Difference between revisions 2308659 and 2328208 on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
[[దస్త్రం:The green house effect.svg|thumb|350px|right|గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావం యొక్క సాధారణ రేఖాచిత్రం]]
'''[[గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు]]<nowiki/>లు[[గ్రీన్‌హౌస్ వాయువు|లు]]''' అనేవి [[వాతావరణం]]<nowiki/>లో ఉండే [[వాయువు]]లు. ఇవి [[ఉష్ణ పరారుణ]] పరిధిలోని [[రేడియోధార్మికత]] (వికిరణం)ను [[గ్రహిస్తాయి]] మరియు [[విడుదల]] చేస్తాయి. ఈ ప్రక్రియ [[గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావం]] (హరితగృహ ప్రభావం) యొక్క సైద్ధాంతిక కారణం. <ref>{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr_appendix.pdf|format=PDF|title=IPCC AR4 SYR Appendix Glossary|accessdate=14 December 2008}}</ref> [[భూ వాతావరణం]]లోని ప్రధాన గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు [[నీటియావిరి]], [[బొగ్గుపులుసు వాయువు]], [[మీథేన్]], [[నైట్రస్ ఆక్సైడ్]] మరియు [[ఓజోన్]]. మన సౌర వ్యవస్థలో, [[శుక్రుడు]], [[అంగారకుడు మరియు టైటాన(contracted; show full)* [[నీటియావిరి]]
* [[బొగ్గుపులుసు వాయువు]]
* [[వాతావరణ సంబంధిత మీథేన్]]
* [[నైట్రస్ ఆక్సైడ్]]
* [[ఓజోన్]]
* [[క్లోరోఫ్లోరోకార్బన్స్]]

ఒక వాయువు ద్వారా ఏర్పడిన గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావం వాటా అనేది 
[[వాయువు]] మరియు దాని యొక్క సమృద్ధి లక్షణాలు రెండింటి చేత ప్రభావితమవుతుంది. [[ఉదాహరణ వాజ్మయము|ఉదాహరణ]]<nowiki/>కు, అణువు-అణువు ఆధారిత మీథేన్ బొగ్గుపులుసు వాయువు<ref name="Houghton">{{cite paper| first=John| last=Houghton| title=Global warming| publisher=Institute of Physics| date=4 May 2005| page=1362 |url=http://stacks.iop.org/RoPP/68/1343}}</ref> కంటే దాదాపు ఎనభై రెట్లు బలమైన గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుగా ఉంటుంది. అయితే ఇది తక్కువ సాంద్రతలను కలిగి ఉంటుంది. అందువల్ల దాని మొత్తం వాటా తక్కువగా ఉంటుంది. గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావానికి కారణమైన ముఖ్యమైన వాయువులను వాటి యొక్క వాటా కింద దిగువ పేర్కొనడం జరిగింది:<ref name="kiehl197" />
* నీటియావిరి. ఇది 36–72% వరకు ఉంటుంది.
* బొగ్గుపులుసు వాయువు, 9–26%
* మీథేన్, 4–9%
* ఓజోన్, 3–7%
ఏదైనా ఒక కచ్చితమైన వాయువు స్పష్టమైన గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావాన్ని కలిగిస్తుందని చెప్పడం సాధ్యపడదు. ఎందుకంటే, కొన్ని వాయువులు ఇతర వాటి మాదిరిగానే రేడియో ధార్మికతను (రేడియేషన్) ఒకే సమయంలో గ్రహించడం మరియు విడుదల చేస్తాయి. అందువల్ల మొత్తం [[గ్రీన్‌హౌస్]] ప్రభావం అనేది ఒక్కో వాయువు ప్రభావ మొత్తంగా చెప్పలేము. ఒక్కో వాయువుకు వేర్వేరుగా గరిష్ఠ పరిమితులను ప్రకటించారు. అలాగే కనిష్ఠ పరిమితులు ఇతర వాయువుల అతివ్యాప్త పరిస్థితులను తెలుపుతాయి.<ref name="kiehl197" /><ref name="realclimate.org" /> భూమిపై గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావానికి కారణమయ్యే వాయువేతర కారకం [[మేఘాలు]]. ఇవి కూడా పరారుణ [[రేడియోధార్మికత]]<nowiki/>ను గ్రహించడం మరియు విడుదల చేస్తాయి. అందువల్ల ఇవి గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల యొక్క రేడియోధార్మికతకు సంబంధించిన లక్షణాలపై ప్రభావం కలిగి (contracted; show full)

