Difference between revisions 739330 and 747197 on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
{{US state
| Name            = Kansas
| Fullname        = State of Kansas
| Flag            = Flag of Kansas.svg
| Flaglink        = [[Flag of Kansas|Flag]]
| Seal            =Seal_of_Kansas.svg
| Map             = Map of USA KS.svg
| BorderingStates = [[Nebraska]], [[Missouri]],<br /> [[Oklahoma]], [[Colorado]]
| OfficialLang    = [[English language|English]]<ref>{{Cite web| url=http://www.us-english.org/inc/news/preleases/viewRelease.asp?ID=252| title=Governor’s Signature Makes English the Official Language of Kansas| publisher=Us-english.org| date=2007-05-11| accessdate=2008-08-06}}</ref>
| Nickname        = The Sunflower State (official);<br />The Wheat State
| Former          = Kansas Territory
| Demonym         = Kansan
| Motto           = [[Ad astra per aspera]]
| Capital         = <!-- PLEASE DO NOT CHANGE THIS TO "GOOGLE" WITHOUT FIRST GAINING CONSENSUS FOR IT ON THE TALK PAGE -->[[Topeka, Kansas|Topeka]]<!-- PLEASE DO NOT CHANGE THIS TO "GOOGLE" WITHOUT FIRST GAINING CONSENSUS FOR IT ON THE TALK PAGE -->
| LargestCity     = [[Wichita, Kansas|Wichita]]
| LargestMetro    = [[Kansas City Metropolitan Area|Kansas City Metro Area]]
| Governor        = [[Mark Parkinson]] (D)
| Lieutenant Governor = [[Troy Findley]] (D)|
| Legislature     = [[Kansas Legislature]]
| Upperhouse      = [[Kansas Senate|Senate]]
| Lowerhouse      = [[Kansas House of Representatives|House of Representatives]]
| Senators        = [[Sam Brownback]] (R)<br />[[Pat Roberts]] (R)
| Representative=[[Jerry Moran]] (R)<br />[[Lynn Jenkins]] (R)<br />[[Dennis Moore]] (D)<br />[[Todd Tiahrt]] (R)
| PostalAbbreviation = KS
| AreaRank        = 15th
| TotalAreaUS     = 82,277
| TotalArea       = 213,096
| LandAreaUS      = 81,815
| LandArea        = 211,901
| WaterAreaUS     = 462
| WaterArea       = 1,196
| PCWater         = 0.56
| PopRank         = 33<sup>rd</sup>
| 2000Pop (old)   = 2,688,418
| 2000Pop         = 2,818,747 (2009 est.)<ref name=09CenEst>{{cite web | title = Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2000 to July 1, 2009 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2010-06-05 | url = http://www.census.gov/popest/states/tables/NST-EST2009-01.csv}}</ref> <br /> 2,688,418 (2000)
| DensityRank     = 40<sup>th</sup>
| 2000DensityUS   = 32.9
| 2000Density     = 12.7
| AdmittanceOrder = 34<sup>th</sup>
| AdmittanceDate  = January 29, 1861
| TimeZone        = [[Central Standard Time Zone|Central]]: [[Coordinated Universal Time|UTC]]-6/[[Daylight saving time|-5]]
| TZ1Where = most of state
| TimeZone2 = [[Mountain Standard Time Zone|Mountain]]: UTC-7/[[Daylight saving time|-6]]
| TZ2Where = 4 western counties
| Latitude      = [[37th parallel north|37° N]] to [[40th parallel north|40° N]]
| Longitude      = 94° 35′ W to 102° 3′ W
| WidthUS         = 417|
| Width           = 645
| LengthUS        = 211
| Length          = 340
| HighestPoint = [[Mount Sunflower]]<ref name="usgs">{{cite web| date =29 April 2005 | url =http://erg.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html#Highest| title =Elevations and Distances in the United States| publisher =U.S Geological Survey| accessdate = November 6, 2006}}</ref>
| HighestElevUS   = 4,039
| HighestElev     = 1,232
| MeanElevUS      = 2,000
| MeanElev        = 600
| LowestPoint     = [[Verdigris River]]<ref name="usgs"/>
| LowestElevUS    = 679
| LowestElev      = 207
| ISOCode         = US-KS
| Website         = www.kansas.gov
}}

[[దస్త్రం:Winter wheat awaiting harvest in Kansas (1972).jpg|250px|right|thumb|శీతాకాల గోధుమ పొలాలు పశ్చిమ కాన్సాస్‌లో కోత కొరకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి, మే 1972</font size=2>]]

'''కాన్సాస్'''  ({{IPAc-en|en-us-Kansas.ogg|ˈ|k|æ|n|z|ə|s}}) అనే [[U.S. రాష్ట్రం]] [[మధ్య పాశ్చాత్య సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఉంది]].<ref>[http://www.census.gov/geo/www/us_regdiv.pdf Census.gov]</ref> దీని పేరును ఇక్కడ ప్రవహించే [[కాన్సాస్ నది]] పేరు మీదగా పెట్టారు, ఆ పేరును ఈ ప్రాంతంలో నివసించిన [[కాన్సా]] తెగ పేరుమీద పెట్టబడినది.<ref>జాన్ కూంట్జ్, p.c.</ref> తెగపేరు (స్వదేశంలో ''kką:ze'' ) తరచుగా "గాలి యెుక్క ప్రజలు" లేదా "దక్షిణ గాలి ప్రజలు"గా చెప్పబడింది, అయిననూ ఇది బహుశా ఆ పదం యెుక్క వాస్తవమైన అర్థం కాదు.<ref>రాంకిన్, రాబర్ట్. 2005. "Quapaw." ''ఆగ్నేయ సంయుక్త రాష్ట్రాల యెుక్క స్వస్థల భాషలు'' , eds. హీథర్ K. హార్డీ మరియు జనైన్ స్కాన్కరెల్లీ. లింకన్: నెబ్రాస్క విశ్వవిద్యాలయ ముద్రణ, పేజీ. 492</ref><ref>కన్నెన్లీ, విల్లియం E. 1918. ''[http://skyways.lib.ks.us/genweb/archives/1918ks/v1/ch10p1.html భారతీయులు]'' . కాన్సాస్ మరియు కాన్సాన్ల వారి ప్రామాణిక చరిత్ర, ch. 10, vol. 1</ref> కాన్సాస్ నివాసితులను "కాన్సన్స్" అని పిలుస్తారు.

చారిత్రాత్మకంగా, ఈ ప్రాంతం అతిపెద్ద సంఖ్యలో [[అడవి ఎద్దు]]ను వేటాడే [[స్వదేశ అమెరికా]] [[దిమ్మరుల]] నివాసంగా ఉండేది. 1830లలో ఇక్కడ ఐరోపా అమెరికన్లు మొదట స్థిరపడినారు, [[బానిసత్వ]] విషయం మీద జరిగిన రాజకీయ యుద్ధాల మధ్యలో జనవాసాల ఏర్పాటు వేగవంతం అయ్యింది. అధికారికంగా U.S. ప్రభుత్వం చేత 1854లో [[జనవాసాన్ని ఆరంభించినప్పుడు]], [[న్యూ ఇంగ్లాండ్]]‌కు చెందిన రద్దుకు అనుకూలురు అయిన [[స్వేచ్ఛా రాష్ట్రీయులు]] మరియు ప్రక్క ప్రాంతం [[మిస్సౌరీ]] నుండి  బానిసత్వాన్ని అంగీకరించే నివాసితులు, కాన్సాస్ [[స్వేచ్ఛాయుతమైన రాష్ట్రం]] లేదా బానిస రాష్ట్రం అవుతుందా అని నిర్ణయించడానికి తరలి వచ్చారు. 
అందుచే ఈ ప్రాంతం ఆరంభ రోజులలో విధ్వంసానికి మరియు అశాంతికి ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది, ఈ బలగాలు కొట్టుకొనటం వలన ఈప్రాంతాన్ని [[బ్లీడింగ్(రక్తం పారుతున్న) కాన్సాస్]] అని పిలిచేవారు. రద్దుకు అనుకూలురు తదనంతరం వస్తరించారు మరియు జనవరి 29, 1861న,<ref>[http://memory.loc.gov/ammem/today/jan29.html చరిత్రలో ఈనాడు: జనవరి 29]</ref><ref>[http://www.governor.ks.gov/Facts/kansasseal.htm Kansas.gov - కాన్సాస్ రాష్ట్రం యెుక్క అధికారిక వెబ్ సైట్]</ref> కాన్సాస్ [[సమాఖ్య]]లోకి [[స్వేచ్ఛాయుత రాష్ట్రం]]గా ప్రవేశించింది. [[పౌర యుద్ధం]] తరువాత, అలల్లాగా [[వలసవచ్చినవారు]] [[పచ్చిక బయళ్ళను]] సారవంతమైన వ్యవసాయభూములులాగా చేయడంతో కాన్సాస్ జనాభా విపరీతంగా పెరిగింది. ఈనాడు, కాన్సాస్ ఒక అత్యంత సారవంతమైన వ్యవసాయరాష్ట్రంగా ఉంది, అనేక పంటలను పండిస్తోంది, మరియు [[గోధుమ]], [[sorghum]]<ref>[http://www.sorghumgrowers.com/Sorghum%20101.html Sorghumgrowers.com]</ref> మరియు [[sunflower]] ఉత్ప్తతిలో దేశాన్ని అనేక సంవత్సరాలు ముందంజలో ఉంచింది.

== భూగోళ శాస్త్రం ==
కాన్సాస్ ఉత్తర సరిహద్దులో [[నెబ్రాస్క]] ఉంది; తూర్పున [[మిస్సౌరీ]]; దక్షిణాన [[ఓక్లహోమ]]; మరియు పశ్చిమాన [[కొలరాడో]] ఉన్నాయి. ఈ రాష్ట్రం [[105 కౌంటీలుగా]] [[628 నగరాలతో]] విభజనకాబడింది, మరియు ఇది [[పసిఫిక్]] మరియు [[అట్లాంటిక్]] మహాసముద్రాల నుండి [[సమానదూరం]]లో ఉంది. [[48 సన్నిహితమైన రాష్ట్రాలకు భౌగోళిక కేంద్రం]] [[లెబనాన్]] సమీపాన  [[స్మిత్ కౌంటీ]] వద్ద కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఉత్తర అమెరికా [[భూపరిమాణ కేంద్రం]] 1983 వరకూ [[ఒస్బోర్న్ కౌంటీ]]లో కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఈ బిందువును ఆనాటి వరకూ U.S.ప్రభుత్వం అందించిన ఉత్తర అమెరికా యెక్క అన్ని పటాలకు కేంద్ర సూచనగా ఉపయోగించబడేది. కాన్సాస్ భౌగోళిక కేంద్రం [[బార్టన్ కౌంటీ]]లో కేంద్రీకృతమై ఉంది.
=== భూగర్భ శాస్త్రము ===
కాన్సాస్ అథఃస్థితిలో సమాంతరం నుండి పశ్చిమం వైపుకు [[వాలుగా ఉన్న]] [[అవక్షేపశిల]]ల క్రమాన్ని కలిగి ఉంది. [[మిస్సిస్సిప్పియన్]], [[పెన్సిల్వేనియన్]] మరియు [[పెర్మియన్]] శిలలు రాష్ట్రం యెక్క తూర్పు మరియు దక్షిణ భాగాల అథఃస్థితిలో ఉన్నాయి.  రాష్ట్రం యెక్క పశ్చిమ భాగం పశ్చిమాన ఉన్న [[ఉద్ధరణకాబడిన]][[శిలా పర్వతాల]] యెక్క వినాశనం నుండి పొందిన [[టెర్షియరీ]] ద్వారా [[క్రెటేషియస్]]‌ను పశ్చిమాన కలిగి ఉంటుంది. రాష్ట్ర ఈశాన్య మూలలో [[ప్లేస్టోసీన్]]‌లో [[హిమనీనదనం]] ఉంటుంది మరియు ఇది [[హిమనీనద చలితద్రవ్యం]] మరియు [[లొయెస్]]‌తో కప్పబడి ఉంటుంది.

=== స్థలవర్ణన శాస్త్రం ===
రాష్ట్రంలో మూడింట రెండు పశ్చిమ భాగాలు సంయుక్త రాష్ట్రాల యెక్క [[గ్రేట్ సెంట్రల్ ప్లెయిన్]]‌లో ఉన్నాయి, ఇవి సాధారణంగా సమాంతరంగా లేదా తరంగాలవలె ఉపరితలాన్ని కలిగి ఉండగా తూర్పు మూడవ భాగం అనేక పర్వతాలను మరియు అడవులను కలిగి ఉంటుంది.  భూభాగం నిదానంగా తూర్పు నుండి పశ్చిమంకు పెరుగుతూ కనిపిస్తుంది; దాని ఉన్నతి పరిధులు {{convert|684|ft|m|us=on|abbr=on}} నుండి [[మోన్ట్గోమేరీ కౌంటీ]]లోని [[కాఫ్ఫేవిల్లె]] వద్దనున్న [[వెర్డిగ్రిస్ నది]] వెంట నుంచి {{convert|4039|ft|m|us=on|abbr=on}} [[మౌంట్ సన్‌ఫ్లవర్]] వరకూ [[వాల్లస్ కౌంటీ]]లోని కొలరాడో సరిహద్దు నుండి ఒక మైలు దూరం ఉంటాయి.  దేశంలో కాన్సాస్ బల్లపరుపుగా ఉన్న రాష్ట్రంగా ప్రముఖంగా నమ్మబడుతుంది, దీనిని ధృనపరుస్తూ 2003లోని అధ్యయనం <ref>[http://improbable.com/airchives/paperair/volume9/v9i3/kansas.html కాన్సాస్, పాన్‌కేక్ కన్నా సమాంతరంగా ఉంది]</ref> పేర్కొంటూ కాన్సాస్ నిజానికి "పాన్‌కేక్ కన్నా బల్లపరుపుగా" ఉంటుందని చెప్పబడింది.<ref>[http://www2.ljworld.com/news/2003/jul/27/holy_hotcakes_study/ అధ్యయనాల ప్రకారం కాన్సాస్ పాన్‌కేక్ కన్నా సమాంతరంగా ఉంది]</ref> దీనిని త్రోసిపుచ్చుతూ అనేక మంది శాస్త్రవేత్తలు కాన్సాస్ బల్లపరుపుగా ఉన్న 20వ మరియు 30వ రాష్ట్రంగా కొలమాన పద్ధతి ప్రకారం చెప్పారు.  దీని సగటు భూఉద్గమనం 2,000 అడుగులు, ఇది 36 రాష్ట్రాల కన్నా అధికంగా ఉంది.<ref>[http://www.geotimes.org/oct03/NN_pancake.html కాన్సాస్ పాన్‌కేక్ మీద ఫ్రాకాస్]</ref>

=== నదులు ===
[[దస్త్రం:Spring River 2006-07-03 2104.jpg|thumb|right|200px|స్ప్రింగ్ నది, కాన్సాస్]]
రాష్ట్రం యెక్క ఈశాన్య సరిహద్దును దాదాపు [[మిస్సౌరీ నది]]{{convert|75|mi|km|us=on|abbr=on}} ఆక్రమించి ఉంటుంది. [[కాన్సాస్ నది]] (స్థానికంగా దీనిని కా అని పిలుస్తారు) నిర్మాణం [[స్మోకి పర్వతం]] మరియు  [[రిపబ్లికన్]] సంగమంతో దాదాపుగా [[జంక్షన్ సిటీ]]గా పేరుగాంచిన చోట ఏర్పడుతుంది, ఇది మిస్సౌరీను  [[కాన్సాస్ సిటీ]] వద్ద రాష్ట్రంలో ఈశాన్యభాగంలో ప్రవహించిన తరువాత కలుపబడుతుంది{{convert|170|mi|km|us=on|abbr=on}}. [[ఆర్కాన్సాస్ నది]] ([[ఉచ్ఛరణ వ్యత్యాసంగా ఉంటుంది]]), [[కొలరాడో]] వద్ద లేచి వంకరగా దాదాపు  {{convert|500|mi|km|us=on|abbr=on}} రాష్ట్రం దక్షిణ మరియు పశ్చిమ భాగాలలో ప్రవహిస్తూ వెళుతుంది.  దాని ఉపనదులతో ఇది ([[లిటిల్ ఆర్కాన్సాస్]], [[నిన్నేస్కా]], వాల్‌నట్, [[కౌ క్రీక్]], [[సిమరోన్]], వెర్డిగ్రీస్, మరియు [[నియోషో]]) రాష్ట్రం యెక్క దక్షిణ కాలువ వ్యవస్థను ఏర్పరుస్తుంది. ఇతర ముఖ్య నదులలో [[సలైన్]] మరియు సోలోమోన్ నదులు, స్మోకి పర్వత నది ఉపనదులు ఉన్నాయి; [[బిగ్ బ్లూ]], [[డెలవేర్]], మరియు [[వాకరుస]], కాన్సాస్ నదిలోకి ప్రవహిస్తాయి; మరియు మిస్సౌరీ నది యెక్క ఉపనది [[మారైస్ దేస్ సిగ్నెస్]] ఉంది.

