Difference between revisions 1281740 and 1649570 on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
[[సంగీత]] ధ్వనులను ఉత్పత్తి చేయడానికి నిర్మించబడిన లేదా ఉపయోగించే పరికరం '''సంగీత వాయిద్యం''' . సూత్రబద్ధంగా, [[ధ్వని]]ని జనింపచేసే ఏదైనా సంగీత వాయిద్యంగా ఉపయోగపడుతుంది. సంగీత వాయిద్యాల చరిత్ర మానవ సంస్కృతి ప్రారంభంతోనే మొదలవుతుంది. సంగీత వాయిద్యాల శాస్త్రీయ అధ్యయనాన్ని [[ఆర్గనాలజి]] అంటారు.

(contracted; show full)కు, నిర్వహణ, సంస్కృతి మరియు చేతి తయారీలలో విభిన్నత కలిగి ఒకే కాలంలో మనుగడలో ఉన్న రెండు సంస్కృతులలో తయారు చేయబడిన సంగీత వాయిద్యాలను పోల్చడానికి ప్రయత్నించినపుడు, ఆ వాయిద్యాలలో ఏది మరింత "పురాతనమైనదనే" విషయాన్ని నిర్ణయించలేకపోయారు.<ref name="Sachs61">{{harvnb|Sachs|1940|p=61}}</ref> సంస్కృతులు ఒకదానితో ఒకటి ఏవిధంగా, ఎప్పుడు సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకొని జ్ఞానాన్ని పంచుకున్నాయనే విషయాన్ని ఎవరూ నిర్దారించలేరు కనుక, వాయిద్యాలను భౌగోళికంగా క్రమపరచడం కూడా పాక్షికంగా విశ్వసనీయత కలిగిఉండదు.
  

ఆధునిక కాలంలో అత్యంత ప్రసిద్ధులైన సంగీతశాస్త్రవేత్తలు<ref name="Brown">{{harvnb|Brown|2008}}</ref> మరియు సంగీతతెగలశాస్త్రవేత్త<ref name="Baines37">{{harvnb|Baines|1993|p=37}}</ref> లలో ఒకరైన జర్మన్ సంగీతశాస్త్రవేత్త [[కర్ట్ శాక్స్]], కొంతవరకు పరిమిత కేంద్రభావన కలిగిఉన్నప్పటికీ, షుమారు 1400వరకూ భౌగోళిక కాలనిర్ణయం ప్రాధాన్యత ఇవ్వదగినదని ప్రతిపాదించారు.<ref name="Sachs63">{{harvnb|Sachs|1940|p=63}}</ref> 1400 తరువాత, సంగీత వాయిద్యాల యొక్క మొత్(contracted; show full)్వబడిన ప్రాచీన సంస్కృతులలో [[సుదూర తూర్పు రష్యా]] యొక్క [[చుక్చి ప్రజలు]], [[మెలనేషియ]] యొక్క స్థానిక ప్రజలు, మరియు [[ఆఫ్రికా]] యొక్క అనేక సంస్కృతులు ఉన్నాయి. నిజం చెప్పాలంటే, ప్రతి ఆఫ్రికన్ సంస్కృతి నిండా భేరీలు పరివ్యాప్తమైనవి.<ref name="Blades51">{{harvnb|Blades|1992|pp=51}}</ref> ఒక తూర్పు ఆఫ్రికా తెగ అయిన, [[వాహింద]]వారి నమ్మకంలో, భేరీలు ఎంత పవిత్రమైనవంటే సుల్తాన్ తప్ప ఏవ్యక్తికైనా దానిని చూడటమే ప్రాణాంతకం.<ref name="Sachs35">{{harvnb|Sachs|1940|p=35}}</ref>
  

మానవులు చివరిగా సంగీత వాయిద్యాలను [[శ్రావ్యత]]ను జనింపచేసేవిగా అభివృద్ధి చేశారు. అప్పటిదాకా సంగీత వాయిద్యాల పరిణామంలో, శ్రావ్యత పాడటానికి మాత్రమే పరిమితమైంది. భాషలో [[పునారావృతి]] అనే ప్రక్రియ వలె, వాయిద్యకారులు మొదట పునరావృతాన్ని అభివృద్ధి పరచి తరువాత అమరికను చేపట్టారు. శ్రావ్యత యొక్క మొదటిరూపం విభిన్న పరిమాణాలుగల రెండుగొట్టాలను కొట్టడం ద్వారా జనించింది-ఒక గొట్టం "స్పష్టమైన" శబ్దాన్ని ఇవ్వగా మరొకటి "గాఢమైన" స్థాయిలో జవాబిస్తుంది. ఆ విధమైన వాయిద్యాల జతలలో [[వృషభనాదాలు]], చీలిక భేరీలు, (contracted; show full)పెరుగుదల సంభవించింది.<ref name="Sachs114">{{harvnb|Sachs|1940|p=114}}</ref> ఏమైనప్పటికీ, కళాత్మక వివరణలు లేనందున వాటిని గుర్తించడం మరియు వర్గీకరించడం ఒక సవాలుగా మిగిలింది. ఉదాహరణకు, ఖచ్చితమైన రూపం తెలియని నేవల్ లు మరియు అసోర్లు అనబడే తీగ వాయిద్యాలు ఉండేవి, కానీ పురావస్తుశాస్త్రంగానీ శబ్దవ్యుత్పత్తిశాస్త్రంగానీ వాటిగురించి నిర్వచించలేదు.<ref name="Sachs116">{{harvnb|Sachs|1940|p=116}}</ref> ''ఏ సర్వే ఆఫ్ మ్యూజికల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్'' అనే తన గ్రం
ధథంలో, అమెరికన్ సంగీత శాస్త్రవేత్త ఐన సిబిల్ మర్క్యుస్, "హార్ప్" కు ధ్వనిశాస్త్ర సంబంధ పదమైన "నాబ్లా" తో పోలిక వలన నెవేల్ అనేది నిలువు హార్ప్ వంటిది అయిఉంటుందని ప్రతిపాదించారు.<ref name="Marcuse385">{{harvnb|Marcuse|1975|p=385}}</ref>