[[దస్త్రం:Atmospheric Transmission.png|right|thumb|వేర్వేరు ఎలక్ట్రోమాగ్నటిక్ తరంగదైర్ఘ్యాల వద్ద వాతావరణ శోషణ మరియు విస్తరణ. కార్బన్ డయాక్సైడ్ యొక్క భారీ శోషణ పట్టీ పరారుణ రూపంలో ఉంటుంది.]]

భూతాపానికి సంబంధించిన [[అర్హీనియస్]] సిద్ధాంతాన్ని విస్తరించిన శాస్త్రవేత్తలు వాతావరణంలో పెరుగుతున్న గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల వాటాలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అవి ఖగోళ 
[[ఉష్ణోగ్రత]]<nowiki/>ల్లో అనూహ్య పెరుగుదలకు కారణమవుతున్నాయని, ఫలితంగా వాతావరణం మరియు మానవాళి ఆరోగ్యాన్ని అవి దెబ్బతీస్తాయని పేర్కొన్నారు.<ref>అపోజింగ్ వ్యూపాయింట్స్ రిసోర్స్ సెంటర్. డెట్రాయిట్: థామ్సన్ గాలే, 2005. ఫ్రమ్ అపోజింగ్ వ్యూపాయింట్స్ రిసోర్స్ సెంటర్.</ref>
(contracted; show full)

IPCC (AR4) రూపొందించిన [[నాలుగో గణాంక నివేదిక]] 2007 ఈ విధంగా పేర్కొంది, "వాతావరణంలోని గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు మరియు గాలితుంపరలు, [[భూమి]] పొర మరియు సౌర వికిరణం సాంద్రతల్లో మార్పులు వాతావరణ వ్యవస్థ యొక్క 
[[శక్తి]] తుల్యతను మారుస్తున్నాయి". అంతేకాక "మానవజన్య గ్రీన్‌హౌస్ వాయు సాంద్రతల్లో పెరుగుదలలు కూడా 20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుంచి ఖగోళం యొక్క సగటు ఉష్ణోగ్రత పెరిగేందుకు కారణమవుతున్నాయి".<ref>http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr_spm.pdf AR4 SYR SPM page 5</ref> AR4 నివేదికలో "అత్యధిక" అనేది 50%కు పైగా అని నిర్వచించబడింది.

{| class="wikitable" border="1" style="text-align:center"
|-
!వాయువు
!పూర్వ పారిశ్రామిక స్థాయి
(contracted; show full)

== మానవజన్య గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు ==
[[దస్త్రం:Greenhouse Gas by Sector.png|thumb|350px|right|భౌగోళిక మానవ నివాస గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు 2000 సంవత్సరంలో 8 వేర్వేరు విభాగాల్లో విభజించబడింది.]]

