Difference between revisions 751968 and 754657 on tewiki{{యాంత్రిక అనువాదం}} {{వికీకరణ}} {{Redirect|Belgian}} {{otheruses}} {{Infobox Country | native_name = ''Koninkrijk België'' {{nl icon}}<br />''Royaume de Belgique'' {{fr icon}}<br />''Königreich Belgien'' {{de icon}} | conventional_long_name = Kingdom of Belgium | common_name = Belgium | image_flag = Flag of Belgium.svg | image_coat = Greater Coat of Arms of Belgium.svg | symbol_type = Coat of arms | national_motto = {{Audio|Nl-Eendracht maakt macht.ogg|''Eendracht maakt macht''}}{{spaces|2}}<small>([[Dutch language|Dutch]])</small><br />''L'union fait la force''{{spaces|2}}<small>([[French language|French]])</small><br />''Einigkeit macht stark''{{spaces|2}}<small>([[German language|German]])<br />"Strength through Unity" (lit. "Unity makes Strength")</small> |image_map = EU-Belgium.svg |map_caption = {{map caption|location_color=dark green|region=[[Europe]]|region_color=dark grey|subregion=the [[European Union]]|subregion_color=light green|legend=EU-Belgium.svg}} | national_anthem = [[The Brabançonne|The "Brabançonne"]] | official_languages = [[Dutch language|Dutch]], [[French language|French]], [[German language|German]] | demonym = [[Demographics of Belgium|Belgian]] | capital = [[Brussels (municipality)|Brussels]] | latd = 50 | latm = 51 | latNS = N | longd = 4 | longm = 21 | longEW = E | largest_settlement_type = metropolitan area | largest_settlement = [[Brussels Capital Region]] | government_type = [[Federal]] [[Parliamentary system|parliamentary democracy]] and [[Constitutional monarchy]]<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/be.html CIA - The World Factbook -- Government of Belgium]</ref> | leader_title1 = [[Belgian monarchy|King]] | leader_title2 = [[List of Prime Ministers of Belgium|Prime Minister]] | leader_name1 = [[Albert II of Belgium|Albert II]] | leader_name2 = [[Herman Van Rompuy]] | area_km2 = 30,528 | area_sq_mi = 11,787<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | area_rank = 139th | area_magnitude = 1 E10 | percent_water = 6.4 | population_estimate = <span style="white-space:nowrap;">10,665,867<ref name=statbel1/><br /></span> | population_estimate_year = 2008 | population_estimate_rank = 76th<small> [2005]</small> | population_census = 10,296,350 | population_census_year = 2001 | population_density_km2 = 344.32<!--Infobox template cannot properly show: ref name=statbel2--> | population_density_rank = <small>2006</small>) (29th <small>[2005]</small> | population_density_sq_mi = 892 <!--Do not remove [[WP:MOSNUM]]--> | GDP_PPP_year = 2008 | GDP_PPP = $389.793 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=124&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=64&pr.y=12 |title=Belgium|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref> | GDP_PPP_rank = 29th | GDP_PPP_per_capita = $36,415<ref name=imf2/> | GDP_PPP_per_capita_rank = 18th | GDP_nominal_year = 2008 | GDP_nominal = $506.183 billion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = 20th | GDP_nominal_per_capita = $47,289<ref name=imf2/> | GDP_nominal_per_capita_rank = 14th | Gini = 33 | Gini_year = 2000 | Gini_rank = 33rd | Gini_category = <span style="color:#dede00">medium</span> | HDI_year = 2007 | HDI = {{increase}} 0.953<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Human Development Report 2009]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009</ref> | HDI_rank = 17th | HDI_category = <span style="color:#090;">very high</span> | sovereignty_type = [[Belgian Revolution|Independence]] | established_event1 = Declared {{nowrap|from [[United Kingdom of the Netherlands|the Netherlands]]}} | established_date1 = 4 October 1830 | established_event2 = [[Treaty of London, 1839|Recognized]] | established_date2 = 19 April 1839 | accessionEUdate = 25 March 1957 | EUseats = 24 | currency = [[Euro]] ([[Euro sign|€]])<sup>1</sup> | currency_code = EU | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | cctld = [[.be]] | calling_code = [[+32]] | footnote1 = Before 1999: [[Belgian franc]]. | footnote2 = The [[.eu]] domain is also used, as it is shared with other [[European Union]] member states. }} '''బెల్జియం రాజ్యం ''' {{Audio-IPA|en-us-Belgium.ogg|/ˈbɛldʒəm/}} అనేది [[ఉత్తర పడమర ఐరోపా ఖండం]]లోని ఒక [[దేశం]]. [[యురోపియన్ సమాఖ్య]] యొక్క స్థాపక సభ్యత్వం మరియు దాని ముఖ్య కార్యాలయమును కలిగిఉంది, అలానే మిగిలిన అతిపెద్ద అంతర్జాతీయ సంస్థలవి కూడా కలిగి ఉంది, దీనిలో [[NATO]] కూడా ఉంది.[4] బెల్జియం మొత్తం విస్తీర్ణం {{convert|30528|km2|sqmi}}మరియు జన సంఖ్య 10.7మిల్లియన్లు ఉంది. [[జర్మనీయుల]] మరియు [[లాటిన్ యురోపీయుల]] మధ్య కల సాంస్కృతిక హద్దుకు అడ్డంగా ఉండి రెండు ముఖ్య భాషా సమూహాలైన [[ఫ్లెమిష్]] ఇంకా [[ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే]] ఎక్కువగా [[వాల్లోన్లు]] మరియు [[జర్మన్ మాట్లాడే]] చిన్న సమూహానికి బెల్జియం నిలయంగా ఉంది. బెల్జియంలోని అతిపెద్ద రెండు ప్రాంతాలలో ఒకటి [[డచ్]] మాట్లాడే ఉత్తరాన ఉన్న [[ఫ్లాన్డెర్స్]] ప్రాంతం, జనాభాలోని 59% ఇక్కడ ఇన్నారు, మరియు దక్షిణ ప్రాంతంలోని [[వాల్లోనియా]]లో [[ఫ్రెంచ్]] మాట్లాడేవారు 31% నివాసం ఉంటున్నారు. [[బ్రస్సెల్స్-రాజధాని ప్రాంతం]]లో అధికారికంగా రెండు భాషలు ఉన్నాయి, ఇక్కడ ఎక్కువగా కేవలం ఫ్రెంచ్ మాట్లాడేవారు (23%) మరియురెండు భాషలు వాడేవారు (54% డచ్ ఇంకా ఫ్రెంచ్ తెలిసినవారు) [[చుట్టూ వేరే సాంప్రదాయాలు కలిగినవారు ఉన్న]] [[ఫ్లెమిష్ ప్రాంతం]] పరిధిలో ఉన్నారు మరియు జనాభాలో 10% మంది ఉన్నారు.<ref name="jacquesleclerc1"> {{cite web |title=Belgique • België • Belgien—Région de Bruxelles-Capitale • Brussels Hoofdstedelijk Gewest |quote=C'est une région officiellement bilingue formant au centre du pays une enclave dans la province du Brabant flamand (Vlaams Brabant) |work=L'aménagement linguistique dans le monde |language=[[French language|French]] |date=2007-01-18 |author=Leclerc, Jacques, <!--NO LINK: this is not the wellknown general-->, membre associé du TLFQ |publisher=Host: Trésor de la langue française au Québec (TLFQ), [[Université Laval]], [[Quebec]] |url=http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/EtatsNsouverains/bruxelles-capitale.htm |accessdate=2007-06-18}}<br />* {{cite web |title=About Belgium |quote=the Brussels-Capital Region is an enclave of 162 km<sup>2</sup> within the Flemish region. |publisher=Belgian Federal Public Service (ministry) / Embassy of Belgium in the Republic of Korea |url=http://www.belgium.or.kr/page60.html |accessdate=2007-06-21}}<br />* {{cite web |title=Flanders (administrative region) |quote=The capital of Belgium, Brussels, is an enclave within Flanders. |work=Microsoft Encarta Online Encyclopedia |year=2007 |publisher=Microsoft |url=http://uk.encarta.msn.com/encnet/refpages/RefArtTextonly.aspx?refid=781531490 |accessdate=2007-06-21|archiveurl=http://www.webcitation.org/5kwPxLurr|archivedate=2009-10-31|deadurl=yes}}<br />* {{cite web |title=The FIT Invasions of Mons |quote=The country is divided into three increasingly autonomous regions: Dutch-speaking [[Flanders]] in the north; mostly French-speaking [[Brussels]] in the center as an enclave within Flanders and French-speaking [[Wallonia]] in the south, including the German-speaking ''Cantons de l'Est''). |year=1999 |month=October |author=McMillan, Eric |work=Capital translator, Newsletter of the <span style="font-size:92%;">NCATA</span>, Vol. 21, No. 7, p. 1 |publisher=National Capital Area Chapter of the American Translators Association (<span style="font-size:87%;">NCATA</span>) |url=http://www.ncata.org/doc/Oct99.pdf |format=PDF |accessdate=2007-06-21}}<br />* {{cite web |title=Language Facilities in the Brussels Periphery |quote=Brussels is a kind of enclave within Flanders—it has no direct link with Wallonia. |author=[http://perswww.kuleuven.be/~u0025631/ Van de Walle, Steven], lecturer at University of Birmingham Institute of Local Government Studies, School of Public Policy |publisher=[[Katholieke Universiteit Leuven|KULeuven]]—Leuvens Universitair Dienstencentrum voor Informatica en Telematica |url=http://perswww.kuleuven.be/~u0025631/pdf/RANDBRUS.pdf |format=PDF |accessdate=2007-06-21|archiveurl=http://www.webcitation.org/5kwPxLurr|archivedate=2009-10-31|deadurl=yes}}</ref> [[జర్మన్-మాట్లాడే వర్గం]] తక్కువ సంఖ్యలో తూర్పు వాల్లోనియాలో ఉంది.<ref name="germanspeakingcommunity1"> {{cite web |title=The German-speaking Community |publisher=The German-speaking Community |url=http://www.dglive.be/EN/Desktopdefault.aspx/tabid-1263/2264_read-27181/ |accessdate=2007-05-05}} (మూలం) [http://www.dglive.be/DesktopDefault.aspx/tabid-84/186_read-448/ జర్మన్ భాష పద్దతిలో ](ఇంతకుముందే) 71,500 బదులుగా 73,000 నివాసముంటున్నట్టు చెప్పబడింది.</ref> బెల్జియం యొక్క భాషా వైవిధ్యం మరియు సంబంధిత రాజకీయ ఇంకా సాంప్రదాయ విభేదాలు [[రాజకీయ చరిత్ర]] లో మరియు క్లిష్ట [[ప్రభుత్వ విధానం]]లలో ప్రతిబింబించాయి.<ref name="bbcnews1"> {{cite web |title=Language dispute divides Belgium |author=Morris, Chris<!--NO LINK unless it goes to a British TV journalist--> |publisher=[[BBC News]] |date=2005-05-13 |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4545433.stm |accessdate=2007-05-08}}</ref><ref name="paulderidder"> {{cite web |title=Langues majoritaires, langues minoritaires, dialectes et NTIC |date=2001-09-25 |language=[[French language|French]] |author=Petermann, Simon, Professor at the University of Liège, Wallonia, Belgium—at colloquium ''IX<sup>e</sup> Sommet de la francophonie—Initiatives 2001—Ethique et nouvelles technologies, session 6 Cultures et langues, la place des minorités'', [[Bayreuth]] |url=http://www.initiatives.refer.org/Initiatives-2001/_notes/sess604.htm |accessdate=2007-05-04}}</ref> 'బెల్జియం'పేరును ''[[గల్లియా బెల్జికా]]'' నుండి సంగ్రహించారు, [[గౌల్]] యొక్క ఉత్తర ప్రాంతమైన [[రోమన్ దేశభాగం]]లో ''[[బెల్గే]] '' వారు నివాసం ఉంటున్నారు, వీరు [[సెల్టిక్]] మరియు [[జర్మనీ]] యొక్క మిశ్రమ జనాభా.<ref> {{cite book |title=[[Encyclopedia of the Roman Empire]] |author=Bunson, Matthew |year=1994 |pages=169 |edition=Hardcover 352pp |publisher=Facts on File, New York |isbn=0 8160 2135 X [Paperback 512pp, ISBN 0-8160-3182-7; Revised edition (2002), Hardcover 636pp, ISBN 0-8160-4562-3]}}</ref><ref>సూచిక:సెల్టిక్ మరియు/లేదా జెర్మానిక్ ప్రభావాలు బెల్గే మీద ఇంకా మూలాల మీద వివాదాస్పదంగానే ఉంది. ఇంకనూ చదవడానికి e.g. {{cite web |title=Ethnic and Cultural Identity |work=Barbarians on the Greek Periphery?—Origins of Celtic Art |year=1997 |month=May |author=Witt, Constanze Maria |publisher=Institute for Advanced Technology in the Humanities, [[University of Virginia]] |url=http://www3.iath.virginia.edu/Barbarians/Essays/ethnic_main.html |accessdate=2007-06-06}}</ref> చారిత్రాత్మకంగా, బెల్జియం, [[నెదర్లాండ్స్]] మరియు [[లక్సెంబర్గ్]] [[అడుగున ఉన్న దేశాలు]]గా పేరొందాయి, అవి ఇప్పుడు ఉన్న [[బెనేలక్స్]] వర్గం రాష్ట్రాల స్థలం కన్నా పెద్ద స్థలాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. [[మధ్య యుగం]] చివరి నుంచి 17వ శతాబ్దం వరకు, ఇది వర్తకం మరియు సాంప్రదాయానికి ఒక సంపన్నమైన కేంద్రంగా ఉంది. 16వ శతాబ్దం నుండి 1830లో బెల్జియన్ విప్లవం వరకు, చాలా యుద్దాలు యురోపియన్ శక్తుల మధ్య బెల్జియం ప్రదేశంలో జరిగాయి, దీనివల్ల యూరోప్ యొక్క యుద్ద భూమిగా మార్చబడింది <ref> {{cite web |title=Rezention zu (Review of) Cook, Bernard: Belgium. A History ISBN 0-8204-5824-4 |date=2003-02-17 |quote=die Bezeichnung Belgiens als „the cockpit of Europe” (James Howell, 1640), die damals noch auf eine kriegerische Hahnenkampf-Arena hindeutete |language=[[German language|German]] |author=Haß, Torsten, Head of the [[:de:Fachhochschule Kehl|Fachhochschule (University of Applied Sciences) of Kehl]] Library, [[Kehl]], Germany |publisher=FH-Zeitung (journal of the [[Fachhochschule]]) |url=http://www.fh-kehl.de/zeitung/rezensionen/2003/cook,belgium.htm |accessdate=2007-05-24}}{{Dead link|date=October 2008}}—పుస్తక పరిశీలకుడు, Haß, భావాన్ని ఆంగ్లంలో [[జేమ్స్ హొవెల్]] కు 1640లో ఆరోపించారు. హొవెల్ యొక్క మూలమైన వాక్యం "ది కాక్పిట్ ఆఫ్ క్రిస్టెన్డం" చూపించిన విధంగా తర్వాత మార్చబడింది:<br /> {{cite web |title=The Hydra No.1 New Series (November 1917)—Arras And Captain Satan |author=Carmont, John |work=War Poets Collection |publisher=Napier University’s Business School |url=http://www.napier.ac.uk/warpoets/Hydraissues/Hyn01/hyn01a03.html |accessdate=2007-05-24}}—మరియు అలానే బెల్జియం కోసం కూడా చేయబడింది:<br /> {{cite web |title=Nuttall Encyclopaedia of General Knowledge—Cockpit of Europe |quote=Cockpit of Europe, Belgium, as the scene of so many battles between the Powers of Europe. |author=Wood, James |year=1907 |url=http://www.fromoldbooks.org/Wood-NuttallEncyclopaedia/c/cockpitofeurope.html |accessdate=2007-05-24}} (ఇది కూడా చూడండి [[ది నుట్టల్ ఎన్సైక్లోపీడియా]])</ref>—రెండు ప్రపంచ యుద్దాలతో ఈ ఖ్యాతి బలోపేతం అయింది. దాని స్వాతంత్రం తర్వాత, బెల్జియం ఉత్సాహంగా [[పారిశ్రామిక విప్లవం]]లో పాల్గొంది<ref name="Fitzmaurice"> {{cite web |title=New Order? International models of peace and reconciliation—Diversity and civil society |author=[http://cain.ulst.ac.uk/dd/report9/report9h.htm Fitzmaurice, John], at the [[Secretariat-General of the European Commission]], taught at the [[Université Libre de Bruxelles]] |year=1996 |publisher=Democratic Dialogue ''Northern Ireland's first think tank'', Belfast, Northern Ireland, UK |url=http://cain.ulst.ac.uk/dd/report9/report9d.htm |accessdate=2007-08-12}}</ref><ref name="EUbusiness"> {{cite web |title=Belgium country profile |date=2006-08-27 |publisher=[http://www.eubusiness.com/aboutus EUbusiness], Richmond, UK |url=http://www.eubusiness.com/Belgium/belgium-country-profile/ |accessdate=2007-08-12}}</ref> మరియు పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరికి [[ఆఫ్రికాలో కాలనీలు]] అనేకం స్వాధీనం చేసుకుంది.