=== జాతీయ ఉద్యానవనాలు మరియు చారిత్రాత్మక ప్రదేశాలు ===
[[నేషనల్ పార్క్ సర్వీస్]] యెుక్క రక్షణలో ఉన్న ప్రాంతాలలో:<ref>{{cite web | title = Kansas | publisher = National Park Service | accessdate = 2008-07-15 | url = http://www.nps.gov/state/ks}}</ref>
* [[బ్రౌన్ v. బోర్డ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ నేషనల్ హిస్టారిక్ సైట్]] టొపేక 
* [[కాలిఫోర్నియా నేషనల్ హిస్టారిక్ ట్రైల్]]
* [[ఫోర్ట్ లార్న్డ్ నేషనల్ హిస్టారిక్ సైట్]]  [[లార్న్డ్]]
* [[ఫోర్ట్ స్కాట్ నేషనల్ హిస్టారిక్ సైట్]]
* [[లెవిస్ అండ్ క్లార్క్ నేషనల్ హిస్టారిక్ ట్రైల్]]
* [[నికోడెముస్ నేషనల్ హిస్టారిక్ సైట్]][[నికోడెముస్]]
* [[ఒరెగాన్ నేషనల్ హిస్టోరిక్ ట్రైల్]]
* [[పోనీ ఎక్స్‌ప్రెస్ నేషనల్ హిస్టోరిక్ ట్రైల్]]
* [[సాంటా ఫే నేషనల్ హిస్టారిక్ ట్రైల్]]
* [[టాల్‌గ్రాస్ ప్రైరీ నేషనల్ ప్రిజర్వ్]] [[స్ట్రాంగ్ సిటీ]] వద్ద ఉంది

=== వాతావరణం ===
కోపెన్ వాతావరణ వర్గీకరణ  ప్రకారం కాన్సాస్‌లో మూడురకాల వాతావరణ పరిస్థితులు ఉన్నాయి: అవి ఆర్ధ్ర ఖండాతర్గ శీతోష్ణస్థితి, అర్ధ-శుష్క సోపానం, మరియు ఆర్ధ్ర ఉప-అయనరేఖా శీతోష్ణస్థితి ఉన్నాయి.  రాష్ట్రంలో తూర్పున మూడింటిలో రెండొంతులు (ముఖ్యంగా ఈశాన్య భాగంలో ఉంటుంది) [[ఆర్ధ్ర ఖండాంతర శీతోష్ణస్థితి]] ఉండి, చల్లటి నుండి అతిచల్లని శీతాకాలాలు మరియు వేడి మరియు తరచుగా ఆర్ధ్ర వేసవిలు ఉంటాయి. వేసవిలో మరియు వసంత ఋతువులో అధికంగా వర్షం పడుతుంది.  రాష్ట్రం యెక్క పశ్చిమ మూడవ భాగం -  [[U.S. మార్గం 183]] కారిడార్ పశ్చిమవైపు [[అర్ధశుష్క]] [[సోపాన]] శీతోష్ణస్థితి ఉంటుంది. వేసవులు వేడిగా తరచుగా అమితమైన వేడిగా ఉంటాయి మరియు సాధారణంగా తక్కువ ఆర్ధ్రతను కలిగి ఉంటాయి. శీతాకాలాలు వేడి మరియు విపరీతమైన చల్లదనాల మధ్య అతిపెద్ద సవాళ్ళుగా ఉంటాయి.  పశ్చిమ ప్రాంతం ప్రతి సంవత్సరం సగటున దాదాపు 16 [[అంగుళాల]] (40&nbsp;సెమీ) వర్షాన్ని పొందుతుంది. శీతాకాలంలో [[చినూక్ గాలులు]] పశ్చిమ కాన్సాస్ అంతటనూ 80&nbsp;°F (27&nbsp;°C) పరిధిలో శీతాకాలంలో వేడిగా ఉంచుతుంది. సుదూరాన ఉన్న దక్షిణ-మధ్య మరియు ఆగ్నేయ భాగాలు ఆర్ధ్ర ఉప అయనరేఖ శీతోష్ణస్థితిని వేడితో, ఆర్ధ్రతో  ఉన్న వేసవులతో మరియు తేలికపాటి శీతాకాలాలతో ఇంకా రాష్ట్రంలోని ఇతర భాగాల కన్నా అధిక వర్షపాతంతో ఉంటాయి.  అన్ని ప్రాంతాలలో వర్షం కురవనప్పటికీ మూడు రకాల శీతోష్ణస్థితులను రాష్ట్రంలో చాలాభాగాలలో చూడవచ్చును, కరువులు మరియు పొడి మరియు ఆర్ధ్ర వాతావరణాల మధ్య మార్పులు సహజంగా ఉండి శీతాకాలాలో వేడి మరియు చల్లటి వాతావరణం సాధారణంగా ఉంటుంది.

వర్షపాతం సంవత్సరంలో రాష్ట్రం యెక్క ఆగ్నేయంలో 46&nbsp;అంగుళాల నుండి(1200&nbsp;మిమీ) నైరుతిలో 16&nbsp;అంగుళాల వరకూ  (400&nbsp;మిమీ) కురుస్తుంది. మంచుకురవడం దక్షిణ అంచులలో 5&nbsp;అంగుళాల (130&nbsp;మిమీ) పరిధి నుండి 35&nbsp;అంగుళాలు (900&nbsp;మిమీ) వాయువ్యప్రాంతంలో ఉంటుంది. మంచుకురవని రోజులు దక్షిణాన 200ల రోజులు ఉండగా నైరుతిలో 130 రోజుల వరకూ ఉంటాయి. అందుచే కాన్సాస్ మూలం ఆధారంగా 9వ లేదా 10వ సూర్యరశ్మిని అధికంగా పొందుతున్న రాష్ట్రంగా ఉంది. పశ్చిమ కాన్సాస్ సూర్యరశ్మి కాలిఫోర్నియా మరియు ఆరిజోన భాగాలలో లాగా ఉంటుంది.

రాష్ట్రమంతటా తరచుగా సూర్యరశ్మి ఉన్నప్పటికీ, అనేక గాలులకు లోబడి ఉన్న సరిహద్దు శీతోష్ణస్థితిలో ఉండటంవలన రాష్చ్రం అనేక బలమైన వరదలను ముఖ్యంగా వసంతఋతువులో ఎదుర్కుంటుంది.  ఈ వరదలలో చాలావరకూ [[సూపర్‌సెల్]] వరదలు అయ్యాయి. ఇవి తరచుగా [[టొర్నాడోలు]]గా వ్యాపిస్తాయి, తరచుగా [[F3]] బలంతో లేదా అధికంగా ఉంటాయి. [[నేషనల్ క్లయిమాటిక్ డేటా సెంటర్]] ప్రకారం, కాన్సాస్ లో టొర్నాడోలు [[టెక్సాస్]] కాకుండా మిగిలిన రాష్ట్రాల కన్నా అధికంగా ఉన్నట్టు చెప్పబడింది (జనవరి 1,1950 నుండి 31 అక్టోబర్ 2006 వరకు)  - [[ఓక్లహోమ]] కన్నా కూడా కొంచం అధికంగా ఉంది. ఇంకనూ [[అలబామా]] వెంట- ఏ రాష్ట్రంలో లేని విధంగా [[F5 టొర్నాడోలు]] కన్నా అధికంగా నమోదుకాబడినాయి. అవి అత్యంత శక్తివంతమైన టొర్నాండోలు.  కాన్సాస్ సంవత్సరానికి సగటున 50 టొర్నాండోలు ఎదుర్కుంటుంది.<ref name="Annual average number of tornadoes">[http://www.ncdc.noaa.gov/img/climate/research/tornado/small/avgt5304.gif NOAA నేషనల్ క్లైమాటిక్ డేటా సెంటర్], అక్టోబర్ 25, 2006న తిరిగి పొందబడింది.</ref>

NOAA ప్రకారం, కాన్సాస్‌లో అన్ని కాలాలలో నమోదయిన అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత 121&nbsp;°F (49.4&nbsp;°C) జూలై 24, 1936న,  [[ఆల్టన్]] సమీపంలో ఉంది, మరియు అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత -40&nbsp;°F (-40&nbsp;°C) ఫిహ్రవరి 13, 1905న, [[లెబనాన్]] సమీపంలో నమోదైనది.

కాన్సాస్ యెక్క అత్యధికం 121&nbsp;°F (49.4&nbsp;°C) [[ఉత్తర డకోటా]]తో ఐదవ రికార్డుస్థాయిలో నమోదుకాబడిన రాష్ట్ర స్థానంలో సమానంగా ఉంది, దీని ముందు [[కాలిఫోర్నియా]] (134&nbsp;°F/56.7&nbsp;°C), [[ఆరిజోన]] (128&nbsp;°F/53.3&nbsp;°C), [[నెవాడ]] (125&nbsp;°F/51.7&nbsp;°C), మరియు [[న్యూ మెక్సికో]] (122&nbsp;°F/50&nbsp;°C) ఉన్నాయి.

{| class="wikitable" "text-align:center;font-size:90%;"|
| colspan="13" style="text-align:center;font-size:120%;background:#E8EAFA;"|వివిధ మేరీల్యాండ్ నగరాల్లో నెలవారీ సాధారణ గరిష్ట మరియు కనిష్ట ఉష్ణోగ్రతలు
|-
! style="background: #E5AFAA; color: #000000" height="17" | City
! పోకడ="నేపధ్యం: #E5AFAA; రంగు:#000000;" | జనవరి
! style="background: #E5AFAA; color:#000000;" | Feb
! పోకడ="నేపధ్యం: #E5AFAA; రంగు:#000000;" | మార్చి
! style="background: #E5AFAA; color:#000000;" | Apr
! style="background: #E5AFAA; color:#000000;" | May
! పోకడ="నేపధ్యం: #E5AFAA; రంగు:#000000;" | జూన్
! style="background: #E5AFAA; color:#000000;" | Jul
! పోకడ="నేపధ్యం: #E5AFAA; రంగు:#000000;" | ఆగస్టు
! పోకడ="నేపధ్యం: #E5AFAA; రంగు:#000000;" | సెప్టెంబరు
! పోకడ="నేపధ్యం: #E5AFAA; రంగు:#000000;" | అక్టోబరు
! పోకడ="నేపధ్యం: #E5AFAA; రంగు:#000000;" | నవంబరు
! style="background: #E5AFAA; color:#000000;" | డిసెంబరు
|-
! style="background: #F8F3CA; color:#000000;" height="16;" | Concordia
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 36/17
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 43/22
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 54/31
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 64/41
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 74/52
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 85/62
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 91/67
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 80/56
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 68/44
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 51/30
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 40/21
|-
! style="background: #C5DFE1; color:#000000;" height="16;" | Dodge City
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
|-
! style="background: #F8F3CA; color:#000000;" height="16;" | Goodland
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 39/16
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 45/20
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 53/26
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 63/35
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 72/46
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 84/56
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 89/61
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 87/60
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 78/50
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 66/38
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 50/25
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 41/18
|-
! style="background: #C5DFE1; color:#000000;" height="16;" | Topeka
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
|-
! style="background: #F8F3CA; color:#000000;" height="16;" | Wichita
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 40/20
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 47/25
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 57/34
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 67/44
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 76/54
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 87/64
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 93/69
| పోకడ="text-align:center; నేపధ్యం: #C5DFE1; రంగు:#000000;" | 88/68
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 82/59
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 70/47
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 54/34
| style="text-align:center; background: #F8F3CA; color:#000000;" | 43/24
|-
| colspan = "13" style="text-align:center;font-size:90%;background:#E8EAFA;"|''[http://www.ustravelweather.com/weather-kansas/ ]'' 
|}

== చరిత్ర ==
{{Main|History of Kansas}}

వేల సంవత్సరాల వరకూ, కాన్సాస్‌గా ఉన్న ప్రస్తుత భూమిలో [[స్వదేశ అమెరికన్లు]] నివసించేవారు. ప్రస్తుత కాన్సాస్‌లో కాలు మోపిన మొదటి యురోపియన్ [[ఫ్రాన్సిస్కో వాస్కెజ్ డే కొరనాడో]], ఇతను ఈ ప్రాంతాన్ని 1541లో కనుగొన్నాడు.

1803లో, కాన్సాస్ యెక్క ఆధునిక భాగాన్ని సంయుక్త రాష్ట్రాలు [[లూసియానా కొనుగోలు]]లో భాగంగా రక్షించాయి. అయిననూ నైరుతి కాన్సాస్ భాగం ఇంకనూ స్పెయిన్, మెక్సికో మరియు రిపబ్లిక్ టెక్సాస్‌లో భాగంగా 1848లో [[మెక్సికన్-అమెరికన్ యుద్ధం]] ముగింపువరకూ ఉంది.  కాన్సాస్ 1812 నుండి 1821 వరకూ, [[మిస్సౌరీ ప్రాంతం]]లో భాగంగా ఉంది. [[సాంటా ఫే ట్రైల్]] 1821 నుండి 1880 వరకూ కాన్సాస్ అంతటా తిరిగారు, తయారైన ఉత్పత్తులను [[మిస్సౌరీ]] నుండి మరియు [[వెండి]] మరియు ఉన్నిని [[సాంటా ఫే, న్యూ మెక్సికో]] నుండి రవాణా చేసారు. శకటాల చక్రాల జాడలు ఇంకనూ పచ్చికబయళ్ళలో కనబడతాయి. 

1827లో, [[ఫోర్ట్ లీవెన్వర్త్]] భవిష్య రాష్ట్రంలో శ్వేతజాతీయుల యెక్క మొదటి శాశ్వత నివాసంగా అయ్యింది.  [[కాన్సాస్-నెబ్రాస్క శాసనం]] మే 30, 1854లో చట్టంగా మారి, [[నెబ్రాస్క]] మరియు కాన్సాస్ యెక్క [[U.S. ప్రాదేశిక ప్రాంతాలను]] స్థాపించింది మరియు శ్వేతజాతీయుల స్థిరనివాసంతో ఆ ప్రాంతాన్ని విస్తరింపచేసింది.  [[కాన్సాస్ ప్రాంత]] విస్తరణ ఖండాంతర విభజన వరకూ సాగింది మరియు ఇందులో ఉన్న ప్రాంతాలలో ప్రస్తుత [[డెన్వర్]], [[కొలరాడో స్ప్రింగ్స్]], మరియు [[ప్యుబ్లో]] ఉన్నాయి.
[[దస్త్రం:Battle of Lawrence.png|thumb|right|300px|లారెన్స్ మీద క్వాట్రిల్ దాడి, కాన్సాస్]]
మిస్సౌరీ మరియు [[ఆర్కాన్సాస్]] నివాసితులను కాన్సాస్ యెక్క తూర్పు భాగ సరిహద్దులో నివాసం కొరకు పంపబడినారు. ఈ నివాసితులు బానిసత్వానికి అనుగుణంగా ఓట్లను స్వీకరించడానికి ప్రయత్నాలు చేశారు. కాన్సాస్ ప్రాంతంలో అమెరికన్ల యెక్క ద్వితీయ స్థాయి నివాసితులు [[మస్సచుసెట్స్]]త నుండి వచ్చిన [[రద్దుకు అనుకూలురు]] మరియు ఇతర [[స్వతంత్ర రాష్ట్రీయులు]], వీరు పొరుగున ఉన్న మిస్సౌరీ నుండి బానిసత్వ విస్తరణను నియంత్రించే ప్రయత్నం చేశారు. ముందుగానే ఊహించిన [[అమెరికన్ పౌర యుద్ధం]]లో ఈ బలగాలు కొట్టుకున్నాయి, స్వల్పవివాదాలతో ఈ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించిన వారు ఈ ప్రాంతానికి [[బ్లీడింగ్(రక్తం ప్రవహిస్తున్న) కాన్సాస్]] అనే పేరును ఆర్జించారు. కాన్సాస్ బానిసత్వం-లేని రాష్ట్రంగా సంయుక్త రాష్ట్రాలకు జనవరి 29, 1861లో అందచేయబడింది, దీనితో యూనియన్లోకి ప్రవేశించిన 34వ రాష్ట్రంగా ఇది అయ్యింది. ఆ సమయానికి కాన్సాస్‌లో విధ్వంసం బాగా తగ్గింది.  అయిననూ పౌర యుద్ధ సమయంలో ఆగష్టు 21, 1863న, [[విల్లియం క్వాంట్రిల్]] అనేక వందలమంది మనుషులను లారెన్స్ మీద దాడికి నడిపించారు, వీరు దాదాపు నగరాన్ని అంతా నాశనం చేసి దాదాపు రెండు వందల మందిని చంపారు. 1995 నాటిదాకా [[ఓక్లహోమ సిటీ బాంబు దాడి]], క్వాడ్రిల్ దాడి అమెరికాలో [[స్వదేశ తీవ్రవాదం]] యెక్క అతినీచమైన ఘటనగా ఉంది.{{Citation needed|date=November 2007}} అతనిని పూర్తిగా సంప్రదాయ సమ్మేళనా సైనికదళం మరియు [[మిస్సౌరీ శాసనసభ]] చేత ఏర్పడిన పక్షపాతీయులు ఖండించారు. కమిషన్ కొరకు ఈ సంఘానికి అతను పెట్టుకున్న ఆర్జీని యుద్ధానికి ముందు ఉన్న అతని నేర చరిత్ర కారణంగా త్రోసివేయబడింది(జోన్స్, ''గ్రే ఘోస్ట్స్ అండ్ రెబెల్ రైడర్స్''  హాల్ట్ &amp; కో. 1956, p.&nbsp;76 చూడండి).

పౌర యుద్ధం తరువాత, అనేక మంది ప్రముఖులు గృహాలను కాన్సాస్‌లో నిర్మించారు. చాలామంది [[ఆఫ్రికన్ అమెరికన్లు]] కాన్సాస్‌లో స్థిరపడినారు ఎందుకంటే ఇది "[[జాన్ బ్రౌన్]]" భూమిగా ఉండడం, మరియు [[బెంజమిన్ "పాప్" సింగెల్టన్]] వంటి అనేక మంది రాష్ట్రంలో నల్లజాతీయుల కాలనీలను స్థాపించటం ఆరంభించారు. అదే సమయంలో, [[చిశోల్మ్ ట్రైల్]] ఆరంభించబడింది మరియు [[వైల్డ్ వెస్ట్]] శకం కాన్సాస్‌లో మొదలయ్యింది. [[వైల్డ్ బిల్ హికాక్]] డిప్యూటీ మార్షల్‌గా [[ఫోర్ట్ రిలే]] వద్ద మరియు మార్షల్‌గా  [[హేస్]] ఇంకా  [[అబిలేన్]] వద్ద ఉన్నారు. [[డాడ్జ్ సిటీ]] కూడా ఇంకొక క్రూరమైన కౌబాయ్ పట్టణం, మరియు [[బాట్ మాస్టర్సన్]] మరియు [[వ్యాట్ ఇయార్ప్]] ఇద్దరూ ఇక్కడ న్యాయ నిర్దేశకులుగా పనిచేశారు. ఒక్క సంవత్సరంలోనే, 8 మిలియన్ల పశువులను డాడ్జ్ నగరంలో టెక్సాస్ నుండి వెళ్ళే రైళ్ళలో తూర్పుకు రవాణా కాబడి డాడ్జ్ కు "క్వీన్ ఆఫ్ కౌటౌన్స్" పేరు సంపాదించి పెట్టింది.

కౌబాయ్‌లచే చేయబడిన విధ్వంసానికి సమాధానంగా ఫిబ్రవరి 19, 1881న రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా అన్ని [[మద్య పానీయాల]] నిషేదాన్ని అవలబించిన మొదటి U.S.రాష్ట్రం కాన్సాస్.