(contracted; show full)00 నుండి సంగీత వాయిద్యాల అభివృద్ధి పశ్చిమ దేశాల ఆధిపత్యంలోనే ఉంది-నిజానికి బలమైన మార్పులు [[పునరుజ్జీవన]] కాలంలోనే జరిగాయి. గానం లేదా నృత్య సహకారానికే కాక వాయిద్యాలు ఇతర ప్రయోజనాలకు కూడా వాడబడి, ప్రదర్శకులు వాటిని ఒంటరి వాయిద్య ప్రదర్శనకు ఉపయోగించారు. కీబోర్డ్స్ మరియు వీణలు బహుస్వర వాయిద్యాలుగా అభివృద్ధి చెందాయి, మరియు సంగీతకర్తలు బాగా అభివృద్ధిచెందిన [[తాళాలను]] ఉపయోగించి క్లిష్టమైన పరికరాలను రూపొందించారు. ప్రత్యేక వాయిద్యాలకు సంగీత భాగాల రూపకల్పన చేయడం కూడా ప్రారంభించారు.<ref name="Sachs297"
>{{harvnb|Sachs|1940|p=297}}</ref/> పదహారవ శతాబ్ద ద్వితీయార్ధంలో, అనేకరకాల వాయిద్యాలకొరకు సంగీతరూపకల్పన పద్దతిగా [[వాద్య బృందీకరణ]] సాధారణ వాడుకలోనికి వచ్చింది. ఒకప్పుడు వ్యక్తిగత ప్రదర్శకులు తమ స్వంత విచక్షణను అన్వయించిన అంశాలలో సంగీతకర్తలు ఇప్పుడు ప్రత్యేక వాద్యగోష్టిని సమకూర్చుతున్నారు.<ref name="Sachs298">{{harvnb|Sachs|1940|p=298}}</ref> జనప్రియ సంగీతాన్ని బహుస్వర శైలి ప్రభావితం చేసింది, దానికి తగినట్లుగానే వాయిద్య తయారీదారులు ప్రతిస్పందించారు.<ref name="Sachs351">{{harvnb|Sachs|1940|p=351}}</ref>

1400తో ప్రారంభించి, సంగీతరచనలు అధిక ఉత్సాహవంతమైన ధ్వనులను ఆశించడంవలన సంగీత పరికరాల అభివృద్ధి రేటు నిశ్చయంగా పెరిగింది. ప్రజలు సంగీత వాయిద్యాలు తయారుచేయడం, వాయించడం, మరియు జాబితా తయారీపై గ్రంధరచన కూడా ప్రారంభించారు; ఆవిధమైన మొదటి పుస్తకం 1511లో [[సెబాస్టియన్ విర్డుంగ్ యొక్క]] గ్రంధథం ''మ్యూసికా గేతుస్చ్ట్ ఉండ్ అన్గేజోగెన్'' (ఆంగ్లం: ''మ్యూజిక్ జర్మనైజ్డ్ అండ్ ఆబ్స్ట్రాక్టేడ్'' ).<ref name="Sachs298">{{harvnb|Sachs|1940|p=298}}</ref/> "క్రమరహిత" వాయిద్యాలైన వేటగాళ్ళ బూరలు, మరియు ఆవుల గంటలు వంటి వాద్యాల వర్ణనలతోసహా ఉన్న విర్డుంగ్ పరిపూర్ణరచనగా ప్రసిద్ధిచెందింది, అయితే అదేవిషయంలో విమర్శకు గురైంది. దీనిని అనుసరించిన ఇతర రచనలలో, అదేసంవత్సరంలో ఆర్గాన్ నిర్మాణం మరియు వాదనం గురించిన గ్రంధమైన [[అర్నోల్ట్ స్చ్లిచ్క్ యొక్క]] ''స్పిగెల్ దెర్ ఒర్గేల్మచేర్ ఉండ్ ఒర్గనిస్తేన్'' (ఆంగ్లం: ''మిర్రర్ అఫ్ ఆర్గాన్ మేకర్స్ అండ్ ఆర్గాన్ ప్లేయర్స్'' ) ఉంది.<ref name="Sachs299">{{harvnb|Sachs|1940|p=299}}</ref> పునరుజ్జీవన కాలంలో ప్రచురించబడిన శిక్షణ మరియు సూచన గ్రంధాలలో, ఒక గ్రంధథం అన్నిరకాల వాయు మరియు తంత్రీ వాయిద్యాలగురించి, వాటి పరిమాణాలతోసహా విస్తృతమైన వివరణ మరియు వర్ణనలకు ప్రసిద్ధిచెందింది. మిచెల్ ప్రటోరియస్ రచించిన ఈగ్రంధథం ''సిన్టగ్మా మ్యూజికం'' , పదహారవ శతాబ్దపు సంగీత వాయిద్యాలగురించి నేటికీ ఒక ప్రామాణిక పరిశీలక గ్రంధథంగా ఉంది.<ref name="Sachs301">{{harvnb|Sachs|1940|p=301}}</ref>