<ref> {{cite web |title=Chapter 27. The Age of Imperialism (Section 2. The Partition of Africa) |work=World History II |author=Karl, Farah ''(text)''; Stoneking, James'' (course)'' |year=1999 |publisher=Appomattox Regional Governor's School (History Department), Petersburg, VA, USA |url=http://www.args.k12.va.us/academics/history/Stoneking/chapters/world2/world27.pdf |format=PDF |accessdate=2007-08-16}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> 20వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో ఫ్లేమింగ్స్ మరియు ఫ్రాంకోఫోన్స్ మధ్య మత కలహాలకు [[సంప్రదాయ విభేదాలు]] ఆజ్యం పోయటం ఒక వైపు మరియు ఫ్లాన్డెర్స్ ఇంకా వాల్లోనియా యొక్క [[పోలిఉండని ఆర్ధిక పరిణామం]] ఇంకొక వైపు ఉన్నాయి. [[ఇప్పటికీ సక్రియంగా ఉన్న ఈ కలహాల]] వల్ల [[ముందుగా ఉన్న అవిభక్త బెల్జియన్ రాష్ట్రం సంయుక్త రాష్ట్రంగా అందుబాటులో లేనిది పొందటానికి సాధ్యపడింది]]. == చరిత్ర == {{Main|History of Belgium}} [[దస్త్రం:Map-1477 Low Countries.png|thumb|left|పదిహేడు దేశాభాగాలు (కమలా రంగు, బ్రౌన్ మరియు పసుపు ప్రదేశాలు) మరియు లీజ్ యొక్క బిషోర్పిక్ (పచ్చరంగు)]] BC మొదటి శతాబ్దంలో, [[రోమన్లు]] అక్కడి స్థానిక జాతులను ఓడించిన తర్వాత, గల్లియా బెల్జికా యొక్క రాష్ట్రంను ఏర్పరచారు. 5వ శతాబ్దంలో [[నిదానంగా వలసవచ్చిన]] జర్మనీ [[ఫ్రాన్కిష్]] తెగలవల్ల, ఈ ప్రదేశం [[మెరోవిన్గియన్]] రాజుల పాలనలోకి వచ్చింది. 8వ శతాబ్ద కాలంలో నిదానంగా అధికారంలో జరిగిన మార్పు వల్ల ఫ్రాన్క్స్ యొక్క రాజ్యం [[కారోలింగియాన్ సామ్రాజ్యం]]లో అభివృద్ధి చెందింది. 843లో [[వెర్డున్ సంధి]] వల్ల ఈ ప్రాంతం [[మధ్య]] మరియు [[వెస్ట్రన్ ఫ్రాన్సియ]]గా విభజింపబడింది ఇంకనూ తద్వారా ఇంచుమించు స్వాతంత్ర [[మాన్యం రాజ్యా]]లు ఏర్పడ్డాయి, ఇవి [[మధ్య యుగాలలో]] [[ఫ్రాన్సు రాజు]] లేదా [[పవిత్రమైన రోమన్ చక్రవర్తి]] పై [[ఆధారపడి ఉన్నవాటిగా]] ఉన్నాయి. [[ఈ మాన్యం రాజ్యాలు చాలా వరకూ]] 14 మరియు 15 శతాబ్దాల యొక్క [[బుర్గున్డియాన్ నెదర్లాండ్స్]]లో ఏకంగా ఉన్నాయి. 1540లలో [[చక్రవర్తి చార్లెస్ V]] [[పదిహేడు దేశాభాగాల]] [[వ్యక్తిగత యూనియన్]]ను విస్తరించారు, వ్యక్తిగత సంఘం నుంచి [[1549 లోని ప్రగ్మటిక్ అంగీకారం]] ద్వారా చాలా ముందుకు తీసుకువెళ్ళింది మరియు అతని యొక్క ప్రభావం [[యువరాజు-బిషోప్రిక్ అఫ్ లీజ్]] మీద పెంచింది.<ref> {{cite web |title=Chapter II: Habsburg Rule in the Netherlands |work=History of Holland |author=Edmundson, George |publisher=The University Press, Cambridge. Republished: Authorama |year=1922 |url=http://www.authorama.com/history-of-holland-4.html |accessdate=2007-06-09}}</ref> [[ఎనభై ఏళ్ళ యుద్ధం]] (1568–1648) అడుగున ఉన్న దేశాలను ఉత్తర [[యునైటెడ్ దేశభాగాలు]] ([[లాటిన్]] లో ''బెల్జికా ఫోయెడేరటా'' , ది "ఫెడేరేటెడ్ నెదర్లాండ్స్ ") మరియు [[దక్షిణ నెదర్లాండ్స్]]గా విభజించబడింది(''బెల్జికా రెజియా'' , ది "రాయల్ నెదర్లాండ్స్"). దీనిలో రెండవదానిని వరుసగా [[స్పానిష్]] మరియు [[ఆస్ట్రియన్]] [[హాబ్స్బుర్గ్]] లచే పాలించబడింది మరియు చాలా భాగం ఆధునిక బెల్జియంను కలిగి ఉంది. 17 మరియు 18వ శతాబ్దాలలో [[ఫ్రాంకో-స్పానిష్]] మరియు [[ఫ్రాంకో-ఆస్ట్రియన్ యుద్దాలకు]] వేదికలాగా ఉంది.<ref>తుదిపలుకు: ఇంకనూ చదవండి: [[ఫ్రాన్సు ఇన్ ది 17th అండ్ 18th సెంచురీస్]]</ref> [[French Revolutionary Wars: Campaigns of 1794|1794లో ఫ్రెంచ్ విప్లవ యుద్దాల]] ప్రచారంలను అనుసరిస్తూ, దిగువున ఉన్న దేశాలు-దేశ భాగాలు అంతకు ముందు ఎప్పుడూ పేరుకుమాత్రంగా హాబ్స్బుర్గ్ పాలనలో యువరాజు-బిషోప్రిక్ అఫ్ లీజ్ వంటి వాటిలో ఉన్నవి —[[ఫ్రెంచ్ ఫస్ట్ రిపబ్లిక్]] నందు అనుబంధం చేయబడినాయి, ఆస్ట్రియన్ పాలన ఈ ప్రాంతంలో ముగిసిపోయింది. 1815లో [[మొదటి ఫ్రెంచ్ సామ్రాజ్యం]] విచ్చేదం అయినప్పుడు అడుగున ఉన్న దేశాలు [[యునైటెడ్ కింగ్డం ఆఫ్ ది నెదర్లాండ్స్]] గా ఏర్పడింది. [[దస్త్రం:Wappers belgian revolution.jpg|thumb|left|1830 యొక్క బెల్జియన్ తిరుగుబాటు (1834)రాసింది ఎగిడే చార్లెస్ గుస్తావే వాప్పెర్స్, ఎన్శియన్ ఆర్ట్స్ యొక్క వస్తుసంగ్రహాలయం, బ్రస్సెల్స్.]] 1830 [[బెల్జియన్ తిరుగుబాటు]] [[తాత్కాలిక ప్రభుత్వం]] మరియు [[జాతీయ కాంగ్రెస్]] క్రింద ఒక స్వాతంత్ర, [[కాతోలిక్]] మరియు తటస్థంగా ఉన్న బెల్జియం ఏర్పాటుకు దారితీసింది. 1831లో [[లియోపోల్డ్ I]]ను రాజుగా ఎన్నుకున్నప్పటి నుండీ, బెల్జియం [[రాజ్యాంగ పరమైన ఏకాధిపత్యం]] మరియు [[శాసనసభ ప్రజాస్వామ్యం]] కలిగిఉంది. అయినప్పటికీ ఆరంభంలో వయోజనాధికారం నియంత్రణలో ఉంచారు, 1893లో మగవాళ్ళకి [[విశ్వజనీనమైన ఓటు హక్కు]] (1919 వరకు [[బహు ఎన్నికలు]] ఉండేవి) మరియు ఆడవాళ్ళకి 1949లో ప్రవేశపెట్టారు. 19 శతాబ్దం యొక్క ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలలో [[కాతలిక్ పార్టీ]] మరియు [[లిబెరల్ పార్టీ]] ఉన్నాయి, శతాబ్దం చివరికి [[బెల్జియన్ లేబర్ పార్టీ]] దృశ్యమానమైనది. [[ఫ్రెంచ్]] ఒక్కటి మాత్రమే [[ప్రభువుల]]చే మరియు [[పౌరులచే]] అధికారికంగా అవలంబించబడింది. [[డచ్]] గుర్తింపు పొందడంతో ఇది నిదానంగా ప్రాముఖ్యతను పోగొట్టుకుంది. ఈ గుర్తింపు 1898లో అధికారమైనది మరియు 1967లో డచ్ భాషలోని [[రాజ్యాంగం]] చట్టపరంగా ఆమోదించబడినది.<ref> {{cite web |title=Ethnic structure, inequality and governance of the public sector in Belgium |author=[http://www.unrisd.org/80256B3C005BC203/(httpPeople)/417C5EAAE7060027C1256F2000472415?OpenDocument Kris Deschouwer] |publisher=United Nations Research Institute for Social Development (<span style="font-size:87%;">UNRISD</span>) |month=January |year=2004 |url=http://www.unrisd.org/UNRISD/website/document.nsf/ab82a6805797760f80256b4f005da1ab/ec506a59176be044c1256e9e003077c3/$FILE/Deschou.pdf |format=PDF |accessdate=2007-05-22}}</ref> 1885 యొక్క [[బెర్లిన్ సమావేశం]] [[కాంగో ఫ్రీ స్టేట్]] గా [[రాజు లియోపోల్డ్ II]]కు వ్యక్తిగత హక్కు క్రింద లోబడి ఉంది. 1900 దగ్గర నుంచి లియోపోల్డ్ II పాలనలో కాంగోలీస్ జనాభా యొక్క తీవ్రమైన మరియు అనాగారకమైన వ్యవహార విధానం అంతర్జాతీయ ఆందోళనను పెంచింది, ముందు కాంగో ప్రధానంగా దంతాలు మరియు రబ్బర్ ఉత్పత్తి ఆదాయ మూలంగా ఉండేది. 1908లో ఈ ఆర్తనాదాలు కాలనీ యొక్క ప్రభుత్వం కోసం బెల్జియన్ రాష్ట్రం బాధ్యత వహించటానికి దారి తీసాయి, అప్పటినుండీ [[బెల్జియన్ కాంగో]]గా పిలవబడింది.<ref> {{cite book |title=The State of Africa |pages=95–96(?) |edition=Hardcover 608pp |date=2005-06-06 |author=Meredith, Mark |publisher= Free Press |isbn=0-7432-3221-6}}</ref> [[ష్లెఫెన్ ప్రణాళిక]]లో భాగంగా జర్మనీ 1914లో బెల్జియంను ముట్టడించింది మరియు చాలా భాగం [[పడమటి పరిధి]] [[ప్రపంచ యుద్ధం I]] దేశంలోని పడమటి ప్రాంతాలలో జరిగింది. యుద్దసమయంలో బెల్జియం [[జర్మన్ కాలనీలైన]] [[రుఅండా-ఉరుండి]](ఈనాటి [[ర్వాండా]] ఇంకా [[బురుండి]])లను లోబరుచుకున్నారు మరియు 1924లో [[లీగ్ ఆఫ్ నేషన్స్]] ద్వారా అవి బెల్జియం అధికారంలో ఉన్నాయి. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత పరిస్థితిలో, 1925లో [[యుపెన్ మరియు మల్మెడి]] యొక్క [[ప్రుస్సియన్ జిల్లాలు]] బెల్జియంలో జతపరచబడినాయి, దాని కారణంగా జర్మన్ మాట్లాడేవారు బలహీన వర్గం అయిపోయారు. 1940లో [[బ్లిట్జ్ క్రిఎగ్]] అవమానకరమైన పరిస్థితిలో జర్మనీ తిరిగి ముట్టడి చేసింది మరియు 1945లో [[అల్లీస్]] చే [[బంధవిముక్తి]] అయ్యేదాకా ఆక్రమించుకొని ఉంది. [[బెల్జియన్ కాంగో]] 1960లో [[కాంగో విపత్తు]] సమయంలో స్వాతంత్రాన్ని సంపాదించింది;<ref>ది కాంగోలీస్ సివిల్ వార్ 1960–1964</ref> [[రుఅండా -ఉరుండి]] రెండు సంవత్సరాల తర్వాత అనుసరించాయి. [[ప్రపంచ యుద్ధం II]] తర్వాత, బెల్జియం [[NATO]]లో స్థాపక సభ్యురాలిగా చేరింది మరియు [[నెదర్లాండ్స్]] మరియు [[లుక్సేమ్బోర్గ్]] లతో కలసి [[బెనేలుక్స్]] దేశాల సంఘంగా ఏర్పడింది. 1951లో బెల్జియం ఆరుగురి స్థాపక సభ్యులలో ఒకటిగా [[యురోపియన్ బొగ్గు మరియు స్టీల్ వర్గం]]లో ఉంది మరియు 1957లో స్థాపించిన [[యురోపియన్ అటామిక్ ఎనర్జీ కమ్యూనిటీ]] మరియు [[యురోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ]] లో కూడా ఉంది. యురోపియన్ ఎకనామిక్ కమ్యూనిటీ ఇప్పుడు [[యురోపియన్ యూనియన్]], దీనికోసం బెల్జియం అతిపెద్ద కార్యాలయాలకు మరియు సంస్థలకు అతిధేయురాలిగా ఉంటోంది, వీటిలో [[యురోపియన్ కమిషన్]], [[కౌన్సిల్ ఆఫ్ ది యురోపియన్ యూనియన్]] మరియు [[యురోపియన్ పార్లమెంట్]] యొక్క అసాధారణ ఇంకా కమిటీ సమావేశాలు ఉన్నాయి. == ప్రభుత్వం మరియు రాజకీయాలు == {{Main|Politics of Belgium}} {{See also|Belgian federal parliament|Belgian federal government|Political parties in Belgium}} {{further|[[List of Belgian monarchs]], [[List of Belgian Prime Ministers]], [[Foreign relations of Belgium]]}} బెల్జియం [[రాజ్యాంగపరమైన]], [[ప్రజాదరణ ఏకాధిపత్యం]]కల మరియు [[శాసనసభ ప్రజాస్వామ్యం]] కలది. [[దస్త్రం:Herman_Van_Rompuy_at_the_Belgian_Chamber_of_Representatives_-_20081205_-_portrait.jpg|thumb|upright|ప్రధాన మంత్రి హెర్మన్ వాన్ రోమ్పుయ్]] ఏకంచేయబడిన శాసనసభ [[రెండు ఉపసంస్థలుగా]] [[సెనేట్]] మరియు [[ప్రతినిధుల యొక్క ఉపసంఘం]]తో కల్పన చేయబడింది. మొదటిది నేరుగా ఎన్నుకున్న 40 మంది రాజకీయ నాయకులతో మరియు [[3 కమ్యూనిటీ శాసనసభల]] చే నియమించిన 21 ప్రతినిధులు, 10 మంది [[సెనేటర్ సభ్యులు]] ఇంకా రాజు యొక్క పిల్లలతో చేయబడుతుంది, వీరు [[హక్కు ద్వారా సెనేటర్]] గా ఉన్నా ఆచరణలో వారి ఓటును ఉపయోగించుకోలేరు. [[ఉపసంఘం]] యొక్క 150 ప్రతినిధులు [[అనుపాత ఎన్నికల]] విధానంలో 11 [[నియామక జిల్లాల]] క్రింద ఎన్నుకోబడతారు. [[విధిగా ఓటు]] వెయ్యాలని ఉన్న కొన్ని దేశాలలో బెల్జియం ఒకటి మరియు ప్రపంచంలో అత్యధిక [[ఓటర్ టర్న్అవుట్]] ఉన్నవాటిలో ఒకటిగా ఉంది.<ref> {{cite web |title=The Dynamics of Electoral Participation—Table 10.1 Average turnout in free elections to the lower house in 40 countries, 1961–1999 |pages= 32 |year=2001 |author=Franklin, Mark N., [[Trinity College (Connecticut)|Trinity College, Connecticut]] |url=http://citeseer.ist.psu.edu/cache/papers/cs/25027/http:zSzzSzwww2.trincoll.eduzSz~mfranklizSzParticipation.pdf/franklin01dynamics.pdf |format=PDF |accessdate=2007-05-29}}</ref> నియమిత [[అధికారాలు]] ఉన్నప్పటికీ [[రాజు]] (ప్రస్తుతం [[ఆల్బర్ట్ II]]) [[దేశానికి అధినేత]]గా ఉంటాడు. అతను [[ప్రధాన మంత్రి]]తో సహా మిగిలిన మంత్రులను నియమిస్తాడు, విశ్వాసం ఉన్న [[ఉపసంఘ ప్రతినిధులను]][[చట్టపరంగా ప్రభుత్వం]] ఏర్పరచటానికి పిలుస్తారు. [[రాజ్యాంగం]]లో ఉత్తర్వు ప్రకారం డచ్- ఇంకా ఫ్రెంచ్-మాట్లాడే సభ్యులు సమానంగా ఉంటారు.<ref name="constitution1"> {{cite web |title=Belgium—Constitution—Title III Powers, Chapter II The Senate, Article 72 <nowiki>[</nowiki>King's Descendants<nowiki>]</nowiki> ; and Title III, Chapter III King and Federal Government, Section I The King ; and Section II The Federal Government, Article 99 <nowiki>[</nowiki>Composition of Government<nowiki>]</nowiki> |work=International Constitutional Law |publisher=Institut für öffentliches Recht, [[University of Berne]], [[Switzerland]] |date=1994-02-17 |url=http://www.servat.unibe.ch/law/icl/be00000_.html |accessdate=2007-05-20}} లేదా రెండూ:<br />* {{cite web |title=Title III on power, Chapter II on the Senate, Art. 72 |work=The Constitution of Belgium |publisher=The Federal Parliament of Belgium |date=1997-01-21 |url=http://www.fed-parl.be/gwuk0004.htm |accessdate=2007-05-20}}మరియు <br />* {{cite web |title=Title III on Power, Chapter III on the King and the Federal Government, Section I on the King and Section II on the Federal Government, Art. 99 |work=The Constitution of Belgium |publisher=The Federal Parliament of Belgium |date=1997-01-21 |url=http://www.fed-parl.be/gwuk0006.htm#E11E6 |accessdate=2007-05-20}}</ref> న్యాయ విధానం [[పౌరహక్కుల చట్టం]] మీద ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు ఇది [[నపోలియోనిక్ కోడ్]] మూలం నుండి వచ్చింది. [[కోర్ట్ ఆఫ్ కస్సాషన్]] అనేది అంతిమ తీర్పు ఇచ్చే కోర్టు, దీని కన్నా ఒక స్థాయి తక్కువలో [[కోర్ట్ ఆఫ్ అప్పీల్]]ఉంది. బెల్జియం యొక్క రాజకీయ సంస్థలు క్లిష్టమైనవి; ముఖ్య సాంప్రదాయ వర్గాలలో ప్రాతినిధ్యం వహించటానికి చాలా మొత్తంలో రాజకీయ బలం శాఖలుగా విభజించబడుతుంది. 1970 దరిదాపుల నుంచి, ప్రయోజనకరమైన బెల్జియన్ జాతీయ [[రాజకీయ పార్టీలు]] ప్రత్యేకమైన భాగాలుగా విభజన చేయబడ్డాయి, ఇది ముఖ్యంగా ఈ వర్గాలలో రాజకీయ మరియు భాషా సంబంధిత ప్రయోజనాల కోసం ప్రాతినిధ్యం వహించటానికి చేయబడింది. [[రాజకీయ కేంద్రానికి]] దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి వర్గం లోని అతి పెద్ద పార్టీలు మూడు ప్రధాన సముదాయాలకు చెంది ఉంటాయి: [[రైట్-వింగ్]] [[లిబెరల్స్]], [[సాంఘికంగా పరిణామ వ్యతిరేకి]] [[క్రిస్టియన్ ప్రజాస్వామ్య వాదులు]] మరియు [[సోషలిస్ట్లు]] [[లెఫ్ట్-వింగ్]]ను ఏర్పరుస్తారు. చివరి శతాబ్దం మధ్యకి ఇంకనూ గుర్తించదగిన పార్టీలు వెలుగులోకి వచ్చాయి, ప్రధానంగా ఇవి [[భాషా సంబంధితమైన]], [[జాతీయ సంబంధితమైన]], లేదా [[పర్యావరణ]] చర్చనీయాంశాల చుట్టూ ఉన్నాయి మరియు ఈ మధ్యన ఉన్న చిన్నవి [[కొంత ఖచ్చితమైన ఉదార]] స్వభావం కలిగిఉన్నాయి. 1958 నుంచి ఉన్న ఒక క్రిస్టియన్ ప్రజాస్వామ్య సమ్మేళన ప్రభుత్వాల హారం [[1999]]లో అతిపెద్ద ఆహార అపరిశుద్ద అపవాదం అయిన మొదటి [[డిఆక్సిన్ విపత్తు]] తర్వాత ఇవి విభాగించబడినాయి.<ref> {{cite web |title=Dioxin contamination scandal hits Belgium: Effects spread through European Union and beyond |work=World Socialist Web Site (WSWS) |publisher=International Committee of the Fourth International (ICFI) |author=Tyler, Richard <!--Do ''not'' link to fictional character or The Daily Telegraph's Enterprise Editor, this R.T.=WSWS correspondent--> |date=1999-06-08 |url=http://www.wsws.org/articles/1999/jun1999/belg-j08.shtml |accessdate=2007-05-25}}—ఫాలో -అప్ ఆన్ అకేషన్ ఆఫ్ 2nd డైఆక్సిన్ క్రైసిస్: [http://www.foodproductiondaily.com/news/ng.asp?id=65481-belgium-netherlands-dioxin α]</ref><ref> {{cite press release |title=Food Law News—EU : CONTAMINANTS—Commission Press Release (IP/99/399) Preliminary results of EU-inspection to Belgium |date=1999-06-16 |author=[[European Commission]] |publisher=School of Food Biosciences, University of Reading, UK |url=http://www.foodlaw.rdg.ac.uk/news/eu-99-40.htm |accessdate=2007-05-29}}</ref> 'ఇంద్రధనుస్సు సమ్మేళనం' ఆరు పార్టీల నుంచి వెలువడింది: ఫ్లెమిష్ ఇంకా ఫ్రెంచ్-మాట్లాడే లిబెరల్స్, సాంఘిక ప్రజాస్వామ్య వాదులు, గ్రీన్స్ ఉంది.<ref> {{cite news |title=Belgium's "rainbow" coalition sworn in |publisher=BBC News |date=1999-07-12 |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/392004.stm |accessdate=2007-05-20}}</ref> తర్వాత, లిబెరల్స్ యొక్క ఒక 'నీలిరంగు సమ్మేళనం' మరియు సాంఘిక ప్రజాస్వామ్య వాదులు పచ్చరంగు వారు [[2003 ఎన్నికలలో]] వారి సీట్లను ఓడిపోయిన తర్వాత ఏర్పడ్డారు.<ref> {{cite web |title=La Chambre des représentants—Composition (''Composition of the Chamber of Representatives'') |date=2006-03-09 |publisher=The Chamber of Representatives of Belgium |language=[[French language|French]] |url=http://www.lachambre.be/kvvcr/pdf_sections/pri/fiche/10F.pdf |format=PDF |accessdate=2007-05-25}}</ref> 1999 నుండి 2007 వరకు [[ప్రధాన మంత్రి]]గా ఉన్న [[గయ్ వేర్హోఫ్స్టాడ్ట్]] సరిసమాన బడ్జెట్ ను, కొన్ని పన్ను పరిణామాలను, ఒక లేబర్-మార్కెట్ పరిణామం, నిర్ణీతకాల [[న్యూక్లియర్ ఫేజ్-అవుట్]] మరియు రెచ్చగొట్టు చట్టనిర్మాణం ద్వారా [[యుద్ద నేరం]]కు ఎక్కువ కటినమైన చర్యలు మరియు తేలికపాటి [[మృదువైన మందుల వాడకం]]కు చట్టరీత్యా చర్యలు ఉన్నాయి. [[అనాయాస మరణాల]] మీద నిబంధనలు తగ్గిపోయాయి మరియు [[ఒకే లింగం వారి మధ్య వివాహాలు]] చట్టపరమైనాయి. ప్రభుత్వం చురుకైన రాజకీయ చతురతను ఆఫ్రికాలో ప్రోత్సహించింది [61] మరియు ఇరాక్ యొక్క ముట్టడిని విరోధించింది.