== జనాభా ==
{{USCensusPop
| 1860 = 107206
| 1870 = 364399
| 1880 = 996096
| 1890 = 1428108
| 1900 = 1470495
| 1910 = 1690949
| 1920 = 1769257
| 1930 = 1880999
| 1940 = 1801028
| 1950 = 1905299
| 1960 = 2178611
| 1970 = 2246578
| 1980 = 2363679
| 1990 = 2477574
| 2000 = 2688418
| estyear = 2009<ref name=09CenEst/>
| estimate = 2818747
}}
[[దస్త్రం:USA Kansas age pyramid.svg|thumb|150px|right|జానాభా సూచ్యాకరం]]
2007 నాటికి, కాన్సాస్‌లో అంచనాప్రకారం 2,775,997 మంది జనాభా ఉన్నారు, ఇది క్రితం సంవత్సరం కన్నా 20,180, లేదా ౦.7% పెరిగి ఉంది, మరియు 2000 నుండి 87,579, లేదా 3.3% పెరిగి ఉంది.<ref name="2007StateEst">[http://www.census.gov/popest/states/ రాష్ట్ర జనాభా అంచనాలు]. సంయుక్త రాష్ట్రాలు, ప్రాంతాలు మరియు రాష్ట్రాలు మరియు ప్యుర్టోరికో కొరకు జనాభా యెుక్క వార్షిక అంచనాలు: ఏప్రిల్ 1, 2000 నుండి జూలై 1, 2007 వరకు(NST-EST2007-01). U.S. సెన్సస్ బ్యూరో, జనాభా విభాగం. 2007-12-22న విడుదల కాబడింది. ఆరు సంవత్సరాల మార్పు  2000-07-01 నుండి 2007-07-01 వరకూ ఉంది.</ref> ఇందులో గత జనాభా లెక్కల నుండి సహజంగా పెరిగిన 93,899 ప్రజలు (అనగా 246,484 పుట్టుకల నుండి 152,585ల చావులు తీసివేయబడినాయి) మరియు రాష్ట్రం వెలుపలకు నికరంగా జరిగిన వలసల వల్ల తగ్గిపోయిన 20,742 మంది ప్రజలు ఉన్నారు. సంయుక్త రాష్ట్రాల వెలుపల నుండి [[అప్రవాసం]] వల్ల నికరంగా పెరిగిన 44,847 మంది ప్రజలు మరియు దేశంలోపల జరిగిన వలసల కారణంగా ఉత్పత్తి అయిన 65,589 మంది ప్రజల నికర నష్టం ఏర్పడ్డాయి.<ref name="2006StateEstComp">[http://www.census.gov/popest/states/ రాష్ట్ర జనాభా అంచనాలు]. కాన్సాస్ జనాభా తిరోగమిస్తున్న రేటులో పెరిగింది; సంఖ్య తగ్గిపోతూ
1992లో కాంగ్రెస్‌మెన్ 5 నుండి 4 వరకూ (కాంగ్రెషనల్ రీడిస్ట్రిక్టింగ్ ఆక్ట్, eff. 1992). సంయుక్త రాష్ట్రాల కొరకు జనాభా మార్పు యెుక్క అంశాల సంచితమైన అంచనాలు, ప్రాంతాలు మరియు రాష్ట్రాలు: ఏప్రిల్ 1, 2000 నుండి జూలై 1, 2006 వరకు(NST-EST2006-04). U.S. సెన్సస్ బ్యూరో, జనాభా విభాగం. 2006-12-22న విడుదల చేయబడింది.</ref> రాష్ట్ర జనసాంద్రత ఒక చదరపు మైలుకు 52.9 మంది ప్రజలు ఉన్నారు.<ref>{{cite book|title=The New York Times 2008 Almanac|author=edited by John W. Wright|year=2007|page=178}}</ref> కాన్సాస్ యెక్క [[జనాభా కేంద్రం]] [[ఛేజ్ కౌంటీ]]లోని {{Coord|38|27|N|96|32|W|region:US-KS_type:landmark}} వద్ద కేంద్రీకృతమై ఉంది, దాదాపుగా [[స్ట్రాంగ్ సిటీ]] యెక్క సంఘానికి ఉత్తరాన మూడు మైళ్ళ దూరంలో ఉంది.<ref>{{cite web | title = Population and Population Centers by State - 2000 | publisher = United States Census Bureau | accessdate = 2008-12-05 | url = http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt}}</ref>
{| align="center"
| {{US Demographics}}
|}

 2004 నాటికి, జనాభాలో విదేశంలో పుట్టిన 149,800 మంది చేర్చబడినారు(రాష్ట్ర జనాభాలో 5.5% మంది ఉన్నారు). రాష్ట్ర జనాభాలో 85%కు పైగా ఉన్న పది అతిపెద్ద వారసత్వ సంఘాలలో: [[జర్మన్]] (33.75%), [[ఐరిష్]] (14.4%), [[ఇంగ్లీష్]] (14.1%), [[అమెరికన్]] (7.5%), [[ఫ్రెంచ్]] (4.4%), [[స్కాట్చ్]] (4.2%), [[డచ్]] (2.5%), [[స్వీడిష్]] (2.4%), [[ఇటాలియన్]] (1.8%), మరియు [[పోలిష్]] (1.5%) ఉన్నారు.<ref>[http://www.census.gov/acs/www/Products/Profiles/Single/2003/ACS/Tabular/040/04000US202.htm కాన్సాస్ - సాంఘిక జనవిజ్ఞానాలు 2006]</ref> జర్మన్ పూర్వీకులు వాయువ్య ప్రాంతంలో ప్రధానంగా బలంగా ఉన్నారు, అయితే బ్రిటీష్ పూర్వీకులు మరియు ఇతర రాష్ట్రాల నుండి వచ్చిన శ్వేతజాతి అమెరికన్ల సంతతులు ప్రధానంగా ఆగ్నేయ భాగంలో అధికంగా ఉన్నారు.  నైరుతి భాగంలో మెక్సికన్లు నివసిస్తూ నిర్దిష్టమైన కౌంటీలలో సగానికన్నా అధికంగా ఉన్నారు. కాన్సాస్‌లోని అనేక మంది ఆఫ్రికన్ అమెరికన్లు [[ఎక్‌సో‌డస్టర్స్]] సంతతి వారు, పౌర యుద్ధం తరువాత నూతనంగా విముక్తి పొందిన నల్లజాతీయులు కాన్సాస్‌లో భూమి కొరకు దక్షిణానికి తరలి వచ్చారు.

=== మతం ===
2008 వైఖరుల సర్వే ప్రకారం{{Citation needed|date=May 2010}} కాన్సాస్ యెుక్క సాంప్రదాయ ఆకృతి క్రింది విధంగా ఉంది:

క్రిస్టియన్ – 86%

* ప్రొటెస్టంట్ – 51%
* రోమన్ కాథలిక్ – 29%
* బాప్టిస్ట్ – 22%
* [[యునైటెడ్ మెథడిస్ట్]] 16%
* [[ఎపిస్కో‌పాలియన్]]/[[ఆంగ్లికాన్]] 7%
* [[యునైటెడ్ చర్చ్ ఆఫ్ క్రైస్ట్]] 4%
* [[లేటర్ సైంట్స్]]/[[మోర్మన్స్]] 2%
* [[జెహోవాస్ విట్‌నెస్]] 2%
* లెక్కింపుకు రానివారు 1%
* ఇతర క్రిస్టియన్లు – 3%

ఏ మతానికి సంబంధించని వారు – 9%

'''[[యూదులు]]'''  2%

ఇతరులు 2%

స్వల్పం అయినప్పటికీ, కాన్సాస్ [[బహాయి]] సమాజం పశ్చిమ అర్థగోళంలో ప్రత్యేకంగా రెండవస్థానంలో ఉంది, ఇది 1897లో ఎంటర్‌ప్రైజ్, కాన్సాస్‌లో స్థాపించబడింది.<ref>గార్లింగ్టన్, విల్లియం. ''అమెరికాలో బహాయి విశ్వాసం.''  వెస్ట్ పోర్ట్, CT: ప్రాగెర్, 2005. [http://books.google.com/books?id=AzCV2jC35WsC&amp;pg=PA79&amp;dq=enterprise+kansas+baha%27i+1897&amp;cd=3#v=onepage&amp;q=enterprise%20kansas%20baha%27i%201897&amp;f=false 78-79.]</ref>

=== గ్రామాలను వదిలి వెళ్లి పోవడం ===
{{main article|Rural flight}}
{| align="right" style="margin:0px 0px 1em 1em;clear:right;text-align:right"
| {{Kansas urban pop chart}}
|}
కాన్సాస్ దేశంలో అతినిదానంగా పెరుగుతున్న రాష్ట్రాలలో ఒకటిగా ఉంది. [[గ్రామాల నుండి వలసల]]కు పేరొంది, గత కొద్ది దశాబ్దాలు గ్రామాల నుండి నగరాలకు వెళ్ళే వలస ఆకృతిని ఏర్పరిచింది.

ఈ మధ్య పాశ్చాత్య రాష్ట్రాలలోని నగరాలలో  89% 3,000 కన్నా తక్కువ ప్రజలతో మరియు వందలకొద్దీ నగరాలు  1,000 మంది కన్నా తక్కువను కలిగి ఉంది. ఒక కాన్సాస్ చరిత్రకారుడు డానియల్ C. ఫిట్జ్‌గెరాల్డ్ ప్రకారం కాన్సాస్ ఒక్కచోటే, 6,000 కన్నా ఎక్కువ [[దెయ్యాల పట్టణాలు]] మరియు క్షీణించిపోతున్న సమాజాలు ఉన్నాయి<ref>http://www.danielcfitzgerald.com/kansasextinctlocations.html</ref>.

అదే సమయంలో, జాన్సన్ కౌంటీలోని కొన్ని (కాన్సాస్ మహానగరం) సమాజాలు దేశంలో వేగవంతంగా పెరిగిన వాటిలో ఉన్నాయి. 

== ఆర్థిక వ్యవస్థ ==
ఆర్థిక విశ్లేషణా విభాగ అంచనా ప్రకారం 2008లో మొత్తం GDP $122.7 బిలియన్లు ఉండి సంయుక్త రాష్ట్రాలలో అత్యధిక GDP ఉన్న 32వ రాష్ట్రంగా అయ్యింది.<ref>[http://www.bea.gov/regional/gsp/ Bea.gov]; U.S. బ్యూరో ఆఫ్ ఎకనామిక్ అనాలిసిస్ (BEA)</ref> 2008లో తలసరి వ్యక్తిగత ఆదాయం $35,013 ఉంది. జనవరి 2010 నాటికి, రాష్ట్ర నిరుద్యోగ రేటు 6.4% ఉంది.<ref>[125] ^ Bls.gov; లోకల్ ఏరియా అన్ఎంప్లాయ్‌మెంట్ స్టాటిస్టిక్స్</ref>

రాష్ట్రం యెుక్క వ్యవసాయ ఉత్పత్తులలో [[పశువులు]], [[గొర్రెలు]], [[గోధుమ]], [[ధాన్యం]], [[సోయాబీన్స్]], [[పత్తి]], [[మగపందులు]], [[మొక్కజొన్న]], మరియు [[ఉప్పు]] ఉన్నాయి. తూర్పు కాన్సాస్ [[ధాన్యం పండించు తీరంలో]] భాగంగా ఉంది, ఇది మధ్య సంయుక్త రాష్ట్రాలలో అత్యధికంగా ధాన్యం ఉత్పత్తి చేసే ప్రాంతం. పరిశ్రమ ఉత్పత్తులలో రవాణా ఉపకరణాలు, వర్తక మరియు ప్రైవేటు విమానాలు, ఆహార ప్రక్రియ, ప్రచురణ, రసాయన ఉత్పత్తులు, యంత్రాలు, దుస్తులు, పెట్రోలియం మరియు గనుల త్రవ్వకం ఉన్నాయి. 

U.S. [[చమురు]] ఉత్పత్తిలో కాన్సాస్ 8వ స్థానంలో ఉంది. కాలక్రమేణా చమురు సంగ్రహం చాలా కష్టం అవ్వడంతో ఉత్పత్తి స్థిరంగా తిరోగమించింది. చమురు ధరలు 1999లో పడిపోవటంతో, చమురు ఉత్పత్తి కాన్సాస్‌లో నిలకడగా ఉంది, 2004లో సగటు నెలవారీ రేటు {{convert|2.8|Moilbbl|m3}} ఉంది.  [[ఇటీవల అధిక ధరలు]]  [[కార్బన్-డై-ఆక్సైడ్]]‌ను వేరు చేసే మరియు చమురును తిరిగి పొందే  ఇతర మెళుకువల ఖర్చు తగ్గించింది. 

కాన్సాస్ U.S.[[సహజ వాయువు]] ఉత్పత్తిలో 8వ స్థానంలో ఉంది.   [[హుగోటన్ నాచురల్ గ్యాస్ ఫీల్డ్]] యెుక్క క్రమమైన తొలగింపువల్ల 1990ల మధ్య నుండి ఉత్పత్తి తగ్గిపోయింది —ఓక్లహోమ మరియు టెక్సాస్ లోకి రాష్ట్రం యెుక్క అతిపెద్ద ఫీల్డ్ విస్తరించింది. 2004లో, హుగోటన్ గ్యాస్ ఫీల్డులలో నిదానమైన తరుగుదలలు మరియు పెరిగిన [[బొగ్గుగనుల మిథేన్]] ఉత్పత్తి పెరుగుదలలు మొత్తం తరుగుదలకు కొంత కారణమైనాయి. సగటు నెలవారీ ఉత్పత్తి 32 బిలియన్ల క్యూబిక్ అడుగులు ఉంది(0.9&nbsp;కిమీ³).

{| align="right"
| 
|-
|  style="text-align: right;"
| 
{| width="310px" align="right" style="background:#f9f9f9;border:1px #aaa solid;border-collapse:collapse"
! colspan="5" style="background:#ffdead"| అతిపెద్ద యజమానులు (2007 నాటికి)<ref>[http://www.kansascommerce.com/LinkClick.aspx?fileticket=Shi9fz2NWS0%3d&amp;tabid=72 కాన్సాస్ డేటా బుక్]</ref>
|-
! style="background:#e3e3e3"|వరుస
! style="background:#e3e3e3"|వ్యాపారం
! style="background:#e3e3e3"|ఉద్యోగులు
! style="background:#e3e3e3"|ప్రదేశం
! style="background:#e3e3e3"|పరిశ్రమ
|-
|  #1
|  [[స్ప్రింట్ నెక్‌స్టెల్tel]]
|  12,000
|  [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]]
|  టెలికమ్యూనికేషన్స్
|- style="background:#e3e3e3"
|  #2
| [[సెస్నా]]
|  11,300
|  [[విచిత]]
|  ఏవియేషన్
|-
|  #3
|  [[స్పిరిట్ ఏరోసిస్టంస్]]
|  10,900
|  [[విచిత]]
|  ఏవియేషన్
|- style="background:#e3e3e3"
|  #4
|  [[హాకర్ బీచ్‌క్రాఫ్ట్]] 
|  6,767
|  [[విచిత]]
|  ఏవియేషన్
|-
|  #5
|  [[ఏమ్బార్క్]]
|  3,800
|  [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]] 
|  టెలికమ్యూనికేషన్స్
|- style="background:#e3e3e3"
|  #6
|  [[బ్లాక్ &amp; వెట్చ్]]
|  3,800
|  [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]] 
|  ఇంజనీరింగ్
|-
|  #7
|  [[బోఇంగ్ IDS]]
|  3,005
|  [[విచిత]]
|  ఏవియేషన్
|- style="background:#e3e3e3"
|  #8
|  [[వ్యవసాయదారుల భీమా]]
|  3,000
|  [[ఒలాతే]]
|  భీమా
|-
|  #9
|  [[YRC ప్రపంచవ్యాప్తం]]
|  2,600
|  [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]] 
|  ట్రక్కింగ్
|- style="background:#e3e3e3"
|  #10
|  [[గర్మిన్ ఇంటర్నేషనల్]]
|  2,500
|  [[ఒలాతే]]
|  GPS టెక్నాలజీ 
|-
|  #11
|  [[బొంబార్డీర్ లేర్జెట్]]
|  2,250
|  [[విచిత]]
|  ఏవియేషన్
|- style="background:#e3e3e3"
|  #12
|  [[కోచ్ పరిశ్రమలు]]
|  2,000
|  [[విచిత]]
|  రసాయనాలు/వస్తువ్లు
|-
|  #13
|  [[స్చవాన్ ఫుడ్ కంపెనీ]]
|  2,000
|  [[సాలీనా]]
|  ఆహారం
|- style="background:#e3e3e3"
|  #14
|  [[సమిష్టి బ్రాండులు]]
|  1,700
|  [[టొపేక]] 
|  "దుస్తులు
|-
|  #15
|  [[బ్లూ క్రాస్ అండ్ బ్లూ షీల్డ్]]
|  1,603
|  [[టొపేక]]
|  భీమా
|}
|}
కాన్సాస్ ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా అధికంగా అంతరిక్ష పరిశ్రమ చేత భారీగా ప్రభావితమైనది.  అనేక అతిపెద్ద విమాన సంస్థలు సౌకర్యాల తయారీని విచిత మరియు కాన్సాస్ నగరంలో చేస్తున్నారు, ఇందులో  [[స్పిరిట్ ఏరోసిస్టంస్]], [[బోయింగ్]], [[సెస్నా]], [[లేర్జెట్]], మరియు [[హాకర్ బీచ్‌క్రాఫ్ట్]] (గతంలోని [[రేథాన్]]).

కాన్సాస్ లో ఉన్న అతిపెద్ద ప్రధానకార్యాలయాలలో [[స్ప్రింట్ నెక్‌స్టల్ కార్పరేషన్]] (ప్రపంచ ప్రధాన కార్యాలయం [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]] లో ఉంది), [[ఏమ్బార్క్]] (జాతీయ ప్రధాన కార్యాలయం [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]]  లో ఉంది), [[YRC వరల్డ్ వైడ్]] ([[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]]), [[గర్మిన్]] ([[ఒలాతే]]), [[పేలెస్ షూస్]] (జాతీయ ప్రధాన కార్యాలయం మరియు [[టొపేక]]లో అతిపెద్ద పంపిణీ సౌకర్యాలు), మరియు [[కోచ్ పరిశ్రమలు]] (జాతీయ ప్రధాన కార్యాలయం [[విచిత]]లో ఉంది).

=== పన్నులు ===

కాన్సాస్‌లో ఆదాయ పన్న లెక్కింపు కొరకు మూడు పరిధులను కలగి ఉంది, అవి 3.5% నుండి 6.45% మధ్యలో ఉన్నాయి. కాన్సాస్‌లో రాష్ట్ర అమ్మకపు పన్ను 5.3% ఉంది. కాన్సాస్‌లోని అనేక నగరాలు మరియు కౌంటీలు అదనపు స్థానిక పన్నును కలిగి ఉన్నాయి. 2001లోని [[ఆర్థికమాంద్యం]] (మార్చి –నవంబర్ 2001) సమయంలో కాకుండా నెలవారీ పన్నుల సేకరణ సమాంతరంగా ఉన్నాయి, తరువాత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి చెందడంతో సేకరణలు అధికమయ్యాయి మరియు రెండు రేట్ల పెరుగుదలలు ఏర్పరచబడినాయి.  2003 కొరకు మొత్తం అమ్మకపు పన్నులు $1.63 బిలియన్లు వసూలయ్యింది, అదే 1990తో పోలిస్తే $805.3 మిలియన్లు ఉంది.