పదహారవ శతాబ్దంలో, సంగీత వాయిద్యాల తయారీదారులు వయోలిన్ వంటి అధిక భాగం వాయిద్యాలకు, వాటికి ఇప్పటికీ నిలిచిఉన్న "సాంప్రదాయ రూపాలు" ఇచ్చారు. రస సౌదర్యంపైన శ్రద్ధచూపడం కూడా మొదలైంది—శ్రోతలు దాని ధ్వనితోపాటు భౌతిక ఆకారాన్నికూడా ఆస్వాదించారు. అందువలన, తయారీదారులు సామాగ్రి మరియు పనితనంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ కనబరిచారు, దానితో వాయిద్యాలు గృహాలు మరియు ప్రదర్శనశాలలకు సేకరణ వస్తువులుగా మారాయి.<ref name="Sachs302">(contracted; show full)

{{Vocal and instrumental pitch ranges}}

అనేక వాయిద్యాలు వాటి విస్తృతిని వాటి పేర్లలో ఒకభాగంగా కలిగిఉన్నాయి: [[సోప్రానో శాక్సోఫోన్]], [[టేనోర్ శాక్సోఫోన్]], [[బారిటోన్ శాక్సోఫోన్]], [[బారిటోన్ హార్న్]], [[ఆల్టో ఫ్లూట్]], [[బాస్ ఫ్లూట్]], [[ఆల్టో రికార్డర్]], [[బాస్ గిటార్]], మొదలైనవి. అదనపు విశేషణాలు సోప్రానో విస్తృతికి ఎగువ లేదా [[బాస్ కి దిగువ]] ఉన్న వాయిద్యాల గురించి వివరిస్తాయి, ఉదాహరణకు: [[సొప్రానినో శాక్సోఫోన్]], [[కాంట్రాబాస్ క్లారినెట్]].
  

వాయిద్యం యొక్క పేరులో వాడేటపుడు, ఈ పదాలు సాపేక్షంగా, అదే కుటుంబంలోని ఇతర వాయిద్యాల అవధులని ఈవాయిద్యం యొక్క అవధితో పోల్చుతాయి కానీ మానవ స్వర అవధి లేదా ఇతర కుటుంబాల వాయిద్యాలతో కాదు. ఉదాహరణకు, ఒక బాస్ ఫ్లూట్ అవధి C<sub>3</sub> నుండి F♯<sub>6</sub> వరకు ఉండగా, బాస్ క్లారినెట్ ఒక అష్టమం తక్కువగా పలుకుతుంది.

== నిర్మాణం ==
(contracted; show full)ొన్నిసార్లు, సాధారణంగా కీ బోర్డ్ లేని ''[[గ్లోకెన్స్పీల్]]'' వంటి వాయిద్యాలకు, దానిని అమర్చడం జరుగుతుంది .<ref name="vslglocken">{{cite web|url=http://vsl.co.at/en/70/3196/3204/3208/5760.vsl|title=Glockenspiel: Construction|publisher=Vienna Symphonic Library|accessdate=2009-08-17}}</ref> వాటికి చలించే భాగాలు లేనప్పటికీ వాద్యగాని చేతిలోని మాలెట్(చిన్న సుత్తి వంటి పరికరం)చే కొట్టబడతాయి, అవి మీటలవంటి భౌతిక అమరికను కలిగి ధ్వనితరంగాలను కూడా అదేపద్ధతిలో ఉత్పత్తిచేస్తాయి.
  

== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[సంగీత వాయిద్యాల జాబితా]]
* [[జానపద పరికరం]]
* [[18 మరియు 19వ శాతాబ్దాలలో టింపని యొక్క పరిణామం]]
* [[ఎలక్ట్రానిక్ ట్యూనర్]]
* [[ప్రయోగాత్మక సంగీత పరికరం]]
(contracted; show full)
* {{cite web |publisher= [[National Museum of American History]]
 |url= http://americanhistory.si.edu/collections/subject_detail.cfm?key=32&colkey=23
 |title= Music & Musical Instruments
 |work=More than 5,000 musical instruments of American and European heritage at the Smithsonian
 |accessdate= 2008-09-30}}

[[వర్గం:సంగీత వాయిద్యాలు]]