[63] వేర్హోఫ్స్టాడ్ట్ యొక్క సమ్మేళనం [[జూన్ 2007 ఎన్నికలలో]] మంచి ఫలితాలు సాధించలేదు. సంవత్సరంకన్నా ఎక్కువ కాలం, దేశం [[రాజకీయ విపత్తును]] అనుభవించింది.<ref>{{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/country_profiles/1002141.stm |title=Time-line Belgium |publisher=BBC-News |date=2009-01-05 |accessdate=2009-07-16 |quote=2007 September - Belgium without a government for 100 days.}}</ref> ఈ విపత్తు ఎటువంటిదంటే చాలా మంది పరిశీలకులు [[బెల్జియం విభజనను]] ఊహించారు. 21 డిసెంబర్ 2007 నుండి 20 మార్చి 2008 వరకు తాత్కాలిక [[వేర్హోఫ్ స్టాడ్ట్ III ప్రభుత్వం]], కార్యాలయంలో ఉంది. [[ఫ్లెమిష్]] ఇంకా [[ఫ్రాంకో ఫోన్ క్రిస్టియన్ డెమోక్రాట్స్]] , [[ఫ్లెమిష్]] మరియు [[ఫ్రాంకో ఫోన్ లిబెరల్స్]] కలసి [[ఫ్రాంకో ఫోన్ సోషల్ డెమోక్రాట్స్]]తో ఉన్న ఈ సమ్మేళనం 20 మార్చి 2008 వరకు మధ్యంతర ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటుచేసింది. జూన్ 2007లో జరిగిన ఎన్నికలలో నిజమైన విజేత [[ఫ్లెమిష్ క్రిస్టియన్ డెమోక్రాట్]] [[య్వెస్ లేటేరం]] నాయకుడు రాజు చేత ప్రమాణ స్వీకారం చేసి ఆ రోజు [[కొత్త ప్రభుత్వం]] ఏర్పాటు చేశారు. [[రాజ్యాంగ పరిణామం]]లో అభివృద్ధి లేకపోవడంతో 15 జూలై 2008న లేటేరం తన రాజీనామాను రాజుకు ప్రకటించారు.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7506640.stm BBC న్యూస్, జూలై 15th, 2008]</ref> డిసెంబర్ 2008లో [[BNP పరిబాస్]] కు [[ఫోర్టిస్]] అమ్మకాల చుట్టూ ఉన్న[[విపత్తు]] తర్వాత ఇంకొకసారి తన రాజీనామాను రాజుకు ప్రకటించారు.<ref>[http://edition.cnn.com/2008/WORLD/europe/12/19/belgium.government.resignation/index.html ] బెల్జియం ప్రధాన మంత్రి బ్యాంకింగ్ వ్యవహారం మీద రాజీనామా అందించారు</ref> ఈ క్లిష్టసమయంలో, అతని రాజీనామాను ఆమోదించారు మరియు [[ఫ్లెమిష్ క్రిస్టియన్ డెమోక్రాట్]] [[హెర్మన్ వాన్ రోమ్పుయ్]] ప్రధానమంత్రిగా డిసెంబర్ 30, 2008న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.<ref>[http://www.reuters.com/article/rbssFinancialServicesAndRealEstateNews/idUSLS35202520081228 బెల్జియన్ రాజు వాన్ రోమ్పుయ్ ను ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయమన్నారు ] ర్యుటర్స్</ref> 2007లోని [[వరల్డ్ వైడ్ ప్రెస్ ఫ్రీడం ఇండెక్స్]], [[రిపోర్టర్స్ విత్అవుట్ బోర్దెర్స్]] 169 దేశాలలో బెల్జియంకు 5వ ర్యాంకును ఇచ్చాయి(దీనితోపాటు [[ఫిన్లాండ్]] మరియు [[స్వీడెన్]] ఉన్నాయి).<ref>[http://www.rsf.org/article.php3?id_article=24025 రిపోర్టర్స్ విత్అవుట్ ఫ్రంటైర్స్ , 2007]</ref> == వర్గాలు మరియు ప్రదేశాలు == {{Main|Communities, regions and language areas of Belgium}} {{See also|Language legislation in Belgium|Municipalities with language facilities}} [[దస్త్రం:Communities of Belgium.svg|thumb|వర్గాలు:[73] ఫ్లెమిష్ & ఫ్రెంచ్ వర్గం / ద్వి భాషా ప్రాంతం[74][75]]] [[దస్త్రం:Regions of Belgium.svg|thumb|ప్రాంతాలు:[76][77][78]]] ఒక వాడకంను అనుసరించి తిరిగి దీనిని బుర్గున్డియాన్ మరియు హబ్స్ బుర్గియన్ కోర్టులలో కనుగొనవచ్చు,<ref>{{cite book |title=Zweisprachigkeit in den Benelux-ländern |language=German |author=Johannes Kramer |quote=Zur prestige Sprache wurde in den Spanischen Niederlanden ganz eindeutig das Französische. Die Vertreter Spaniens beherrschte normalerweise das Französische, nicht aber das Niedderländische; ein beachtlicher Teil der am Hofe tätigen Adligen stammte aus Wallonien, das sich ja eher auf fie spanische Seite geschlagen hatte als Flandern und Brabant. In dieser Situation war es selbstverständlich, dass die flämischen Adligen, die im Laufe der Zeit immer mehr ebenfalls zu Hofbeamten wurden, sich des Französischen bedienen mussten, wenn sie als gleichwertig anerkannt werden wollten. [Transl.: The prestigious language in the Spanish Netherlands was clearly French. The Spain's representatatives usually mastered French but not Dutch; a notable part of the nobles at the court came from Wallonia, which had taken party for the Spanish side to a higher extent than Flanders and Brabant. It was therefore evident within this context that the Flemish nobility, of which a progessively larger number became servants of the court, had to use French, if it wanted to get acknowledged as well.] |publisher=Buske Verlag |year=1984 |page=69 |isbn=3871185973}}</ref> 19వ శతాబ్దంలో పరిపాలనలో ఉన్న ఉన్నతి తరగతిలో ఫ్రెంచ్ మాట్లాడటం అవసరమైనది, మరియు ఎవరైతే కేవలం [[డచ్]] మాత్రం మాట్లాడతారో వారిని రెండవ-తరగతి పౌరులుగా భావించారు. ఆ శతాబ్దం చివరలో మరియు 20వ శతాబ్దంలో కూడా, [[ఫ్లెమిష్ ఉద్యమాలు]] ఈ పరిస్థితికి ప్రతిగా విస్తరించాయి. అయితే వాల్లూన్స్ ఇంకా [[చాలా మంది బ్రుస్సేలేర్స్]] ఫ్రెంచ్ తమ మొదటి భాషగా అవలంబించారు, ఫ్లేమింగ్స్ ఆ విధంగా చేయటానికి తిరస్కరించారు మరియు డచ్ ఫ్లాన్డెర్స్ యొక్క [[అధికార భాష]]గా బలవంతంగా అమలుపరచటంలో నిదానంగా విజయవంతమైనారు. ప్రపంచ యుద్ధం II అనుసరిస్తూ, రెండు ప్రధాన భాషా వర్గాల స్వయంపరిపాలనచే బెల్జియన్ రాజకీయాలమీద అధీనం పెరిగిపోయింది. అంతః మత ఉద్రిక్తలు పెరిగిపోయాయి మరియు విరోధ శక్తులను తగ్గించడానికి రాజ్యాంగంను సవరించడమైనది. 1962–63లో నాలుగు భాషల ఆధారంగా నిర్వచించిన ప్రదేశాలు (డచ్, ద్విభాష, ఫ్రెంచ్ మరియు, జర్మన్ భాషా ప్రదేశాలు), వరుసగా [[దేశం యొక్క రాజ్యాంగం]]లో 1970, 1980, 1988 ఇంకా 1993లో జరిగిన [[పునఃపరిశీలనలు]] అసాధారణమైన ఒడంబడిక పరిస్థితిని ఏర్పాటు చేసి రాజకీయ శక్తిని మూడు స్థాయిలలో విభజించారు<ref name="rolandwillemyns"> {{cite journal |title=The Dutch-French Language Border in Belgium |journal=Journal of Multilingual and Multicultural Development |volume= 23 |issue= 1&2 |year=2002 |pages=36–49 |author=Willemyns, Roland, [[Vrije Universiteit Brussel]], Germanic Languages |url=http://www.multilingual-matters.net/jmmd/023/0036/jmmd0230036.pdf |format=PDF|accessdate=2007-06-22 |doi=10.1080/01434630208666453}}</ref><ref>Footnote: రాజ్యంలోని ప్రతి పురపాలక సంఘం నాలుగు భాషలలో ఒక [[భాషా ప్రాంతాలలో భాగం పంచుకుంటుంది(డచ్ లో తాల్గేబిడెన్ , జర్మన్ లో స్ప్రచ్గేబిఎట్ ), తక్కువ సందర్భాలలో భాషా ప్రాంతాలను (ఫ్రెంచ్ లో రీజన్స్ లింగ్విస్టిక్స్ )|భాషా ప్రాంతాలలో భాగం పంచుకుంటుంది(డచ్ లో ''తాల్గేబిడెన్ '' , జర్మన్ లో ''స్ప్రచ్గేబిఎట్ '' ), తక్కువ సందర్భాలలో భాషా ప్రాంతాలను (ఫ్రెంచ్ లో ''రీజన్స్ లింగ్విస్టిక్స్ '' )]]. రాజ్యాంగం యొక్క మూడు న్యాయ పద్దతులను చూడండి:<br />* {{cite web |title=Titel I: Het federale België, zijn samenstelling en zijn grondgebied |quote=Art. 4 België omvat vier taalgebieden |language=[[Dutch language|Dutch]] |date=2007-05-15 last update of web page |work=De Belgische Grondwet |publisher=Belgian Senate |url=http://www.senate.be/doc/const_nl.html#t1 |accessdate=2007-05-31}}<br />* {{cite web |title=Titel I: Das föderale Belgien, seine Zusammensetzung und sein Staatsgebiet |quote=Art. 4 Belgien umfaßt vier Sprachgebiete |language=[[German language|German]] |date=2007-05-15 last update of web page |work=Die Verfassung Belgiens |publisher=Belgian Senate |url=http://www.senate.be/deutsch/const_de.html#t1 |accessdate=2007-05-31}}<br />* {{cite web |title=Titre Ier: De la Belgique fédérale, de ses composantes et de son territoire |quote=Art. 4 La Belgique comprend quatre régions linguistiques |language=[[French language|French]] |date=2007-05-15 last update of web page |work=La Constitution Belge |url=http://www.senate.be/doc/const_fr.html#t1 |publisher=Belgian Senate |accessdate=2007-05-31}}<br /> ఆంగ్ల తర్జుమా, ఈ మధ్యన చేసినది కాదు మరియు న్యాయ విలువ లేదు:<br />* {{cite web |title=Title I: On Federal Belgium, its components and its territory |quote=Art. 4 Belgium has four linguistic regions |date=1997-01-21 last update of main 'the Constitution' page on web site |work=the Constitution |publisher=Belgian Senate |url=http://www.fed-parl.be/gwuk0001.htm#E12E1 |accessdate=2007-05-31}}</ref>: # [[ఒడంబడికలో ఉన్న ప్రభుత్వం]] , దీని స్థావరం బ్రస్సెల్స్. # మూడు భాషా వర్గాలు: #* [[ఫ్లెమిష్ వర్గం]] (డచ్-మాట్లాడేవారు); #* [[ఫ్రెంచ్ (అనగా., ఫ్రెంచ్-మాట్లాడేవారు) వర్గం]]; #* [[జర్మన్-మాట్లాడే వర్గం]] . # మూడు ప్రదేశాలు: #* [[ఫ్లెమిష్ ప్రదేశం]], ఐదు [[జిల్లాలుగా]] ఉపవిభజన చేశారు; #* [[వాల్లూన్ ప్రదేశం]] , ఐదు జిల్లాలుగా ఉపవిభజన చేశారు; #* [[బ్రస్సెల్స్-రాజధాని ప్రాంతం]] . రాజ్యాంగపరమైన భాషా ప్రదేశాలు వాటి యొక్క పురపాలక సంఘాలలో అధికారిక భాషను నిర్ణయిస్తాయి, అలానే ఖచ్చితమైన విషయాలకోసం అధికారం ఇచ్చే సంస్థల భౌగోళిక పరిధులను కూడా నిర్ణయిస్తాయి. అయిననూ ఇది ఏడు శాసన సభలను మరియు ప్రభుత్వాలను అనుమతించి ఉండవచ్చు, 1980లో వర్గాలు ఇంకా ప్రాంతీయాలు ఏర్పడినప్పుడు, ఫ్లెమిష్ రాజకీయవేత్తలు రెంటినీ కలపటానికి నిశ్చయించుకున్నారు. అందుచే ఫ్లేమింగ్స్ కేవలం ఒకే సంస్థాగత శాసనసభ కలిగి ఉంది మరియు ప్రభుత్వం ఒడంబడిక కలిగిన ఇంకా ఖచ్చితమైన పురపాలక విషయాలను మినహాయించి అన్నిటి కోసం అధికారం కలిగి ఉంటుంది.<ref name="OneFlemishBody">సూచిక: రాజ్యాంగం ఏడు సంస్థలను ఏర్పాటు చేసింది ప్రతిదానికి ఒక శాసనసభ ఉంటుంది, ప్రభుత్వం ఇంకా కార్యాలయం ఉంటాయి. నిజానికి అట్లాంటివి ఆరే ఉన్నాయి ఎందుకంటే ఫ్లెమిష్ ప్రాంతం ఫ్లెమిష్ వర్గంలో కలిసిపోయింది. ఈ ఏకైక ఫ్లెమిష్ బాడీ ద్విభాషా ప్రాంతాలు రాజధాని బ్రస్సెల్స్ ప్రాంతం మరియు డచ్ భాషా ప్రాంతాలలో వర్గ విషయాల మీద శక్తులను ఉపయోగిస్తుంది.</ref> ప్రదేశాలు మరియు వర్గాలు ఒకదాని మీద ఒకటి విస్తరించి ఉన్న పరిదులవల్ల రెండు గుర్తించదగిన విశేషాలను ఏర్పరచాయి: బ్రస్సెల్స్ యొక్క ప్రదేశం-రాజధాని ప్రాంతం (మిగిలిన ప్రాంతాలు వెలుగులోకి వచ్చిన దశాబ్దం తర్వాత తెలిసింది) ఫ్లెమిష్ ఇంకా ఫ్రెంచ్ వర్గాల రెంటిలోనూ చేరి ఉంది, మరియు జర్మన్-మాట్లాడే వర్గం వాల్లూన్ మొత్తం ప్రాంతమంతా విస్తరించి ఉన్నారు. వీరి మధ్య విభేదాలు [[బెల్జియం రాజ్యాంగ కోర్టు]] తీరుస్తుంది. ఈ ఆకృతి వివిధ సాంప్రదాయాలు ప్రశాంతంగా కలిసి జీవించడానికి పరిష్కారం కోసం చేయబడింది.<ref name="Fitzmaurice"/> సమాఖ్య దేశం యొక్క అధికారంలో న్యాయం, రక్షణ, సంయుక్త పోలీసు, సాంఘిక భద్రత, న్యూక్లియర్ శక్తి, ద్రవ్య యోచన మరియు ప్రజల ఋణాలు ఇంకా ఇతర ప్రజల ఆర్ధిక రీతులు ఉంటాయి. దేశం యాజమాన్యం చేసిన కంపనీలలో[[బెల్జియన్ పోస్ట్ గ్రూప్]] మరియు [[బెల్జియన్ రైల్వేస్]] ఉన్నాయి. సమాఖ్య ప్రభుత్వం బెల్జియం యొక్క విధులకు మరియు దాని ఒడంబడికలో ఉన్న సంస్థలు యురోపియన్ యూనియన్ ఇంకా NATO వైపు ఉండటానికి భాధ్యత వహిస్తుంది. ఇది ప్రజల యొక్క వాస్తవమైన ఆరోగ్యం, దేశ వ్యవహారాలు మరియు విదేశీ వ్యవహారాలను నియంత్రిస్తుంది.<ref name="fedgov1"> {{cite web |title=The Federal Government's Powers |work=.be Portal |publisher=Belgian Federal Government |url=http://www.belgium.be/eportal/application?origin=navigationBanner.jsp&event=bea.portal.framework.internal.refresh&pageid=indexPage&navId=6188 |accessdate=2007-05-23}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> సమాఖ్య ప్రభుత్వంతో నియంత్రించబడిన ఋణం లేని బడ్జెట్ జాతీయ ఆర్ధిక ఆర్జనలో 50% మొత్తం వరకూ ఉంటుంది. సమాఖ్య ప్రభుత్వం ca. 12% పనివాళ్ళను నియమిస్తుంది.<ref>{{cite book |quote=In 2002, 58.92% of the fiscal income was going to the budget of the federal government, but more than one third was used to pay the interests of the public debt. Without including this post, the share of the federal government budget would be only 48.40% of the fiscal income. There are 87,8% of the civil servants who are working for the Regions or the Communities and 12,2% for the Federal State. |author=Charles-Etienne Lagasse |title=Les nouvelles institutions politiques de la Belgique et de l'Europe |publisher=Erasme |location=Namur |year=2003 |isbn=2-87127-783-4 |page=289}}</ref> వర్గాలు వారి అధికారాన్ని భాషచే నిర్ణయించబడిన భౌగోళిక పరిధిలో వాడతారు, నిజానికి వర్గం లోని భాష యొక్క వ్యక్తులకు తెలపబడుతుంది: సాంప్రదాయం (దీనిలో శబ్ద చిత్ర ప్రసార సాధనాలు ఉన్నాయి), విద్య మరియు సంబంధిత భాషా వాడకం ఉన్నాయి. విస్తరించిన వ్యక్తిగత విషయాలు భాషలోన కలిగి ఉన్న ఆరోగ్య యోచనతో తక్కువగా సంబంధం కలిగి ఉంటాయి (బాగుచేసే మరియు నివారించే మందులు ) మరియు వ్యక్తులకు సహాయం (యువతను కాపాడటం, సాంఘిక శ్రేయస్సు, కుటుంబాలకు సహాయం, వలస తోడ్పాటు సేవలు, మొదలైనవి.).<ref name="fedgov2"> {{cite web |title=The Communities |work=.be Portal |publisher=Belgian Federal Government |url=http://www.belgium.be/eportal/application?origin=navigationBanner.jsp&event=bea.portal.framework.internal.refresh&pageid=indexPage&navId=2686 |accessdate=2007-05-23}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> ప్రదేశాలు మైదానాలలో అధికారం కలిగి ఉంటుంది అది సవిస్తరంగా ప్రదేశాలతో అనుబంధం కలిగి ఉంటుంది. వీటిలో ఆర్ధిక వ్యవస్థ, ఉద్యోగం, వ్యవసాయం, జల యోచన, ఇళ్ళు, ప్రజా పనులు, శక్తి, రవాణా, పర్యావరణం, నగర మరియు దేశ ప్రణాళిక, ప్రకృతి రక్షణ, ఋణ మరియు విదేశీ వర్తకం ఉన్నాయి. వీరు జిల్లాలను, పురపాలక సంఘాలను మరియు అంతఃమత ప్రయోజన కంపెనీలను పర్యవేక్షిస్తారు.<ref name="fedgov2"/> అనేక రంగాలలో, వేర్వేరు స్థాయిలలో ఖచ్చితమైన వాటిమీద ప్రతిదానికి తన వివరణ చెప్పే అధికారం ఉంటుంది. ఉదాహరణకి, విద్యతో, వర్గాల యొక్క స్వయం పరిపాలన విధిగా ఉన్న విషయ నిర్ణయాలను చేర్చలేదు లేదా ఉత్తీర్ణత బహుకరించడానికి తక్కువ అవసరాలను ఏర్పరచలేదు, ఇది సమాఖ్య విషయాలుగా ఉండిపోతాయి .<ref name="fedgov1"/> ప్రభుత్వం యొక్క ప్రతి ఒక్క స్థాయి వాటి శక్తులతో ఉన్న అనుభంధంతో సాంకేతిక పరిశోధన మరియు అంతర్జాతీయ సంబంధాలలో చేరి ఉంటుంది.<ref name="fedgov3"> {{cite web |title=The Regions |work=.be Portal |publisher=Belgian Federal Government |url=http://www.belgium.be/eportal/application?origin=navigationBanner.jsp&event=bea.portal.framework.internal.refresh&pageid=indexPage&navId=2690 |accessdate=2007-05-23}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref><ref name="fedgov3"/> ప్రాంతాల మరియు వర్గాల ప్రభుత్వాల సంధి చేసే శక్తి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న అన్ని సమాఖ్యల యొక్క సమాఖ్య యూనిట్లకన్నా విస్తారమైనది.