[[దస్త్రం:GHG per capita 2000.svg|thumb|350px|భూభాగంలో ఉపయోగ మార్పుతో సహా 2000 సంవత్సరంలో దేశాలవారీగా క్యాపిటాకు మానవ నివాస గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు.]]
దాదాపు 1750 రకాల మానవ కార్యకలాపాలు 
[[బొగ్గుపులుసు వాయువు]] మరియు ఇతర గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల సాంద్రతలను పెంచుతున్నాయి. గణించిన వాతావరణంలోని బొగ్గుపులుసు వాయువు సాంద్రతలు ప్రస్తుతం పూర్వ-పారిశ్రామిక స్థాయిల కంటే 100 ppmv అధికం.<ref>{{cite web| url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/fig6-6.htm|title=Climate Change 2001: Working Group I: The Scientific Basis: figure 6-6| accessdate=1 May 2006}}</ref> బొగ్గుపులుసు వాయువు యొక్క సహజ వనరులు మానవ కార్యకలాపాల,<ref>[http://www.grida.no/climate/vital/13.htm ది ప్రెజెంట్ కార్బన్ సైకిల్ - క్లయిమేట్ చేంజ్]</ref> ద్వారా విడుదలవుతున్న వాయువుల కంటే 20 రెట్లు అధికం. అయితే కాలక్రమంలో కొన్నేళ్ల పాటు సహజ వనరులు భూఖండ సంబంధమైన రాళ్ల శైథిల్యం మరియు మొక్కలు, సముద్ర ప్లవకాల ద్వారా కిరణజన్య సంయోగం చెందడం వంటి వాటి చేత దాదాపుగా సమతౌల్యం చేయబడ్డాయి. ఈ తుల్యత ఫలితంగా, వాతావరణంలోని బొగ్గుపులుసు వాయువు యొక్క సాంద్రత 10,000 ఏళ్లకు ఒక్క మిలియన్‌కు 260 నుంచి 280 భాగాల మధ్య నిలిచింది. అంటే, ఆఖరి మంచు యుగం మరియు పారిశ్రామిక శకం ఆరంభం మధ్య కాలం.<ref name="IPCC AR4 WG1 Chapter 7" />

పెరుగుతున్న గ్రీన్‌హౌస్ వాయు స్థాయిల ద్వారా ఏర్పడిన మానవజన్య ఉష్ణం పలు భౌతిక మరియు జీవసంబంధ వ్యవస్థలపై విస్పష్టమైన ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ [[ఉష్ణం]] స్వచ్ఛమైన నీటి వనరులు, పరిశ్రమలు, [[ఆహారం]] మరియు [[ఆరోగ్యం]] వంటి అనేక అంశాలపై ప్రభావం చూపుతుంది.<ref>[http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg2/ar4-wg2-spm.pdf AR4 WG2 SPM] pp. 9,11</ref>

గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులకు కారణమవుతున్న ముఖ్యమైన మానవ కార్యకలాపాలు దిగువ పేర్కొనబడినవి:
(contracted; show full)

[[CFCలు]] గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులైనప్పటికీ, వాటిని [[మాంట్రియల్ ఒప్పందం]] ద్వారా క్రమబద్ధీకరించారు. భూతాపం కంటే [[ఓజోన్ క్షీణత]]కు CFCలు కారణమైన నేపథ్యంలో ఈ ఒప్పందం తెరపైకి వచ్చింది. గ్రీన్‌హౌస్ తాపంలో ఓజోన్ పొర క్షీణత స్వల్ప పాత్రను కలిగినప్పటికీ, ఈ రెండు ప్రక్రియలు 
[[మీడియా]]<nowiki/>లో తరచూ అయోమయానికి గురవుతుంటాయి.

7 డిసెంబరు 2009న US [[పర్యావరణము|పర్యావరణ]] పరిరక్షక సంస్థ గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులపై తుది గణాంకాలను విడుదల చేసింది. "గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు(GHGలు) అమెరికా ప్రజల [[ఆరోగ్యం]] మరియు సంక్షేమానికి ముప్పుగా పరిణమించాయి" అని పేర్కొంది. ఈ ఫలితాలు క్యోటో ఒప్పందంలో పేర్కొన్న "ఆరు కీలక అత్యంత మిశ్రిత గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల"కు వర్తిస్తుంది: బొగ్గుపులుసు వాయువు, మీథేన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్, హైడ్రోఫ్లోరోకార్బన్స్, పర్‌ఫ్లోరోకార్బన్స్ మరియు సల్ఫర్ హెక్సాఫ్లోరైడ్.<ref>{{Cite press release|title = EPA: Greenhouse Gases Threaten Public Health and the Env(contracted; show full)