ఆదాయ తరుగుదలకు కారణం ఆశించినదానికన్నా తక్కువగా పన్నులు సేకరించండం మరియు వ్యక్తిగత ఆదాయం మందగతిలో పెరగడం, తాకట్టుపెట్టిన ఋణం 1998లో $1.16 బిలియన్ల నుండి 2006లో $3.83 బిలియన్లకు పెరగడంతో 1998లో శాశ్వత పన్ను తగ్గింపు రాష్ట్రం యెుక్క ఋణస్థాయిలో గణనీయమైన వృద్ధికి కారణమైనది.  ఋణస్థాయిలో కొంత పెరుగుదల ఊహించబడింది ఎందుకంటే రాష్ట్రం దానియెుక్క 10-ఏళ్ళ సమగ్రమైన ట్రాన్సపోర్టేషన్   ప్రోగ్రాం 1999లో అమలుచేయబడింది. జూన్ 2004 నాటికి, [[మూడీ'స్ ఇన్వెస్టర్స్ సర్వీస్]] రాష్ట్రాన్ని తలసరి నికర పన్ను-సహకారం కొరకు 14వ శ్తానంలో ఉంచింది.  వ్యక్తిగత ఆదాయం యెుక్క శాతంగా, అది అన్ని రేటు కాబడిన రాష్ట్రాలకు 3.8%—మధ్యగత విలువ 2.5% కన్నా అధికంగా ఉంది మరియు 1992లో 1% కన్నా తక్కువగా విలువ పెరిగింది. ప్రతి ఆర్థిక సంవత్సర చివరికి కనీసం 7.5% ఖర్చుల నగదు నిల్వలను నిర్వహించవలసిందిగా రాష్ట్రం శాసనం చేయవలసిన అవసరం వచ్చింది, అయిననూ చట్టనిర్మాతలు ఆ నియమాన్ని అధికమించాలని కోరారు మరియు ఇటీవల బడ్జట్ ఒప్పందంలో అదే విధంగా చేశారు.

== రవాణా సౌకర్యాలు ==
[[దస్త్రం:I35Kansas.jpg|thumb|left|ఇంటర్‌స్టేట్ 35 కాన్సాస్ లోని రోజ్‌డేల్ లోకి ప్రవేశించింది.]]
[[దస్త్రం:National-atlas-kansas.PNG|thumb|300px|right|కాన్సాస్ రహదారి విధానం యెుక్క పటం ]]
[[దస్త్రం:Kansas license plate.jpg|thumb|ప్రస్తుత రాష్ట్ర అనుమతుల ఆకృతి, ఏప్రిల్ 2007లో పరిచయం చేయబడింది.]]
కాన్సాస్‌లో రెండు [[అంతరాష్ట్రీయ హైవేలు]] ఒక [[బెల్ట్ వే]]తో, రెండు  [[విడివిడి దారులు]], మరియు మూడు [[బైపాసుల]]తో సేవలు పొందుతోంది, మొత్తం {{convert|874|mi|km}} మార్గాలు ఉన్నాయి.  దేశంలోని అంతరాష్ట్రీయ మొదటి విభాగం [[I-70]]న [[టొపేక]] యెుక్క పశ్చిమాన నవంబర్ 14, 1956లో ఆరంభమయ్యింది. I-70 అనే అతిపెద్ద తూర్పు/పడమర దారి [[St. లూయిస్]] మరియు [[కాన్సాస్ నగరాలను, మిస్సౌరీ]]ని తూర్పులో, మరియు [[డెన్వెర్, కలోరాడో]]ను పశ్చిమంలో కలుపుతుంది. ఈ దారిలో ఉన్న నగరాలలో (తూర్పు నుండి పడమరకు) [[కాన్సాస్ నగరం]], [[లారెన్స్]], [[టొపేక]], [[జంక్షన్ సిటీ]], [[సాలీనా]], [[హేస్]], మరియు [[కోల్బి]] ఉన్నాయి. [[I-35]] అనే అతిపెద్ద ఉత్తర/దక్షిణ మార్గం [[డేస్ మొయిన్స్, ఐవా]]ను ఉత్తరంలో మరియు [[ఓక్లహోమ నగరం, ఓక్లహోమ]]ను దక్షిణంలో కలుపుతోంది. ఈ దారి వంట ఉన్న నగరాలలో(ఉత్తరం నుండి దక్షిణంకు) కాన్సాస్ నగరం (మరియు నగర వెలుపుల ప్రాంతాలు), [[అట్టావా]], [[ఎమ్పోరియా]], [[ఎల్ డోరాడో]], మరియు [[విచిత]] ఉన్నాయి.

శాఖలుగా ఉన్న దారులు రెండు అతిపెద్ద దారులను కలుపబడుతూ ఉన్నాయి. [[I-135]], ఉత్తర/దక్షిణ మార్గం, I-70ను సాలీనా వద్ద నుండి I-35ను విచిత వద్ద కలుపబడుతుంది. [[I-335]] అనే ఈశాన్య/ఆగ్నేయ మార్గం, I-70ను టొపేక వద్ద నుండి I-35 ఎమ్పోరియా వరకూ ఉంది. I-335 మరియు I-35 భాగలు మరియు I-70 [[కాన్సాస్ టర్నపైక్]]ను ఆకృతి చేస్తుంది. బైపాసులలో టొపేక చుట్టూ ఉన్న [[I-470]] మరియు విచిత చుట్టూ ఉన్న [[I-235]] ఉన్నాయి. [[I-435]] అనేది [[కాన్సాస్ నగర మహాపట్టణ ప్రాంతం]] చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం, అయితే [[I-635]] కాన్సాస్ నగరం, కాన్సాస్ ద్వారా ఉన్న బైపాస్.

US మార్గం 69 ఉత్తర మరియు దక్షిణ భాగాలయిన [[మిన్నెసోట]] నుండి [[టెక్సాస్]] వరకు ఉన్నాయి. కాన్సాస్ యెుక్క తూర్పు భాగం [[కాన్సాస్ నగర]] ప్రాంతం నుండి వెళ్ళే హైవే [[లూయిస్‌బర్గ్]], [[ఫోర్ట్ స్కాట్]], [[ఫ్రంటెనాక్]], [[పిట్స్‌బర్గ్]], మరియు [[ఓక్లహోమ]]లో ప్రవేశించే ముందు [[బాక్‌స్టర్ స్ప్రింగ్స్]] లోంచి వెళుతుంది.

దేశంలో [[కాలిఫోర్నియా]] తరువాత కాన్సాస్ హైవే విధానంలో రెండవ స్థానంలో ఉంది.  అధికంగా ఉన్న కౌంటీలు మరియు [[కౌంటీ సీట్లు]] (105) మరియు వాటన్నిటి మిళితం దీనికి కారణం అయ్యింది.

జనవరి 2004లో, [[కాన్సాస్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ట్రాన్‌స్పోర్టేషన్]] (KDOT) నూతన కాన్సాస్ [[511]] ప్రయాణికుల సమాచార సేవను ప్రకటించింది.<ref>{{Cite press release| publisher=Kansas Department of Transportation| date=2004-01-22| url=http://www.ksdot.org/archive/offtransinfo/News04/511_Release.htm| title=KDOT Launches New Traveler Information Service| accessdate=2006-07-14}}</ref> 511ను డైల్ చేయడంతో కాలర్లు రాష్ట్ర హైవే విధానం యెుక్క  రోడ్ల పరిస్థుతుల గురించి, నిర్మాణం, మూసివేతలు, రోడ్ల మళ్ళింపులు మరియు వాతావరణ పరిస్థితుల గురించి సమాచారం పొందుతారు. వాతావరణం మరియు రోడ్ల పరిస్థితి యెుక్క సమాచారం ప్రతి 15 నిమిషాలకు నవీకరణం చేయబడుతుంది.  కాన్సాస్‌లో విస్తారమైన మరియు సమర్ధమైన రవాణా విధానం దేశవ్యాప్త నిపుణుల నుండి ప్రశంసలను అందుకుంది, ఇందులో మాజీ [[న్యూ యార్క్ సిటీ మేయర్]], [[ఎడ్ కోచ్]] ఉన్నారు, ఈయన తరచుగా కాన్సాస్ రోడ్డుమార్గాలను ఉపయోగిస్తారు.{{Citation needed|date=August 2009}}

రాష్ట్రం యెుక్క ఏకైక వాణిజ్య విమానాశ్రయం [[విచిత మిడ్-కాంటినంట్ విమానాశ్రయం]], నగరం యెుక్క పశ్చిమ అంచు చివర [[US-54]] వెంట ఉంది. తూర్పు కాన్సాస్‌లోని అనేక మంది విమాన ప్రయాణికులు [[ప్లట్టే కౌంటీ, మిస్సౌరీ]]లో ఉన్న [[కాన్సాస్ సిటీ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్]] నుండి ప్రయాణిస్తారు. రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ ప్రాంతంలో ఉన్నవారు [[డెన్వర్ ఇంటర్నేషనల్ ఎయిర్పోర్ట్]] ను అధికంగా ఎంపిక చేసుకుంటారు. [[మాన్‌హాటన్]]‌లో ఉన్న [[మాన్‌హాటన్ రీజనల్ ఎయిర్పోర్ట్]] వర్తక విమానాలను ఆగష్టు 2009లో ఆరంభిస్తోంది, దానితో ఇది రాష్ట్రం యెుక్క రెండవ అతిపెద్ద వాణిజ్య విమానాశ్రయం అవుతుంది<ref>టెష్ట, అంతోనీ [http://www.kstatecollegian.com/podcast-1.610615/manhattan-community-and-campus-news/19.931118 ''మాన్హాటన్ ప్రాంతీయ విమానాశ్రయం డల్లాస్-ఫోర్ట్ వర్త్ అంతర్జాతీయంతో సంబంధం పెట్టుకుంది'' ] ది కాన్సాస్ స్టేట్ కాలేజియన్, ఏప్రిల్ 6, 2009న ప్రచురించబడింది, 2009-04-29న తిరిగి పొందబడింది</ref>.ప్రాంతాలను జతకలిపే విమానాలు చిన్న విమానాశ్రయాలు డాడ్జ్ సిటీ, గార్డెన్ సిటీ, గ్రేట్ బెండ్, హేస్, మరియు సాలీనా నుండి లభ్యమవుతున్నాయి. [[టొపేక, కాన్సాస్]]‌లోని [[ఫోర్‌బ్స్ ఫీల్డ్]] వాణిజ్య విమానాలను [[అల్లేగియంట్ ఎయిర్]] మీద అనేక సంవత్సరాలు 2007లో ఈ సేవను రద్దు చేసేవరకూ నిలకడగా ఉంచింది.

== చట్టం మరియు ప్రభుత్వం ==
=== రాష్ట్ర మరియు స్థానిక రాజకీయాలు ===
[[దస్త్రం:Kathleen Sebelius Secretary of Health and Human Services nomination.jpg|right|thumb|250px|ఆరోగ్య మరియు మానవ సేవల యెక్క కార్యదర్శిగా రాష్ట్రపతి బరాక్ ఒబామా ఇచ్చిన నామినేషన్‌ను సెబేలియస్ ఆమోదించింది.]]
{{See also|Government of Kansas|Political party strength in Kansas}}
రాష్ట్రం యెుక్క ఉన్నత అధికారులు [[డెమోక్రటిక్]] [[గవర్నర్]] [[మార్క్ పార్కిన్సన్]] ( ఏప్రిల్ 28, 2009 నాటికి) మరియు లెఫ్టనంట్ గవర్నర్ [[ట్రోయ్ ఫిండ్లె]] ఉన్నారు. ఇద్దర అధికారులు ఒకే టికెట్టు మీద నాలుగు సంవత్సరాల గడువుకు రెండుసార్లు వరుసగా ఎంపిక కాబడినారు.  [[కాథ్లీన్ సెబెలియస్]] బదులుగా పార్కిన్సన్ వచ్చారు, ఇతనిని రాష్ట్రపతి [[బరాక్ ఒబామా]][[ఆరోగ్య మరియు మానవ సేవల కార్యదర్శి]]గా నియమించారు. పార్కిన్సన్ అతనికున్న హక్కు ప్రకారం 2010లో ఎన్నిక కొరకు ఉత్తీర్ణులయ్యారు, అయిననూ ఆయన పూర్తి గడువు మొత్తం ఉండబోననే అభిప్రాయం బహిరంగంగా వెల్లడి చేశారు.  రాష్ట్రం యెుక్క [[అటార్నీ జనరల్]] డెమోక్రాట్ [[స్టీఫన్ సిక్స్]], మాజీ డగ్లస్ కౌంటీ జిల్లా న్యాయస్థానం యెుక్క న్యాయమూర్తి అయిన ఇతనిని ఈ స్థానం కొరకు నియమించారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యెుక్క [[శాసన శాఖ]] [[కాన్సాస్ శాశన నిర్మాణ శాఖ]].  [[ద్వివిధ]] శాసనసభలో [[కాన్సాస్ ప్రతినిధుల సంఘం]] 125 మంది సభ్యులతో రెండు సంవత్సరాల గడువును అందిస్తూ ఉంటుంది, మరియు [[కాన్సాస్ సెనేట్]] 40 మంది సభ్యులతో నాలుగు-సంవత్సరాల గడువును కలిగి ఉంటుంది. 

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యెుక్క [[న్యాయశాఖ]] మీద [[కాన్సాస్ ఉచ్ఛ న్యాయస్థానం]] అధికారం కలిగి ఉంటుంది. న్యాయస్థానంలో ఏడుగురు న్యాయమూర్తులు ఉంటారు, వీరిని [[మిస్సౌరీ ప్రణాళిక]] ద్వారా ఎంపిక చేస్తారు.

{{MetaSidebar|250px|#ffffaa|right|[[Kansas state symbols|State symbols]]
|
* '''[[State amphibian|Amphibian]]:''' [[Barred Tiger Salamander]]
* '''[[State animal|Animal]]:''' [[American Bison|Buffalo]]
* '''[[State fish|Fish]]:''' [[Channel Catfish]]
* '''[[List of U.S. state birds|Bird]]:''' [[Western Meadowlark]]
* '''[[State flower|Flower]]:''' [[Sunflower]]
* '''[[State insect|Insect]]:''' [[Western honey bee|European honey bee]]
* '''[[State motto|Motto]]:''' ''Ad astra per aspera'', or "To the stars through difficulties"
* '''[[State reptile|Reptile]]:''' Ornate [[Box Turtle]]
* '''[[State soil|Soil]]:''' [[Harney silt loam]]
* '''[[State song|Song]]:''' "[[Home on the Range (song)|Home on the Range]]"
* '''[[State tree|Tree]]:''' [[Populus sect. Aegiros|cottonwood]]
* '''[[State Seal|Seal]]:''' Symbols of [[Commerce]] (river, steamboat) and agriculture (farmer plowing) Adopted 1861
}}

కాన్సాస్ అభివృద్ధి చెందుతున్న రాష్ట్రంగా అనేక శాసన ప్రోత్సాహకాల్లో ముందంజవేసి ప్రసిద్ధి చెందింది—[[కార్మికుల నష్టపరిహారం]] (1910) మరియు [[సెక్యూరిటీల]] పరిశ్రమను (1911) నియంత్రించే విధానాన్ని మొదటిసారి నెలకొల్పిన మొదటి రాష్ట్రం.  కాన్సాస్ ఇంకనూ [[మహిళా అభిప్రాయం]]ను 1912లో అనుమతించింది, ఇది కావాలని సమాఖ్య రాజ్యాంగం సవరించిన దాదాపు దశాబ్దం ముందు ఇది జరిగింది. 1920లో [[U.S.రాజ్యాంగంకు చేసిన 19వ సవరణ]] యెుక్క అనుమోదం పొందేవరకూ అభిప్రాయం సమ్మతికి అన్ని రాష్ట్రాలు హామీని ఇవ్వలేదు.  [[కౌన్సిల్-మేనేజర్ ప్రభుత్వం]]ను [[ప్రపంచ యుద్ధం I]] తరువాత సంవత్సరాలలో అనేక అతిపెద్ద కాన్సాస్ నగరాలు అవలంబించాయి, అయితే అనేక అమెరికా నగరాలు [[రాజకీయ మెషీన్లు]] లేదా [[నిర్వహించబడిన నేరాలతో]] ముఖ్యంగా పొరుగున ఉన్న [[కాన్సాస్ నగరం, మిస్సౌరీ]]లోని [[పెండర్గాస్ట్ మెషీన్]] ద్వారా నడపబడ్డాయి. కాన్సాస్ ''[[టొపేకలోని బ్రౌన్ v. బోర్డు ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్|[[టొపేక]]లోని బ్రౌన్ v. బోర్డు ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్]]''  యెుక్క మధ్యలో ఉంది, 1954 సుప్రీం కోర్టు నిర్ణయం ప్రకారం U.S.అంతటా వర్ణవివక్షతతో వేరుచేయబడిన పాఠశాలలన్నీ నిషేధించింది.

[[ఫ్రాంక్లిన్ D. రూజ్‌వెల్ట్]] కు అతితక్కువగా రాజకీయ మద్ధతు ఇచ్చిన కొద్ద రాష్ట్రాలలో కాన్సాస్ ఒకటి, అతని నాలుగుసార్ల ప్రచారంలో కేవలం రెండుసార్లు మాత్రమే కాన్సాస్ నుండి గెలిచాడు. ఈ రాష్ట్రం [[వెండెల్ విల్ల్కీ]] మరియు [[థామస్ E.డెవే]]కు  1940 మరియు 1944లో వరుసగా మద్ధతును ఇచ్చింది. కాన్సాస్ అవలంబి రాష్ట్రపతి [[హారి S. ట్రుమాన్]] ఉన్నప్పటికీ 1948లో డేవీకి మద్ధతును ఇచ్చారు, ఇతను  [[స్వతంత్ర మిస్సౌరీ]]కి చెందినవాడు, ఇది కాన్సాస్-మిస్సౌరీ రాష్ట్ర-మార్గం నుండి దాదాపు 15 మైళ్ళ దూరంలో తూర్పువైపున ఉంది. 

గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా, కాన్సాస్ దేశం యెుక్క మిగిలిన భాగాలకన్నా ఎక్కువ సాంఘిక సాంప్రదాయికంగా నిలిచివుంది.  1990లు [[అబార్షన్]] మీద నూతన నియంత్రణలను, [[డాన్ గ్లిక్మాన్]] తో సహా ప్రముఖ డెమోక్రాట్ల పరాజయం, మరియు రాష్ట్ర శిక్షణా ప్రమాణాల నుండి [[పరిణామం]]ను తొలగించే [[కాన్సాస్ స్టేట్ బోర్డు ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ యెుక్క]] 1999 నిర్ణయం, ఈ నిర్ణయాన్ని తరువాత తలక్రిందులు చేయబడింది.<ref>లాస్ ఏంజిల్స్ టైమ్స్. [http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/923599751.html?dids=923599751:923599751&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=Nov+9%2C+2005&amp;author=Nicholas+Riccardi&amp;pub=Los+Angeles+Times&amp;edition=&amp;startpage=A.14&amp;desc=THE+NATION కాన్సాస్ పాఠశాల సంఘం పరిణామ సందేహపరులకు మద్ధతును ఇచ్చింది ]</ref> 2005లో, ఓటర్లు [[ఒకే లింగానికి చెందినవారు వివాహం]] చేసుకోవటాన్ని నిషేధించే రాజ్యాంగ సవరణను ఆమోదించారు. తరువాత సంవత్సరం, వివాహానికి కనీస వయస్సు 15 సంవత్సరాలుగా రాష్ట్రం ఒక శాసనాన్ని జారీ చేసింది.<ref>[http://www.azcentral.com/offbeat/articles/0505MarriageAge05-ON.html Azcentral.com]</ref> 2008లో, గవర్నరు సెబెలియస్ కాన్సాస్‌లో నూతన బొగ్గు-మంటల శక్తి ఉత్పాదక ప్లాంటుల యెుక్క నిర్మాణం కొరకు అనుమతులను త్రోసిపుచ్చింది, మరియు తెలుపుతూ: "గ్రీను హౌసుల వాయువులు వాతావరణ మార్పుకు దోహదమవుతాయి. వ్యవసాయ ఆధార రాష్ట్రంగా, కాన్సాస్ ముఖ్యంగా దీనికి విరుద్ధంగా ఉంది. అందుచే, కలుషితాలను తగ్గించడం ద్వారా మన రాష్ట్రానికి స్వల్పకాలానికే కాకుండా రాబోయే కాన్సాస్ తరాలకి కూడా ప్రయోజనం చేకూరిస్తుంది." <ref>[http://www.ens-newswire.com/ens/mar2008/2008-03-21-01.asp కాన్సాస్ గవర్నరు రెండు బొగ్గు ద్వారా శక్తి జనించే శక్తి ఉత్పాదక ప్లాంటులను తిరస్కరించారు]</ref> అయిననూ, దాని తరువాత కొద్దికాలానికి మార్క్ పార్కిన్సన్ 2009లో సెబెలియస్ రాజీనామా తరువాత గవర్నర్ అయ్యారు, పార్కిన్సన్ బొగ్గు-మంటల ప్లాంటు యెుక్క నిర్మాణంను అనుమతిస్తూ ఒక రాజీ ప్రణాళికను ప్రకటించారు.

=== సమాఖ్య రాజకీయాలు ===
{{See also|U.S. Congressional Delegations from Kansas}}
[[కాంగ్రెస్ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్]] కు ప్రస్తుత రాష్ట్ర ప్రాతినిధ్యంలో [[టొపేక]] యెుక్క [[రిపబ్లికన్]] సెనేటర్లు [[సామ్ బ్రౌన్‌బ్యాక్]] మరియు [[డాడ్జ్ సిటీ]] యెుక్క [[పాట్ రాబర్ట్స్]] ఇంకా [[హేస్]]([[జిల్లా 1]]) యెుక్క [[జెర్రీ మోరన్]] (R), [[టొపేక]]([[జిల్లా 2]]) యెుక్క [[లిన్ జెంకిన్స్]] (R), [[లెనెక్సా]] ([[జిల్లా 3]](D)) యెుక్క [[డెన్నిస్ మూరే]], మరియు [[గొడ్దార్డ్]] ([[జిల్లా 4]]) యెుక్క [[టోడ్ టియార్ట్]] (R) ప్రతినిధులు ఉన్నారు.

చారిత్రకంగా, కాన్సాస్ ప్రాదేశిక ప్రాంతంలో బానిసత్వాన్ని విస్తరణను వ్యతిరేకించిన ఉద్యమం నుండి రిపబ్లికన్ పార్టీ ఏర్పడిన [[ఆంటెబెలియం]] కాలం నుండి కాన్సాస్ శక్తివంతమైన గణతంత్ర రాష్ట్రం. కాన్సాస్ 1932ల ఎన్నిక వరకూ U.S. సెనేట్‌కు డెమోక్రాట్‌ను ఎంపిక చేయలేదు, [[తీవ్ర మాంద్యం]] యెుక్క సమయంలో మొదటిసారి రాష్ట్రపతి గడువుకు [[ఫ్రాంక్లిన్ D. రూజ్‌వెల్ట్]] గెలిచారు. ఇది ఒక రాష్ట్రంలో సెనేట్ కొరకు రెండు పార్టీలు చాలా కాలం పరాజయంను పొందారు.  సెనేటర్ [[సామ్ బ్రౌన్‌బాక్]] 2008లో రాష్ట్రపతి కొరకు నామినేషన్‌ను రిపబ్లికన్ పార్టీ కొరకు అభ్యర్థిగా ఉన్నారు.    బ్రౌన్‌బాక్ తెలుపుతూ అతను 2010లో జరిగే పునఃఎన్నికలలో అభ్యర్థిగా ఉండబోనని ప్రకటించారు. 

రిపబ్లికన్లు కాని రాష్ట్రపతి అభ్యర్థులకు కాన్సాస్ ఓటు మద్ధతును ఇచ్చిన ప్రముఖులలో [[జేమ్స్ వీవర్]] మరియు డెమోక్రాట్లు [[వుడ్రో విల్సన్]], ఫ్రాంక్లిన్ రూజ్‌వెల్ట్ (రెండుసార్లు), మరియు [[లిండాన్ జాన్‌సన్]] ఉన్నారు. 2004లో, [[జార్జ్ W. బుష్]] రాష్ట్రం యెుక్క ఆరు నియోజక ఓట్లను 62% ఓట్లతో 25 శాతం పాయింట్ల గరిష్ట మెజారిటీతో గెలిచింది.  డెమోక్రాట్ [[జాన్ కెర్రీ]]ని ఆ ఎన్నికలలో మద్ధతును ఇచ్చిన రెండు కౌంటీలలో [[కాన్సాస్ సిటీ]]లోని [[వ్యాన్‌డోట్టే]], మరియు కాన్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం ఉన్న [[లారెన్స్]] లోని [[డగ్లస్]] ఉన్నాయి. 2008 ఎన్నిక కూడా అదే విధమైన ఫలితాలను తీసుకొనివచ్చి [[జాన్ మక్‌కెయిన్]] రాష్ట్రంలో 57% ఓట్లతో గెలుపొందారు.  డగ్లస్ (64% ఒబామా, 34% మక్‌కెయిన్), వ్యాన్‌డోట్టే  (70% ఒబామా, 29% మక్‌కెయిన్ ), మరియు [[క్రాఫోర్డ్ కౌంటీ]] (49% ఒబామా, 48% మక్‌కెయిన్) మాత్రమే రాష్ట్రపతి [[బరాక్ ఒబామా]]కు మద్ధతును ఇచ్చిన కౌంటీలు.<ref>[http://www.cnn.com/ELECTION/2008/results/individual/#mapPKS 2008 ఎన్నికల ఫలితాలు - కాన్సాస్]</ref>

=== రాష్ట్ర శాసనం ===
:{{See also|Alcohol laws of Kansas}}
[[చట్టపరంగా మద్యపానం సేవించే వయసు]] కాన్సాస్‌లో 21 సంవత్సరాలు. రాష్ట్ర రిటైల్ అమ్మకపు పన్నుకు లోబడి, 10% మద్యపాన పన్నును అనుమతి పొందిన ప్రదేశాలలో వినియోగించబడే దానిమీద సేకరించబడింది మరియు రిటైల్ కొనుగోళ్ళ మీద 8% మద్య అమలు పన్నును స్వీకరించబడింది. [[ధాన్యపు]] [[బార్లీ పానీయం]] (దీనిని [[3.2 సారాయి]] అని కూడా పిలుస్తారు)ను 1937లో చట్టసమ్మతం చేశారు, [[రాష్ట్ర రాజ్యాంగం]] 1948లో సవరణ చేసేవరకూ మద్యపానం యెుక్క మొదటి  [[నిషేద]] అనంతర చట్టబద్ధత జరగలేదు. తరువాత సంవత్సరం [[శాసననిర్మాణశాఖ]] మద్యపాన నియంత్రణ చట్టంను అమలుచేసింది, ఇది నియంత్రించే, అనుమతిని ఇచ్చే, మరియు పన్ను వేసే విధానాన్ని ఏర్పరచింది మరియు ఆల్కహాలిక్ బెవరేజ్ కంట్రోల్ (ABC)ను చట్ట అమలు కొరకు ఏర్పరచబడింది.  బార్లీ ధాన్యాల పానీయాలను నియంత్రించే అధికారం నగరాలలోను మరియు కౌంటీలలోను మిగిలివుంది.  మద్యపాన సేవనంను 1986లో రాష్ట్ర రాజ్యాంగం సవరణను ఆమోదించే వరకూ మరియు తరువాత సంవత్సరం అదనపు శాసనం జారీ చేసేవరకూ చట్టసమ్మతం కాలేదు.  నవంబర్ 2006 నాటికి, కాన్సాస్ ఇంకనూ 29 [[మద్యపానం అనుమతించని కౌంటీలను]] మరియు ఏవిధమైన ఆహరాన్ని అందచాయకుండా కేవలం మద్యపానంను అందించే 17 కౌంటీలను కలిగి ఉంది.<ref>{{Cite web| url=http://www.ksrevenue.org/abcsupplierinfo.htm| title=Liquor Licensee and Supplier Information| publisher=Alcoholic Beverage Control, Kansas Department of Revenue| accessdate=2007-01-18}}</ref> ఈనాడు రాష్ట్రం 2600 మద్యపు మరియు 4000 బార్లీ ధాన్య పానీయాల అనుమతులను కలిగి ఉంది.<ref>{{Cite web| url=http://www.ksrevenue.org/abchistory.htm| title=History of Alcoholic Beverages in Kansas| publisher=Alcoholic Beverage Control, Kansas Department of Revenue| year=2000| accessdate=2007-01-18}}</ref>

== ముఖ్య నగరాలు మరియు పట్టణాలు ==
{{See also|List of cities in Kansas}}
{| class="wikitable" align="right" style="clear:right;margin-left:1em"
|+<td>'''కనీస జనాభా 15,000 ఉన్న నగరాలు''' </td>
|-
! 
!నగరం
!జనాభా
!వృద్ధి రేటు**
!మెట్రో ప్రాంతం
|-
| 1
| [[విచిత]]
|  align="right"|366,046
|  align="center"|0.49%
| విచిత
|-
| 2
| [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]] 
|  align="right"|171,231
|  align="center"|1.71%
| [[కాన్సాస్ సిటీ, MO]]-KS
|-
| 3
| [[కాన్సాస్ సిటీ]] 
|  align="right"|142,562
|  align="center"|-0.36%
| కాన్సాస్ సిటీ
|-
| ౪
| [[టొపేక]] 
|  align="right"|123,446
|  align="center"|0.00%
| టొపేక
|-
| 5
| [[ఒలాతే]]
|  align="right"|119,993
|  align="center"|3.48%
| కాన్సాస్ సిటీ 
|-
| 6
| [[లారెన్స్]]
|  align="right"|90,520
|  align="center"|1.55%
| లారెన్స్
|-
| ౭
| [[షానీ]]
|  align="right"|60,954
|  align="center"|3.17%
| కాన్సాస్ సిటీ
|-
| 8
| [[మాన్హాటన్]]
|  align="right"|52,284
|  align="center"|1.79%
|  మాన్హాటన్
|-
| 9
| [[లెనెక్సా]]
|  align="right"|46,822
|  align="center"|2.00%
| కాన్సాస్ సిటీ
|-
| 10
| [[సాలీనా]]
|  align="right"|46,483
|  align="center"|0.19%
|  ‡
|-
| 11
| [[హచిన్సన్]]
|  align="right"|40,889
|  align="center"|-0.28%
|  ‡
|-
| 12
| [[లీవెన్వర్త్]]
|  align="right"|34,729
|  align="center"|-0.26%
| కాన్సాస్ సిటీ 
|-
| 13
| [[లీఉడ్]]
|  align="right"|31,342
|  align="center"|1.60%
| కాన్సాస్ సిటీ 
|-
| 14
| [[గార్డెన్ సిటీ]]
|  align="right"|28,557
|  align="center"|-0.02%
|  ‡
|-
| 15
| [[ఏమ్పోరియా]]
|  align="right"|26,380
|  align="center"|-0.21%
|  ‡
|-
| 16
| [[డాడ్జ్ సిటీ]]
|  align="right"|25,689
|  align="center"|0.21%
|  ‡
|-
| 17
| [[డెర్బి]]
|  align="right"|22,517
|  align="center"|2.85%
| విచిత
|-
| 18
| [[ప్రైరీ విలేజ్]]
|  align="right"|22,072
|  align="center"|-0.33%
| కాన్సాస్ సిటీ 
|-
| 19
| [[జంక్షన్ సిటీ]] 
|  align="right"|20,671
|  align="center"|1.16%
| మాన్హాటన్
|-
| 20
| [[హేస్]]
|  align="right"|20,368
|  align="center"|0.21%
|  ‡
|-
| 21
| [[లిబరల్]]
|  align="right"|20,074
|  align="center"|0.24%
|  ‡
|-
| 22
| [[పిట్స్‌బర్గ్]]
|  align="right"|19,649
|  align="center"|0.25%
|  ‡
|-
| 23
| [[న్యూటన్]]
|  align="right"|18,133
|  align="center"|0.26%
| విచిత
|-
| 24
| [[గార్డ్నర్]]
|  align="right"|17,462
|  align="center"|10.01%
| కాన్సాస్ సిటీ 
|-
| 25
| [[గ్రేట్ బెండ్]] 
|  align="right"|15,564
|  align="center"|0.18%
|  ‡
|-
|  colspan="5"|*జూలై 1, 2008<ref name="2008SubEst">[http://www.census.gov/popest/cities/files/SUB-EST2008-ALMO.csv 2008 US జనాభా లెక్కల అంచనాలు]</ref>నాటికి అంచనా<br />**అంచనా ప్రకారం వార్షిక వృద్ధి 2000–2008<br />‡[[మహానగర ప్రాంతం]]
|}

కాన్సాస్‌లో 627 [[నమోదుకాబడింది]]. చట్టబద్ధ శాసనం ప్రకారం, [[నగరాలను]] మూడు తరగతులుగా విభజించబడింది, దీనిని "పరిగణన యెుక్క ఏదైనా [[జనాభా గణాంకాల]]" ద్వారా పొందిన [[జనాభా]]తో లెక్కించబడింది. మూజవ తరగతికి చెందిన నగరంలో జనాభా 5,000 కన్నా తక్కువ ఉండేది, కానీ నగరాలు 2,000ల కన్నా ఎక్కువ జనాభా ఉన్న నగరాలు రెండవ తరగతి నగరంగా నమోదుకాబడవచ్చు.  25,000 కన్నా తక్కువ జనాభాతో రెండవ తరగతి నగరాలు పరిమితమైనాయి, మరియు జనాభా 15,000 కన్నా ఎక్కువ ఉన్నప్పుడు మొదటి తరగతి నగరంగా అయ్యింది. మొదటి మరియు రెండవ తరగతి నగరాలు ఏదైనా [[పట్టణవాసం]]కు స్వతంత్రంగా ఉంటాయి మరియు అవి పట్టణవాస ప్రాంతంలో చేర్చబడవు. 

=== ఈశాన్య కాన్సాస్ ===
రాష్ట్రం యెుక్క ఈశాన్య భాగం, తూర్పు సరిహద్దు నుండి [[జంక్షన్ సిటీ]] వైపుకు మరియు నెబ్రాస్క సరిహద్దు నుండి దక్షిణ జాన్సన్ కౌంటీ వరకు విస్తరించి ఉంది, ఇది గొప్పదైన చరిత్రను కలిగి కాన్సాస్ సిటీ (కాన్సాస్ భాగం), లారెన్స్, మరియు టొపేక [[మహానగర ప్రాంతం]]లో 1.5 మిలియన్ల కన్నా అధికంగా ప్రజలకు నివాసాన్ని అందిస్తోంది. [[కాన్సాస్ సిటీ మహానగర ప్రాంతం]]లో, [[జాన్సన్ కౌంటీ]]లోని నగరాలు వేగవంతంగా పెరుగుతున్న జనాభాలను కలిగి ఉన్నాయి మరియు రాష్ట్రం ఇంకా మొత్తం దేశంలో అత్యధిక మధ్యగత రాబడులను కలిగి ఉంది.  [[ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్]] ఇటీవల నగరం 1960లో ఏర్పడింది, అత్యధిక జనాభాను కలిగి కౌంటీలో అతిపెద్ద ప్రాంతంగా ఉంది. ఇది [[జాన్సన్ కౌంటీ కమ్యూనిటీ కాలేజీ]]కి స్థానంగా ఉంది, రాష్ట్రం యెుక్క అతిపెద్ద [[కమ్యూనిటీ కళాశాల]]ను కలిగి ఉంది, మరియు [[స్ప్రింట్ నెక్స్‌టెల్]] యెుక్క కార్పరేట్ ఆవరణను కలిగి ఉంది, ఇది మెట్రోప్రాంతంలో అతిపెద్ద ప్రైవేటు యాజమాన్యంను కలిగివుంది.  2006లో నగరం అమెరికాలో నివసించటానికి 6వ ఉత్తమ ప్రదేశంగా స్థానాన్ని ఇచ్చారు; పొరుగున ఉన్న నగరం  [[ఒలాతే]] 13వ స్థానంలో ఉంది.<ref>{{Cite web| url=http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bplive/2006/top100/| title=Best places to live 2006| publisher=MONEY Magazine| accessdate=2006-12-09}}</ref> ఒలాతే [[కౌంటీ సీటు]]ను కలిగివుంది మరియు [[జాన్సన్ కౌంటీ అధికారిక విమానాశ్రయం]]కు స్థావంరంగా ఉంది. ఒలాతే యెుక్క నగరాలు, [[షానీ]], మరియు [[గార్డ్నర్]] నగరం యెుక్క అతివేగవంతమైన జనాభాను కలిగివుంది.  ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్, [[లెనెక్సా]], ఒలాతే, మరియు గార్డ్నర్ కూడా ప్రముఖంగా ఉన్నాయి ఎందుకంటే [[సాంటా ఫే ట్రైల్]] యెుక్క మాజీ మార్గం వెంట ఉంది. కనీసం వెయ్యిమంది నివాసితులు ఉన్న నగరాలలో, [[మిషన్ హిల్స్]] రాష్ట్రంలో అత్యధిక మధ్యగత ఆదాయం ఉన్న నగరంగా ఉంది.

ఉన్నత విద్యల యెుక్క అనేక సంస్థలు ఈశాన్య కాన్సాస్‌లో ఉన్నాయి, ఇందులో బాల్డ్విన్ సిటీలోని [[బేకర్ విశ్వవిద్యాలయం]] (రాష్ట్రంలో అతిపురాతనమై విశ్వవిద్యాలయం), ఒలాతేలోని [[మిడ్అమెరికా నజారెన్ విశ్వవిద్యాలయం]],  [[అట్టావా విశ్వవిద్యాలయం]] అట్టావాలో మరియు ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్ లో, కాన్సాస్ సిటీ కాన్సాస్ కమ్యూనిటీ కాలేజ్ మరియు  కాన్సాస్ సిటీలోని KU మెడికల్ సెంటర్, మరియు ఓవర్‌ల్యాండ్ పార్క్ లోని KU ఎడ్వర్డ్స్ ఆవరణ ఉన్నాయి. పశ్చిమ దిశలో ఒక గంట కన్నా తక్కువ ప్రయాణిస్తే రాష్ట్రంలోని అతిపెద్ద ప్రజా [[విశ్వవిద్యాలయ]] మయిన [[యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాన్సాస్]], [[హాస్కేల్ ఇండియన్ నేషన్స్ యూనివర్సిటీ]]లను [[లారెన్స్]] లో కలిగి ఉంది.

