Difference between revisions 1295440 and 1295449 on tewiki

< previous diff
next diff >
మైసూరు సామ్రాజ్యం
{{యాంత్రిక అనువాదం}} {{శుద్ధి}}
{{Infobox Former Country
|native_name = 
|conventional_long_name = మైసూరు సామ్రాజ్యం / మైసూరు రాజ్యం -میسور سلطنت 
|common_name = మైసూరు
|continent = moved from Category:Asia to the South Asia
|region  = దక్షిణ ఆసియా
|country  = భారతదేశం
(contracted; show full)ఫలితంగా [[హైదర్ అలీ]] కర్ణాటక చరిత్రలో సుప్రసిద్ధ స్థానాన్ని పొందారు.<ref name="prow">కామత్ లో షమ రావు (2001), పే. 233</ref><ref name="prow1">ఒక మిలిటరీ నిపుణుడు మరియు అత్యంత భలం, తేజం మరియు సమృద్ది కలిగిన వ్యక్తీ,(చోప్రా et al. 2003, పే. 76)</ref> ఉపఖండంలో ముఖ్యమైన రాజకీయ పరిణామాలు సంభవిస్తున్న తరుణంలో హైదర్ అధికార పగ్గాలు చేపట్టారు. ఈ సమయంలో యూరోపియన్ రాజ్యాలు తమను తాము వాణిజ్య సంస్థల రూపం నుంచి రాజకీయ శక్తులుగా మార్చుకోవడంలో నిమగ్నమై ఉండగా, మొఘల్ ''స
ుూబేదార్‌'' గా నిజాం దక్కను ప్రాంతంలో తన లక్ష్యాలను సాధించారు, మరాఠాలు పానిపట్ యుద్ధంలో పరాజయం తరువాత దక్షిణాదిలోని సురక్షిత ప్రాంతాలవైపు వెనుకంజ వేశారు. ఈ కాలంలో కర్ణాటకపై పట్టు కోసం బ్రిటీష్‌వారితో ఫ్రెంచ్‌వారు పోటీ పడ్డారు- ఈ పోటీలో బ్రిటీష్‌వారు అంతిమ విజేతలుగా నిలిచారు, బ్రిటీష్ కమాండర్ సర్ ఐర్ కూట్ నేతృత్వంలోని సైన్యం 1760లో జరిగిన వాండ్‌విష్ యుద్ధంలో కాంమ్టే డి లిల్లీ నేతృత్వంలోని ఫ్రెంచ్ సైన్యంపై నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించింది, దక్షిణాసియాలో బ్రిటీష్‌వారి ఆధిపత్యాన్ని పటిష్టపరిచిన ఈ యుద్ధం భారతదేశ చరిత్రలో ఒక కీలక పరిణామంగా గుర్తించపడుతుంది.<ref name="Venkata Ramanappa 1975 p. 207">వెంకట రామనప్ప, M. N. (1975), పే 207</ref> ఈ కాలంలో మైసూర్‌కు వడయార్‌లు నామమాత్రపు అధిపతులుగా కొనసాగినప్పటికీ, అసలు అధికారం మాత్రం హైదర్ అలీ మరియు ఆయన కుమారుడు [[టిప్పు సుల్తాన్|టిప్పు]] చేతుల్లోకి వెళ్లింది.<ref name="hands">చోప్రా et al. (2003), పే. 71, 76</ref>

1761నాటికి మరాఠాల ముప్పు తొలగిపోయింది, 1763నాటికి హైదర్ అలీ కెలాడీ రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, బిల్గీ, బెిద్నూర్ మరియు గుత్తి రాజులపై కూడా విజయం సాధించారు, దక్షిణంవైపు మలబార్ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్నారు, 1766లో అలవోకగా జామోరిన్ రాజధాని కాలికట్‌ను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నారు, మైసూర్ రాజ్యాన్ని ధార్వాడ్ వరకు మరియు ఉత్తరాన [[బళ్లారి|బళ్లారి]] వరకు విస్తరించారు.<ref name="dharwad">చోప్రా et al. (2003), పే. 55</ref><ref name="dhar">కామత్ (2001), పే. 232</ref> ఆపై ఉపఖండంలో మైసూర్ ఒక ప్రధాన రాజకీయ శక్తిగా ఆవిర్భవించింది, ఎటువంటి ప్రాచుర్యంలేని స్థితి నుంచి ఒక్కసారిగా హైదర్ (contracted; show full)ం సాధించారు, భారతదేశంలో బ్రిటీష్‌‍వారు సాధించిన అత్యంత గొప్ప విజయాల్లో ఇది ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. ఆగస్టు 27న పొల్లిలూర్ (బ్రిటీష్ సైన్యంపై హైదర్ ప్రారంభ విజయం ఇక్కడే సాధించారు) వద్ద హోరాహోరీగా సాగిన మరో యుద్ధంలో బ్రిటీష్‌వారు మరో విజయాన్ని దక్కించుకున్నారు, ఒక నెల తరువాత షోలింగూర్ వద్ద మైసూర్ సైన్యాన్ని బ్రిటీష్‌వారు వెనక్కు తప్పికొట్టారు. డిసెంబరు 7, 1782న హైదర్ అలీ మరణించారు, అప్పటికీ బ్రిటీష్‌వారితో యుద్ధం కొనసాగుతూనే ఉంది. తరువాత ఆయన కుమారుడు [[టిప్పు సుల్తాన్|టిప్పు సుల్తాన్]] అధికారంలోకి వచ్చారు, బ
ైడిదనూర్ మరియు మంగళూరును తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడం ద్వారా టిప్పు సుల్తాన్ కూడా బ్రిటీష్‌వారిపై యుద్ధాలు కొనసాగించారు.<ref name="dhar"></ref><ref name="host1">చోప్రా et al. 2003, పే. 75</ref>

(contracted; show full)[[Category:భారత రాచరిక రాష్ట్రాలు]]
[[Category:మైసూరు రాజ్యము]]
[[Category:1399లో ఏర్పాటు చేసిన రాష్ట్రాలు మరియు భూభాగాలు]]
[[Category:1947లో రద్దు చేయబడిన రాష్ట్రాలు మరియు భూభాగాలు]]
[[వర్గం:మైసూరు]]
[[వర్గం:భారతదేశ చరిత్ర]]
[[వర్గం:టిప్పూ సుల్తాన్]]
[[వర్గం:హైదర్ అలీ]]