapishwa na [[Shirika la Fedha la Kimataifa]] (IMF) mwakani 2008.<ref>World Economic Outlook Database-Oktober 2008, Shirika la Fedha la Kimataifa.</ref> Nchi ambazo hazijawakilishwa katika G-20 ni [[Uswisi]] (19), [[Norway]] (25), [[Taiwan]] (26), [[Iran]] (28) na [[Venezuela]] (31), hata ingawa wako juu ya orodha kuliko baadhi ya wanachama. [[Uhispania]] (9), [[Uholanzi]] (16), [[Poland]] (18), [[Ubelgiji]] (20), [[Uswizi]] (22), [[Austria]] (24), [[Ugriki]] (27) na [[Denmark]] (29) wanawakilishwa tu kama memba wa EU, na wala sio memba kamili. Wakati Pato la Taifa linapimwa kwa [[viwango vya nguvu za ununuzi (PPP),]] wanachama wote 19 ni kati ya bora 24 duniani katika mwaka 2008, kulingana na IMF.

Mara nyingi inasemekana kwamba G20, ingawa inatoa uwakilishi mpana zaidi kuliko [[G8]], haina haki ya kufanya maamuzi yanayoathiri dunia nzima, kwa sababu wanachama wake wanachaguliwa bila kanuni zozote. G20 haina mkataba na mijadala yake si ya faraghani, hivyo kuifanya "taasisi isiyo yakidemokrasia." <ref>[26] ^ [http://www.opendemocracy.net/article/email/the-g20-ought-to-be-increased-to-6-billion G20 yapaswa kuongezwa hadi Bilioni 6] Daniele Archibugi, Opendemocracy.net</ref> Wakosoaji wanapendekeza {{By whom|date=Septemba 2009}} mbadala kama vile [[Baraza la Usalama wa]][[Kiuchumi]] katika [[Umoja wa]][[Mataifa]], ambapo wajumbe wanapaswa kuchaguliwa na [[Mkutano Mkuu]] kufuatia umuhimu wao katika uchumi wa dunia na mchango walio tayari kutoa kwa maendeleo ya uchumi wa dunia.<ref>[28] ^ [http://www3.qeh.ox.ac.uk/RePEc/qeh/qehwps/qehwps68.pdf Baraza la uchumi na Usalama wa Jamii la Umoja wa Mataifa] Frances Stewart na Sam Daws, Oxford University, Machi 2001</ref>

==Historia==
[[File:Cumbre de Washington.jpg|thumb|250px|Kongamano la Viongozi wa G-20 kuhusu Masoko ya Fedha na Uchumi Duniani mjini Washington, DC tarehe 15 Novemba 2008]]

G-20, ambayo ilichukua pahala pa [[G33]], ambayo pia ilikuwa imechukua pahala pa [[G22]], ilitajwa katika mkutano wa G7 mjini Cologne mnamo juni 1999, lakini ilianzishwa rasmi katika Mkutano wa [[G7]] wa mawaziri wa fedha mnamo tarehe 26 Septemba, 1999. Mkutano wa uzinduzi ulifanyika mnamo tarehe 15-16 Desemba 1999 mjini [[Berlin]]. Mwakani 2008 [[Uhispania]] na [[Uholanzi]] waliongezwa kwa mwaliko wa Ufaransa katika Mkutano wa G-20 wa Viongozi kuhusu masoko ya fedha na [[Uchumi Duniani]].

