Revision 855882 of "Neptun" on swwiki

''<sup>Kuhusu matumzi ya jina "'''Kausi'''" kwa sayari hii tazama sehemu ya "Jina"</sup>''
{{mergefrom|Neptune}}
[[Picha:Neptune-visible.jpg|thumb|200px|right|Neptune ilivyopigiwa picha na [[darubini ya angani ya Hubble]]]]

'''Neptun''' ni [[sayari]] ya nane kutoka [[jua]] letu. Ni sayari kubwa ya nne ya [[mfumo wa jua]] na mada yake ni hasa gesi iliyoganda. Jumla ya masi yake ni mara 17 ya dunia hivyo ni sayari nyepesi kulingana na ukubwa wake. Hivyo ni nzito zaidi kuliko sayari jirani Uranus lakini ndogo yake.

Ina miezi 13 na bangili nne zisizoonekana rahisi. Mwezi mkubwa huitwa [[Triton]] na ukubwa wake hulingana na mwezi wa dunia yetu.

Neptun haionekani kwa macho matupu ni lazima kutumia darubini. Hapo huonekana kama kisahani chenye rangi ya buluu-kijani. Rangi hii imetokana na gesi ya methani inayopatikana kwa wingi katika angahewa yake.

== Jina ==
Jina la sayari limetokana na mungu wa Roma ya Kale [[Neptunus]] aliyeaminiwa kutawala bahari na mito. Lugha nyingi duniani zimepokea jina hili kwa sababu astronomia ya zamani katika tamaduni mbalimbali haikujua sayari hiyo iliyojulikana tangu kupatikana kwa darubini tu. 

Vitabu kadhaa vinatumia jina la '''Kausi'''<ref>Wallah, W.B. & Mwamburi, J. Kiswahili mufti darasa la 8: Mwongozo wa mwalimu. Longhorn, 2009. ISBN 99966491066</ref>
<ref>TESSA - Teacher Education in Sub Saharan Africa. [http://tessafrica.net/index.php?option=com_resources&task=fileDownload&sectionId=815&file=Section.pdf&Itemid=193 Nishati na Mwendo: Kutoka Ardhini kenda kwenye nyota – kutumia Zana Kifani]. Available at: www.tessafrica.net</ref>
<ref> Waweru, M.; Makombo, H; Vonuoli, A.; Kashihiri, C.; Mwayani, J.[http://books.google.com/books?id=5duyqogD04wC&lpg=PA266&dq=kiswahili%20mufti%20darasa%20la%20nane&hl=pt-BR&pg=PP1#v=onepage&q=kiswahili%20mufti%20darasa%20la%20nane&f=false Hutua za Kiswahili: Masomo ya Msingi 8]. East African Educational Publishers ltd., 1ed, 290p., 2005. ISBN 9966-25-403-X</ref> kwa kufuata kamusi ya [[KAST]]; lakini jina hili halipatikani katika kamusi nyingine.<ref>KAST ni kamusi ya pekee inayotumia "Kausi" kwa sayari hii. [[KKK/ESD]] ya [[TUKI]] inaonyesha Neptuni. Linganisha ukurasa wa [[Majadiliano:Sayari]]</ref>

== Tazama pia ==
* [[Mfumo wa jua]]

== Marejeo ==
<small><references/></small>


{{mbegu-sayansi}}
{{mfumo wa jua na sayari zake}}

[[Jamii:Sayari]]