ఉత్తరాన, [[కాన్సాస్ సిటీ, కాన్సాస్]] రెండవ అతిపెద్ద భూభాగాలను రాష్ట్రంలో కలిగి ఉండి విభిన్నమైన స్వజాతీయ పొరుగువారిని కలిగి ఉంది. ఇక్కడ ఉన్న ఆకర్షణీయాలలో [[కాన్సాస్ స్పీడ్వే]], [[కాన్సాస్ సిటీ T-బోన్స్]] మరియు [[ది లెజండ్స్ అట్ విలేజ్ వెస్ట్]] రిటైల్ మరియు ఎంటర్‌టైన్మెంట్ సెంటర్ ఉన్నాయి. ఇంకొంచం పైన [[మిస్సౌరీ నది]], [[లాన్సింగ్]] నగరం రాష్ట్రం యెుక్క మొదటి అత్యధిక భద్రత ఉన్న కారాగారం ఉన్నాయి. చారిత్రాత్మక [[లీవెన్వర్త్]] 1854లో స్థాపించబడింది, ఇది కాన్సాస్‌లో మొదట పరిణామం చెందిన నగరం. నగర ఉత్తరాన, [[మిస్సిస్సిప్పి నది]] పశ్చిమాన ఉన్న [[ఫోర్ట్ లీవెన్వర్త్]] పురాతనమైన సైనికదళ స్థావరం.   [[అచిసన్]] నగరం రాష్ట్రంలోని ఆరంభ వాణిజ్య కేంద్రం మరియు [[అమెలియా ఇయర్‌హార్ట్]] యెుక్క జన్మస్థలంగా పేరొందింది.

పశ్చిమాన, టొపేక మహానగర ప్రాంతంలో పావు మిలియన్ల దాకా ప్రజలు నివసిస్తారు. [[టొపేక]] రాష్ట్ర [[రాజధాని]] మరియు [[వాష్‌బర్న్ విశ్వవిద్యాలయం]] కేంద్రంగా ఉంది. [[కాన్సాస్ నదీ]] తీరాన పాత [[ఒరెగాన్ Trail]] వద్ద నిర్మించారు, ఈ చారిత్రాత్మక నగరం అనేక జాతీయ నమోదుకాబడిన చారిత్రాత్మక ప్రదేశాలను కలిగి ఉంది. మరింత పశ్చిమ వెంట [[ఇంటర్‌స్టేట్ 70]] మరియు కాన్సాస్ నది దానియెుక్క చారిత్రాత్మక సున్నపురాయితో మరియు ఇటుకల భవంతులతో [[జంక్షన్ సిటీ]]గా [[ఫోర్ట్ రిలే]] వద్ద ఉంది, [[U.S. సైనికదళం]] యెుక్క [[మొదటి ఇన్ఫాన్ట్రీ విభాగం]]కు కేంద్రంగా, మరియు "[[బిగ్ రెడ్ వన్]]"గా పేరొందింది. కొద్ది దూరంలో, [[మాన్హాటన్]] నగరం [[కాన్సాస్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ]]ని కలిగి ఉంది, ఇది రాష్ట్రంలో రెండవ అతిపెద్ద ప్రజా విశ్వవిద్యాలయం మరియు 1863 నుండి దేశం యెుక్క పురాతనమైన భూ-మంజూరు చేసిన విశ్వవిద్యాలయం. ఆవరణ దక్షిణాన, 1889 నాటినుండి ఉన్న [[అగ్గీవిల్లే]] రాష్ట్రంలో ఆ రకమైన షాపింగ్ ప్రదేశాలలో పురాతనమైనది. 

=== విచిత ===
[[దస్త్రం:Wichita pan 1.jpg|thumb|right|360px|విచిత, కాన్సాస్, కాన్సాస్ రాష్ట్రంలో అతిపెద్ద నగరం]]
దక్షిణ-మధ్య కాన్సాస్‌లో, నాలుగు-కౌంటీ విచిత మహానగర ప్రాంతంలో దాదాపు 600,000 మంది ప్రజలు నివసిస్తున్నారు. [[విచిత]] భూభాగంలో మరియు జనాభా రెండింటిలో రాష్ట్రంలోని అతిపెద్ద నగరం. విమాన పరిశ్రమ కొరకు 'ది ఎయిర్ కాపిటల్' అనేది అతిపెద్ద తయారీ కేంద్రం మరియు ఇది [[విచిత స్టేట్ యూనివర్సిటీ]]ని కలిగి ఉంది. జాతీయపరంగా నమోదుకాబడిన అనేక చారిత్రాత్మక ప్రాంతాలు, వస్తుప్రదర్శనశాలలు, మరియు ఇతర వినోదభరిత ప్రదేశాలను కలిగి ఉంది, మధ్య పాశ్చాత్యంలో ఒక సాంస్కృతిక కేంద్రంగా అవ్వాలనే కాంక్షతో ఉంది. అయిననూ విచితా యెుక్క జనాభా పెరుగుదల ఇటీవల సంవత్సరాలలో చాలా బలహీనంగా ఉంది, చుట్టు ప్రక్కన ఉన్న నగర పొలిమేరలు రాష్ట్రంలో వేగవంతంగా పెరుగుతున్న నగరాలలో ఉన్నాయి. [[గోడార్డ్]] జనాభా 2000 నాటి నుండి సంవత్సరానికి 11% కన్నా అధికంగా పెరిగింది.<ref name="2006SubEst">{{Cite web| url=http://www.census.gov/popest/estimates.php| title=Population Estimates| publisher=U.S. Census Bureau, Population Division}} 2006-07-01 ద్వారా జనాభా యెుక్క వార్షిక అంచనాలు.  2007-06-28న విడుదల చేయబడింది.</ref> ఇతర వేగవంతంగా పెరుగుతున్న నగరాలలో [[అండ్ఓవర్]], [[మైజ్]], [[పార్క్ సిటీ]], [[డెర్బీ]], మరియు [[హేస్విల్లే]] ఉన్నాయి.

విచిత నుండి నదికి ఆవల ([[ఆర్‌కాన్సాస్ నది]]) [[హచిన్సన్]] నగరం ఉంది. ఈ నగరాన్ని ప్రపంచం యెుక్క అతిపెద్దదైన ఉప్పు నిక్షేపాల మీద ఏర్పడింది, మరియు ఇక్కడ ప్రపంచంలోని అతిపెద్దదైన మరియు పొడవైన గోధుమ ఎలివేటరు(రవాణా చేసే సౌకర్యం) ఉంది. ఇది ఇంకనూ [[కాన్సాస్ కాస్మోస్ఫియర్ అండ్ స్పేస్ సెంటర్]], ప్రైరీ డ్యూన్స్ కంట్రీ క్లబ్ మరియు కాన్సాస్ స్టేట్ ఫైర్‌ను కలిగి ఉంది. విచిత ఉత్తరం వెంట [[ఇంటర్‌స్టేట్ 135]]ను [[న్యూటన్]] నగరంలో కలిగి ఉంది, [[సాంటా ఫే రైల్‌రోడ్]] యెుక్క గతంలోని పశ్చిమ గమ్యస్థానం మరియు పేరొందిన [[ఛిశోల్మ్ ట్రైల్]] కొరకు ఆరంభ జాడలను కలిగి ఉంది.  విచిత యెుక్క ఆగ్నేయంలో [[విన్ఫీల్డ్]] నగరాలు మరియు చారిత్రాత్మక శిల్పకళతో [[అర్కాన్సాస్ సిటీ]] మరియు [[చెరోకీ స్ట్రిప్]] వస్తుప్రదర్శన శాలను (ఆర్క్ సిటీలో) కలిగి ఉంది. కాన్సాస్ లో మే 25, 1955న ప్రాణాంతకమైన [[టొర్నాడో]] సంభవించిన ప్రాంతం [[ఉదల్]] నగరం; ఇది అక్కడ మరియు నగర సమీపంలో 80 మంది ప్రజల ప్రాణాలు తీసింది.<ref>{{Cite web| url=http://www.srh.noaa.gov/oun/wxevents/19550525/| title=The Blackwell Tornado of 25 May 1955| publisher=NWS Norman, Oklahoma| date=June 13, 2006| accessdate=2007-01-28}}</ref> విచిత యెుక్క వాయువ్యాన ఉన్న [[ఫ్రీపోర్ట్]] రాష్ట్రం అతిచిన్నదైన పరిణామం చెందిన నగరం (జనాభా 8).

=== రాష్ట్ర చుట్టుప్రక్కల ===
[[దస్త్రం:Kansas population map.png|thumb|225px|right|కాన్సాస్ జనసాంద్రత పటం ]]
కాన్సాస్ సిటీ, టొపేక, మరియు విచిత మధ్య మార్గంలో బ్లూస్టెం ప్రాంతం యెుక్క ముఖ్యప్రాంతంలోని [[ఫ్లింట్ హిల్స్]] లో ఉన్న [[ఎమ్పోరియా]] నగరంలో అనేక జాతీయ జాబితాకాబడిన చారిత్రాత్మక ప్రదేశాలను కలిగి ఉంది మరియు టీచర్స్ కాలేజీకి ప్రసిద్ధి చెందిన [[ఎమ్పోరియా స్టేట్ యూనివర్సిటీ]]ని కూడా ఇక్కడ కలిగి ఉంది. ఇది ఇంకనూ వార్తాపత్రిక [[విల్లియం ఆల్లెన్ వైట్]] ను ఇక్కడ కలిగి ఉంది.

'''ఆగ్నేయ కాన్సాస్''' 

[[ఆగ్నేయ కాన్సాస్]] అసాధారణమైన చరిత్రను కలిగి అనేక నమోదుకాబడిన చారిత్రాత్మక స్థలాలను బొగ్గు గనుల త్రవ్వకాల ప్రాంతంలో కలిగి ఉంది. [[క్రాఫోర్డ్ కౌంటీ]]లో కేంద్రీకృతమైన (ఫ్రైడ్ చికెన్ కాపిటల్ ఆఫ్ కాన్సాస్ ను ), [[పిట్స్‌బర్గ్]] ఈ ప్రాంతంలోని అతిపెద్ద నగరం మరియు [[పిట్స్‌బర్గ్ స్టేట్ యూనివర్సిటీని]] ఇక్కడ కలిగి ఉంది.  1888లో పొరుగు నగరం [[ఫ్రంటెనాక్]] ప్రదేశంలో రాష్ట్రంలోనే అతిభయంకరమైన గనుల ప్రమాదం జరిగింది, ఈ భూగర్భ ప్రేలుడులో 47 మంది త్రవ్వకాలు చేసేవారు మరణించారు.  "[[బిగ్ బ్రూటస్]]" [[వెస్ట్ మినరల్]] నగరానికి మైలున్నర దూరంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. రక్షించబడిన కోటతోపాటు, 1862లో రాష్ట్రపతి లింకన్ చేత ఏర్పరచబడిన చారిత్రాత్మక [[స్కాట్ కోట]]లో దేశ మరుభూమి కూడా ఉంది. 

'''మధ్య మరియు ఉత్తర-మధ్య కాన్సాస్''' 

[[సాలీనా]] అనేది మధ్య మరియు ఉత్తర-మధ్య కాన్సాస్ లోని అతిపెద్ద నగరం. సాలీనా దక్షిణాన దానియెుక్క అనేక [[డల గుర్రాల]]తో చిన్న నగరం [[లిండ్‌స్బోర్గ్]] ఉంది.  చాలావరకు ఈ నగర వాస్తుకళ మరియు ఆకృతి వైవిధ్యమైన [[స్వీడిష్]] శైలిలో ఉంటుంది. తూర్పన [[ఇంటర్‌స్టేట్ 70]]తో పాటు, చారిత్రాత్మక నగరం [[అబిలేన్]] గతంలో [[చిశోల్మ్ ట్రైల్]] జాడల ప్రాంతంగా మరియు రాష్ట్రపతి [[డ్వైట్ D. ఈసెన్‌హోవర్]] యెుక్క చిన్ననాటి ప్రదేశంగా ఉంది. పడమరన [[లుకాస్]] ఉంది, ఇది కాన్సాస్ యెుక్క కళలకు మూలమైన స్థలం. 

'''వాయువ్య కాన్సాస్''' [[దస్త్రం:Kansas City Kansas aerial view.jpg|thumb|right|235px|కాన్సాస్ City, కాన్సాస్]]
ఇంటర్‌స్టేట్ వెంట పశ్చిమాన, [[రసెల్]] నగరం సాంప్రదాయకంగా కొద్ది జనసంఖ్యను కలిగిన వాయువ్య కాన్సాస్, ఇది మాజీ U.S. సెనేటర్ [[బాబ్ డొల్]]‌కు మరియు U.S. సెనేటర్ [[అర్లేన్ స్పెక్టర్]] చిన్నప్పుడు పెరిగి పెద్దయ్యిన ప్రాంతం.  [[హేస్]] నగరం [[ఫోర్ట్ హేస్ స్టేట్ యూనివర్సటీ]]ని మరియు నాచురల్ హిస్టరీ యెుక్క స్టెర్న్‌బెర్గ్ వస్తుప్రదర్శనశాలను కలిగి ఉంది మరియు దాదాపు 20,000 మంది జనాభాతో ఇది వాయువ్య దిశలో అతిపెద్ద నగరంగా ఉంది. [[ఎల్లిస్ కౌంటీ]]లోని చిన్న పట్టణాలలో రెండు ఇతర ప్రాముఖ్య స్థలాలు ఉన్నాయి: "కెథడ్రల్ ఆఫ్ ది ప్లైన్స్"{{convert|10|mi|km}}  [[విక్టోరియా]]లో హేస్ తూర్పున ఉంది, మరియు [[వాల్టర్ క్రిస్లర్]] చిన్నప్పుడు పెరిగిన ప్రదేశం {{convert|15|mi|km}} [[ఎల్లిస్]] లోని హేస్ పశ్చిమ ప్రాంతం ఉంది.  పశ్చిమ హేస్‌లో మరియు I-70 వెంట జనసంఖ్య నాటకీయంగా పడిపోయింది, మరియు కేవలం రెండు నగరాలలోనే జనాభా 3,000 కన్నా తక్కువగా ఉంది: [[కాల్బి]] మరియు [[గుడ్‌ల్యాండ్]] రెండూ 35 మైళ్ళ దూరంలో విడివిడిగా I-70 వెంట ఉన్నాయి.  విచిత నగరం పరిమాణంలో మరియు జనాభాలో రెంటిలోనూ పెద్దది, దీనిని కొన్ని చిత్రాలలో మరియు టెలివిజన్ కార్యక్రమాలలో ప్రస్తుతించటం జరిగింది, ఇందులో ''[[బెవర్లీ హిల్స్, 90210]]'' లో, బెవర్లీ హిల్స్ (టైటిల్ ప్రకారం)నుండి వలస వచ్చిన కుటుంబం యెుక్క CW యుక్తవయసుల నాటకాన్ని చూపించబడింది.

'''కాన్సాస్ నైరుతి భాగం''' 

[[డాడ్జ్ సిటీ]] 19వ శతాబ్దం చివరిలో పశువులను తోలుకెళ్ళే రోజులకు ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇది పురాతన [[సాంటా ఫే ట్రైల్]] మార్గం వెంట నిర్మించబడుతుంది. [[లిబరల్]] నగరం సాంటా ఫే ట్రైల్ మార్గం వెంట నిర్మించబడింది. రాష్ట్రంలో మొదటి వాయుక్షేత్రాన్ని [[మోన్టేజుమ]] తూర్పున నిర్మించబడుతుంది. [[గార్డెన్ సిటీ]]లో [[లీ రిచర్డ్‌సన్ జంతుప్రదర్శనశాల]]ను కలిగి ఉంది.

== విద్య ==
{{Main|Education in Kansas}}
కాన్సాస్ లో విద్యను [[ప్రాధమిక]] మరియు [[సెకండరీ]] పాఠశాల స్థాయిలో [[కాన్సాస్ స్టేట్ బోర్డు ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్]] చేత నిర్వహించబడుతుంది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కళాశాలలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాలను [[కాన్సాస్ బోర్డు ఆఫ్ రీజెంట్స్]] నిర్వహిస్తారు.

1999 నుండి విద్యా సంఘం రాష్ట్ర విజ్ఞానశాస్త్ర పఠనాంశ ప్రమాణాలలో రెండుసార్లు మార్పులను ఆమోదించింది, అది [[తెలివైన ఆకృతి]] యెుక్క శిక్షణను ప్రోత్సహించింది. రెండుసార్లూ, తరువాతి ఎన్నికలో సంఘం యెుక్క ఏర్పాటులో మార్పుల తరువాత ప్రమాణాలను తిరగవ్రాయబడినాయి.

== క్రీడలు ==
=== వృత్తిపరమైన క్రీడలు ===
{| class="wikitable"
!క్లబ్
!క్రీడ
!లీగ్
!నగరం
|-
| [[కాన్సాస్ సిటీ విజార్డ్స్]]
| [[సాకర్]]
| [[మేజర్ లీగ్ సాకర్]]
| [[కాన్సాస్ సిటీ]]
|-
| [[కాన్సాస్ సిటీ T-బోన్స్]]
| [[బేస్‌బాల్]]
| [[నార్తర్న్ లీగ్]]
| [[కాన్సాస్ సిటీ]]
|-
| [[కాన్సాస్ కోయోట్స్]]
| [[ఇండోర్ ఫుట్‌బాల్]]
| [[అమెరికన్ ప్రొఫెషనల్ ఫుట్‌బాల్ లీగ్]]
| [[టొపేక]] 
|-
| [[టొపేక గోల్డెన్ జైంట్స్]]
| [[బేస్‌బాల్]]
| [[నేషనల్ బేస్‌బాల్ కాంగ్రెస్]]
| [[టొపేక]] 
|-
| [[టొపేక మడ్‌కాట్స్]]
| [[ఫుట్‌బాల్.]] 
| [[ఉమన్స్ స్ప్రింగ్ ఫుట్‌బాల్ లీగ్]]
| [[టొపేక]] 
|-
| [[టొపేక రోడ్రన్నర్స్]]
| [[ఐస్ హాకీ]]
| [[నార్త్ అమెరికన్ హాకీ లీగ్]]
| [[టొపేక]] 
|-
| [[విచిత థండర్]]
| [[ఐస్ హాకీ]]
| [[సెంట్రల్ హాకీ లీగ్]]
| [[విచిత]]
|-
| [[విచిత వైల్డ్]]
| [[ఇండోర్ ఫుట్‌బాల్]] 
| [[ఇండోర్ ఫుట్‌బాల్ లీగ్]]
| [[పార్క్ సిటీ]] 
|-
| [[విచిత వింగ్‌నట్స్]]
| [[బేస్‌బాల్]]
| [[అమెరికన్ అసోసియేషన్]]
| [[విచిత]]
|}

2008 నుండి [[కమ్యూనిటీఅమెరికా బాల్‌పార్క్]] వద్ద వారి స్వస్థల ఆటలను ఆడారు, వీరు మొదటి ఉన్నత-శ్రేణి [[వృత్తిపరమైన క్రీడల లీగు]]ను మరియు మొదటి [[అతిపెద్ద లీగ్ సాకర్]] జట్టును కాన్సాస్‌లో కలిగి ఉంది. 2011 సీజన్ ఆరంభం నాటి నుండి ఈ జట్టు [[విజార్డ్స్ స్టేడియం కాంప్లెక్స్ అట్ వెస్ట్]] కు మార్చబడింది, ఇది ఒక అధునాతనమైన నూతన $165 మిలియన్ల [[సాకర్ కొరకు ఉన్న స్టేడియం]]ను కలిగి ఉంది.