అత్యధిక శాతం గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావానికి  నీటియావిరి  కారణమవుతుంది. అంటే ఒక్క నీటియావిరి ద్వారానే ఈ ప్రభావం 36% మరియు 66% మధ్య ఏర్పడుతుంది. అదే ఈ నీటియావిరి మేఘాలుగా మారడం ద్వారా ఇది 66% మరియు 85% మధ్య ఏర్పడుతుంది.<ref name="realclimate.org" /> అయితే [[మేఘాలు|మేఘాల]] యొక్క గ్రీన్‌హౌస్ ప్రభావం వల్ల ఏర్పడిన తాపం కొంత వరకు [[భూమి]] పరావర్తన కాంతి శాతంలో మార్పు ద్వారా తగ్గించబడుతుంది. NASA ప్రకారం, "అన్ని మేఘాలు ఉమ్మడిగా చూపించే సరాసరి ప్రభావం వల్ల 
[[వాతావరణం]]<nowiki/>లో మేఘాలు లేనప్పుడు భూమి ఉపరితలం దాని మామూలు పరిస్థితి కంటే చల్లగా ఉంటుంది." (cf. [http://earthobservatory.nasa.gov/Features/Clouds/ NASA మేఘాలు మరియు రేడియోధార్మికత]) నీటియావిరి సాంద్రతలు ప్రాంతాలవారీగా మారుతుంటాయి. అయితే మానవ కార్యకలాపాలు సాగునీటి పొలాలకు దగ్గరగా ఉండే స్థానిక స్కేళ్లు మినహా నీటియావిరి సాంద్రతలపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపలేవు. జాతీయ భద్రతా మండలి యొక్క పర్యావరణ సంబంధిత ఆరోగ్య కేంద్రం ప్రకారం, [[నీటియావిరి]] మొత్తం వాతావరణంలో సుమారు 2% మేర ఏర్పడుతుంది.<ref>{{cite book |chapter=The (contracted; show full);{{cite journal|author=H.J. Smith, M Wahlen and D. Mastroianni| title=The CO<sub>2</sub> concentration of air trapped in GISP2 ice from the Last Glacial Maximum-Holocene transition| journal=Geophysical Research Letters| volume=24| issue=1| year=1997| pages=1–4| doi=10.1029/96GL03700}}</ref> ఎందుకంటే, మంచు (మంచుగడ్డ లోపల బుడగలుగా ఏర్పడే విధంగా మంచులోని చిన్న రంధ్రాలు మూసుకుపోతాయి)లో [[గాలి]] చిక్కుకున్న విధానం మరియు ప్రతి మంచు నమూనా విశ్లేషణను తెలిపిన కాల వ్యవథి వంటి గణాంకాలు వార్షిక లేదా 
[[దశాబ్ది]] స్థాయిల కంటే కొన్ని శతాబ్దాలకు సంబంధించి వాతావరణంలోని వాయు సాంద్రతల సరాసరి విలువలను తెలుపుతాయి.

[[దస్త్రం:CO2 increase rate.png|thumb|right|వాతావరణ CO2 యొక్క ఇటీవల సంవత్సరాలవారీగా పెరుగుదల]]

[[పారిశ్రామిక విప్లవం]] ప్రారంభం నుంచి పలు గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల సాంద్రతలు విపరీతంగా పెరిగాయి. ఉదాహరణకు, బొగ్గుపులుసు వాయువు [[సాంద్రత]] సుమారు 36% మేర పెరిగి 380 ppmvకి లేదా 
(contracted; show full){{use dmy dates}}

{{DEFAULTSORT:Greenhouse Gas}}
[[వర్గం:వాతావరణ మార్పు]]
[[వర్గం:వాతావరణ ప్రభావిత కారకాలు]]
[[వర్గం:గ్రీన్‌హౌస్ వాయువులు]]
[[వర్గం:కార్బన్ నిర్వహణ]]
[[వర్గం:సహస్రాబ్ది అభివృద్ధి లక్ష్యాలు]]