{{Link FA|ca}}
{{Link FA|cs}}
{{Link FA|en}}
{{Link FA|it}}
{{Link FA|sl}}

[[af:Neptunus (planeet)]]
[[als:Neptun (Planet)]]
[[am:ነፕቲዩን]]
[[an:Neptuno (planeta)]]
[[ang:Neptune (planēta)]]
[[ar:نبتون]]
[[arz:نيبتون]]
[[as:নেপচুন]]
[[ast:Neptunu (planeta)]]
[[az:Neptun (planet)]]
[[bar:Neptun (Planet)]]
[[bat-smg:Neptūns]]
[[be:Планета Нептун]]
[[be-x-old:Нэптун]]
[[bg:Нептун (планета)]]
[[bn:নেপচুন গ্রহ]]
[[bo:སྐར་མ་མཚོ་རྒྱལ།]]
[[br:Neizhan (planedenn)]]
[[bs:Neptun]]
[[ca:Neptú (planeta)]]
[[chr:ᏁᏩᏚᏂ]]
[[ckb:نێپتوون]]
[[cs:Neptun (planeta)]]
[[csb:Neptun]]
[[cy:Neifion (planed)]]
[[da:Neptun (planet)]]
[[de:Neptun (Planet)]]
[[diq:Neptun]]
[[el:Ποσειδώνας (πλανήτης)]]
[[eml:Netón]]
[[en:Neptune]]
[[eo:Neptuno (planedo)]]
[[es:Neptuno (planeta)]]
[[et:Neptuun]]
[[eu:Neptuno (planeta)]]
[[ext:Netunu (praneta)]]
[[fa:نپتون]]
[[fi:Neptunus]]
[[fiu-vro:Neptuun]]
[[fo:Neptun]]
[[fr:Neptune (planète)]]
[[frp:Neptuno (planèta)]]
[[frr:Neptunus]]
[[fy:Neptunus]]
[[ga:Neiptiún (pláinéad)]]
[[gan:海王星]]
[[gd:Neiptiùn]]
[[gl:Neptuno]]
[[gn:Netuno]]
[[gu:નૅપ્ચ્યુન (ગ્રહ)]]
[[gv:Neptune]]
[[haw:Nepekune]]
[[he:נפטון]]
[[hi:वरुण (ग्रह)]]
[[hif:Varungrah]]
[[hr:Neptun]]
[[ht:Neptin (planèt)]]
[[hu:Neptunusz (bolygó)]]
[[hy:Նեպտուն]]
[[ia:Neptuno]]
[[id:Neptunus]]
[[ilo:Neptuno]]
[[io:Neptuno]]
[[is:Neptúnus (reikistjarna)]]
[[it:Nettuno (astronomia)]]
[[iu:ᓂᑉᑑᓐ]]
[[ja:海王星]]
[[jbo:neptun]]
[[jv:Neptunus]]
[[ka:ნეპტუნი (პლანეტა)]]
[[kk:Нептун (ғаламшар)]]
[[km:ភពណិបទូន]]
[[kn:ನೆಪ್ಚೂನ್]]
[[ko:해왕성]]
[[ksh:Nepptuun (Planneet)]]
[[ku:Neptûn (gerstêrk)]]
[[kv:Нептун]]
[[kw:Nevyon (planet)]]
[[ky:Нептун]]
[[la:Neptunus (planeta)]]
[[lb:Neptun (Planéit)]]
[[lez:Нептун]]
[[li:Neptunus (planeet)]]
[[lij:Nettun (astrònomia)]]
[[lt:Neptūnas (planeta)]]
[[lv:Neptūns (planēta)]]
[[map-bms:Neptunus]]
[[mdf:Нептун (шары тяште)]]
[[mk:Нептун (планета)]]
[[ml:നെപ്റ്റ്യൂൺ]]
[[mn:Далайн ван]]
[[mr:नेपच्यून ग्रह]]
[[ms:Neptun]]
[[mt:Nettunu (pjaneta)]]
[[mwl:Netuno (planeta)]]
[[my:နက်ပကျွန်းဂြိုဟ်]]
[[mzn:نپتون]]
[[nah:Tlāloccītlalli]]
[[nds:Neptun (Planet)]]
[[nds-nl:Neptunus (planeet)]]
[[ne:वरुणग्रह]]
[[new:वरुण]]
[[nl:Neptunus (planeet)]]
[[nn:Planeten Neptun]]
[[no:Neptun (planet)]]
[[nov:Neptune (planete)]]
[[nv:Néʼtoon]]
[[oc:Neptun (planeta)]]
[[or:ନେପଚୁନ]]
[[os:Нептун (планетæ)]]
[[pa:ਵਰੁਣ]]
[[pam:Neptune]]
[[pl:Neptun]]
[[pms:Netun (pianeta)]]
[[pnb:نیپچون]]
[[pt:Neptuno (planeta)]]
[[qu:Niptun (puriq quyllur)]]
[[rm:Neptun (planet)]]
[[ro:Neptun (planetă)]]
[[ru:Нептун]]
[[rue:Нептун (планета)]]
[[sah:Нептун]]
[[scn:Nettunu (pianeta)]]
[[se:Neptunus]]
[[sh:Neptun (planeta)]]
[[si:නෙප්චූන්]]
[[simple:Neptune]]
[[sk:Neptún]]
[[sl:Neptun]]
[[so:Nebtuun]]
[[sq:Neptuni (planet)]]
[[sr:Нептун]]
[[stq:Neptun]]
[[su:Néptunus]]
[[sv:Neptunus]]
[[szl:Neptůn]]
[[ta:நெப்டியூன்]]
[[te:నెప్ట్యూన్]]
[[tg:Нептун]]
[[th:ดาวเนปจูน]]
[[tk:Neptun]]
[[tl:Neptuno]]
[[tr:Neptün]]
[[tt:Нептун (планета)]]
[[ug:نېپتۇن]]
[[uk:Нептун (планета)]]
[[ur:نیپچون]]
[[uz:Neptun]]
[[vep:Neptun (planet)]]
[[vi:Sao Hải Vương]]
[[war:Neptuno]]
[[wo:Neptuun]]
[[xmf:ნეპტუნი (პლანეტა)]]
[[yi:נעפטון]]
[[yo:Nẹ́ptúnù]]
[[zh:海王星]]
[[zh-classical:海王星]]
[[zh-min-nan:Hái-ông-chheⁿ]]
[[zh-yue:海王星]]
[[zu:UNepetuni]]