<ref>{{cite web |language=French |quote=La Belgique constitue ainsi le seul exemple clair du transfert d’une partie de la compétence « affaires étrangères » à des entités fédérées. (Transl.: Belgian is the only example of a transfer of a part of the power "foreign policy" to federating units |author=Charles-Etienne Lagasse |date=May 17–18, 2004 |publisher=Kazan Institute of Federalism |title=Federalism in Russia, Canada and Belgium: experience of comparative research |url=http://www.kazanfed.ru/en/actions/konfer8/6/ }}</ref><ref>{{cite book |language=French |quote=[Le fédéralisme belge] repose sur une combinaison unique d'équipollence, d'exclusivité et de prolongement international des compétences. (Transl.: [Belgian federalism] is based on a unique combination of equipollent and exclusiv powers prolonged ont the international scene.) |author=C.E. Lagasse |title=Les nouvelles institutions de la Belgique et de l'Europe |page=603}}</ref><ref>{{cite web |language=French |quote=Dans l’organisation de ces autonomies, la Belgique a réalisé une « première » mondiale: afin d’éviter la remise en cause, par le biais de la dimension internationale, de compétences exclusives transférées aux entités fédérées, les communautés et régions se sont vu reconnaître une capacité et des pouvoirs internationaux. (Transl.: Belgian was the first country who gave the treaty-making policy to the Federating units) |author=Philippe Suinen |title=Une Première mondiale |work=[[Le Monde Diplomatique]] |month=October | year=2000 |url=http://www.monde-diplomatique.fr/2000/10/SUINEN/14406.html }}</ref> == భూగోళ శాస్త్రం, వాతావరణ స్థితి, మరియు పరిసరాలు == {{Main|Geography of Belgium}} [[దస్త్రం:Diksmuide - Polders - IJzer.jpg|thumb|left|యసెర్ నదితో యిసుక తిన్నెలు]] బెల్జియం సరిహద్దులను [[ఫ్రాన్సు]] ({{nowrap|620 km}}), [[జర్మనీ]] ({{nowrap|167 km}}), [[లక్సెంబర్గ్]] ({{nowrap|148 km}}) మరియు [[నెదర్లాండ్స్]] తో పంచుకుంటుంది ({{nowrap|450 km}}). దీని మొత్తం వైశాల్యం, ఉపరితల జల వైశాల్యంతో కలిపి 33,990 చదరపు కిలోమీటర్లు ఉంది; కేవలం భూమి వైశాల్యం 30,528 కిలోమీటర్లు<sup>2</sup>. బెల్జియం ప్రధానంగా మూడు భూగోళిక ప్రాంతాలను కలిగి ఉంది: ఉత్తర-పడమర వైపు సముద్ర తీర సమాంతర భూములు మరియు మధ్యన ఉన్న పీటభూములు రెండూనూ ఆంగ్లో-బెల్జియన్ నదీ ప్రదేశానికి చెందినవి; దక్షిణ-తూర్పున ఉన్న [[అర్డేనెస్]] మిట్ట భూములు [[హర్సీనియన్ ఒరోజెనిక్ బెల్ట్]] కు సంబంధించినవి. [[పారిస్ నదీ ప్రాంతం]] బెల్జియం యొక్క దక్షిణ కొన [[బెల్జియన్ లోరైన్]] లో పావు భాగాన్ని చేరుతుంది.<ref> {{cite web |title=Belgium—The land—Relief |work=Encyclopædia Britannica online |year=© 2007 |publisher=Encyclopædia Britannica, Chicago, IL, USA |url=http://www.britannica.com/eb/article-9109741/Belgium#24981.toc |url2=https://edit.britannica.com/getEditableToc?tocId=24981 |accessdate=2007-07-03}}</ref> సముద్ర తీర ప్రాంతాలు ముఖ్యంగా ఇసుక తిన్నెలను మరియు [[సముద్రం లేదా నదిచే సాగు చేయబడిన నేలల]]ను కలిగి ఉంటాయి. ఇంకనూ సముద్రానికి దూరంగా ఉన్న ప్రాంతాలు మెత్తని, అనేక జల మార్గాలచే సాగుచేయబడ్డ నిదానంగా పెరుగుతున్న సహజ ఆకృతుల మధ్య ఇంకనూ సారవంతమైన లోయలు మరియు ఉత్తర తూర్పున ఉన్న[[కాంపైన్]] (''కెమ్పెన్'' ) ఇసుక భూములు ఉన్నాయి. దట్టమైన అడవులున్న కొండలు మరియు [[అర్డేనెస్]] యొక్క పీటభూములు చాలా కరుకుగా ఇంకా రాళ్ళ గుహలుగా మరియు చిన్న [[సన్నని త్రోవ]]లు ఉన్నాయి, మరియు ఇవి బెల్జియం యొక్క ఎక్కువ అరణ్య జీవనాన్ని అందిస్తోంది కానీ తక్కువ వ్యవసాయ సామర్ధ్యం కలిగి ఉన్నాయి. పడమట వైపు ఫ్రాన్సు లోకి విస్తరిస్తూ, ఈ ప్రదేశం తూర్పువైపు జర్మనీ లోని [[ఈఫిల్]] ను [[హై ఫెన్స్]] పీటభూమిచే కలపబడింది, దాని మీద [[సిగ్నల్ డే బోట్ రేంజ్]] దేశం యొక్క ఎత్తైన స్థలంగా {{convert|694|m|ft|0|lk=out}} ఏర్పడింది.<ref> {{cite web |title=Geography of Belgium |year=<!--unknown--> |publisher=123independenceday.com |url=http://www.123independenceday.com/belgium/geography.html |accessdate=2007-08-10}}</ref><ref> {{cite web |title=Life—Nature |year=2005 |publisher=Office for Official Publications of the European Communities |url=http://kp.org.pl/n2k/pdf/15.pdf |format=PDF 3.8 MB |accessdate=2007-08-10}}</ref> [[దస్త్రం:Ardennen.jpg|thumb|upright|Ardennes|ఆర్డెన్నెస్ లో చెక్కతో ఉన్న సహజ ఆకృతులు]] వాతావరణ పరిస్థితి [[సముద్రతీరమందు ఉండెడు సమశీతోష్ణ స్థితి]] అన్ని కాలాలలో పేర్కొనదగిన వర్షాలతో ఉంటుంది : ''Cfb'' ). సగటు ఉష్ణోగ్రత జనవరిలో తక్కువ ఉంటుంది {{convert|3|°C|°F|1|lk=on}} మరియు జూలై లో అధికంగా ఉంటుంది{{convert|18|°C|°F|1}}. ఒకొక్క నెల యొక్క సగటు వర్షపాతం {{convert|54|mm|in|1}} ఫిబ్రవరీ లేదా ఏప్రిల్ ల మధ్య నుంచీ {{convert|78|mm|in|1|abbr=on}} జూలై లో మారుతుంది.<ref> {{cite web |title=Climate averages—Brussels |publisher=Euro<span style="font-size:87%;">WEATHER</span>/Euro<span style="font-size:87%;">METEO</span>, Nautica Editrice Srl, Rome, Italy |url=http://www.euroweather.net/english/climate/city_EBBR/id_GT/meteo_brussels%20belgium |accessdate=2007-05-27}}</ref> 2000 నుండి 2006 సంవత్సరాలలో రోజు యొక్క సగటు ఉష్ణోగ్రతలు కనిష్టాలు {{convert|7|°C|°F|1}} ఉండగా గరిష్టాలు {{convert|14|°C|°F|1}} ఉన్నాయి మరియు నెలలో వర్షపాతం {{convert|74|mm|in|1|abbr=on}} ఉంది; ఇవి క్రితం శతాబ్దం మామూలు విలువలను చూస్తే వరుసక్రమంలో 1 °[[C]] మరియు 10 మిల్లీ మీటర్లు పెరిగాయి.<ref name="statbel2"> {{cite web |title=Kerncijfers 2006—Statistisch overzicht van België |pages=9–10 |language=[[Dutch language|Dutch]] |publisher=Belgian Federal Government Service (ministry) of Economy—Directorate-general Statistics Belgium |url=http://statbel.fgov.be/pub/d0/p007y2006_nl.pdf |format=PDF 1.8 MB |accessdate=2007-05-08}}</ref> [[భూగోళశాస్త్ర]] ప్రకారం, బెల్జియం [[ఉత్తర ప్రాంతం చుట్టూ]] అట్లాంటిక్ యురోపియన్ మరియు మధ్య యురోపియన్ దేశభాగాలు [[బోరియల్ సామ్రాజ్యం]] లోపల ఉన్నాయి.<ref>తఖ్తజన్, అర్మెన్, 1986. ''ఫ్లోరిస్టిక్ రీజన్స్ ఆఫ్ ది వరల్డ్'' . (తర్జుమా చేసింది T.J. Crovello & A. Cronquist). [[కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం యొక్క ముద్రణ]] , [[బెర్కేలే]] .</ref> [[WWF]] ప్రకారం, బెల్జియం యొక్క ప్రాంతాలు అట్లాంటిక్ మిశ్రమ అడవుల యొక్క [[పర్యావరణ ప్రాంతాలకు]] చెందినవిగా పేర్కొనబడ్డాయి.<ref>[http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/pa/pa0402_full.html అట్లాంటిక్ మిశ్రమ అడవులు (PA0402)], వరల్డ్ వైల్డ్లైఫ్ ఫండ్, 2001.</ref> ఎందుకంటే దీని యొక్క అధిక [[జన సాంద్రత]] వల్ల, ఇది పడమర యూరోప్ లో మధ్యలో ఉండటంవల్ల ఇంకా కావలసినంత రాజకీయ ప్రయత్నంలు లేకపోవటం వల్ల, బెల్జియం తీవ్ర [[పర్యావరణ సమస్యలు]] ఎదుర్కుంటూ ఉంది. 2003 నివేదికలో బెల్జియం సహజ జలాలు గురించి సూచిస్తూ (నదులు మరియు భూగర్భ జలాలు) 122 దేశాలలో చేసిన అధ్యయనాలలో అతితక్కువ నీటి నాణ్యత కలిగి ఉందని తెలిపారు.<ref> {{cite web |title=Sewage-laden Belgian water worst in world |last=Pearce |first=Fred |publisher=[[New Scientist]] |date=2003-03-05 |url=http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn3458 |accessdate=2006-05-09}}</ref> 2006 లోని [[పర్యావరణ ప్రదర్శనా సూచీ]] చోదకంలో, బెల్జియం మొత్తం పర్యావరణ ప్రదర్శనలో 75.9% నమోదు చేసింది మరియు EU సభ్య దేశాలలో అతి తక్కువ స్థానాన్ని పొందినది, అయిననూ ఇది 133 దేశాలలో 39వ స్థానంలో ఉంది.<ref>[http://www.yale.edu/epi/2006EPI_Report_Full.pdf పైలట్ 2006 ఎన్విరాన్మెంటల్ పెర్ఫార్మన్స్ ఇండెక్స్] – ఏల్ సెంటర్ ఫర్ ఎన్విరాన్మెంటల్ లా & పాలసీ అండ్ కొలంబియా యునివర్సిటీ సెంటర్ ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ ఎర్త్ సైన్స్ ఇన్ఫర్మేషన్ నెట్వర్క్</ref> == ఆర్థిక వ్యవస్థ == {{Main|Economy of Belgium}} {{Further|[[Energy in Belgium]]}} [[దస్త్రం:Ougree 16.jpg|thumb|మ్యూస్ నదితో ఉక్కు నిర్మాణం చేయడం, లీజ్ వద్ద]] బెల్జియం యొక్క బలమైన ప్రపంచ ఆర్ధికవిధానం <ref>బెల్జియం రాన్క్డ్ ఫస్ట్ ఇన్ ది KOF [[ఇండెక్స్ అఫ్ గ్లోబలైజేషన్]] 2009 {{cite web |url=http://globalization.kof.ethz.ch/ |title=KOF Index of Globalization |editor=ETH Zürich |editorlink=ETH Zürich |accessdate=2009-02-02}}</ref> మరియు దాని యొక్క [[రవాణా వ్యవస్థాపన]] మిగిలిన ఐరోపాతో కలుపుకొని ఉంది. అధికమైన పరిశ్రమల ప్రాంతం యొక్క ప్రధానమైన స్థలంలో ఇది ఉండటంవల్ల 2007లో ప్రపంచంలోనే 15వ అతిపెద్ద వర్తకదేశం అయ్యింది.<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2078rank.html |title=Rank Order - Exports |work=CIA - The 2008 world factbook |quote=15[th]: Belgium $322,200,000,000 (2007 est.) |accessdate=2008-10-05}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2087rank.html |title=Rank Order - Imports |work=CIA - The 2008 world factbook |quote=15[th]: Belgium $323,200,000,000 (2007 est.) |accessdate=2008-10-05}}</ref> ఆర్ధికవ్యవస్థ అత్యధిక ఉత్పాదక పని బలం లక్షణంతో ఉంది, అధిక [[GNP]] మరియు [[ప్రతి మూలధనానికి]]అధిక ఎగుమతులు ఉన్నాయి.<ref name="diplomatbe1"> {{cite web |title=Belgian economy |work=Belgium |publisher=Belgian Federal Public Service (ministry) of Foreign Affairs, Foreign Trade and Development Cooperation |url=http://www.diplomatie.be/en/belgium/belgiumdetail.asp?TEXTID=49019 |accessdate=2009-06-12 |quote=Belgium is the world leader in terms of export per capita and can justifiably call itself the 'world's largest exporter'. }}</ref> ఆహార పదార్ధాలు, యంత్రాలు, కరుకుగా ఉన్న వజ్రాలు, పెట్రోలియం మరియు పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు, రసాయనాలు, బట్టలు మరియు ఉపకరణాలు, మరియు వస్త్రాలు బెల్జియంలో ప్రధానంగా దిగుమతి చేసుకుంటారు. స్వయం చోదకాలు, ఆహార ఉత్పత్తులు, ఇనుము మరియు ఉక్కు, తయారైన వజ్రాలు, వస్త్రాలు, ప్లాస్టిక్లు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు మరియు ఫెర్రస్ కాని లోహాలు దీని ప్రధాన ఎగుమతులు. బెల్జియన్ యొక్క ఆర్ధిక వ్యవస్థ భారీగా సేవా భావంతో కూడుకున్నది మరియు ద్వంద్వ వైఖరిని చూపిస్తుంది: ధైర్యవంతమైన ఫ్లెమిష్ ఆర్ధిక వ్యవస్థ మరియు వాల్లూన్ ఆర్ధిక వ్యవస్థ వెనకకు లాగుతాయి.<ref name="Fitzmaurice"/><ref> {{cite web |title=Wallonia in 'decline' thanks to politicians |publisher=Expatica Communications BV |date=2005-03-09 |url=http://www.expatica.com/actual/article.asp?subchannel_id=48&story_id=17824 |accessdate=2007-06-16}}</ref> ఐరోపా సమ్మేళనంలో స్థాపక సభ్యత్వం ఉన్న దేశంగా, బెల్జియం [[బహిరంగ ఆర్ధికవ్యవస్థ]]కు బలమైన సహాకారం ఇస్తుంది మరియు సభ్యుల ఆర్ధిక స్థితులను EU సంస్థల యొక్క విస్తరించిన హక్కుల ద్వారా కలుపుకోవటానికి వీలవుతుంది. 1922 నుంచి, బెల్జియం ఇంకా లుక్సెంబర్గ్ [[సుంకములు]] మరియు [[ద్రవ్య సమ్మేళనం]]లకు లోబడి ఏక వర్తక మార్కెట్ కలిగి ఉన్నాయి: [[బెల్జియం-లుక్సెంబర్గ్ ఆర్ధిక విధాన సమ్మేళనం]]. ఐరోపా ఖండంలో [[పరిశ్రమల తిరుగుబాటు]] చవి చూసిన మొదటి దేశం బెల్జియం, ఇది 1800ల ఆరంభాలలో జరిగింది.<ref name="erih"> {{cite web |title=Industrial History Belgium |publisher=European Route of Industrial Heritage |url=http://en.erih.net/index.php?pageId=114 |accessdate=2007-05-08}}</ref> [[లీజ్]] మరియు [[చార్లేరోయ్]] త్వరితంగా గనులు మరియు ఉక్కు నిర్మాణంను అభివృద్ధి చేశారు, ఇది 20వ శతాబ్దం మధ్య దాకా [[సంబ్రే]]–[[మ్యుస్]] లోయలు, [[సిల్లోన్ ఇండస్ట్రియాల్]] లో పెంపోందింది మరియు బెల్జియంను 1830 నుండి 1910 వరకు ప్రపంచంలోని మూడు అతిపెద్ద పారిశ్రామిక దేశాలలో ఒకటిగా చేశాయి.<ref>{{cite book |author=Jean-Pierre Rioux |title=La révolution industrielle |language=French |publisher=Seuil |location=Paris |year=1989 |page=105 |isbn=2-02-000651-0}}</ref> అయినప్పటికీ, 1840ల నాటికి ఫ్లాన్డెర్స్ యొక్క వస్త్ర పరిశ్రమ తీవ్ర విపత్తులో ఉంది మరియు ఆ ప్రాంతం 1846–50 వరకు కరువుకాటకం అనుభవించింది. [[ప్రపంచ యుద్ధం II]] తర్వాత, [[ఘెంట్]] మరియు [[ఆంట్వెర్ప్]] లో రసాయనాలు మరియు [[పెట్రోలియం]] పరిశ్రమల వేగవంతమైన విస్తరణను చూశాయి. [[1973]] మరియు [[1979 చమురు విపత్తులు]] ఆర్ధిక స్థితిని తిరోగమనం వైపు పంపాయి; ఇది ముఖ్యంగా[[వాల్లోనియా]]లో చాలా కాలం ఉంది, ఇక్కడ [[ఉక్కు పరిశ్రమ]]కు చాలా తక్కువ పోటీ ఉండి తీవ్ర పతనాన్ని అనుభవించింది.<ref name="usdepartmentofstate1"> {{cite web |title=Background Note: Belgium |publisher=[[US Department of State]], Bureau of European and Eurasian Affairs |year=2007 |month=April |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/2874.htm |accessdate=2007-05-08}}</ref> 1980లు మరియు 90లు లో, దేశం యొక్క ఆర్ధిక వ్యవస్థ కేంద్రం ఉత్తరంవైపు మారటం కొనసాగింది మరియు ఇప్పుడది అధిక జనాభా ఉన్న [[ఫ్లెమిష్ డైమండ్]] ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది.<ref> {{cite web |title=Het belang van de Vlaamse Ruit vanuit economisch perspectief ''The importance of the Flemish Diamond from an economical perspective'' |language=[[Dutch language|Dutch]] |author=Vanhaverbeke, Wim |url=http://edata.ub.unimaas.nl/www-edocs/loader/file.asp?id=264 |publisher=Netherlands Institute of Business Organization and Strategy Research, [[University of Maastricht]] (Faculty of Economics and Business Administration), [[The Netherlands]] |accessdate=2007-05-19}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> 1980ల చివరికి, బెల్జియన్ [[స్థూల ఆర్ధిక విధానాల]] ఫలితంగా ప్రభుత్వ ఋణం క్రమంగా పెరిగి [[GDP]] మీద 120% ఉంది. 2006 నాటికి, బడ్జెట్ సరిసమానమైనది మరియు ప్రజా ఋణం GDP లో 90.30% ఉంది.<ref> {{cite web |title=The World Factbook—(Rank Order—Public debt) |date=2007-04-17 |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2186rank.html |publisher=CIA |accessdate=2007-05-08}}</ref> 2005 మరియు 2006లో, నిజ GDP వృద్ది రేట్లు క్రమంగా 1.5% మరియు 3.0% ఉన్నాయి, దీని సగటు యూరో ప్రాంతం కోసం కొంచం ఎక్కువగా ఉంది. 2005లో నిరుద్యోగ రేటు 8.4% మరియు 2006లో 8.2% ఉన్నాయి, ఇవి ఆ ప్రాంతం సగటుకు దగ్గరలో ఉన్నాయి.<ref name="nbb"> {{cite web |title=Key figures |publisher=[[National Bank of Belgium]] |url=http://www.nbb.be/pub/00_00_00_00_02/?l=en&t=ho |accessdate=2007-05-19}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> 1832 నుండి 2002 వరకు, బెల్జియం యొక్క చెలామణి ద్రవ్యం [[బెల్జియన్ ఫ్రాంక్]]. బెల్జియం 2002లో దానిని [[యూరో]] కు మార్చింది, మొదటి యూరో నాణేలను 1999లో ముద్రించారు. అయితే ప్రమాణ [[బెల్జియన్ యూరో నాణేలు]] పంపించడానికి నియమింపబడినవి రాజు ఆల్బర్ట్ II బొమ్మను చూపించాయి, ఇది [[స్మారకోత్సవ నాణేల]] మీద జరగలేదు, ఇక్కడ ఆకృతులను నిభందనలు లేకుండా ఎన్నుకున్నారు. == జనాభా గణనలు == {{Main|Demographics of Belgium}} [[దస్త్రం:Be-map.png|thumb|బెల్జియంలో ప్రధాన స్థలాలు మరియు ప్రదేశాలు]] 2007 ఆరంభంలో బెల్జియన్ జనాభాలో 92% బెల్జియన్ పౌరులు ఉన్నారు, ఇంకా దాదాపు 6% ఇతర [[యురోపియన్ సముదాయ]] సభ్యత్వ దేశాల పౌరులు ఉన్నారు. వ్యాపించి ఉన్న విదేశీ జాతీయులు [[ఇటాలియన్]] (171,918), [[ఫ్రెంచ్]] (125,061), [[డచ్]] (116,970), [[మొరోక్కాన్]] (80,579), [[స్పానిష్]] (42,765), [[టర్కిష్]] (39,419) మరియు [[జర్మన్]] (37,621)ఉన్నారు.<ref> {{cite web |title=European Migration Network—Annual Statistical Report on migration and asylum in Belgium (Reference year 2003)—section A. 1) b) Population by citizenship & c) Third country nationals, 1 January 2004 |year=2006 |month=April |author=Perrin, Nicolas, [[Université Catholique de Louvain|UCLouvain]], Study Group of Applied Demographics (Gédap) |pages= 5–9 |publisher=Belgian Federal Government Service (ministry) of Interior—Immigration Office |url=http://www.dofi.fgov.be/nl/statistieken/belgian%20migration%20point/punt%208%20Belgian%20Statistical%20Report%20on%20Asylum%20and%20Migration%202003.pdf |format=PDF |accessdate=2007-05-28}}</ref><ref>[http://ecodata.mineco.fgov.be/mdn/Vreemde_bevolking.jsp డే వ్రీమ్డే బెవోల్కింగ్]</ref> === పట్టణీకరణ === [[దస్త్రం:2007 07 Belgium Brussels 06 (cropped).jpg|thumb|left|బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం రాజధాని మరియు దేశంలో అతిపెద్ద ముఖ్య పట్టణం.]] దాదాపు మొత్తం బెల్జియన్ జనాభా నగరాలలో ఉన్నారు -2004లో 97% ఉంది.