Revision 68595 of "ಬೈಲ ಮಾರಿ ನಲಿಕೆ" on tcywiki

ಮಾರಿ ನಲಿಕೆಂದ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನ ಪರಪೋಕುದ ನಲಿಕೆ ಬೈಲ ಮಾರಿ ನಲಿಕೆ.  ತುಳುನಾಡ್ಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ಒಡಿಪು, ಕುಡ್ಲ, ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರದೇಸೊಡು ತುಳು ಜನಪದೆರೆನ ಬಾಯಿಪಾತೆರೊದ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯೊ ಬುಕ್ಕೊ ನಲಿಕೆ ಜನಜನಿತೊ ಆತುಂಡು.  ಉಂದೊಂಜಿ ಇಸೇಸೊ ನಲಿಕೆ.  ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊದ ಸಮಯೊಡು ಮಾರಿ ಕಲೆಯೆರ ಕೊರಗ ತನಿಯೆ ಇಲ್ಲಡೆ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಬರ್ಪೆ.  ಬೈಲ ‘ಮಾರಿನ್ ಕೊಂಡೋಪೆ’ ಪಂನ್ಪುನ ಕೊರಗ ತನಿಯ ಕಂಡೊದ ಮಾರಿನ್ ಕೊಂಡುಪೋಪೆ.<ref>https://www.facebook.com/BeautyOfTulunad/posts/394345420684872</ref> 

== ನಲಿಕೆದ ಇದೊಕುಲು ==
ಮಾದಿರ ನಲಿಕೆ, ಚೆನ್ನು ನಲಿಕೆ, ಕಂಗೀಲು, ಕರಂಗೋಲು, ಆಟಿ ಕಲೆಂಜ, ಸೋಣದ ಜೋಗಿ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಜನಪದೊ ನಲಿಕೆಲು ಉಂಡು.  ಇಂಚಿತ್ತಿನೆಟ್ ಬೈಲ ಮಾರಿ ನಲಿಕೆಲಾ ಒಂಜಿ ಜನಪದ ನಲಿಕೆ.   

== ಪ್ರಾದೇಸಿಕ ಇವರೊ ==
ಬೈಲ ಮಾರಿ ನಲಿಕೆ ಸುಗ್ಗಿ ಬೆನ್ನಿದ ಸಮಯೊಡು ನಲಿಪುನ ನಲಿಕೆ.  ಉಂದು ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕುದ ಕೋಟೆ ಮುಂಡುಗಾರ್, ನೆಟ್ಟಾರ್ ಚಾವಡಿ ಬಾಗಿಲು, ಮುರುಳ್ಯಡ್ ಇತ್ತೆ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪುಂಡು.  ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಈ ಇಸೇಸೊ ನಲಿಕೆದ ಬಗೆಟ್ ಸಂಸೋದನೆ ನಡತ್‍ಜಿ.   ಇತ್ತೆ ಈ ಪ್ರದೇಸೊಡು ಬೆನ್ನಿ ಬೇಸಾಯೊ ಇದ್ಯಾಂದಿನೆಡ್ತಾವರೊ ಸುಗ್ಗಿ ಬೇಸಾಯೊ ಸಮಯೊದ ಈ ನಲಿಕೆ ಜನೊಕ್ಲೆಡ್ದ್ ದೂರೊ ಆವೊಂದುಂಡು.  