చారిత్రాత్మకంగా, అనేక కన్సాన్లు [[కాన్సాస్ సిటీ, మిస్సౌరీ]] యొక్క [[అతిపెద్ద లీగు]] క్రీడల జట్లకు మద్దతును ఇచ్చాయి, ఇందులో [[కాన్సాస్ సిటీ రాయల్స్]] ([[MLB]]), [[కాన్సాస్ సిటీ చీఫ్స్]] ([[NFL]]) మరియు [[కాన్సాస్ సిటీ బ్రిగేడ్]] ([[AFL]]) ఉన్నాయి – అందులోనూ ఈ జట్ల కొరకు హోమ్ స్టేడియంలు కాన్సాస్ సరిహద్దు నుండి కొన్ని మైళ్ళ దూరంలోనే ఉంది. ది చీఫ్స్ మరియు రాయల్స్ [[ట్రుమాన్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్]] వద్ద ఆడారు, ఇది {{convert|10|mi|km}} కాన్సాస్-మిస్సౌరీ రాష్ట్ర మార్గంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. [[కాన్సాస్ సిటీ బ్రిగేడ్]] నూతనంగా ఆరంభించబడిన [[స్ప్రింట్ సెంటర్]]‌లో ఆడింది, ఇది రాష్ట్ర మార్గంకు ఇంకనూ సమీపంలో ఉంది.  దానికితోడూ, 1973 నుండి 1997 వరకు రాయల్స్ కొరకు [[ఫ్లాగ్‌షిప్ రేడియో స్టేషన్]] [[WIBW]]ను టొపేక, కాన్సాస్‌లో కలిగి ఉంది.<ref>[http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4179/is_20021202/ai_n11792020/pg_3/ విమానమార్గాలను చరిత్ర ద్వారా రూపొందించడం]</ref>

పశ్చిమ కాన్సాస్ కొన్నిసార్లు [[డెన్వర్]] లోని అతిపెద్ద లీగు జట్లకు మద్ధతును ఇస్తుంది, అయితే ఓక్లహోమ రాష్ట్రానికి సమీపాన ఉండేవారు [[డల్లాస్ కౌబోయ్స్]] కు మద్ధతును ఇవ్వవచ్చు. అన్ని ఛీఫ్ ఆటలు టొపేక మరియు విచితలోని టెలివిజన్ స్టేషన్ల ద్వారా కాన్సాస్ అంతటా ప్రసారం చేయబడతాయి, మరియు ఛీఫ్స్ ఆటలు లేకపోతే బ్రోంకస్ మరియు కౌబోయ్స్ క్రీడల ఆటలను కూడా రాష్ట్రమంతటా ప్రసారం చేస్తారు.  

రెండు అతిపెద్ద [[ఆటో రేసింగ్]] సౌకర్యాలు కాన్సాస్‌లో ఉన్నాయి. కాన్సాస్ సిటీలోని [[కాన్సాస్ స్పీడ్వే]] [[NASCAR]], [[IRL]], మరియు [[ARCA]] సర్క్యూట్ల పోటీలను నిర్వహిస్తుంది. ఇంకనూ, [[నేషనల్ హాట్ రోడ్ అసోసియేషన్]] (NHRA) [[డ్రాగ్ రేసింగ్]] కార్యక్రమంను [[హార్ట్ ల్యాండ్ పార్క్ టొపేక]] వద్ద నిర్వహిస్తుంది.

==== చరిత్ర ====
కాన్సాస్ లో వృత్తిపరమైన క్రీడల చరిత్ర [[మైనర్ లీగ్]] టొపేక కాపిటల్స్ మరియు 1886లో [[వెస్ట్రన్ లీగు]]లో [[లెవెన్వర్త్ సోల్జర్స్]] స్థాపనతో ఆరంభమయ్యింది.<ref name="Evans">{{cite journal | last = Evans | first = Harold | title = Baseball in Kansas, 1867–1940 | journal = Kansas Historical Quarterly | year = 1940 | url = http://www.kancoll.org/khq/1940/40_2_evans.htm | accessdate = 2008-02-18}}</ref><ref name="Madden">{{cite book | last = Madden | first = W.C. | last2 = Stewart | first2 = Patrick | title = The Western League: A Baseball History, 1885 through 1999  | year = 2002 | url =  | isbn = 0786410035}}
</ref> ఆఫ్రికన్-అమెరికన్ [[బడ్ ఫౌలర్]]‌ను ఆ సీజన్లో టొపేక జట్టులో ప్రదర్శించబడింది, ఇది వృత్తిపరమైన బేస్‌బాల్‌లో "[[కలర్ లైన్]]" వచ్చేముందు సంవత్సరం ఇది ఆడబడింది.<ref name="Madden"/>

1887లో, వెస్ట్రన్ లీగులో పునఃనిర్వహించబడిన టొపేక జట్టు [[గోల్డెన్ జైంట్స్]] ముందంజలో ఉంది– అత్యంత ఖరీదైన అతిపెద్ద లీగ్ ఆటగాళ్ళ జట్టు ఉంటుంది, ఇందులో [[బగ్ హోలీడే]], [[జిమ్ కాన్వే]], [[డాన్ స్టెర్న్స్]], [[పెర్రి వేర్డేన్]] మరియు [[జిమ్మీ మాక్యులర్]] ఉన్నారు, వీరు లీగును 15½ ఆటలతో గెలుపొందారు.<ref name="Madden"/> ఏప్రిల్ 10, 1887న, గోల్డెన్ జైంట్స్ అప్పటి [[వరల్డ్ సిరీస్]] ఛాంపియన్స్ [[St. లూయిస్ బ్రౌన్స్]]‌తో (ప్రస్తుత విజేతలు) 12-9 స్కోరుతో గెలుపొందారు. అయిననూ, టొపేక ఆ జట్టుకు మద్ధతును ఇవ్వలేకపోయింది, మరియు ఒక సంవత్సరం తరువాత అది విడిపోయింది.  

=== కళాశాల ===
నాలుగు వృత్తిపరమైన క్రీడలకు రాష్ట్రంలోన ఏవిధమైన ఫ్రాంచైజీలు లేనప్పటికీ, అనేక కాన్సాన్లు రాష్ట్రం యెుక్క అతిపెద్ద కళాశాల జట్లకు అభిమానులుగా ఉన్నారు, ఇందులో ముఖ్యంగా [[యూనివర్సిటీ ఆఫ్ కాన్సాస్]] యెుక్క [[జేహాక్స్]], దీనిని సాధారణంగా "KU" అని సూచిస్తారు, మరియు [[కాన్సాస్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ]] యెుక్క [[వైల్‌డ్‌కాట్స్]], దీనిని "KSU" లేదా "K-స్టేట్" గా చాలామంది సూచిస్తారు. [[విచిత స్టేట్ యూనివర్సిటీ]] కూడా [[NCAA]] యెుక్క [[డివిజన్ I]] లోని జట్లకు ([[షాకర్స్]] అని పిలవబడింది) మద్ధతును ఇస్తుంది, దాని బేస్‌బాల్ కార్యక్రమంకు ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది, మరియు ఇది 1989లో [[కాలేజ్ ఆఫ్ వరల్డ్ సిరీస్]]‌ను గెలుచుకుంది.

KU మరియు K-స్టేట్ రెండూ కూడా ఉన్నతమైన సాంప్రదాయ ప్రోగ్రాములను పురుషుల బాస్కెట్‌బాల్‌లో కలిగి ఉన్నాయి. జేహాక్స్ స్థిరమైన జాతీయ అధికారంను కలిగి ఉంది, NCAA ప్రోగ్రాంలన్నింటిలోనూ [[కెంటుకీ]]ల తరువాత రెండవ శ్రేణిలో నిలిచింది.  2008లో, జేహాక్స్ వారి ఐదవ జాతీయ గౌరవాన్ని పొందారు (మూడవ NCAA పోటీ టైటిల్). K-స్టేట్ కూడా వారి స్వయంకృషితో సుదీర్ఘ విజయాలను కలిగి ఉన్నారు, ఇది 1940ల నుండి 1980ల వరకూ కొనసాగింది. కాన్సాస్ స్టేట్ NCAA పోటీకి తిరిగి 2008లో 12 ఏళ్ళలో మొదటిసారి వచ్చింది. KU 13 ఫైనల్ ఫోర్ ప్రదర్శనలలో 4వ దానికోసం టై అయ్యింది, అయితే K-స్టేట్ ఫైనల్ ఫోర్లో నాలుగు సార్లు కనిపించింది.  విచిత స్టేట్ ఒకసారి ఫైనల్ ఫోర్లో కనిపించింది. 

అయిననూ, [[ఫుట్‌బాల్]] విజయం రెండు జట్లకు అంత విరివిగా లభించలేదు.  రెండు జట్లు 1987లో ఆడినప్పుడు, KU రికార్డు 1-7 మరియు K-స్టేట్ 0-8గా ఉంది. ఆ సంవత్సరపు [[గవర్నరు కప్]] ను "[[టాయిలట్ బౌల్]]"గా పత్రికాయంత్రాంగం అనువాదం చేసింది, జేహాక్స్ చివరి క్షణంలో K-స్టేట్ ఫీల్డ్ గోలు చేసే ప్రయత్నాన్ని ఆపి 17-17 టైతో ఆటను ముగించారు.  రెండు జట్లు ఈ మధ్యనే అవరోధాలను అధిగమించి పురోగమించాయి.  KU 2008లో చేసిన మూడు ప్రయత్నాలలో మొదటిసారి [[ఆరంజ్ బౌల్]] గెలుచుకుంది, ఆ సీజన్లో దాని స్కోరు 12-1 ఉండి పాఠశాల చరిత్రలో ఉత్తమంగా ఉంది.  K-స్టేట్ చారిత్రాత్మకంగా దేశంలోని ఫుట్‌బాల్ ప్రోగ్రాంలలో 1989లో [[బిల్ స్నిడర్]] వైల్డ్ కాట్స్ శిక్షకుడిగా వచ్చేంతవరకూ దారుణమైన స్థితిలో ఉంది. ఇతను K-స్టేట్‌ను చాలావరకూ 1990ల మరియు 2000ల ఆరంభాల కొరకు ఒక జాతీయ శక్తిగా మార్చాడు. స్నిడర్ ప్రధాన స్రవంతి నుంచి 2009లో ప్రక్కకు తప్పుకున్నారు. ఈ జట్టు [[ఫియస్టా బౌల్]] ను 1997లో గెలుచుకుంది మరియు [[బిగ్ 12 కాన్ఫరెన్స్]] ఛాంపియన్షిప్‌ను 2003లో తీసుకుంది.

ఫుట్‌బాల్‌లో రాష్ట్రం యెక్క అతిచిన్న పాఠశాలలు కూడా గుర్తింపుపొందిన విజయాన్ని సాధించాయి. NCAA డివిజన్ IIలో పోటీదారులు అయిన [[పిట్స్‌బర్గ్ స్టేట్ యూనివర్సిటీ]] ఫుట్‌బాల్‌లో మూడు జాతీయ బహుమతులను గెలుచుకుంది, అందులో రెండు NAIAలో మరియు ఇటీవల 1991 NCAA డివిజన్ II జాతీయ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు. పిట్స్‌బర్గ్ స్టేట్ 1995లో NCAA డివిజన్ II ఫుట్‌బాల్ గెలుపొందే జట్టులోనే ఉంది. PSU దానియెుక్క జాతీయ తుది రన్నర్-అప్ పోటీల 1995 సీజన్లో అన్ని కాలాల విజయ జాబితాలలో హిల్స్డేల్ కళాశాలను మొదటిస్థానంలో ఉత్తీర్ణం చేసింది. 96 సీజన్లలోని అంతర కళాశాల పోటీలలో గొరిల్లాస్ 579 విజయాలను సొంతం చేసుకున్నాయి– 579-301-48 ను మొత్తం మీద సాధించింది.

టొపేకలోని [[వాష్‌బర్న్ విశ్వవిద్యాలయం]] 1987లో [[NAIA]] పురుషుల బాస్కెట్ బాల్ ఛాంపియన్షిప్‌ను గెలుచుకుంది. [[ఫోర్ట్ హేస్ స్టేట్ విశ్వవిద్యాలయ]] పురుషులు 1996 NCAA డివిజన్ II టైటిల్‌ను  34-0 రికార్డుతో గెలుచుకున్నారు, మరియు వాష్‌బర్న్ మహిళలు 2005 NCAA డివిజన్ II కిరీటాన్ని సొంతం చేసుకున్నారు.  అట్చిన్సన్‌లోని St. బెండిక్ట్ కళాశాల (బెండిక్టైన్ కళాశాల) 1954 మరియు 1967 పురుషుల NAIA బాస్కెట్‌బాల్ ఛాంపియన్‌షిప్లను గెలుచుకున్నారు.

1992-93లో, KU ఫుట్‌బాల్ బౌల్ ఆటలో పాల్గొనే కార్యక్రమంలో రెండవ కళాశాల అయ్యింది, NCAA పురుషుల బాస్కెట్‌బాల్ పోటీ, మరియు అదే విద్యా సంవత్సరంలో కళాశాల ప్రపంచ ఆటల క్రమంలో పాల్గొంది.  2007-08 విద్యాసవంత్సరంలో, KU యెుక్క ఫుట్‌బాల్ మరియు బాస్కెట్‌బాల్  కార్యక్రమాలు NCAA డివిజన్ Iలో 49 జంట విజయాలతో రికార్డును సృష్టించాయి (12 ఫుట్‌బాల్ మరియు 37 బాస్కెట్‌బాల్ విజయాలు).

== ప్రసిద్ధి చెందిన వ్యక్తులు ==
{{Main|List of people from Kansas}}
[[అమెలియా ఇయర్హార్ట్]] (విమానచోదక మార్గదర్శకుడు), [[కారీ నేషన్]] (పరిమితతత్వ కార్యకర్త), మాజీ రాష్ట్రపతి [[డ్వైట్ D. ఈసెన్‌హోవర్]], మాజీ ఉప-రాష్ట్రపతి [[చార్లెస్ కర్టిస్]], మరియు మాజీ రాష్ట్రపతి కొరకు పోటీచేసిన అభ్యర్థులు [[బాబ్ డొల్]] మరియు [[ఆల్ఫ్ లాండన్]] కాన్సాస్ వారి జన్మస్థలంగా చెప్పుకుంటారు. [[NASA]] [[వ్యోమగాములు]] [[రోనాల్డ్ ఇవాన్స్]], [[జో ఎంగిల్]], మరియు [[స్టీవ్ హాలే]] కూడా కాన్సాస్‌లో నివసించారు.

కాన్సాస్ పారిశ్రామిక మరియు మేధావుల మార్గదర్శకులకు నిలయంగా ఉంది, ఇందులో వాహనాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన [[వాల్టర్ క్రిస్లర్]], [[స్లైడ్ సెస్నా]] మరియు [[లాయిడ్ స్టేర్మాన్]] (చోదక మార్గదర్శకులు), [[జాక్ కిల్బి]] (మైక్రోచిప్ ఆవిష్కర్త, 2000లో భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కార విజేత), [[జార్జ్ వాషింగ్టన్ కార్వర్]] (శిక్షకుడు మరియు శాస్త్రవేత్త), [[ఎర్ల్ W. సుధర్లాండ్]], Jr. (1971లో శరీరధర్మశాస్త్రం లేదా వైద్యశాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కార విజేత), మరియు [[వెర్నాన్ L. స్మిత్]] (2002లో ఆర్థికశాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కారంను గెలుచుకున్నారు). ఇంకనూ కాన్సాస్ నుండి జనరల్ [[రిచర్డ్ మేయర్స్]] (చైర్మన్, జాయింట్ చీఫ్స్ ఆఫ్ స్టాఫ్, 2001–05) మరియు [[రాబర్ట్ గేట్స్]] (సంయుక్తరాష్ట్రాల భద్రతాదళాల కార్యదర్శి, డిసెంబర్ 2006–ప్రస్తుతం వరకు). కాన్సాస్ "ప్రముఖ పోలీసు అధికారి" వెర్న్ మిల్లెర్ నివాసస్థలంగా ఉంది, ఇతను అమ్ట్రాక్ ట్రైన్ మీద జూలై 20, 1972న ఆకస్మిక దాడిచేసి అందులో ఉన్న మొత్తం మత్తుపదార్థాలను స్వాధీన పరుచుకున్నారు. అమ్ట్రాక్ పానీయంలాగా మద్యం అమ్మడంపై అతను అభియోగం చేశారు, అది ఆసమయంలో కాన్సాస్ చట్టవిరుద్ధంగా ఉంటుంది మరియు ఈ కేసు మీద దిగువ కోర్టు నేరరోపణను తేల్చివేయడం మరియు మిల్లర్స్ తెలుపుతూ, "మీకు ఒకవేళ చట్టం నచ్చకపోతే, మార్చండి...అంతేకానీ దానిని ."<ref>[[విచిత ఈగల్]], జూలై 20, 1972</ref>

కాన్సాస్‌లో [[డానీ కారీ]] (సంగీత విద్వాంసుడు), [[డెల్ క్లోజ్]] (హాస్యగాడు/నటుడు), [[ఇంగెర్ స్టీవెన్స్]] (నటి), [[వివియన్ వాన్స్]] (నటి), [[సామ్యూల్ రామే]] (ఒపేరా గాయని), [[లూయిస్ బ్రూక్స్]] (నటి), [[అన్నెట్టే బెనింగ్]] (నటి), [[బిల్ కుర్టిస్]] (విలేఖరి), [[జాక్ కాఫ్ఫెర్టి]] (విలేఖరి), [[జాన్ బ్రౌన్]] (రద్దుకు అనుకూలుడు), [[లాంగ్‌స్టన్ హగ్స్]] (కవి), [[గోర్డాన్ పార్క్స్]] (ఛాయాగ్రాహకుడు, చిత్ర దర్శకుడు, సంగీతకారుడు, రచయిత), [[ఫాటీ అర్బుకుల్]] (నటుడు), [[విల్లియం ఇంగే]] (రచయిత), [[డెన్నిస్ హోపర్]] (నటుడు), [[కెల్లి మక్‌కార్టి]] (నటి మరియు మిస్ USA 91), [[బస్టర్ కీటన్]] (నటుడు), [[కోల్మాన్ హాకిన్స్]] (జాజ్ సంగీత విద్వాంసుడు), [[మార్టినా మక్‌బ్రైడ్]] (గ్రామీణ గాయని), [[విల్లియం స్టాఫోర్డ్]] (కవి), [[జో వాల్ష్]] (సంగీతకారుడు), [[చెలీ రైట్]] (గ్రామీణ ఇంద్రజాలికుడు), [[మెలిస్సా ఈథర్‌రిడ్జ్]] (సంగీతకారుడు), [[కిర్స్టీ ఆల్లే]] (నటి), [[పాల్ రుడ్]] (నటుడు), [[సారః లన్కాస్టర్]] (నటి), [[చార్లీ పార్కర్]] (జాజ్ సంగీతకారుడు), [[మైక్ జెర్రిక్]] (నెట్వర్క్ విలేఖరి), [[స్టీవ్ డూసీ]] (నెట్వర్క్ విలేఖరి, రచయిత), [[కాంప్‌బెల్ బ్రౌన్]] (నెట్వర్క్ విలేఖరి), [[జెఫ్ ప్రోబ్స్ట్]] (సర్వైవర్ హోస్ట్), [[మెలిస్సా మక్‌డెర్మోట్]] (విలేఖరి), [[ఫిల్ మక్‌గ్రా]] (మనస్తత్వశాస్త్రవేత్త), మరియు [[విల్లియం అల్లెన్ వైట్]] (సంపాదకుడు) నివసించారు. పురోగమిస్తున్న రాక్ బ్యాండ్ [[కాన్సాస్ (బ్యాండ్)]] సభ్యులు: [[డేవ్ హోప్]] (బాస్), [[ఫిల్ ఎహర్ట్]] (డ్రమ్స్, పెర్కూషన్) మరియు [[కెర్రీ లివ్గ్రెన్]] (గిటార్, కీబోర్డు, సింథసైజర్లు) ఈ బృందాన్ని 1970లో వారి స్వస్థలమైన టొపేకాలో ఆరంభించి దానికి కాన్సాస్ అని పేరుపెట్టారు, వీరితో పాటు మాన్హోటన్, కాన్సాస్‌కు చెందిన గాయకుడు లిన్ మెరెడిత్ ఉన్నారు. 