<ref> {{cite web |title=Quelques résultats des précédents recensements—Indicateurs de logement (1991) |publisher=Belgian Federal Government Service (ministry) of Economy—Directorate-general Statistics Belgium |year=© 1998/2007 |language=[[French language|French]] switchable to [[Dutch language|Dutch]] |url=http://statbel.fgov.be/census/previous_fr.asp |accessdate=2007-05-08}}</ref> బెల్జియంలో జనసాంద్రత ఒక చదరపు కిలోమీటర్ కు 342 ఉంది (ఒక చదరపు మైలుకు 886 ఉంది)—ఇది ఐరోపాలో అధికంగా ఉన్న వాటిలో ఒకటి, ఇది నెదర్లాండ్స్ ఇంకా సూక్ష్మ దేశం [[మొనాకో]] వంటి వాటి తర్వాత ఉంది. ఎక్కువ సాంద్రతతో నివాసం ఉన్న ప్రదేశం [[ఫ్లెమిష్ డైమన్డ్]], దీని చుట్టూ [[అంట్వెర్ప్]]–[[ల్యువెన్]] –[[బ్రస్సెల్స్]] –[[ఘెంట్]] గుంపుగా ఉన్నాయి. అర్డ్రెన్స్ అతితక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉంది. 2006 నాటికి, ఫ్లెమిష్ ప్రాంతంలో జనాభా 6,078,600 ఉంది, దీనిలో [[అంట్వెర్ప్]] (457,749), ఘెంట్ (230,951) ఇంకా [[బృజెస్]] (117,251) బాగా జనాభా కల నగరాలు; వాల్లోనియాలో 3,413,978 ఉన్నారు, దీనిలో [[చార్లెరాయ్]] (201,373), [[లీజ్]] (185,574) ఉండగా ఇంకా [[నాముర్]] (107,178)లో అధిక జనాభా కలిగి ఉంది. బ్రస్సెల్స్ హౌసెస్ రాజధాని ప్రాంతం [[19 పురపాలక సంఘాలలో]] 1,018,804 ఉండగా, ఈ రెంటిలో మొత్తం 100,000 మంది నివాసం ఉంటున్నారు.<ref name="statbel1"> {{cite web | title= Structuur van de bevolking—België / Brussels Hoofdstedelijk Gewest / Vlaams Gewest / Waals Gewest / De 25 bevolkingsrijkste gemeenten (2000–2006) | date= © 1998/2007 | language= [[Dutch language|Dutch]] | publisher= Belgian Federal Government Service (ministry) of Economy—Directorate-general Statistics Belgium | url= http://statbel.fgov.be/figures/d21_nl.asp#2 | format= asp | accessdate= 2007-05-23 }}</ref> === భాషలు === {{Main|Languages of Belgium}} [[దస్త్రం:BelgieGemeenschappenkaart.png|thumb|right|అధికారిక భాషలు:[174][175][176]]] బెల్జియంలో మూడు అధికారిక భాషలు ఉన్నాయి, అత్యధికంగా మాట్లాడేవారి నుంచి తక్కువ మాట్లాడేవారి వరకూ జనాభా ఉన్నారు, అవి [[డచ్]], [[ఫ్రెంచ్]] ఇంకా [[జర్మన్]]. అనేక అనధికార, అలానే అల్పసంఖ్యాక భాషలు కూడా మాట్లాడతారు. [[జనాభా లెక్కలు]] ఉండక పోవటంవల్ల, బెల్జియం యొక్క మూడు అధికారిక భాషలు లేదా [[మాండలీకాల]] పంపిణీ లేదా వాడకం గురించి అధికారిక సమాచారం లేదు. అయినప్పటికీ, వివిధ ప్రమాణాలు, తల్లితండ్రుల యొక్క భాష, విద్య, లేదా విదేశంలో పుట్టిన వారి ద్వితీయ భాష స్థితి సూచించిన సంఖ్యలను అందించవచ్చు. బెల్జియన్ జనాభాలో అంచనా ప్రకారం 59%<ref>సూచిక: మాతృభాషగా [[డచ్]] మాట్లాడేవారు [[వాల్లోనియా]] లో నివసిస్తున్నారు మరియు [[ఫ్లాన్డెర్స్]] లో [[ఫ్రెంచ్]] మాట్లాడేవారు అల్పసంఖ్యాకులు, వీరు ఇంకనూ ఒకదాని మీద ఒకటి సరిసమానంగా ఉన్నాయి, అందుచే ఒక్క భాష ఉన్న ప్రాంతంను ఒకే భాష మాట్లాడే ప్రాంతం జనాభా లెక్కచూస్తే సరిపోని లెక్కలను చూపిస్తుంది(99% భాషను మాట్లాడగలరు). డచ్: ఫ్లాన్డెర్స్' 6.079 మిల్లియన్లు నివాసం ఉంటున్నారు మరియు దాదాపు 15% బ్రస్సెల్స్ యొక్క ప్రజలు ' 1.019 మిల్లియన్లలో 6.23 మిల్లియన్లు లేదా 10.511 యొక్క 59.3% మిల్లియన్లు బెల్జియంలో నివాసముంటున్నారు(2006); జర్మన్: 70,400 జర్మన్ మాట్లాడే వర్గం (దీనిలో [[భాషా సౌకర్యాలు]] 5% కన్నా తక్కువ ఫ్రెంచ్ మాట్లాడే వారికి ఉన్నాయి) మరియు అంచనాల ప్రకారం 20,000–25,000 జర్మన్ మాట్లాడేవారు భూగోళిక పరిధుల బయట అధికారిక వర్గం వాల్లూన్ ప్రాంతం లో ఉంటారు, లేదా 0.9%; ఫ్రెంచ్: రెండవ ప్రాంతంలో ఇంకా మిగిలిన వాల్లోనియా (3.414 − 0.093 = 3.321 మిల్లియన్లు) మరియు 85% బ్రసెల్స్ యొక్క నివాసులు ఉంటారు (0.866 మిల్లియన్లు) అందుచే 4.187 మిల్లియన్లు లేదా 39.8%; మొత్తం కలిపి 100% అవుతుంది.</ref> [[డచ్]] మాట్లాడతారు (తరచుగా అనధికారంగా "[[ఫ్లెమిష్]] "గా సూచిస్తారు) మరియు [[ఫ్రెంచ్]] 40% మాట్లాడతారు. మొత్తం డచ్ మాట్లాడేవారు 6.23 మిల్లియన్లు, వీరు ఉత్తర [[ఫ్లన్డెర్స్]] ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నారు, అయితే ఫ్రెంచ్ మాట్లాడేవారు [[వాల్లోనియా]]లో 3.32 మిల్లియన్లు ఉండగా ఇంకా అంచనా ప్రకారం 0.87 మిల్లియన్లు లేదా అధికారికంగా రెండు భాషలు [[బ్రస్సెల్స్-రాజధాని ప్రాంతం]]లో 85% జనాభా ఉన్నారు.<ref name="ericcorijn">ఫ్లెమిష్ అకాడెమిక్ ఎరిక్ కరిజ్న్ ([http://www.charta91.be/ చార్త 91] స్పూర్తికర్త), బ్రస్సెల్స్ గురించి ఒక సమావేశంలో, 2001-12-05న, నివేదన ప్రకారం బ్రస్సెల్స్ లో 91% జనాభా ఇంట్లో ఫ్రెంచ్ మాట్లాడుకుంటారు, అది ఒక్కటే లేదా ఇంకొక దానితో, మరియు డచ్ ఇంట్లో మాట్లాడుకునే వారు 20% మంది ఉన్నారు, అది ఒక్కటే (9%) లేదా ఫ్రెంచ్ తో కలిపి (11%)—బాగా యోచించిన తర్వాత, అంచనా ప్రకారం ఈ విభజన 85 ఇంకా 90% మధ్య ఫ్రెంచ్-మాట్లాడేవారు, మరియు మిగిలినవారు డచ్ మాట్లాడేవారు, అంచనాలకు అనుగుణంగా బ్రస్సెల్స్ లో ప్రజలచే ఎన్నుకొనబడిన భాషల మీద ఆధార పడి వారి అధికారిక వివరాలను అందిస్తారు(ID, డ్రైవింగ్ అనుమతి, వివాహాలు, జననం, లింగం, మరియు మిగిలినవి); భాష మీద ఈ లెక్కలన్నీ బెల్జియన్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ జస్టిస్ లో లభ్యమవుతాయి (వివాహం, జననం, లింగం), డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ ట్రాన్స్పోర్ట్ ( డ్రైవింగ్ అనుమతులు), డిపార్ట్మెంట్ అఫ్ ఇంటీరియర్ (IDలు కోసం ), బెల్జియం 'అధికారిక'భాషా లెక్కింపులను నిషేదించడం వల్ల ''సూక్ష్మంగా'' ఈ నిష్పత్తులను తెలుసుకోవటానికి ఏవిధమైన అవకాశాలు లేవు, అందుచే ఎంచుకున్న భాషల మీద అధికారిక వివరాలు కేవలం అంచనాలు మాత్రమే. ఈ అంశం మీద ఉన్న వెబ్ మూలం , చూడండి ఉదా. [[జనరల్ ఆన్లైన్ సోర్సెస్:జాన్సెన్స్, రూడి]]</ref><ref name="britishcouncil"> {{cite web |title=Belgium Market background |quote=The capital Brussels, 80–85 percent French-speaking, ... |publisher=[[British Council]] |url=http://www.britishcouncil.org/eumd-information-background-belgium.htm |accessdate=2007-05-05}}—ఖచ్చితంగా, రాజధాని [[(పట్టణం) బ్రస్సెల్స్]] పురపాలక సంఘం, అయిననూ బ్రస్సెల్స్-రాజధాని ప్రాంతం దాని పేరువల్ల ఉద్దేశించ బడి ఉంటుంది మరియు దాని ఇతర పురపాలక సంఘ సంస్థలు రాజధాని కోసం ప్రత్యేకమైనవి.</ref> [[జర్మన్-మాట్లాడే వర్గం]] తూర్పు [[వాల్లూన్ ప్రాంతం]]లో 73,000 మంది ప్రజలతో ఉంది; ఇంచుమించు 10,000 జర్మన్ ఇంకా 60,000 బెల్జియన్ దేశస్థులు [[జర్మన్]] మాట్లాడతారు. చిత్తులెక్క ప్రకారం 23,000 కన్నా ఎక్కువ జర్మన్ మాట్లాడేవారు అధికారిక వర్గం దగ్గర ఉన్న పురాపాలక సంఘాలలో [[దస్త్రం:Brussels signs.jpg|thumb|బ్రస్సెల్స్ లో ద్విభాషా చిహ్నాలు.]] నివసిస్తున్నారు.<ref name="germanspeakingcommunity1"/><ref> {{cite web |title=Citizens from other countries in the German-speaking Community |publisher=The German-speaking Community |url=http://www.dglive.be/EN/Desktopdefault.aspx/tabid-1408/2267_read-27184/ |accessdate=2007-05-05}}<br />* {{cite web |title=German (Belgium)—Overview of the language |publisher=Mercator, Minority Language Media in the European Union, supported by the [[European Commission]] and the [[University of Wales]] |url=http://www.aber.ac.uk/cgi-bin/user/merwww/index.pl?rm=lang_detail;id=112;lang=1 |accessdate=2007-05-07}}<br />* {{cite web |title=Belgique • België • Belgien—La Communauté germanophone de Belgique |work=L'aménagement linguistique dans le monde |language=[[French language|French]] |date=2006-04-19 |author=Leclerc, Jacques <!--NO LINK: this is not the well-known general-->, membre associé du TLFQ |publisher=Host: Trésor de la langue française au Québec (TLFQ), [[Université Laval]], [[Quebec]] |url=http://www.tlfq.ulaval.ca/AXL/europe/belgiqueger.htm |accessdate=2007-05-07}}</ref> [[బెల్జియంలో డచ్ మాట్లాడేవారు]] మరియు [[బెల్జియన్ యొక్క ఫ్రెంచ్]] లకు చిన్న తేడాలు ఉన్నాయి ఇంకా [[పదకోశం]] మరియు [[శబ్దార్ధ]] అత్యల్ప వ్యత్యాసాలు వరుస క్రమంలో అనేకరకాలుగా మాట్లాడటం [[నెదర్లాండ్స్]] ఇంకా [[ఫ్రాన్సు]]లో ఉన్నాయి. చాలా మంది [[ఫ్లెమిష్ ప్రజలు]] ఇప్పటికీ వారి స్థానిక వాతావరణంలో [[డచ్ యొక్క మాండలీకాలు]] మాట్లాడతారు. [[వాల్లోనియా]] యొక్క ఒకప్పటి [[ప్రాంతీయ భాష]] [[వాల్లూన్]] , ఇప్పుడు తక్కువ సందర్భాలలో అర్ధం చేసుకుంటారు ఇంకా మాట్లాడతారు, ఎక్కువగా వయసు మళ్ళిన వారు వాడతారు. వాల్లోనియా యొక్క [[మాండలీకాలు]] [[పికార్డ్]] లతో కలిపి <ref name="ethnologue"> {{cite web |title=Languages of Belgium |work=Ethnologue: Languages of the World, 15th edition |author=Gordon, Raymond G., Jr. (ed.) |year=2005 |publisher=[[SIL International]] Dallas, Texas, USA |url=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=BE |accessdate=2007-05-07}}</ref> ప్రజా జీవితంలో వాడుకలో లేదు. === విద్య === {{See also|Education in Belgium}} ఆరు నుంచి పద్దెనిమిది ఏళ్ళ వరకూ బెల్జియన్లకు విద్య తప్పనీసరి, కానీ చాలా మంది 23 ఏళ్ళ వరకూ చదువును కొనసాగిస్తారు. 2002 లోని [[OECD]] దేశాలతో పాటు, 18–21-ఏళ్ళ-వయసువారు [[సెకండరీ విద్య తర్వాత]] 42% మంది అధికంగా దరఖాస్తు చేసుకొని మూడవ స్థానంలో ఉంది.<ref> {{cite web |title=Table 388. Percentage of population enrolled in secondary and postsecondary institutions, by age group and country |work=Digest of Education Statistics—Tables and Figures |chapter=Chapter 6. International Comparisons of Education |year=2005, data: 2002 |publisher=[[National Center for Education Statistics]], [[Institute of Education Sciences]] (<span style="font-size:87%;">IES</span>), [[US Department of Education]] |url=http://nces.ed.gov/programs/digest/d05/tables/dt05_388.asp |accessdate=2007-06-06}}</ref> అంచనా ప్రకారం 98% పెద్దవాళ్ళు [[విద్యావంతులు]], అయినప్పటికీ [[పనుల నిరక్షరాస్యత]] మీద ఆందోళన పెరుగుతోంది.<ref name="ethnologue"/><ref> {{cite web |title=I. Monitoring Human Development: Enlarging peoples's choices... —5. Human poverty in OECD, Eastern Europe and the CIS |work=Human Development Indicators |year=2000 |pages=172–173 |publisher=[[United Nations Development Programme]] (<span style="font-size:87%;">UNDP</span>) |url=http://hdr.undp.org/reports/global/2000/en/pdf/hdr_2000_back1.pdf |format=PDF |accessdate=2007-06-06}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> [[OECD]]చే సమానమైన [[ప్రోగ్రామం ఫర్ ఇంటర్నేషనల్ స్టూడెంట్ అస్సెస్మెంట్]] ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోని విద్యలో బెల్జియంలోని విద్యకు 19వ స్థానంలో ఉత్తమమైనదిగా తెలిపారు, ఇది ముఖ్యంగా OECD సగటుకన్నా ఎక్కువ ఉంది.<ref>http://www.oecd.org/dataoecd/42/8/39700724.pdf</ref> 19వ శతాబ్దం బెల్జియన్ దృష్టి గోచర రాజకీయాలలో రెండు విధానాల ఆకృతి ప్రతిబింబిస్తుంది, దీనిని వర్ణించింది [[లిబెరల్]] మరియు [[కాతోలిక్ పార్టీలు]] , విద్యా విధానం మతప్రమేయంలేని ఇంకా మతపరమైన విభాగాలలో విభజన చేయబడింది. మతప్రమేయంలేని పాఠశాల శాఖను వర్గాలు, జిల్లాలు, లేదా పురపాలక సంఘాలు నియంత్రిస్తాయి, అయితే పతపరమైనవి, ప్రధానంగా మత అధికారులు [[కాతోలిక్ విద్యాశాఖ]]ను నిర్వహిస్తారు, అయినప్పటికీ [[సహాయం]] ఇంకా పర్యవేక్షణ స్థానిక వర్గాలే చూస్తాయి.[197] === మతం === {{See also|Religion in Belgium}} [[దస్త్రం:SteGudule.jpg|thumb|upright|బ్రస్సెల్స్ లో St. మిచెల్ మరియు గుడుల కాతేడ్రాల్]] దేశంకు స్వాతంత్రం వచ్చినప్పటి నుంచీ, [[రోమన్ కాథాలిసిజం]], బలమైన [[స్వేచ్చా ఆలోచనల]] కదలికలు సరిసమానం చేయలేకపోయాయి, ఇది బెల్జియం యొక్క రాజకీయాలాలో ముఖ్య పాత్రను పోషించింది.[199] అయిననూ బెల్జియం ఎక్కువగా [[మతప్రమేయం]] లేని దేశం ఎందుకంటే ''[[లైసిస్ట్]]'' [[రాజ్యాంగం]] మతంనకు స్వేచ్చను ఇస్తుంది, మరియు వాడుకలో కూడా సాధారణంగా ప్రభుత్వం ఈ హక్కును గౌరవిస్తుంది. [[ఆల్బర్ట్ I]] మరియు [[బూడోయిన్]] పాలనలో, లోతుగా పాతుకుపోయిన కాతోలిసిజం యొక్క ఏకాధిపత్యం బాగా పేరుగాంచింది. సంకేతికంగా మరియు ముఖ్యంగా, రోమన్ కాతోలిక్ చర్చి అనుకూల పరిస్థితిలోనే మిగిలి ఉంది. బెల్జియం యొక్క 'గుర్తింపుపొందిన మతాలు' ఆలోచన <ref>{{cite web |url=http://www.hrwf.net/belgium/ext/human_rights_in_belgium_2001.pdf |format=PDF|title=2001 Annual Report on Human Rights in Belgium}}</ref> [[ఇస్లాం]] [[యూదులు]] మరియు [[విరుద్దమైన]] మతాలను సాధించటానికి మార్గం వేసింది. అయితే మిగిలిన అల్పసంఖ్యాక మతాలు, [[హిందూయిజం]] వంటివి ఇంకనూ ఒక స్థితిని కలిగిలేవు, [[బుద్ధిజం]] న్యాయ గుర్తింపుకోసం 2007లో మొదటి అడుగు వేసింది.<ref name="deley"/><ref name="oldenburg"> {{cite web |author=Bousetta, Hassan; Gsir, Sonia; Jacobs, Dirk |title=Active Civic Participation of Immigrants in Belgium—Country Report prepared for the European research project POLITIS, Oldenburg |year=2005 |publisher=[[Carl von Ossietzky]] University, Oldenburg IBKM |quote=In many respects, the Catholic Roman Church remains in a very advantageous situation. The long and troublesome process that eventually lead to the recognition of Islam is also illustrative of the ambiguity of the relations between the Belgian State and religions. For 25 years, Islam has been maintained in an unfair position in comparison to other religions. |url=http://www.uni-oldenburg.de/politis-europe/download/Belgium.pdf |format=PDF |accessdate=2007-05-08}}</ref><ref name="metro"> {{cite news |title=België gaat plat op zijn buik voor China (Belgium bends over backwards for China) |language=[[Dutch language|Dutch]] |date=2007-05-10 |publisher=[[Metro (Belgian newspaper)]] |issue=#1455 |page=2 |quote=''[Upon the [[Dalai Lama]] for the second time in two years canceling a visit to Belgium after being informed by the Belgian government of [[Government of the People's Republic of China|Peking]]'s diplomatic pressure, quote newspaper:]'' Uittredend Senaatsvoorzitster Anne-Marie Lizin reageert teleurgesteld: 'Gezien het belang van de vergadering waaraan u wilde deelnemen en gezien de redenen van uw beslissing, betreur ik dat ik u niet kan ontvangen in ons land, een land dat openstaat voor iedereen, ongeacht de religieuze overtuiging, en dat net een eerste stap heeft gezet in de erkenning van het'[sic] 'boeddhistische filosofie'. (Lawfully resigning at the end of the government's legislation, President of the Senat Anne-Marie Lizin reacts disappointedly: 'In view of the importance of the meeting you wanted to attend and in view of the reasons of your decision, I regret not being able to receive you in our country, a country open for everyone regardless of religious conviction, and which has just set a first step towards the recognition of the Buddhist philosophy.') |url=http://www.metrotime.be/digipapernl.html?pag=2&kdate=2007-05-10 |accessdate=2007-05-10}} బదులు urls:[http://www.metrotime.be/digipaperArticlenl.html?storyId=3947981 α], [http://www.metrotime.be/Belgie_gaat_plat_op_br_zijn_buik_voor_China.html β], pdf 1.1 MB:[http://www.metrotime.be/UserFiles/DigiPaper/nl/20070510/2/MVLMP-0-20070510-02.pdf γ]{{Dead link|date=October 2008}}</ref> ''2001లో మతం మీద జరిగిన సమీక్ష మరియు అధ్యయనం'' ప్రకారం,<ref> {{cite web |title=Belgium |work=International Religious Freedom Report 2004 |year=2004 |publisher=US Department of State, [[Bureau of Democracy, Human Rights and Labor]] |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/35444.htm |accessdate=2007-05-28}}</ref> దాదాపు జనాభాలో 47% మంది కాతోలిక్ చర్చికి సంబంధించిన వారుగా గుర్తించారు, అయితే 3.5% తో ఇస్లాం రెండవ అతిపెద్ద మతంగా ఉంది. 