== ನಲಿಕೆದ ಪದೊ ==
ಬೈಲ ಮಾರಿನ್ ಕೊಂಡೊತ್ ಪೋಯೆರ ಇಲ್ಲಡೆ ಇಲ್ಲಡೆಗ್ ಬರ್ಪುನ ಕೊರಗ ತನಿಯ ಬೂತೊ ಕಟ್ಟ್‌ನಾಯೆ ಒಂಜಿ ಪದೊ ಪಂಡೊಂದು ನಲಿಪುವೆ.  ಆಯನೊಟ್ಟುಗು ಬತ್ತ್‌ನ ಒರಿ ತೆಂಬರೆನ್ ಬೊಟ್ಟೊಂದು ಪದ್ಯೊ ಪನ್ಪೆ.  ಸುಳ್ಯೊ ತಾಲೋಕುದ ಬೆಳ್ಳಾರೆದ ಕೈತಕ್ದ ಪಾಜಪಳ್ಳದ ಬಾಬು ಅಜಿಲೆರೆ ಕುಟುಂಬದಕುಲು ಈ ನಲಿಕೆತ ಪದೊನೊ ಪನ್ಪೆರ್.<ref>ಶ್ರೀ ಕಾಂತು ಅಜಿಲೆರ್ ಸಂಗ್ರಹೊ ಮಲ್ತಿನ ಬೈಲ ಮಾರಿ ನಲಿಕೆದ ಪದೊ</ref> 
=== ನಲಿಕೆ ಪದೊ ===
:ಈಯಿಲಾ ಬಲ್ಲಗ ಈಯಿ ಬಲ ದಿಕ್ಕನೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ನಾಲುವೆರೆ ನಡುಟೆ ಗಿರಿ ಬಲ ದಿಕ್ಕನೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಆಕಾಸೊಟು ಅರಂತೋಡೆ ಭೂಮಿಟ್ ಬೈಕುಡೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಮೈರು ಕೆಲೆತ್ತುನನ್ ಕೇಂಡರೊಲ್ಲಾಯ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಆಯಿರೆ ಈಯಿರೆ ನೀರ್ಲಾೇ ಏರುಂಡುಗಾ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಬಾಣರೆ ಪೆÇಲ್ಲನ್ ಬೈಪೆ ನೋತುಂಡೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಗಾಣತ್ತೆರು ಕೈಯಿ ತಿನ್ಪುಂಡು ಕೆಬಿಲಾ ಪಂದುಜಿಗಾ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕೈಪುಡ್ದಿಕ್ಕಾಲ್ ಪಜೆ ಮುಡೆಪುಂಡು ಕೈಲಾ ಪಂದುಜಿ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕಾಂತಾರದ ಪದವುಡೆ ನಾಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ನಾಯಿ ಬರ್ಪುಂಡು ಮುಂಗುಲಿ ಪಾರ್ದುಿ ಬದುಕೋನು
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ದಂಬೆಲಾ ಜಾರ್ಂಲಡ್ ದಂಬೆ ಜಾರ್ಂ ಡ್ ದಿಕ್ಕನೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕಂಚಿ ದಂಬೆ ಜಾರುಂಡು ಬೈಲ್ಗೆದಲಾ ಬೂರುಂಡೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಜೋಡುಲಾ ದೆಪೆÇ್ಪೀಡೆ ಜೋಡು ದೆಪ್ಪುಡು ದಿಕ್ಕನೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಜೋಡುನಾರ್ ಕಡಪ್ಪುನ ಜೋಡೂಲಾ ದೆಪೆÇ್ಪಡೇ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕೋರಿ ತೂಯರ ಪೆÇೀಕಲ್ ಕೊಲಿಂದ ಮರ ಕೋರಿಗ್ಗಡ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಉತ್ತೊಡುಪ್ಪು ದೆಪೆÇ್ಪೀಡು ಕೋರಿಗುಲಾ ಪೆÇೀವೋಡೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಎನ್ನ ಉಳ್ಳಾಯ ಪಾಡಿನ ಸಣ್ಣ ಕಂಗು ಮಾಸಡಿ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಉತ್ತುಡುಪು ಉಳ್ಳಾಯೆಡ ಕೇಣೊಡೇ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕೋರಿಗೆಂದ್ ಪೆÇೀವೋಡು ಕೊಕ್ಕಡದ ಕೋರಿಗಂದಮಲೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಉತ್ತೋಡುಪು ದೆಪೆÇ್ಪೀಡೇ ಕೋರಿಗುಲಾ ಪೆÇೀವೊಡೇ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕಾಂತರ ಕದಿರೊಡು ಕಡುಪಾಡುನಂದಮಲೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಪುಚ್ಚೆ ಬೊಲುವಾಲುಡು ಮೀನ ಇತ್ತುಂಡೊಲ್ಲಾಯ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಚೀಪೆಕಳಿ ಗಂಗಸರ ಜೋರುಲಾ ಗುಡ್ಡೆಡೆಲಾ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಬೋರುಗುಡ್ಡೆ ಇರಂಗುಯೆನೇ ಜವ್ವನ್ ಜೇರುಳು
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕಳಿಪರಿ ಮುಟ್ಟಾಲೆ ಮಂಜಲ್ಲಾ್ ಒರಿಂಡುಗಾ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕೊರುಂದ್ ಗದ್ದಾಗೋ ಕೊಪೆÇ್ಪಟೊಡೊರಿಂದ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಆಯೆ ಜೆರ್ಪುನ ಉಳಾಯಿ ಏನ್ ಜೆರ್ಪುನ ಪಿದಾಯಿ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ನ್ಯಾಯ ಪಾತೆರುನೇನ್ ಬುಡುಪುಜಿ ಬೊನ್ಯತ ಗುಡ್ಡೆಡ್ತೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಉತ್ಯೆರುಲ್ಲೆಯೇ ಪಾಡುನ ಒಂಜಿಗೋನ್ ಬೆನ್ಪುನ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕಣ್ಣಿರುತ್ತಣ್ಣ ಕಣ್ಣ್ಮ ಲ್ಲೆ ದೂಜಿಟ್ಲಾೆ ಕುತ್ತೊಂಡುಗಾ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಪುತ್ತೂರುತ್ತುಣ್ಣ ಮುಂಡ ಮಲ್ಲೆ ಬಾಜಿಟ್ಲಾೂ ಕೆತ್ತೊಡೆ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಕಾಂತುಶೆಟ್ಟಿ ದೂಮಶೆಟ್ಟಿ ಜಪ್ಪಲಾ ಪೆÇೀಪೆರಗಾ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ
:ಓಡೆಗ್ ಪೆÇೀಪಲೆ ಕುಂಞಿ ಮೊಡಂಡೂರು ದಿಕ್ಕಾಲೇ
:ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ

=== ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ===
ನೀನಾದರೂ ಬಾರೋ ಬಾ ದಿಕ್ಕನೇ,(೧) 
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ನಾಲ್ಕು ಜನರ ನಡುವಿನಿಂದ ಗಿರಿ(?) ಬಾ ದಿಕ್ಕನೇ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಮುಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ನವಿಲು ಕೇಕೆ ಹಾಕಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿದಿರಾ ಒಡೆಯ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಆ ಬದಿ ಈ ಬದಿ ನೀರಾದರೋ ಏರುತ್ತಿದೆಯಂತೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪೆÇಲ್ಲನ್ ಬೈಪೇ(?) ಹೊಡೆಯಿತಲ್ಲ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಗಾಣದ ಕೋಣ ಪೈರು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ ಕಿವಿಯೂ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕೈಪುಡಿ ದಿಕ್ಕಾಲ್ದಿ (೨) ಚಾಪೆ ನೇಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಕೈ ಅಲುಗಾಡುವುದಿಲ್ಲ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕಾಂತಾರದ ಪದವಿನಲ್ಲಿ (೩) ನಾಯಿ ಬರುತ್ತಿದೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ನಾಯಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮುಂಗುಸಿ ಓಡುತ್ತದೆ ಬದುಕಿಗೊಂಡು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕೋರಿ ನೋಡಲು ಹೋಗಬೇಕು ಕೊಲಿಂದ್ ಮರ ಕೋರಿಗೆ(೪),
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಉಡುವ ಉಡುಪು ತೆಗೆಯಬೇಕು ಕೋರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ನನ್ನ ಉಳ್ಳಾಯ ಉಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಉಡುವ ಉಡುಪು ಒಡೆಯನಲ್ಲಿ ಕೇಳಬೇಕು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕೋರಿಗೆಂದು ಹೋಗಬೇಕು ಕೊಕ್ಕಡದ ಕೋರಿಗೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಉಡುವ ಬಟ್ಟೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು ಕೋರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕಾಂತಾರ ಕದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಡು ಹಾಕಿದ್ದು ಹೌದೇನೋ ಇವನೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಪುಚ್ಚೆ ಬೊಲುವಾಡದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳು ಇದ್ದವು ಒಡೆಯ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಸಿಹಿಕಳ್ಳು ಗಂಗಸರ ಬೋರು ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಬೋರು ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿದರು ಯುವತಿಯರು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕಳ್ಳು ಕುಡಿಯುವ ಮುಟ್ಟಾಲೆ(೫) ಮಂಜಲ್ನತಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕೊರುಂದ್7 ಗದ್ದಗ(?) ಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಅವನು ಮಲಗುವುದು ಒಳಗೆ ನಾನು ಮಲಗುವುದು ಹೊರಗೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ನ್ಯಾಯ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಬೂದಿಯ ಗುಡ್ದದಿಂದಲೇ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಒಡೆಯ ಹಾಕಿದ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕಣ್ಣುರತ್ತಣ್ಣ ಕಣ್ಣ ಮಲ್ಲೇ(?) ಸೂಜಿಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡನಂತೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಪುತ್ತೂರುತ್ತಣ್ಣ ಮುಂಡ ಮಲ್ಲೆ(?) ಉಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಬೇಕು,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಕಾಂತು ಶೆಟ್ಟಿ ದೂಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಇಳಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವಳು ಕುಂಞÂ ಮೊಡಂದೂರು ದಿಕ್ಕಾಳೇ(೬),
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ,
ಓ ಲೇಲೆ ಲೇಲೇ ಲಾ

== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
<references />