Mnamo 2006, kaulimbiu ya mkutano wa G-20 ilikuwa "Kujenga na Kuendeleza mafanikio. Masuala yaliyojadiliwa ni pamoja na mageuzi ya ndani ili kufikia "ukuaji endelevu", nishati ulimwenguni na masoko ya rasilimali, 'marekebisho' ya Benki ya Dunia na IMF, na athari za mabadiliko demografiki kutokana na idadi ya wanaozeeka. [[Trevor A. Manuel,]] Mbunge, Waziri wa Fedha, [[Afrika ya Kusini]], alikuwa mwenyekiti wa G-20 wakati wa Afrika ya Kusini ilikuwa mwenyeji wa [[Sekretarieti]] ya mwaka 2007. [[Guido Mantega]], Waziri wa Fedha, [[Brazil]], alikuwa mwenyekiti wa G-20 mwaka 2008; Brazili ilipendekeza mazungumzo juu ya ushindani katika masoko ya fedha, [[nishati safi]] na maendeleo ya kiuchumi na vipengele vya fedha vya ukuaji na maendeleo. Katika taarifa kufuatia mkutano wa G7 mawaziri wa fedha tarehe 11 Oktoba 2008, Rais wa Marekani [[George W. Bush]] alisema kuwa mkutano ujao wa G-20 utakuwa muhimu katika kutafuta jawabu la (uliyoitwa kwa wakati huo) [[mgogoro wa kiuchumi wa 2008]]. Mpango wa Rais wa Ufaransa [[Nicolas Sarkozy]] na Waziri Mkuu wa Uingereza [[Gordon Brown]] ulipelekea kuweko kwa mkutano maalum wa G-20, [[Kongamano la Viongozi wa G-20 kuhusu masoko ya fedha na uchumi wa dunia]], mnamo tarehe 15 Novemba 2008.<ref>[29] ^ [http://www.brookings.edu/opinions/2008/1027_governance_rieffel.aspx Kongamano la G-20: je, linahusu nini?,] Kutoka [[Taasisi ya Brookings]]</ref> Viongozi wa G20 walikutana tena mjini [[London]] mnamo tarehe 2 Aprili 2009.<ref>[30] ^ [http://www.number10.gov.uk/Page17594 Uingereza kuwa wenyeji wa mkutano G-20 wa kifedha "Novemba] 26, 2008 kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu wa Uingereza</ref> Kongamano lingine la G20 yalifanyika mnamo Septemba 24-25 2009 mjini [[Pittsburgh, Pennsylvania.]] <ref>[31] ^ [http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8072894.stm Marekani kuwa mwenyeji wa mkutano wa G20 unaofuata] BBC News, 28 Mei 2009</ref>

=== Mikutano ya G-20 ===
[[File:Dmitry Medvedev 2 April 2009-1.jpg|thumb|right|250px|Viongozi wa nchi wanachama wa G-20 na watu wengine waliokuwepo katika Kongamano la London mjini London tarehe 2 Aprili 2009]]
Kongamano la G-20 lilianzishwa kama itikio kwa [[tatizo]] wa [[kifedha la 2007-2010]] na pia kwa kuonekana kwamba [[nchi zinazostawi]] hazikuwa zimejumuishwa vya kutosha katika majadiliano ya kiuchumi duniani na utawala. Makongamano ya G-20 ya [[wakuu wa nchi]] au [[serikali]] yalifanyika mbali na Mikutano ya G-20 ya Mawaziri wa Fedha na Magavana wa Benki Kuu ambao waliendelea kukutana kuandaa Kongamano la wakuu wa nchi na pia kutekeleza maamuzi yao.

{| class="wikitable"
!
! Tarehe!!
! Nchi mwenyeji
! Jeshi mji
|-
|  [[1]] <ref name="G20Toronto">[32] ^ [http://www.g8.utoronto.ca/g20/g20leadersbook/index.html Kongamano la viongozi wa G-20 kuhusu Masoko ya hisa na Uchumi Duniani] kutoka kituo cha habari za G-20 I katika [[Chuo Kikuu cha Toronto]]</ref>
|  Novemba 2008
|  {{Flag country|United States}}
|  [[Washington, DC]]
|-
|  [[2]] <ref name="G20Toronto" />
|  Aprili 2009
|  {{Flag country|United Kingdom}}
|  [[London]]
|-
|  [[3]] <ref name="G20Toronto" />
|  Septemba 2009
|  {{Flag country|United States}}
|  [[Pittsburgh]]
|-
|  [[4]] <ref>[38] ^ [http://www.theglobeandmail.com/news/national/canada-to-host-transition-summit-in-2010/article1301423/ Kanada kuwa mwenyeji wa kongamano 'mpito' la mwaka 2010]</ref>
|  Juni 2010
|  {{Flag country|Canada}}
|  [[Toronto]]
|-
|  [[5]] <ref>{{Cite news|url=http://www.koreatimes.co.kr/www/news/biz/2009/11/123_55021.html|title=Korea to Host G20 in November|publisher=The [[Korea Times]]|date=25 September 2009|accessdate=26 September 2009}}</ref>
|  Novemba 2010
|  {{Flag country|South Korea}}
|  [[Seoul]]
|-
|  6 <ref>[43] ^ [http://www.pittsburghsummit.gov/mediacenter/129639.htm Pointi ya 31 kutoka tamko la viongozi katika kongamano la Pittsburgh 2009]</ref>
|  2011
|  {{Flag country|France}}
|  [[Cannes]]
|}