2006 ఫ్లాన్డెర్స్ లో జరిగిన విచారణలో, వాల్లోనియా కన్నా ఎక్కువ మతపరమైన ప్రదేశంగా భావించారు, దీనిలో 55% మంది తమని తాము దైవభక్తి కలవారుగా భావించగా 36% మంది దేవుడు ప్రపంచాన్ని సృష్టించాడని నమ్ముతున్నారు.<ref>'వెపెక్', 'వెరెనిగింగ్ ఊర్ ప్రోమోటీ ఎన్ కంమ్యునికాటీ' (ఉన్నత స్థితి మరియు సమాచార మార్పిడి సంస్థ), క్నాక్ పత్రికలో 22 నవంబర్ 2006 p. 14లో ముద్రించబడింది[డచ్ భాషా పదం 'గేలోవిగ్' తర్జుమా చేయబడి 'సంస్కృతి'గా ఉంది, ఇంకా సూక్ష్మంగా చాలా సాధారణంగా ఏ విధమైన దేవుడినైనా నమ్మడానికి [[monotheistic]] భావం మరియు/లేదా కొన్ని [[మరణం తర్వాత]] వి ఉంటాయి].</ref> ఈ మధ్యనే జరిగిన [[యూరోబారోమీటర్ ఎన్నిక]] 2005లో ,<ref name="EUROBAROMETER">{{cite web|url=http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_225_report_en.pdf|format=PDF|title=Eurobarometer on Social Values, Science and technology 2005 – page 11|accessdate=2007-05-05}}</ref> 43% మంది బెల్జియన్ ప్రజలు "వారు దేవుడున్నాడని నమ్ముతున్నారు " అనే దానికి బదులిచ్చారు, అయితే 29% మంది "ఒక విధమైన శక్తి లేదా జీవిత బలం ఉందని నమ్ముతున్నాము" అనే దానికి సమాధానం ఇచ్చారు మరియు 27% మంది "ఏవిధమైన శక్తి, దేవుడు, లేదా జీవిత బలం ఉన్నట్లు నమ్మటంలేదని " బదులిచ్చారు. అంచనా ప్రకారం 3% నుండి 4% బెల్జియన్ జనాభా [[ముస్లిం]]లు (98% [[సున్ని]]) (350 000 నుండి 400 000 ప్రజలు).<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,901021216-397459,00.html ] ది మెనీ ఫేసెస్ ఆఫ్ ఇస్లాం /1}, టైం</ref><ref>[http://www.csmonitor.com/2003/0516/p06s01-woeu.html 'బెల్జియన్ మాల్కం X' సీక్స్ ఆఫీస్]</ref> బెల్జియన్ ముస్లింలు అధిక భాగంలో అతిపెద్ద నగరాలలో నివసిస్తున్నారు, వీటిలో [[అంట్వేర్ప్]] , [[బ్రస్సెల్స్]] మరియు [[చర్లేరోయ్]] వంటివి ఉన్నాయి. బెల్జియంకు అతిపెద్దగా వలసగా వచ్చే వారు మోరోకాన్స్, వీరి జనాభా 264,974 ఉంది. టర్క్లు మూడవ అతిపెద్ద సముదాయం, మరియు రెండవ అతిపెద్దది ముస్లిం జాతీయత ఉన్న సముదాయం, వీరు 159,336 ఉన్నారు.<ref>[http://www.hln.be/hlns/cache/det/art_467734.html?wt.bron=categorieArt3 ఊర్ హెట్ ఈర్స్ట్ మీర్ మరోక్కాన్సే డాన్ ఇటాలియన్స్ మైగ్రన్టెన్ ]{{Dead link|date=October 2008}}</ref> అక్కడ కొద్ది మొత్తంలో [[హిందూ]] జనాభా కూడా ఉంది.{{Citation needed|date=March 2009}} ఇంకనూ దాదాపు 10,000 [[సిక్కులు కూడా బెల్జియంలో నివసిస్తున్నారు]].<ref>[http://www.brusselnieuws.be/site/rubrieken/1091100512/page.htm?&newsID=1136986257 డచ్ న్యూస్ పేపర్ ఆన్ సిక్స్ సెలబ్రేటింగ్ మఘి ఇన్ బ్రస్సెల్స్]</ref> == విజ్ఞానశాస్త్రం మరియు సాంకేతిక విద్య == [[దస్త్రం:mercator.jpg|thumb|upright|గెరార్డ్స్ మెర్కాటోర్]] {{Main|Science and technology in Belgium}} విజ్ఞానశాస్త్రం మరియు సాంకేతిక విద్య అభివృద్దికి తోడ్పాటులు దేశం యొక్క చరిత్ర మొత్తంలో కనిపిస్తూనే ఉంది. పదహారవ శతాబ్దం పడమర ఐరోపాలో పెంపోందుతున్న [[యార్లీ మోడర్న్]] లో [[పటములు చిత్రీకరించే]] [[గెరార్డుస్ మెర్కాటోర్]], [[శరీర నిర్మాణ శాస్త్రజ్ఞుడు]] [[అన్డ్రియాస్ వెసలియాస్]], [[ఓషధి శాస్త్రవేత్త]] [[రెమ్బెర్ట్ దొడోఎన్స్]] మరియు [[గణిత శాస్త్రవేత్త]] [[సిమోన్ స్టేవిన్]] ప్రభావ వంతమైన శాస్త్రవేత్తలలో ఉన్నారు. త్వరితంగా అభివృద్ధి చెందిన మరియు దట్టమైన బెల్జియన్ రైల్వే విధానం అనేక పెద్ద కంపెనీలకు కారణమైనది వీటిలో [[లా బ్రుగ్యోస్ ఎట్ నివెల్లెస్]] (ఇప్పటి [[బొమ్బర్డియర్ ట్రాన్స్పోర్టేషన్]] యొక్క BN విభాగం) కచ్చితమైన సాంకేతిక విద్యలను అభివృద్ధి చేయటానికి మరియు ఆర్ధికంగా ముఖ్యమైన [[చాలా లోతైన బొగ్గు గనులు]] [[మొదటి పారిశ్రామిక తిరుగుబాటు]] సమయంలో[[గనుల ఇంజనీర్లకు]] అధిక పేరుగాంచిన ప్రత్యేకమైన అధ్యయనంగా ఉంది. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం చివరలో మరియు ఇరవయ్యో శతాబ్దంలో [[అప్లైడ్]] మరియు [[స్వచ్చమైన విజ్ఞాన శాస్త్రం]]లో బెల్జియం ముందంజ వేసింది. రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు [[ఎర్నెస్ట్ సొల్వె]] మరియు ఇంజనీర్ [[జెనోబ్ గ్రమ్మే]] (ఎకోల్ ఇండస్ట్రిల్లె డే లీజ్) వారి పేర్లను 1860లలో వరుస క్రమంలో [[సొల్వె ప్రాసెస్]] మరియు [[గ్రమ్మే డైనమో]]లకు ఇచ్చారు. [[బేక్లైట్]] ను 1907–1909లో [[లియో బెక్లాండ్]] చే అభివృద్ధి చేయబడింది. [[జార్జెస్ లెమైట్రే]] ([[ల్యువోన్ యొక్క కాతోలిక్ విశ్వవిద్యాలయం]]) 1927లో విశ్వం యొక్క మూలం గురించి ఉన్న [[బిగ్ బ్యాంగ్]] సిద్దాంతం ప్రతిపాదించటం వల్ల గౌరవించబడ్డారు. మూడు [[నోబెల్ బహుమతులు జీవశాస్త్రం లేదా మెడిసిన్]] లో బెల్జియన్లకు బహుకరించ బడినాయి: 1919లో [[జ్యుల్స్ బోర్డేట్]] ([[యునివర్సిటీ లిబ్రే డే బ్రుక్సేల్ల్స్]]) , 1938లో [[కర్నేల్లె హేమన్స్]] ([[యునివర్సిటీ ఆఫ్ ఘెంట్]]) మరియు 1974లో [[ఆల్బర్ట్ క్లాడ్]] (యునివర్సిటీ లిబ్రే డే బ్రుక్సేల్ల్స్) [[క్రిస్టియన్ డే డువె]] (యునివర్సిటీ కాతోలిక్ డే లోవైన్)తో కలిసి తీసుకున్నారు. [[ఇల్యా ప్రిగోగిన్]] కు (యునివర్సిటీ లిబ్రే డే బ్రుక్సేల్ల్స్) [[రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ ప్రైజ్]] 1977లో అందుకున్నారు.<ref>{{cite web |title=Rembert Dodoens: iets over zijn leven en werk—Dodoens' werken |date=Revised 20 December 2005 |work=Plantaardigheden—Project Rembert Dodoens (Rembertus Dodonaeus) |language=[[Dutch language|Dutch]] |quote=... het Cruijdeboeck, dat in 1554 verscheen. Dit meesterwerk was na de bijbel in die tijd het meest vertaalde boek. Het werd gedurende meer dan een eeuw steeds weer heruitgegeven en gedurende meer dan twee eeuwen was het het meest gebruikte handboek over kruiden in West-Europa. Het is een werk van wereldfaam en grote wetenschappelijke waarde. De nieuwe gedachten die Dodoens erin neerlegde, werden de bouwstenen voor de botanici en medici van latere generaties. ''(... the Cruijdeboeck, published in 1554. This masterpiece was, after the Bible, the most translated book in that time. It continued to be republished for more than a century and for more than two centuries it was the mostly used referential about herbs. It is a work with world fame and great scientific value. The new thoughts written down by Dodoens, became the building bricks for botanists and [[physician]]s of later generations.)'' |publisher=Stichting Kruidenhoeve/Plantaardigheden, Balkbrug, the Netherlands |url=http://plantaardigheden.nl/dodoens/over_dodoens/leven_en_werk.htm#dodoens |accessdate=2007-05-17}}<br />* {{cite web |title=Simon Stevin |author=O'Connor, J. J.; Robertson, E. F. |publisher=School of Mathematics and Statistics, University of St Andrews, Scotland |year=2004 |url=http://www-groups.dcs.st-andrews.ac.uk/~history/Biographies/Stevin.html |quote=Although he did not invent decimals (they had been used by the Arabs and the Chinese long before Stevin's time) he did introduce their use in mathematics in Europe. |accessdate=2007-05-11}}<br />* {{cite web |title=Abstract (*) |quote=The importance of A. Vesalius' publication'' 'de humani corporis fabrica libri septem' ''cannot be overestimated. |publisher=S. Karger AG, Basel |url=http://content.karger.com/ProdukteDB/produkte.asp?Aktion=ShowPDF&ProduktNr=223979&Ausgabe=225203&ArtikelNr=13462 |accessdate=2007-05-11}} (*) ఫ్రీ అబ్స్త్రక్ట్ ఫర్ పే-పర్-వ్యూ ఆర్టికల్ బై {{cite journal |title=The Low Countries - 16th/17th century |author=De Broe, Marc E.; De Weerdt, Dirk L.; Ysebaert, Dirk K.; Vercauteren, Sven R.; De Greef, Kathleen E.; De Broe Luc C. |work=Origins of Renal Physiology |journal=American Journal of Nephrology |year=1999 |volume=19 |issue=2 |pages=282–9 |pmid=10213829 |doi=10.1159/000013462 |url=http://content.karger.com/ProdukteDB/produkte.asp?Aktion=ShowPDF&ArtikelNr=13462&Ausgabe=225203&ProduktNr=223979&filename=13462.pdf |format=PDF}}<br />* {{cite web |title='A Day Without Yesterday': Georges Lemaitre & the Big Bang |date=2000-03-24 |pages=18–19 |author=Midbon, Mark, [[University of Wisconsin–Madison]] |publisher=[[Commonweal]], republished: Catholic Education Resource Center (<span style="font-size:87%;">CERC</span>) |url=http://www.catholiceducation.org/articles/science/sc0022.html |accessdate=2007-06-07}}</ref> == సంస్కృతి == {{Main|Culture of Belgium}} ఈ కాలంలో సాంస్కృతిక జీవితం ప్రతి ఒక్క భాషా వర్గంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నది మరియు అనేక రకాల అడ్డంకులు సాంస్కృతిక పరిధిని తక్కువ ప్రకటించాయి.<ref name="Fitzmaurice"/><ref> {{cite web |title=Belgium—Arts and cultural education |work=Compendium of Cultural Policies and Trends in Europe, 8th edition |publisher=Council of Europe / ERICarts |year=2007 |url=http://www.culturalpolicies.net/web/belgium.php?aid=831 |accessdate=2007-05-08}}</ref><ref> {{cite web |title=Belgique |work=European Culture Portal |publisher=[[European Commission]] |year=2007 |url=http://ec.europa.eu/culture/portal/sites/members/belgium_en.htm |accessdate=2007-05-10}}</ref> 1970ల వరకూ, [[రాయల్ మిలిటరీ అకాడెమి]] తప్ప దేశంలో రెండుభాషల విశ్వవిద్యాలయాలు లేవు, సామూహిక ప్రసార సాధనాలు లేవు <ref>{{cite web |title=Frontière linguistique, frontière politique, une presse en crise |language=French |author=Adrien Gonthier |publisher=[[Le Monde Diplomatique]] |year=2003 |url=http://www.monde-diplomatique.fr/2003/05/GONTHIER/10142 |accessdate=2008-06-17}}</ref> మరియు రెండు ప్రధాన వర్గాల వారు ప్రాతినిధ్యం వహించే ఒక పెద్ద సాంస్కృతిక లేదా సాంకేతిక సంస్థ లేదు. ఒకప్పుడు బెల్జియన్లను కలిపి ఉంచిన బలాలు—రోమన్ కాతోలిసిజం మరియు డచ్ కు ఆర్ధిక ఇంకా రాజకీయ ప్రతిపక్షం-ఇప్పుడు ఇక బలంగా లేవు.<ref>{{cite book | last = Mumford | first = David | authorlink = David Mumford | title = The World Today Series | publisher = NY Times | series = Western Europe/2007 | year = 2008 | isbn = 1-887985-89-1 }}</ref> దాని యొక్క [[రాజకీయ మరియు భాషా విభాగాలు]] శతాబ్దాలలో మార్పులు జరిగాయి, ఈ ప్రాంతం ఐరోపా కళ మరియు సంస్కృతి మీద విపరీతమైన ప్రభావం ఈనాటి అత్యధిక కళాత్మక కదలికల వల్ల బెల్జియం సరి అయిన ఉన్నతిని చవి చూసింది. === లలిత కళలు === {{See|list of Flemish painters|list of Belgian painters|architecture of Belgium|music of Belgium|Belgian literature|Belgian comics|cinema of Belgium}} [[దస్త్రం:Portrait_of_a_Man_in_a_Turban_(Jan_van_Eyck).jpg|thumb|upright|పోర్ట్రైట్ ఆఫ్ అ మాన్ ఇన్ అ టర్బన్ (ఆయిల్ ఆన్ బోర్డు, c. 1433) చేసినది జాన్ వాన్ ఎయ్క్, లండన్ జాతీయ గేలరీ లో ఉంచారు.]] చిత్రలేఖనం మరియు శిల్పశాస్త్రంలకు తోడ్పాటు విశిష్టంగా విలువైనవిగా ఉన్నాయి. [[మోసన్ కళ]], [[ఎర్లీ నెడర్లాన్డిష్]] ,[238] [[ఫ్లెమిష్ రెనైజాన్స్]] మరియు [[బరోక్ చిత్రలేఖనం]][240] మరియు [[రోమానిస్క్]], [[గోతిక్]], [[రెనైజాన్స్]] ఇంకా [[బరోక్ శిల్పాశాస్త్రం]][242] అనేవి కళల చరిత్రలో మైలురాళ్ళకు అతిపెద్ద ఉదాహరణలు. అయితే పదిహేనవ శతాబ్దంలోని అడుగున ఉన్న దేశాలలోని కళను [[జాన్ వాన్ ఇక్]] మరియు [[రోగిఎర్ వాన్ డెర్ వేడెన్]] మతపరమైన కళలు అధీనం చేశాయి, 16వ శతాబ్దంను విస్తారమైన విధానాల సంఘంగా వర్గీకరించారు వీటిలో [[పీటర్ బ్రూఘెల్]] యొక్క సహజ ఆకృతుల చిత్రలేఖనం మరియు [[లాంబెర్ట్ లోమ్బార్డ్]] యొక్క ప్రాచీనవస్తువుల యొక్క ప్రాతినిధ్యం ఉన్నాయి.<ref>{{cite book|language=French|first=Jacques |last=Hendrick|title=La peinture au pays de Liège|year=1987|location=Liège|publisher=Editions du Perron|isbn=287114026X|page=24}}</ref> అయినప్పటికీ [[పీటర్ పాల్ రుబెన్స్]] మరియు [[ఆన్తోనీ వాన్ డిక్]] యొక్క బరోక్ శైలి 17వ శతాబ్ద ఆరంభంలో దక్షిణ నెదర్లాండ్స్ లో పెంపోందింది,<ref>{{cite book |language=German |first=Herwig |last=Guratzsch |title=Die große Zeit der niederländische Malerei |year=1979 |publisher=Verlag Herder |location=Freiburg im Beisgau |page=7}}</ref> తర్వాత నిదానంగా క్షీణించిపోవటం ప్రారంభమైనది.<ref> {{cite web |title=Low Countries, 1600–1800 AD |work=Timeline of Art History |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |year=2007 |url=http://www.metmuseum.org/toah/ht/09/euwl/ht09euwl.htm |accessdate=2007-05-10}}</ref><ref> {{cite web |title=Art History: Flemish School: (1600–1800)—Artists: (biography & artworks) |date=2006-02-05 |publisher=World Wide Arts Resources |url=http://wwar.com/masters/movements/flemish_school.html |accessdate=2007-05-10}}—అ జనరల్ ప్రెసెన్టేషన్ ది ఫ్లెమిష్ ఆర్టిస్టిక్ మూవ్మెంట్ విత్ అ లిస్టు అఫ్ ఆర్టిస్ట్స్, లింకింగ్ తో దైర్ బయోగ్రఫీస్ అండ్ ఆర్ట్వర్క్స్</ref> పంతొమ్మిది మరియు ఇరవయ్యో శతాబ్ద కాలంలో అనేక మూలమైన [[శృంగార]], [[భావప్రకాశామైన]] మరియు [[ఉద్యమకారులైన]] బెల్జియన్ కళాకారులు వెలుగులోకి వచ్చారు, వీరిలో [[జేమ్స్ ఎన్సోర్]], [[కాన్స్టాంట్ పెర్మేక్]], [[పాల్ డెల్వక్స్]] మరియు [[రెనే మగ్రిట్టే]] ఉన్నారు. సమరముఖమున ఉన్న [[CoBrA ఉద్యమం]] 1950లలో కనిపించింది, అయితే శిల్పి [[పనామారెంకో]] ఏకకాలంకు చెందిన కళలో ప్రముఖమైన వ్యక్తిగా మిగిలిపోయారు.<ref> {{cite web |title=Belgian Artists: (biographies & artworks) |date=2006-02-05 |publisher=World Wide Arts Resources |url=http://wwar.com/masters/nationalities/belgian.html |accessdate=2007-05-10}}—లిస్ట్ ఆఫ్ బెల్జియన్ పైన్టర్స్, లింకింగ్ టు దైర్ బయోగ్రఫీస్ అండ్ ఆర్ట్వర్క్</ref><ref> {{cite web |author=Baudson, Michel |title=Panamarenko |publisher=Flammarion (Paris), quoted at presentation of the ''XXIII Bienal Internacional de São Paulo'' |year=1996 |url=http://www1.uol.com.br/bienal/23bienal/universa/iueopa.htm |accessdate=2007-05-10}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> బహు క్రమశిక్షణా కళాకారుడు [[జాన్ ఫబ్రే]] మరియు చిత్రలేఖకుడు [[లుక్ టుయ్మన్స్]] సమకాలీన దృశ్య చిత్రంలో అంతర్జాతీయంగా ప్రముఖమైన వ్యక్తులు. శిల్పశాస్త్రానికి బెల్జియం యొక్క తోడ్పాటులు పంతొమ్మిది మరియు ఇరవై శతాబ్దాలలో కొనసాగాయి, వీటిలో [[విక్టర్ హోర్టా]]మరియు [[హెన్రీ వాన్ డే వెల్డే]] పనులు కూడా ఉన్నాయి, వీరు [[నౌవెయు కళా]]శైలికి అతిపెద్ద స్పూర్తిదాతలు.<ref> [http://www.senses-artnouveau.com/brussels.php బ్రస్సెల్స్, కాపిటల్ ఆఫ్ ఆర్ట్ నౌవ్యూ (పేజ్ 1)], {{cite web |title=ib. (page2) |year=2007 |publisher=[http://www.senses-artnouveau.com/about_us.php Senses Art Nouveau Shop], Brussels |url=http://www.senses-artnouveau.com/brussels.php?page=2 |accessdate=2007-05-11}} (ఉదాహరణకి)</ref><ref> {{cite web |title=Major Town Houses of the Architect Victor Horta (Brussels) |work=[[UNESCO]]'s [[World Heritage List]] |publisher=UNESCO |url=http://whc.unesco.org/en/list/1005 |quote=The appearance of Art Nouveau in the closing years of the 19th century marked a decisive stage in the evolution of architecture, making possible subsequent developments, and the Town Houses of Victor Horta in Brussels bear exceptional witness to its radical new approach. |accessdate=2007-05-16}}</ref> [[ఫ్రాంకో-ఫ్లెమిష్ స్కూల్]] యొక్క గాన సంగీతం దిగువున ఉన్న దేశాలలోని దక్షిణ భాగంలో అభివృద్ధి చేశారు మరియు రెనైజాన్స్ సాంప్రదాయానికి ఇది ఒక ముఖ్యమైన తోడ్పాటు.