కాన్సాస్‌కు చెందిన క్రీడాకారులలో [[క్లింట్ బోయేర్]], [[టెరెన్స్ న్యూమాన్]], [[బ్రడెన్ లూపెర్]], [[జానీ డామన్]], [[కైల్ ఫరన్స్‌వర్త్]], [[వెస్ సంటీ]], [[జో కార్టర్]], [[విల్ట్ ఛాంబర్‌లైన్]], [[జార్జ్ బ్రెట్]], [[బారీ సాండర్స్]], [[గేల్ సేయర్స్]], [[డారెన్ స్ప్రోల్స్]], [[జాన్ H. అవుట్‌ల్యాండ్]], [[స్టీవ్ ఫ్రిట్జ్]], [[బిల్లీ మిల్ల్స్]], [[జిమ్ ర్యున్]], [[వాల్టర్ జాన్‌సన్]], [[జాకీ స్టిలెస్]], [[స్కాట్ ఫుల్‌హేజ్]], [[కారోలిన్ బ్రూస్]], [[జాన్ రిగిన్స్]], [[జిమ్ ఎవెరెట్]], [[మారిస్ గ్రీన్]], [[కేంద్ర వెకర్]], మరియు [[లినెట్ ఉడార్డ్]] ఉన్నారు. కాన్సాస్ లోని కోచ్లలో [[జేమ్స్ నైస్మిత్]], [[లారీ బ్రౌన్]], [[ఫోగ్ అల్లెన్]], [[డీన్ స్మిత్]], [[అడాల్ఫ్ రుప్]], [[రాల్ఫ్ మిల్లెర్]], [[జీన్ కేడీ]], [[లోన్ కృగెర్]], [[జాన్ కాలిపరి]], [[రాయ్ విల్లియం]], [[గ్లెన్ మాసన్]], [[టెక్స్ వింటర్]], [[దాన ఆల్ట్‌మాన్]], [[మార్క్ టర్జియన్]], [[బిల్ సెల్ఫ్]], [[బిల్ స్నిడర్]], మరియు [[ఎడ్డీ సుట్టన్]] ఉన్నారు.

కొన్ని ప్రముఖ కల్పిత నివాసితులలో: TV కార్యక్రమం ''[[గన్‌స్మోక్]]''  లోని "[[మార్షల్ మాట్ డిల్లాన్]]", ''[[గిల్లిగన్స్ ఐల్యాండ్]]''  యెుక్క "[[మేరీ అన్ సమ్మర్స్]]", ''[[డెన్నిస్ ది మెనేస్]]''  యెుక్క "డెన్నిస్ మిట్చెల్," TV కార్యక్రమం ''[[సూపర్‌నాచురల్]]''  నుండి "[[డీన్]]" మరియు "[[సాం వించెస్టర్]]", "[[హెల్‌బాయ్]]" [[హాస్య నవల]] ధారావాహికల నుండి "[[క్లార్క్ కెంట్]]"/''[[సూపర్మాన్]]'' , "[[లిజ్ షేర్మన్]]", ''[[స్టార్‌గేట్ SG-1]]''  యెుక్క "[[Lt. Col. కామెరాన్ మిట్చెల్]]", ''[[Mr. అండ్ Mrs. బ్రిడ్జ్]]''  నుండి "వాల్టర్" మరియు "ఇండియా బ్రిడ్జ్,", ''[[లీప్ ఆఫ్ ఫైథ్]]''  నుండి "జోన్స్ నైటెన్గేల్", [[ది స్యూట్ లైఫ్ ఆన్ డెక్]] నుండి "[[బైలీ పికెట్]]", [[రాకెట్ పవర్]] నుండి "సామ్" మరియు "[[డొరొతి గేల్]]" నుండి ''[[ది విజార్డ్ ఆఫ్ ఓజ్]]''  ఉన్నారు.

=== ప్రముఖ స్థలాలు ===
[[దస్త్రం:Konza2.jpg|thumb|right|300px| ఫ్లింట్ హిల్స్ లోని కొంజా ప్రైరీ. ]]
:''{{Main|List of Kansas landmarks}}'' 
::''{{See also|List of Registered Historic Places in Kansas}}'' 

* ఫ్రంట్ స్ట్రీట్ మరియు బూట్ హిల్ వస్తుప్రదర్శనశాలలు డాడ్జ్ నగరంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. 
* సాంటా ఫే జాడల మార్గాలను ఇంకనూ డాడ్జ్ నగరం యెుక్క పశ్చిమాన 9 మైళ్ళ దూరంలో చూడవచ్చు.
* [[జాన్ బ్రౌన్]] వస్తుప్రదర్శనశాల [[ఒస్వటొమీ]]లో కేంద్రీకృతమై ఉంది.
* [[డ్వైట్ D. ఈసెన్‌హోవర్]] చిన్ననాటి ప్రాంతం, ఈసెన్‌హోవర్ గ్రంధాలయం, మరియు అతని సమాధి [[అబిలేన్]]‌లో ఉన్నాయి.
* జాతీయత ఎరిగిన వార్తాపత్రికుడు [[విల్లియం అల్లెన్ వైట్]] [[ఏమ్పోరియా]], KSలో ఉంది.
* అబిలేన్ [[చిశోల్మ్ ట్రైల్]] యెుక్క గమ్యస్థానం మరియు టెక్సాస్ నుండి తీసుకురాబడే పశువులను రైల్ కార్లలో రవాణా చేస్తారు.
* ప్రస్తుత వస్తుప్రదర్శనశాల [[కార్రీ నేషన్]] [[మెడిసిన్ లాడ్జ్]] లో ఉంది.
* కాన్సాస్ ప్రాదేశిక ప్రభుత్వం సమ్మేళనం మరియు బానిసత్వ మద్ధతును ముసాయిదా చేసిన రాజ్యాంగ సభామందిరం [[లేకంప్టన్]]‌లో ఉంది.<ref>[http://www.lecomptonkansas.com/ హిస్టారిక్ లెకంటన్] - [http://www.lecomptonkansas.com/index.php?doc=consthall.php కాన్స్టిట్యూషన్ హాల్ స్టేట్ హిస్టారిక్ సైట్]. 13 ఏప్రిల్ 2007న తిరిగి పొందబడింది.</ref>
* [[వామేగో]]లోని విజార్డ్ ఆఫ్ ఓజ్ వస్తుప్రదర్శనశాల డోరతీస్ హౌస్‌ను ప్రదర్శిస్తుంది, ''[[ది విజార్డ్ ఆఫ్ ఓజ్]]''  చిత్రంలోని ఒక వినోదభరితమైన ఫారం హౌస్. 
* [[కాన్సాస్ కాస్‌మో‌స్ఫియర్ అండ్ స్పేస్ సెంటర్]], హచిన్సన్ లో కేంద్రీకృతమై ఉంది, ఇది [[స్మిత్‌సోనియన్ ఇన్స్టిట్యూషన్]]‌కు అనుబంధంగా ఉంది. మాస్కో వెలుపల రష్యన్ అంతరిక్ష కార్యక్రమం నుండి అతిపెద్ద కళాఖండాల సేకరణలను ఈ వస్తుప్రదర్శనశాల ప్రదర్శిస్తుంది.  ఇది ఇంకనూ [[అపోల్లో 13]], [[SR-71 బ్లాక్‌బర్డ్]], లిబర్టీ 7, మరియు అనేక అంతరిక్ష అన్వేషకాలకు నిలయంగా ఉంది.
* పురస్కారం పొందిన [[కాన్సాస్ మ్యూజియం ఆఫ్ హిస్టరీ]]<ref>[http://www.kshs.org/ కాన్సాస్ హిస్టారికల్ సొసైటీ]</ref> అనేది రాష్ట్ర వస్తుప్రదర్శనశాల, మరియు ఇది టొపేక యెుక్క రాజధాని నగరంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది.
* [[వరల్డ్స్ లార్జెస్ట్ బాల్ ఆఫ్ ట్వైన్]] (వివాదస్పదమైనది)ను, ఆగష్టు 15, 1953లో [[కాకర్ సిటీ]]లో రూపొందించారు.
* [[బిగ్ వెల్]], అనేది ప్రపంచంలోని అతిపెద్దదైన చేతితో మానవుడు త్రవ్విన బావి, ఇది [[గ్రీన్‌స్‌బర్గ్, కాన్సాస్]] లో ఉంది.
* కీపర్ ఆఫ్ ది ప్లయిన్స్
* [[జాయ్ల్యాండ్ అమ్యూజ్‌మెంట్ పార్క్ (విచిత)]]
* [[ప్రాట్, కాన్సాస్]] యెుక్క ది హాట్ అండ్  కోల్డ్ వాటర్ టవర్స్
* [[బిగ్ బాసిన్ ప్రైరీ ప్రిజర్వ్]] 
* [[ఫోర్ట్ స్కాట్ నేషనల్ హిస్టారిక్ సైట్]], [[ఫోర్ట్ స్కాట్, కాన్సాస్]] లో కేంద్రీకృతమై ఉంది.
* [[ప్లెసంటన్]] సమీపాన [[మైన్ క్రీక్ బాటిల్‌ఫీల్డ్]] కేంద్రీకృతమై ఉంది 
* [[లారండ్]] సమీపాన [[ఫోర్ట్ లారండ్ నేషనల్ హిస్టారిక్ సైట్]]  
* 
== ఇది కూడా చూడండి ==

== సూచనలు ==
{{Reflist|2}} 

== బాహ్య లింకులు ==
{{Sister project links|Kansas}}
* [http://www.kansas.gov/ కాన్సాస్ రాష్ట్రం]
* {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Kansas}}
* [http://www.travelks.com/ కాన్సాస్ ప్రయాణ మరియు పర్యాటక విభాగం]
* [http://www.kshs.org/ కాన్సాస్ రాష్ట్ర చారిత్రాత్మక సొసైటీ ]
* [http://wikis.ala.org/godort/index.php/Kansas కాన్సాస్ రాష్ట్ర దత్తాంశాలు] - కాన్సాస్ రాష్ట్ర ఏజన్సీలు అందించిన వెతకవీలయిన దత్తాంశాల యెుక్క వివరణ జాబితా
* [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=KS USGS రియల్-టైమ్, జియోగ్రాఫిక్, అండ్ అదర్ సైంటిఫిక్ రీసోర్సెస్ ఆఫ్ మేరీల్యాండ్]
* [http://www.ksdot.org/maps/main.html కాన్సాస్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ట్రాన్‌స్పోర్టేషన్ మాప్స్]
* [http://www.kancoll.org/books/cutler/ కాన్సాస్ యెుక్క కట్లర్స్ చరిత్ర ]
* టెక్సాస్ విశ్వవిద్యాలయం వద్ద పెర్రీ-కాస్టానెడా గ్రంధాలయం సేకరించిన పటాలలో [http://www.lib.utexas.edu/maps/kansas.html కాన్సాస్ పటాలు]

{{Geographic Location
|Centre    = Kansas
|North     = [[Nebraska]]
|Northeast =
|East      = [[Missouri]]
|Southeast =
|South     = [[Oklahoma]]
|Southwest =
|West      = [[Colorado]]
|Northwest =
}}

{{Kansas|expand}}
{{United States}}
{{Succession
| preceded = [[Oregon]]
| office = [[List of U.S. states by date of statehood]]
| years = Admitted on January 29, 1861 (34th)
| succeeded = [[West Virginia]]
}}

{{Coord|display=title|38.5|N|98|W|region:US-KS_type:adm1st_scale:3000000}}
{{United States topics}}

[[వర్గం:కాన్సాస్]]
[[వర్గం:సంయుక్త రాష్ట్రాల యెుక్క రాష్ట్రాలు]]
[[వర్గం:1821లో ఏర్పడిన రాష్ట్రాలు మరియు ప్రాదేశిక ప్రాంతాలు]]

[[en:Kansas]]
[[hi:केन्सास]]
[[kn:ಕನ್ಸಾಸ್/ಕಾನ್ಸಾಸ್‌‌]]
[[ta:கேன்சஸ்]]
[[ml:കാൻസസ്]]
[[af:Kansas]]
[[an:Kansas]]
[[ang:Kansas]]
[[ar:كانساس]]
[[arc:ܟܐܢܣܐܣ]]
[[arz:كانساس]]
[[ast:Kansas]]
[[az:Kanzas]]
[[bar:Kansas]]
[[bat-smg:Kanzasos]]
[[bcl:Kansas]]
[[be:Штат Канзас]]
[[be-x-old:Канзас]]
[[bg:Канзас]]
[[bi:Kansas]]
[[bn:ক্যানসাস]]
[[bo:ཁན་སཱ་སི།]]
[[bpy:ক্যানসাস]]
[[br:Kansas]]
[[bs:Kansas]]
[[ca:Kansas]]
[[chy:Kansas]]
[[ckb:کانساس]]
[[cs:Kansas]]
[[cv:Канзас]]
[[cy:Kansas]]
[[da:Kansas]]
[[de:Kansas]]
[[diq:Kansas]]
[[el:Κάνσας]]
[[eo:Kansaso]]
[[es:Kansas]]
[[et:Kansas]]
[[eu:Kansas]]
[[fa:کانزاس]]
[[fi:Kansas]]
[[fo:Kansas]]
[[fr:Kansas]]
[[frp:Kansas]]
[[frr:Kansas]]
[[fy:Kansas]]
[[ga:Kansas]]
[[gag:Kansas]]
[[gd:Kansas]]
[[gl:Kansas]]
[[gn:Kansas]]⏎
[[gu:કેન્સાસ]]
[[gv:Kansas]]
[[hak:Khâm-sat-sṳ̂]]
[[haw:Kanekaka]]
[[he:קנזס]]
[[hif:Kansas]]
[[hr:Kansas]]
[[ht:Kènsas]]
[[hu:Kansas]]
[[hy:Կանզաս]]
[[ia:Kansas]]
[[id:Kansas]]
[[ie:Kansas]]
[[ig:Kánzạs]]
[[ik:Kansas]]
[[ilo:Kansas]]
[[io:Kansas]]
[[is:Kansas]]
[[it:Kansas]]
[[ja:カンザス州]]
[[jv:Kansas]]
[[ka:კანზასი]]
[[ko:캔자스 주]]
[[ku:Kansas]]
[[kw:Kansas]]
[[la:Kansia]]
[[lad:Kansas]]
[[li:Kansas]]
[[lij:Kansas]]
[[lmo:Kansas]]
[[lt:Kanzasas]]
[[lv:Kanzasa]]
[[mg:Kansas]]
[[mi:Kansas]]
[[mk:Канзас]]
[[mn:Канзас]]
[[mr:कॅन्सस]]
[[mrj:Канзас]]
[[ms:Kansas]]
[[my:ကန်းဆပ်ပြည်နယ်]]
[[nah:Kansas]]
[[nds:Kansas]]
[[nl:Kansas (staat)]]
[[nn:Kansas]]
[[no:Kansas]]
[[nv:Kénsis Hahoodzo]]
[[oc:Kansas]]
[[os:Канзас]]
[[pam:Kansas]]
[[pl:Kansas]]
[[pms:Kansas]]
[[pnb:کنساس]]
[[pt:Kansas]]
[[qu:Kansas suyu]]
[[rm:Kansas]]
[[ro:Kansas]]
[[ru:Канзас]]
[[sa:केन्‍सास]]
[[sah:Канзас]]
[[scn:Kansas]]
[[se:Kansas]]
[[sh:Kanzas]]
[[simple:Kansas]]
[[sk:Kansas (štát USA)]]
[[sl:Kansas]]
[[sq:Kansas]]
[[sr:Канзас]]
[[sv:Kansas]]
[[sw:Kansas]]
[[th:รัฐแคนซัส]]
[[tl:Kansas]]
[[tr:Kansas]]
[[tt:Канзас]]
[[ug:Kanzas Shitati]]
[[uk:Канзас]]
[[ur:کنساس]]
[[uz:Kanzas]]
[[vi:Kansas]]
[[vo:Kansas]]
[[war:Kansas]]
[[xal:Каанзс]]
[[yi:קענזעס]]
[[yo:Kansas]]
[[zh:堪薩斯州]]
[[zh-min-nan:Kansas]]