Mikutano ya Mawaziri wa Fedha na Magavana wa Benki Kuu:
{{Col-begin}}
{{Col-break}}

* 1999: [[Berlin]], Ujerumani
* 2000: [[Montreal]], Kanada
* 2001: [[Ottawa]], Kanada
* 2002: [[New Delhi]], India
* 2003: [[Morelia]], Meksiko
* 2004: [[Berlin]], Ujerumani
{{Col-break}}

* 2005: [[Beijing]], Uchina
* 2006: [[Melbourne]], Australia
* 2007: [[Cape Town]], Afrika ya Kusini
* 2008: [[São Paulo]], Brazili
* 2009: [[Horsham]] (Machi), [[London]] (Septemba), [[St Andrews]] (Novemba), [[Uingereza]]
* 2010: [[Incheon]] (Februari), [[Korea ya Kusini]]
{{Col-end}}

===Mmenyuko wa Umma===
Tangu mwaka 1999, G-20 mikutano mingi ya G-20 imekuwa ikipingwa. Maandamano mengi huanza kwa amani, lakini mingi hugeuka vurugu na watu wengi hujeruhiwa na uharibifu wa mali katika maeneo ya mitaa.<ref>[49] ^ [http://www.timesonline.co.uk/tol/news/politics/G20/article5947158.ece historia ya maandamano na vurugu katika mikutano ya biashara duniani ya G20] Times Online, Machi 21, 2009</ref> Sababu hasa za maandamano hubadilika kutoka mkutano hadi mwingine, na hata maandamano mengi wakati wa mkutano mmoja. Hata hivyo, hisia tele na kuguna kwa waandamanaji hakujabadilika. Kama ilivyodhahiri,ukweli ni kwamba maandamano hayo yamekuwa yakiendelea tangu mwaka 1999, na yamendelea kuisha kwa vurugu. Habari zaidi kuhusu maandamano ya mikutano hasa inaweza kupatikana kwenye kurasa za mikutano hiyo katika sehemu ya Angalia Pia.

==Angalia Pia==
* [[G-2]]
* [[G-8]]
* [[Kongamano la G-20 Washington 2008]]
* [[Kongamano la G-20 London 2009]]
* [[Kongamano la G-20 Pittsburgh 2009]]
* [[Makongamano ya G-20 2010]]
* [[OECD]]

==Maelezo==
{{Reflist}}

==Viungo vya nje==
{{Commons category|G20}}
* [http://www.g20.org/ Tovuti rasmi ya G-20]
* [http://www.g8.utoronto.ca/g20 kituo chaa Habari cha G-20] kutoka [[Chuo Kikuu cha Toronto]]
* [http://www.imf.org/external/np/exr/facts/groups.htm A Mwongozo wa Kamati, makundi, Na Vilabu] kutoka [[Shirika la Fedha la Kimataifa]]

{{Use dmy dates|date=Septemba 2011}}

{{DEFAULTSORT:G-20 Major Economies}}
[[Jamii:G20]]
[[Jamii:Mashirika ya kimataifa ya kiuchumi]]

[[en:G20 industrial nations]]
[[ko:G20 공업화 국가]]
[[ms:G-20 negara industri]]
[[nl:G20]]
[[pt:G20 maiores economias]]
[[ru:Большая индустриальная двадцатка]]