<ref> {{cite web |title=Western music, the Franco-Flemish school |quote=Most significant musically was the pervasive influence of musicians from the Low Countries, whose domination of the musical scene during the last half of the 15th century is reflected in the period designations the Netherlands school and the Franco-Flemish school. |work=[[Encyclopædia Britannica]] |year=2007 |url=http://www.britannica.com/eb/article-15698/Western-music |accessdate=2007-05-15}}</ref> పంతొమ్మిది మరియు ఇరవై శతాబ్దాలు అతిపెద్ద వయోలిన్ విద్వాంసులను వెలుగుచూసింది, వీరిలో [[హెన్రి వ్యుక్స్టెంప్స్]], [[యూజీన్ యస]] మరియు [[ఆర్థుర్ గ్రుమియక్స్]] ఉన్నారు, అయితే 1846లో [[అడాల్ఫ్ సాక్స్]] [[సాక్సో ఫోన్]] కనుగొన్నారు. గ్రంధకర్త [[సీసర్ ఫ్రాంక్]] 1822లో [[లీజ్]] లో జన్మించారు. సమకాలీన సంగీతం కూడా బెల్జియంలో ప్రముఖమైనది. జాజ్ వాద్యగాడు [[టూట్స్ తిఎల్ఎమన్స్]] మరియు గాయకుడు [[జాక్స్ బ్రెల్]] ప్రపంచ ఖ్యాతిని సాధించారు. రాక్/పాప్ సంగీతంలో, [[టెలెక్స్]], [[ఫ్రంట్ 242]], [[K's ఛాయస్]] , [[హొవెర్ ఫోనిక్]], [[జాప్ మామ]], [[సోల్ వాక్స్]] మరియు [[dEUS]] పేరుగాంచినవి.<ref>టు కంప్రెహెన్సివ్ డిస్కషన్స్ ఆఫ్ రాక్ అండ్ పాప్ మ్యూజిక్ ఇన్ బెల్జియం సిన్స్ ది ఫిఫ్టీస్:<br />* {{cite web |title=The Timeline—A brief history of Belgian Pop Music |year=2007 |month=March |work=The Belgian Pop & Rock Archives |publisher=[http://www.muziekcentrum.be/english/about/static.asp?Id=298 Flanders Music Centre], Brussels |url=http://houbi.com/belpop/timeline.htm |accessdate=2007-06-07}}<br />* {{cite web |title=Belgian Culture—Rock |year=© 2006 |publisher=[http://www.belgianexperts.com/aboutus.php Vanberg & DeWulf Importing] |url=http://www.belgianexperts.com/rock.php |accessdate=2007-05-11}}</ref> బెల్జియం అనేక పేరుగాంచిన [[రచయితలను]] ఉత్పత్తి చేసింది, వీరిలో కవి [[ఎమిలే వెర్హేరేన్]] మరియు నవలా రచయితలు [[హెండ్రిక్ కన్సైన్సు]], [[జార్జెస్ సిమెనొన్]], [[సుజాన్నే లిలార్]] మరియు [[అమెల్లీ నొతోమ్బ్]] ఉన్నారు. కవి మరియు నాటక రచయిత [[మురిస్ మఎటర్ లింక్]] [[సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతిని]] 1911లో గెలుచుకున్నారు. [[హెర్జ్]]చే వ్రాయబడిన ''[[ది ఎడ్వెన్చర్స్ ఆఫ్ టిన్టిన్]] '' [[ఫ్రాంకో-బెల్జియన్ కామిక్స్]] గా సుపరిచయమైనది, కానీ మిగిలిన అతిపెద్ద రచయితలు, [[పెయో]] (''[[ది స్ముర్ఫ్స్]]'' ), [[ఆండ్రే ఫ్రాన్క్విన్]] , [[ఎడ్గార్ P. జాకబ్స్]] మరియు [[విల్లీ వండేర్స్టీన్]] బెల్జియం కార్టూన్ భాగాన్ని U.S.A. మరియు జపాన్ తో సమంగా తీసుకువచ్చారు. బెల్జియన్ సినిమా అనేక ముఖ్యమైన ఫ్లెమిష్ నవలలను తెరమీదకి ఎక్కించింది.<ref>ఫ్లెమిష్ రచయితల రచనల మీద ఆధారపడి తీసిన గుర్తించదగిన బెల్జియం సినిమాలలో: ''డే విట్టే'' (రచయిత [[ఎర్నెస్ట్ క్లేస్]]) సినిమా తీసింది 1934లో జాన్ వండేర్ హెడెన్ & ఎడిత్ కిఎల్ , తిరిగి తీసింది ''డే విట్టే వాన్ సిచెం'' దర్శకత్వం [[రోబ్బే డే హెర్ట్]] 1980లో చేశారు; ''డే మన్ డై జిజ్న్ హార్ కోర్ట్ లిఎట్ క్నిప్పెన్ '' ([[జోహన్ డైస్నే]]) [[ఆండ్రే డెల్వక్స్]] 1965; ''మీర'' ('డే టెలిఉర్గంగ్ వాన్ డే వాటర్ హోఎక్' [[స్టిజ్న్ స్ట్రువెల్స్]]) [[ఫాన్స్ రాడ్ఏమకేర్స్]] 1971; ''[[మాల్ పేర్త్యుస్]] (అక ది లెజెండ్ అఫ్ డూమ్ హౌస్)'' ([[జీన్ రే]] [పెన్ నేమ్ అఫ్ ఫ్లెమిష్ ఆదర్ హు మైన్లీ రోట్ ఇన్ [[ఫ్రెంచ్]] , ఆర్ యాజ్ జాన్ ఫ్లాన్డెర్స్ ఇన్ [[డచ్]] ]) [[హర్రి క్యుమెల్]] 1971; ''డే లోటేలింగ్'' ([[హెండ్రిక్ కన్సైన్సు]] ) రోలాండ్ వేర్హవేర్ట్ 1974; ''డూడ్ పల్లిఎటర్'' ([[ఫెలిక్స్ టిమ్మేర్మన్స్]]) రోలాండ్ వేర్హవేర్ట్ 1976; ''డే కొమ్స్ట్ వాన్ జోఅచిం స్తిల్లెర్ '' ([[హుబెర్ట్ లంపో]] ) [[హర్రి కుమేల్]] 1976; ''[[డే లీయు వాన్ వ్లాన్దేరెన్]]'' ([[హెండ్రిక్ కన్సైన్స్]]) [[హుగో క్లాస్]] (అ ఫేమస్ ఆథర్ హింసెల్ఫ్ ) 1985; ''[[డీన్స్]]'' ('పిఎటర్ డేన్స్' బై [[లౌఇస్ పాల్ బూన్]]) [[స్టిజ్న్ కనిన్క్స్]] 1992; సీ ఆల్సో [http://www.ledoux.be/nl/dvdmain.htm ఫిలిం అర్చీఫ్ ''లెస్ DVD!'' ] స్ డే ల సినిమాతెక్ (ఇన్ [[డచ్]]). రిట్రీవ్డ్ ఆన్ 2007-11-22.</ref> ఇతర బెల్జియన్ దర్శకులలో [[ఆండ్రే డెల్వక్స్]] , [[స్టిజ్న్ కనిన్క్స్]], [[లుక్]] మరియు [[జీన్-పిఎర్రే డార్డె న్నే]] ఉన్నారు; ప్రముఖ నటులలో [[జాన్ డెక్లైర్]] మరియు [[మరీ గిలైన్]] ఉన్నారు మరియు విజయవంతమైన సినిమాలలో ''[[మాన్ బైట్స్ డాగ్]] '' ఇంకా ''[[ది అల్జైమర్ అఫైర్]] '' ఉన్నాయి.<ref>అ రివ్యూ ఆఫ్ ది బెల్జియన్ సినిమా కెన్ బి ఫౌండ్ అట్ {{cite web |title=Cinema |work=.be Federal Portal |publisher=Federal government of Belgium |year=2007 |url=http://www.belgium.be/eportal/application?languageParameter=en&pageid=contentPage&docId=6879 |accessdate=2007-05-13}}{{Dead link|date=October 2008}}</ref> 1980లలో, ఆంట్వెర్ప్ యొక్క [[రాయల్ అకాడెమి ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్]] ముఖ్యమైన ఫేషన్ తీరుతెన్నులను నిర్మించింది, ఇది [[ఆంట్వెర్ప్ సిక్స్]] గా ప్రసిద్ది చెందింది.<ref> {{cite web |title=Fashion and the ‘Antwerp Six’ |year=© 2004 |publisher=[http://fashionworlds.blogspot.com/2000_01_01_fashionworlds_archive.html Fashion Worlds], Dorset, UK |url=http://fashionworlds.blogspot.com/2000_01_16_fashionworlds_archive.html |accessdate=2007-05-13}}</ref> === జానపదసాహిత్యం === {{See|Folklore of the Low Countries}} [[దస్త్రం:Binche - Les Gilles.jpg|thumb|ది గిల్లెస్ అఫ్ బించే, దుస్తులలో, మైనం మాస్కులను ధరించారు]] జానపదసాహిత్యం బెల్జియం యొక్క సాంప్రదాయ జీవితంలో అతిపెద్ద పాత్రను పోషిస్తుంది : దేశంలో చాలా ఎక్కువసంఖ్యలోనే [[ఊరేగింపు]]లు, [[ఆశ్వరూడుల విహారయానం]]లు, [[సైనిక విన్యాసాలు]] , 'ఒమ్మేగంగ్స్' ఇంకా 'డుకాససేస్',<ref>సూచిక: డచ్ పదం 'ఒమ్మే గ్యాంగ్ ' ఇస్ హియర్ యూజ్డ్ ఇన్ ది సెన్స్ ఆఫ్ ఆన్ ఎంటైర్లీ ఆర్ మైన్లీ నాన్-రెలిజియస్ ప్రొసెషన్, ఆర్ ది నాన్-రెలిజియస్ పార్ట్ దేర్ ఆఫ్ ఆల్సో [[:nl:Ommegang|ఇట్స్ ఆర్టికల్ ఆన్ ది డచ్-లాంగ్వేజ్ వికీపీడియా]]; ది ప్రొసెషనల్ జైన్ట్స్[http://www.visitbelgium.com/mediaroom/Ommegang.htm అఫ్ బ్రస్సెల్స్], డేన్డెర్ మొండె అండ్ మేచేలేన్ మెన్షన్డ్ ఇన్ థిస్ పారాగ్రాఫ్ ఆర్ పార్ట్ అఫ్ ఈచ్ సిటీ'స్ 'ఒమ్మేగ్యాంగ్ ' . ది ఫ్రెంచ్ వర్డ్ 'డుకాస్సే' రిఫర్స్ ఆల్సో టు అ ప్రొసెషన్; ది మెన్షన్డ్ ప్రొసెషనల్ జైన్ట్స్ ఆఫ్ అధ్ అండ్ మొన్స్ ఆర్ పార్ట్ ఆఫ్ ఈచ్ సిటీ'స్ 'డుకాస్సే'.</ref> '[[కేర్మేస్సే]]' మరియు ఇతర స్థానిక పండుగలు, దాదాపు ఎల్లప్పుడూ మూలమైన పతపరంగా లేదా [[పురాణ సంబంధిత]]మైనవిగా ఉంటాయి. ప్రముఖమైన [[గిల్లెస్]] తో [[కార్నివాల్ ఆఫ్ బించే]] మరియు [[అధ్]], [[బ్రస్సెల్స్]] , [[డెన్డెర్మొండె]] ,[[మెచెలెన్]] మరియు [[మొన్స్]]యొక్క 'ప్రోసేషనల్ జైన్ట్స్ అండ్ డ్రాగన్స్' వల్ల [[మాస్టర్ పీసెస్ ఆఫ్ ది ఓరల్ అండ్ ఇన్టాన్జిబుల్ హెరిటేజ్ ఆఫ్ హ్యుమానిటీ]]గా [[UNESCO]]చే గుర్తించబడింది .<ref> {{cite web |title=Processional Giants and Dragons in Belgium and France |publisher=[[UNESCO]] |url=http://www.unesco.org/culture/intangible-heritage/05eur_uk.htm |accessdate=2007-05-15}}</ref> ఇతర ఉదాహరణాలలో [[ఆల్స్ట్]] యొక్క కార్నివాల్ ఉంది; ఇప్పటికీ చాలా మతపరమైన ఊరేగింపులలో [[బ్రుగేస్]]లోని [[ది హోలీ బ్లడ్]] , [[హస్సెల్ట్]] లోని [[విర్గా జెస్సే బసిలికా]] , మరియు మెచేలేన్ లోని [[హన్స్విజ్క్]] ఉన్నాయి; ఇంకనూ [[లీజ్]] లోని ఆగష్టు 15 పండగ; మరియు [[నామూర్]] లోని వాల్లూన్ పండగ ఉన్నాయి. 1832 లో ఆరంభంయ్యి ఇంకా 1960లలో మరల చైతన్యం అయిన [[జెంట్సే ఫీస్టేన్]] ఆధునిక సంప్రదాయమైనది. అతిపెద్ద అనధికార సెలవు దినం [[సెయింట్ నికోలస్ డే]], ఇది పిల్లల కొరకు జరుపుకునే పండగ, లీజ్ లో విద్యార్ధుల కోసం చేస్తారు.<ref> {{cite web |title=Folklore estudiantin liégeois |publisher=[[University of Liège]] |url=http://www.ulg.ac.be/cms/c_36320/photographies-folklore-etudiant?hlText=Saint+Nicolas&hlMode=any&hlText=Saint+Nicolas&hlMode=any&hlText=Saint+Nicolas&hlMode=any |language=[[French language|French]] |accessdate=2008-06-17}}</ref> === క్రీడలు === {{Main|Sport in Belgium}} [[ఫుట్ బాల్ అసోసియేషన్]] మరియు [[సైక్లింగ్]] బెల్జియంలో బాగా పేరొందిన ఆటలు. ఐదు సార్లు [[టూర్ డే ఫ్రాన్సు]]లో విజయంతర్వాత మరియు అనేక సైక్లింగ్ రికార్డులను నెలకొల్పిన తర్వాత, మొత్తం కాలానికి బెల్జియన్ సైక్ల్జిస్ట్ [[ఎడ్డి మెర్క్స్]] #1 రాంకును సాధించారు.<ref> {{cite web |title=Great, but there are greater |author=Majendie, Matt |publisher=[[BBC Sport]] |date=2005-04-18 |quote=[the Author's] top five [cyclists] of all time: 1 Eddy Merckx, 2 [[Bernard Hinault]], 3 [[Lance Armstrong]], 4 [[Miguel Indurain]], 5 [[Jacques Anquetil]] |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/other_sports/cycling/3925265.stm |format=stm |accessdate=2007-09-20}}</ref> అతని చేసిన గంట వేగం (1972లో నెలకొల్పాడు)రికార్డుగా పన్నెండు సంవత్సరాలు నిలిచిఉంది. మాజీ బెల్జియన్ [[గోల్ కీపర్]] [[జీన్-మరీ ప్ఫఫ్ఫ్]] ఫుట్ బాల్ చరిత్రలో ఒక గొప్పవాడిగా భావించబడ్డాడు.<ref>"గోల్కీపింగ్ గ్రేట్స్" Goalkeepersaredifferent.com. రిట్రీవ్డ్ ఆన్ జూన్ 29, 2008</ref> ప్రస్తుతం [[2018 వరల్డ్ కప్]] కు అతిధేయులుగా ఉండటానికి నెదర్లాండ్స్ తో వేలం పాటలో ఉంది.<ref name="ESPN">[http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=385813&&cc=5739" బెనేలక్స్ ట్రియో టు అప్లై టు హోస్ట్ ది 2018 వరల్డ్ కప్], ESPN సాకర్నెట్ గ్లోబల్, రిట్రీవ్డ్ ఆన్ మే 22, 2008 ఫ్రం [[2018 FIFA వరల్డ్ కప్]]</ref> రెండు దేశాలు ఇంతకుముందు [[2000]]లో [[UEFA యురోపియన్ ఫుట్ బాల్ చాంపియన్ షిప్]] కు అతిధేయులుగా ఉన్నారు. బెల్జియం [[1972]]లో యురోపియన్ ఫుట్ బాల్ చాంపియన్ షిప్ కు అతిధేయులుగా ఉంది. [[కిం క్లిజ్ స్టేర్స్]] మరియు [[జుస్టిన్ హెనిన్]] ఇద్దరూ కూడా [[ఉమెన్'స్ టెన్నిస్ అసోసియేషన్]] లో [[ప్లేయర్ అఫ్ ది ఇయర్]] గా ఉన్నారు ఎందుకంటే వారు నెంబర్ వన్ టెన్నిస్ ఆటగాళ్లుగా ర్యాంకును సాధించారు. [[స్పా-ఫ్రాన్కర్ చాంప్స్]] మోటర్ -రేసింగ్ సర్క్యూట్ [[ఫార్ములా వన్ వరల్డ్ చాంపియన్షిప్]] [[బెల్జియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్]] నిర్వహించింది. బెల్జియన్ డ్రైవర్, [[జాకీ ఇక్స్]], ఎనిమిది గ్రాన్డ్స్ ప్రిక్స్ మరియు ఆరు [[24 గంటల లే మన్స్]] మరియు ఫార్ములా వన్ వరల్డ్ చాంపియన్ షిప్ ను రెండుసార్లు రెండవ స్థానంలో ముగించారు. బెల్జియం [[మోటోక్రాస్]] లో కూడా పేరు గణించింది; ప్రపంచ చాంపియన్లలో [[రోగేర్ డే కాస్టర్]], [[జోయెల్ రాబర్ట్]], [[జార్జ్ జోబ్]], [[ఎరిక్ జేబోఎర్స్]], [[జోయెల్ స్మేట్స్]] మరియు [[స్టీఫన్ ఎవేర్ట్స్]] ఉన్నారు. బెల్జియంలో జరిగే వార్షిక క్రీడల సంఘటనలలో [[మెమోరియల్ వాన్ డంమే]] ఆటల పోటీ, [[బెల్జియన్ గ్రాండ్ ప్రిక్స్]] ఫార్ములా వన్, మరియు అనేక [[క్లాసిక్ సైకిల్ పోటీలు]] [[రోండే వాన్ వ్లాన్డేరేన్]] మరియు [[లీజ్-బాస్టోగ్నే-లీజ్]] వంటివి ఉన్నాయి. [[1920 ఎండాకాల ఒలింపిక్స్]] ఆంట్వెర్ప్, బెల్జియంలో జరిగాయి. [[దస్త్రం:Brussels waffle.jpg|right|thumb|upright|బ్రస్సెల్ యొక్క వాఫ్ఫల్స్, సాధారణంగా బెల్జియం బయట బెల్జియం వాఫ్ఫల్స్ గా పేరొందాయి. బెల్జియంలో అనేక రకాలైన వాఫ్ఫల్స్ జనాదరణ పొందాయి.]] === వంట === {{Main|Cuisine of Belgium}} అత్యధిక ర్యాంకు పొందిన బెల్జియం హోటళ్ళు ఎక్కువ ప్రభావం చూపించే గాస్ట్రోనమిక్ గైడ్లలో కనిపిస్తాయి, వీటిలో [[మిచేలిన్ గైడ్]] వంటివి ఉన్నాయి.<ref> {{cite web|title=The Michelin stars 2007 in Belgium|publisher=[http://www.resto.be/ware/legal.jsp Resto.be TM Dreaminvest] |year=2007 |url=http://www2.resto.be/bib_new.cfm?langue=uk |accessdate=2007-05-15}}</ref> బెల్జియం [[వాఫ్ఫల్స్]] మరియు [[ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్]] కు పేరొందినది. పేరుకు విరుద్దంగా, ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్ ఆరంభమైనది బెల్జియం లోనే. "ఫ్రెంచ్ ఫ్రైస్ "అనేది నిజానికి బంగాళాదుంప కోసిన విధానాన్ని వర్ణించడానికి సూచిస్తారు. "ఫ్రెంచ్ " అర్ధం నిలువుగా కోయటం అని అర్ధం. దేశపు వంటలలో "[[స్టీక్]] మరియు వేపుళ్ళు [[పచ్చికూరల]]తో", మరియు "వేపుళ్ళతో [[చేపలు]] " ఉన్నాయి.<ref> {{cite web |title=Steak-frites |publisher=Epicurious |url=http://www.epicurious.com/recipes/recipe_views/views/40035 |accessdate=2007-08-12}} రిపబ్లిష్డ్ ఫ్రం {{cite book |title=Everybody Eats Well in Belgium Cookbook |year=1996 |month=October |author=Van Waerebeek, Ruth; Robbins, Maria |publisher=Workman Publishing |isbn=1-56305-411-6 (Paperback), ISBN 0-7611-0106-3 (Cloth)}}</ref><ref> {{cite web |title=Belgium |publisher=Global Gourmet |url=http://www.globalgourmet.com/destinations/belgium/backgrounder.html |accessdate=2007-08-12}} రిపబ్లిష్డ్ ఫ్రం {{cite book |title=Everybody Eats Well in Belgium Cookbook |year=1996 |month=October |author=Van Waerebeek, Ruth; Robbins, Maria |publisher=Workman Publishing |isbn=1-56305-411-6 (Paperback), ISBN 0-7611-0106-3 (Cloth)}}</ref><ref> {{cite web|title=Mussels|year=2005|work=Visit Belgium|publisher=Official Site of the Belgian Tourist Office in the Americas|url=http://www.visitbelgium.com/mussels.htm|accessdate=2007-08-12}}—సూచిక: విషయం సూచించిన దానికి విరుద్దంగా, కాలం జూలై ఆరంభంలో మొదలయ్యి మరియు ఏప్రిల్ లో ముగుస్తుంది.</ref> బెల్జియన్ బ్రాండ్ [[చాక్లెట్]] మరియు [[ప్రాలైన్స్]] లో [[కాల్లెబాట్]] , [[కోట్ డి'ఓర్]], [[న్యుహాస్]], [[లియోనిడాస్]], [[గులియన్]], [[గల్లెర్]] మరియు [[గోడివ]], చాలా పేరున్నవి మరియు విస్తారంగా అమ్మబడతాయి. బెల్జియం [[500 రకాల బీర్ ను]] ఉత్పత్తి చేస్తుంది. [[అబ్బీ అఫ్ వెస్ట్వ్లెటెరెన్]] [[ట్రాపిస్ట్ బీర్]] ప్రపంచం యొక్క ఉత్తమ బీర్ గా నిలకడగా పేరుగాంచింది.<ref>అయిననూ రుచి అనేది అధికంగా మనస్సుకు మరియు మనిషికి ఉద్దేశించినవి, కొన్ని అంతర్జాతీయ బీర్ తాగేవారు వెస్ట్వ్లెటేరెన్ 12 అనేది బీర్లలో చాలా ఇష్టపడేది. ది మెజారిటీ ఆఫ్ మెంబర్స్ ఆఫ్ [http://www.beeradvocate.com BeerAdvocate.com] మరియు [http://www.ratebeer.com RateBeer.com], టు బీర్ రేటింగ్ వెబ్ సైట్స్ , కన్సిస్టెంట్లీ రేట్ ది వెస్ట్వ్లెటేరెన్ 12 యాజ్ దైర్ మోస్ట్ ఎంజాయబుల్ బీర్; ది 8 అండ్ ది బ్లాండ్ ఆల్సో రాంక్ హైలీ ఆన్ బోథ్ సైట్స్.</ref> ఘన పరిమాణం ఆధారంగా ప్రపంచంలో అతిపెద్ద [[బీర్ తయారీదారులు]] [[ల్యువెన్]] లోని [[అన్హ్యుసేర్-బుస్చ్ ఇన్బెవ్]] .<ref> {{cite press release |title=InBev dividend 2006: 0.72 euro per share—infobox: About InBev |quote=InBev is a publicly traded company ([[Euronext]]: INB) based in [[Leuven]], Belgium. The company's origins date back to 1366, and today it is the leading global brewer by volume. |date=2007-04-24 |publisher=InBev |url=http://www.inbev.com/press_releases/20070424.1.e.cfm |accessdate=2007-05-31}}</ref> == ఇవి కూడా చూడండి == * [[బెల్జియం యొక్క బహిరాకృతి]] * [[బెల్జియం-సంబంధిత సంచికల సూచిక]] {{portal|Belgium|Flag of Belgium.svg}} {{Belgium topics|state=expand}} == సూచనలు == === సమగ్రమైన విషయాలు === {{clear}} {{Reflist|2}} === సాధారణ ఆన్లైన్ ఆధారాలు === {{sourcesstart}} * {{cite web |title=Belgium |work=[[Encyclopædia Britannica Online]] |publisher=Encyclopædia Britannica, Chicago, IL, USA |url=http://www.britannica.com/nations/Belgium |accessdate=2007-06-07}} * {{cite web |title=Boordtabel |year=2007 |language=[[Dutch language|Dutch]] |publisher=[http://www.briobrussel.be/eng/default.asp?WebpageId=1 Centre for Information, Documentation and Research on Brussels (<span style="font-size:87%;">BRIO</span>)] |url=http://www.briobrussel.be/ned/webpage4.asp?WebpageId=39 |accessdate=2007-06-02}} (ఇతర నిజమైన మూలాల గురించి చెప్పడం) * [303] వెనకకు తిరిగి తీసుకొనబడిన తేదీ 2009-06-12 * {{cite web |title=The Constitution |date=1997-01-21 |publisher=Federal Parliament Belgium |url=http://www.fed-parl.be/constitution_uk.html |accessdate=2007-06-07}} * {{cite web |title=Country Portal - Europe—Belgium |publisher=Belgian Federal Government Service (ministry) of Economy—Directorate-general Statistics Belgium |url=http://statbel.fgov.be/port/cou_eu_en.asp#BE |accessdate=2007-06-07}} * {{cite web |title=Die Stellung und Rolle der deutschsprachigen Minderheit in Ostbelgien innerhalb des belgischen Nationalstaats |author=Fischer, Kathrin |work=Kleiner Geländekurs in die <span style="font-size:87%;">EUREGIO</span> Maas-Rhein |language=[[German language|German]] |date=1999-07-21 |publisher=Geographical Institute of the [[Georg-August University of Göttingen|Georg-August University]] (Department Culture and Social Geography), Göttingen, Germany |url=http://www.geogr.uni-goettingen.de/kus/personen/euregio/emr99-21.htm |accessdate=2007-06-13}} * {{cite web |title=History of Belgium |date=Last revised 2007-05-30 |work=[http://www.zum.de/whkmla/index.html World History at KMLA] |publisher=[http://www.zum.de/whkmla/about.html Korean Minjok Leadership Academy (<span style="font-size:87%;">KMLA</span>)] |url=http://www.zum.de/whkmla/region/lowcountries/xbelgium.html |accessdate=2007-06-02}} * {{cite web |title=Brusselse Thema's 8—Taalgebruik in Brussel—Taalverhoudingen, taalverschuivingen en taalindentiteit in een meertalige stad |language=[[Dutch language|Dutch]], summary ''The Use of Languages in Brussels'' pp. 227–250 in English |date=2001-06-01 |author=[http://www.briobrussel.be/ned/webpage3.asp?WebpageId=30 Janssens, Rudi], [[Vrije Universiteit Brussel]] |publisher=VUBPress, Brussels ISBN 90-5487-293-4—republished |url=http://www.briobrussel.be/assets/bt8download.pdf |format=PDF |accessdate=2007-06-02}} * {{cite web |title=Belgique • België • Belgien |work=[http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/index.shtml L'aménagement linguistique dans le monde] |language=[[French language|French]] |year=© 2006 |author=Leclerc, Jacques<!--NO LINK: this is not the wellknown general-->, membre associé du TLFQ |publisher=Host: Trésor de la langue française au Québec (TLFQ), [[Université Laval]], [[Quebec]] |url=http://www.tlfq.ulaval.ca/axl/europe/belgiqueacc.htm |accessdate=2007-06-02}} * {{cite web |title=Bye bye Belgium? |date=2006-12-20 |author=Mnookin, Robert, Professor at [[Harvard Law School|HLS]] |coauthors=Verbeke, Alain |publisher=International Herald Tribune, republished by [[Harvard Law School]] |url=http://www.law.harvard.edu/news/2006/12/20_mnookin.php |accessdate=2007-06-01}}—దేశాల మీద మరియు బెల్జియం గురించి దేశ-రాష్ట్ర అభివృద్దుల ప్రతిబింబాలు * {{cite web |url=http://eacea.ec.europa.eu/ressources/eurydice/eurybase/pdf/section/BD_EN_C1_1.pdf |format=PDF|title=Historical overview |date=2007/2008 |publisher=European Commission |accessdate=2008-11-19}}—బెల్జియం యొక్క రాజకీయ చరిత్ర గురించి చెప్పటం {{sourcesend}} === ఉపప్రమాణం === {{sourcesstart}} * {{cite book |title=A History of the Low Countries |author=Arblaster, Paul |edition=Hardcover 312pp |date=2005-12-23 |series=Palgrave Essential Histories |publisher=Palgrave Macmillan, New York |isbn=1-4039-4827-5 [Also edition (2005-12-23), Paperback 312pp, Palgrave Macmillan, New York, ISBN 1-4039-4828-3]}} * {{cite book |title=History of the Low Countries |author=Blom, J. C. H., Dutch State Institute for War Documentation, ed.; Lamberts, Emiel, Professor in Modern History [[Katholieke Universiteit Leuven|KULeuven]], ed.; Kennedy, James C., translator |edition=Hardcover 503pp |year=1999 |month=May |publisher=Berghahn Books, Oxford/New York |isbn=1-5718-1084-6 [Also newer edition (2006-06-29), Paperback 516pp, Berghahn Books, New York, ISBN 1-84545-272-0]}} * {{cite book |title=A History of Belgium from the Roman Invasion to the Present Day |author=[http://www.famousbelgians.net/cammaerts.htm Cammaerts, Émile L.]<!--NO WIKILINK to poor stub--> |origyear=1913 |edition=357pp |year=1921 |publisher=D. Appleton and Co, New York |id={{OCLC|1525559}} {{ASIN|B00085PM0A}} [Also editions [1913], London, {{OCLC|29072911}}; (1921) D. Unwin and Co., New York {{OCLC|9625246}}; also published (1921) as ''Belgium from the Roman invasion to the present day'', The Story of the nations, 67, T. Fisher Unwin, London, {{OCLC|2986704}} {{ASIN|B00086AX3A}}]}} * {{cite book |title=Belgium: A History |url=http://www.netlibrary.com/Details.aspx |author=Cook, Bernard A., Professor of History at [[Loyola University New Orleans]], LA, United States |edition=Paperback 205pp |year=[http://isbndb.com/d/book/belgium_a02.html c2002] or [http://www.amazon.com/exec/obidos/ASIN/0820458244 May 2004] |series=Studies in Modern European History, Vol. 50 |publisher=Peter Lang Pub, New York |isbn=0-8204-5824-4 Ib. e-book (2004) NetLibrary, Boulder, CO, United States, ISBN 0-8204-7283-2 [Also print edition ([http://isbndb.com/d/book/belgium_a_history.html 2004-06-30] or [http://www.peterlang.com/index.cfm?vID=67647&vLang=E&vHR=1&vUR=3&vUUR=4&vNoHB=True 2005]), ISBN 0-8204-7647-1]}} * {{cite book |title=The History of Belgium: Part 1. Cæsar to Waterloo |url=http://www.amazon.com/gp/reader/1402167148/ |author=de Kavanagh Boulger, Demetrius C. |edition=Paperback 493pp |origdate=1902 |date=[http://www.amazon.com/exec/obidos/ASIN/1402167148 2001-06-28] or [http://isbndb.com/d/book/the_history_of_belgium.html 2006-03-30] |series=Elibron Classics |publisher=Adamant Media ([[Delaware corporation]]), Boston, MA, United States. |isbn=1-4021-6714-8 [Facsimile reprint of a 1902 edition by the author, London]}}—{{cite book |title=Ib. Part 2. 1815–1865. Waterloo to the Death of Leopold I |author=Ib. |edition=Paperback 462pp |origyear=1909 |date=[http://www.amazon.com/exec/obidos/ASIN/140216713X 2001-06-28] or [http://isbndb.com/d/book/the_history_of_belgium_a01.html 2006-03-30] |series=Ib. |publisher=Ib |isbn=1-4021-6713-X [Facsimile reprint of a 1909 edition by the author, London]}} * {{cite book |title=The Politics of Belgium: A Unique Federalism |author=Fitzmaurice, John |edition=Paperback 284pp |year=1996 |month=March |series=Nations of the modern world |publisher=Westview Press, Boulder, CO, USA |isbn=0-8133-2386-X |id={{OCLC|30112536}}}} * {{cite book |title=The Low Countries: History of the Northern and Southern Netherlands |author=Kossmann-Putto, Johanna A.; Kossmann Ernst H.; Deleu Jozef H. M., ed.; Fenoulhet Jane, translator [of: (1987). ''De Lage Landen: geschiedenis van de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden''. Vlaams-Nederlandse Stichting Ons Erfdeel, Rekkem] |edition=3rd Rev. edition Paperback 64pp |origyear=1987<!--verified, though @libris (alibris.com) mentions 1987--> |year=1993 |month=January |publisher=Flemish-Netherlands [http://www.onserfdeel.be/en/info.asp Foundation "Stichting Ons Erfdeel"], Rekkem, Belgium |isbn=9-0708-3120-1 [several editions in English, incl. (1997) 7th ed.]}} {{sourcesend}} == బాహ్య లింకులు == {{sisterlinks|Belgium}} : ''ఇది కూడా చూడండి: సెక్షన్ [[రిఫరెన్సెస్]], సబ్సెక్షన్ [[జనరల్ ఆన్లైన్ సోర్సెస్]]'' ; ప్రభుత్వం * [http://www.monarchie.be/ అఫీషియల్ సైట్ ఆఫ్ బెల్జియన్ మొనార్కీ ] * [http://www.Belgium.be/ అఫీషియల్ సైట్ ఆఫ్ ది బెల్జియన్ ఫెడరల్ గవర్నమెంట్ ] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-b/belgium.html Chief of State and Cabinet Members] ;సాధారణ సమాచారం * {{CIA World Factbook_link|be|Belgium}} * బెల్జియం ఎంట్రీ అట్ ''[[ఎంసైక్లోపీడియా బ్రిటానికా]]'' * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/belgium.htm బెల్జియం ] అట్ ''UCB లైబ్రరీస్ గవ్పబ్స్ '' * [http://www.state.gov/p/eur/ci/be/ బెల్జియం ] ఇన్ఫర్మేషన్ ఫ్రం ది [[యునైటెడ్ స్టేట్స్ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ స్టేట్]] * {{dmoz|Regional/Europe/Belgium}} * [http://www.loc.gov/rr/international/european/belgium/be.html పోర్టల్స్ టు ది వరల్డ్] ఫ్రం ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ [[లైబ్రరీ ఆఫ్ కాంగ్రెస్]] * [http://www.fao.org/countryprofiles/index.asp?lang=en&iso3=BEL&subj=1&paia= FAO కంట్రీ ప్రోఫైల్స్: బెల్జియం ] {{wikiatlas|Belgium}} ; పర్యాటకం * [http://www.visitbelgium.com/ అఫీషియల్ సైట్ ఆఫ్ బెల్జియం టూరిస్ట్ ఆఫీస్ ఇన్ ది అమెరికాస్ అండ్ గ్లోబ్ స్కోప్ ],<br />– ఇట్స్ లింక్స్ టు సైట్స్ ఆఫ్ బెల్జియన్ టూరిస్ట్ ఆఫీసెస్ ఇన్ బెల్జియం <br />– ఇట్స్ [http://www.visitbelgium.com/links.htm#globaloffices లింక్స్ టు సైట్స్ ఆఫ్ బెల్జియన్ టూరిస్ట్ ఆఫీసెస్ వరల్డ్ వైడ్] * {{wikitravel}} ; ఇతరములు * [[s:en:Catholic Encyclopedia (1913)/Belgium|బెల్జియం]], ఎంట్రీ ఆన్ ది [[కాతోలిక్ ఎన్సైక్లోపెడియా 1913]], రీపబ్లిష్డ్ ఆన్ [[వికీ సోర్సు]] * [http://publicdiplomacy.wikia.com/wiki/Belgium బెల్జియం ], ఎంట్రీ ఆన్ ది [[పబ్లిక్ డిప్లోమసీ]] వికీ మానిటర్ద్ బై ది [[USC సెంటర్ ఆన్ పబ్లిక్ డిప్లోమసీ]] * హిస్టరీ ఆఫ్ బెల్జియం: ప్రైమరీ డాక్యుమెంట్స్ ''యూరోడాక్స్ : ఆన్లైన్ సోర్సెస్ ఫర్ యురోపియన్ హిస్టరీ'' {{Navboxes |list1= {{Countries of Europe}} {{Navboxes |title=International membership |list= {{Members of the European Union (EU)}} {{Council of Europe}} {{Organisation for Economic Co-operation and Development}} {{North Atlantic Treaty Organisation (NATO)}} {{OSCE}} {{Members of the Union for the Mediterranean}} {{Dutch Language Union}} {{La Francophonie|state=collapsed}} }} {{Monarchies|state=collapsed}} }} {{featured article}} [[వర్గం:బెల్జియం]] [[వర్గం:ఐరోపా రాజాధికారం కల రాష్ట్రాలు]] [[వర్గం:బెనేలక్స్ దేశాలు]] [[వర్గం:యురోపియన్ యూనియన్ మెంబెర్ స్టేట్స్]] [[వర్గం:అట్లాంటిక్ సముద్రం హద్దుగా కల దేశాలు]] [[వర్గం:ఉత్తర యూరప్]] [[వర్గం:పశ్చిమ యూరోప్]] [[వర్గం:రాజ్యాంగ ఏకాధిపత్యాలు]] [[వర్గం:డచ్ మాట్లాడే దేశాలు]] [[వర్గం:సంయుక్త దేశాలు]] [[వర్గం:ఫ్రెంచ్-మాట్లాడే దేశాలు]] [[వర్గం:జర్మన్ భాష మాట్లాడే దేశాలు]] [[వర్గం:విశాల భావాలుగల ప్రజాస్వామ్యాలు]] [[వర్గం:లా ఫ్రాంకోఫోనీ యొక్క సభ్య దేశాలు]] [[వర్గం:1291 లో ఏర్పడిన రాష్ట్రాలు మరియు భూభాగాలు]] {{Link FA|af}} [[en:Belgium]] [[hi:बेल्जियम]] [[ta:பெல்ஜியம்]] [[ml:ബെൽജിയം]] [[ace:Bèlgia]] [[af:België]] [[als:Belgien]] [[am:ቤልጅግ]] [[an:Belchica]] [[ang:Belgice]] [[ar:بلجيكا]] [[arc:ܒܠܓܝܩܐ]] [[arz:بلجيكا]] [[ast:Bélxica]] [[ay:Bilkiya]] [[az:Belçika]] [[ba:Бельгия]] [[bar:Bäigien]] [[bat-smg:Belgėjė]] [[bcl:Belhika]] [[be:Бельгія]] [[be-x-old:Бэльгія]] [[bg:Белгия]] [[bi:Belgium]] [[bn:বেলজিয়াম]] [[bo:པེར་ཅིན།]] [[bpy:বেলজিয়াম]] [[br:Belgia]] [[bs:Belgija]] [[bug:Belgia]] [[ca:Bèlgica]] [[cdo:Bī-lé-sì]] [[ce:Бельги]] [[ceb:Belhika]] [[chr:ᏇᎵᏥᎥᎻ]] [[ckb:بەلجیکا]] [[co:Belgica]] [[crh:Belçika]] [[cs:Belgie]] [[csb:Belgijskô]] [[cu:Бєлгїѥ]] [[cv:Бельги]] [[cy:Gwlad Belg]] [[da:Belgien]] [[de:Belgien]] [[diq:Belçıka]] [[dsb:Belgiska]] [[dv:ބެލްޖިއަމް]] [[dz:བེལ་ཇིཡམ]] [[ee:Belgium]] [[el:Βέλγιο]] [[eml:Bélgi]] [[eo:Belgio]] [[es:Bélgica]] [[et:Belgia]] [[eu:Belgika]] [[ext:Bélgica]] [[fa:بلژیک]] [[fi:Belgia]] [[fiu-vro:Belgiä]] [[fo:Belgia]] [[fr:Belgique]] [[frp:Bèlg·ique]] [[frr:Bälgien]] [[fur:Belgjo]] [[fy:Belgje]] [[ga:An Bheilg]] [[gag:Belgiya]] [[gd:A' Bheilg]] [[gl:Bélxica - België - Belgique - Belgien]] [[gn:Véyhika]]⏎ [[gv:Yn Velg]] [[hak:Pí-li-sṳ̀]] [[haw:Pelekiuma]] [[he:בלגיה]] [[hif:Belgium]] [[hr:Belgija]] [[hsb:Belgiska]] [[ht:Bèljik]] [[hu:Belgium]] [[hy:Բելգիա]] [[ia:Belgica]] [[id:Belgia]] [[ie:Belgia]] [[ilo:Bélga]] [[io:Belgia]] [[is:Belgía]] [[it:Belgio]] [[ja:ベルギー]] [[jbo:beldjym]] [[jv:Bèlgia]] [[ka:ბელგია]] [[kaa:Belgiya]] [[kab:Biljik]] [[kbd:Белгэ]] [[kg:Belezi]] [[kk:Бельгия]] [[kl:Belgia]] [[ko:벨기에]] [[koi:Белгия]] [[krc:Бельгия]] [[ksh:Belgien]] [[ku:Belgiya]] [[kv:Бельгия]] [[kw:Pow Belg]] [[ky:Бельгия]] [[la:Belgica]] [[lad:Beljika]] [[lb:Belsch]] [[lez:Бельгия]] [[li:Belsj]] [[lij:Belgiò]] [[lmo:Belgi]] [[ln:Bɛ́ljika]] [[lt:Belgija]] [[ltg:Beļgeja]] [[lv:Beļģija]] [[mdf:Бельгие]] [[mg:Belzika]] [[mhr:Бельгий]] [[mi:Pehiamu]] [[mk:Белгија]] [[mn:Бельги]] [[mr:बेल्जियम]] [[ms:Belgium]] [[mt:Belġju]] [[my:ဘယ်လ်ဂျီယမ်နိုင်ငံ]] [[na:Berdjiyum]] [[nah:Belgica]] [[nap:Belge]] [[nds:Belgien]] [[nds-nl:België]] [[ne:बेल्जियम]] [[nl:België]] [[nn:Belgia]] [[no:Belgia]] [[nov:Belgia]] [[nrm:Belgique]] [[nv:Bélgii Bikéyah]] [[oc:Belgica]] [[or:ବେଲଜିଅମ]] [[os:Бельги]] [[pam:Belgium]] [[pap:Bélgika]] [[pcd:Bergike]] [[pdc:Belgien]] [[pfl:Belgje]] [[pih:Beljum]] [[pl:Belgia]] [[pms:Belgi]] [[pnb:بیلجیم]] [[pnt:Βέλγιον]] [[ps:بلجیم]] [[pt:Bélgica]] [[qu:Bilhika]] [[rm:Belgia]] [[rmy:Beljiya]] [[ro:Belgia]] [[roa-rup:Belghia]] [[roa-tara:Bèlge]] [[ru:Бельгия]] [[rue:Белґія]] [[rw:Ububiligi]] [[sa:बेल्जियम्]] [[sah:Бельгия]] [[scn:Belgiu]] [[sco:Belgium]] [[se:Belgia]] [[sg:Bêleze]] [[sh:Belgija]] [[simple:Belgium]] [[sk:Belgicko]] [[sl:Belgija]] [[so:Beljim]] [[sq:Belgjika]] [[sr:Белгија]] [[srn:Belgikondre]] [[ss:IBhelijiyamu]] [[stq:Belgien]] [[su:Bélgia]] [[sv:Belgien]] [[sw:Ubelgiji]] [[szl:Belgijo]] [[tet:Béljika]] [[tg:Белгия]] [[th:ประเทศเบลเยียม]] [[tk:Belgiýa]] [[tl:Belgium]] [[tpi:Beljiam]] [[tr:Belçika]] [[tt:Бельгия]] [[tum:Belgium]] [[udm:Бельгия]] [[ug:بېلگىيە]] [[uk:Бельгія]] [[ur:بلجئیم]] [[uz:Belgiya]] [[vec:Belgio]] [[vep:Bel'gii]] [[vi:Bỉ]] [[vls:België]] [[vo:Belgän]] [[wa:Beldjike]] [[war:Belhika]] [[wo:Belsik]] [[wuu:比利时]] [[xal:Бельҗмудин Нутг]] [[xmf:ბელგია]] [[yi:בעלגיע]] [[yo:Bẹ́ljíọ̀m]] [[zea:Belhië]] [[zh:比利时]] [[zh-min-nan:Belgien]] [[zh-yue:比利時]] All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://te.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=754657.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|