Difference between revisions 767758 and 771283 on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
{{వికీకరణ}}
{{Double image stack|right|Instrumental Temperature Record.png|Global Warming Map.jpg|180|Global mean surface temperature difference from the average for 1961–1990|Mean surface temperature change for the period 1999 to 2008 relative to the average temperatures from 1940 to 1980}}

'''భూగోళం యొక్క వేడిమి'''  అంటే [[సాధనంతో కొలిచి నమోదు చేసిన ఉష్ణోగ్రత|భూమికి దగ్గరగా ఉన్న ఉపరితలము]], దగ్గర లోనున్న సముద్రాలు, దాని చుట్టూ ఉన్న గాలి 20 వ శతాబ్దపు తొలి నాళ్ళ నుండి వేడెక్కడం మొదలై అది ఇక ముందు కూడా కొనసాగుతుందన్న అంచన.గత శతాబ్దం నుండి భూగోళ ఉపరితలం 0.74 ± 0.18&nbsp;°[[సెల్సియస్|C]] (1.33 ± 0.32&nbsp;°[[ఫారన్ హీట్|F]]) వరకు వేడెక్కింది.<ref name="grida7">{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC|format=PDF|title=Summary for Policymakers|work=Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|date=2007-05-04|accessdate=2009-07-03}}</ref>{{Cref2|A}}[6] 20 వ శతాబ్దపు మధ్య కాలంలో అడవులను నరికి వేయడం వలన, [[గ్రీన్ హౌస్ వాయువు|శిలాజపు ఇంధనాల]] వినియోగం వలన భూగోళ ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంలో ప్రధాన పాత్రను పోషించాయని [[శీతోష్ణస్థితి మార్పులపై ఏర్పాటైన అంతరప్రభుత్వం పానెలు|శీతోష్ణ స్థితి మార్పులపై ఏర్పాటైన అంతర ప్రభుత్వ విభాగం]] (ఐపిసిసి) తెలిపింది.<ref name="grida7" /> ఐపిసిసి ఇంకా ఈ విధమైన తీర్మానాలు కూడా చేసింది. అవి ఏమిటంటే సహజ జీవన శైలి అనగా [[సౌరకాంతమైన వైవిధ్యం|సూర్య రశ్మి ధార్మికత]], [[అగ్ని పర్వతం|అగ్ని పర్వతాల]] నుండి వెలువడే లావాలు, 1950 కాలం కన్నా ముందున్న [[పారిశ్రామిక శకానికి ముందు|పారిశ్రామిక యుగం]] కంటె ఎక్కువగా ఈ భూమిని వేడేక్కించాయని తీర్మానించారు.<ref name="Hegerl-2001">{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |format=PDF|title=Understanding and Attributing Climate Change|work=Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|date=2007|publisher=IPCC|last=Hegerl|first=Gabriele C.|coauthors=''et al.''|quote=Recent estimates indicate a relatively small combined effect of natural forcings on the global mean temperature evolution of the seconds half of the 20th century, with a small net cooling from the combined effects of solar and volcanic forcings.}}</ref><ref>{{cite journal|last=Ammann|first=Caspar|coauthors=''et al.''|date=2007|title=Solar influence on climate during the past millennium: Results from transient simulations with the NCAR Climate Simulation Model|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=104|issue=10|pages=3713–3718|url=http://www.pnas.org/cgi/reprint/104/10/3713.pdf|format=PDF|quote=Simulations with only natural forcing components included yield an early 20th century peak warming of ≈0.2&nbsp;°C (≈1950 AD), which is reduced to about half by the end of the century because of increased volcanism.|doi=10.1073/pnas.0605064103|pmid=17360418}}</ref> ఈ విధమైన [[శీతోష్ణస్థితి మార్పులపై శాస్త్రీయమైన అభిప్రాయం|ప్రాధమిక తీర్మానాలను 45 కన్నా ఎక్కువ వైజ్ఞానిక సంస్థలు]], విద్యా విషయ సంస్థలు బలపరాచాయి,{{Cref2|B}}[12] వీటిలో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు చెందిన [[జి8|జాతీయ వైజ్ఞానిక సంస్థలు]] కూడా ఉండడం విశేషం. [140]<ref>{{cite web|title=Joint science academies' statement: Global response to climate change|author=Royal Society|url=http://royalsociety.org/displaypagedoc.asp?id=20742|accessdate=19 April 2009|date=2005}}</ref> అయితే ఈ విధంగా ఒక నిర్ణయానికి రావడాన్ని కొద్ది మంది శాస్త్రజ్ఞులు వ్యతిరేకిస్తున్నారు. 

శీతోష్ణ స్థితి రీతులపై ఈ మధ్యనే IPCC విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం భూ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత రానున్న కాలంలో, 21 వ శతాబ్దంలో ఇంకా ఎక్కువవుతుందని తెలుస్తోంది.[15] [16] అయితే ఈ విధమైన అంచనాల్లోని అనిశ్చితితో, రూపావళిని ఎంచుకోవాలో తెలియక శాస్త్రజ్ఞులు ఎబ్బందిపడుతున్నారు. గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల విడుదలలోని వివిధ రకాల అంచనాల ఉపయోగాన్ని,గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల కేంద్రీకరణం స్పందనను వాటి లోని వైవిధ్యాలను ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో అర్ధం కావడం కాకుండా ఉంది.భూగోళం చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం ఎందుకు వేడెక్కుతుందో, అది ప్రాంత ప్రాంతానికిని ఏ విధంగా మార్పు చెందుతుందో అన్న విషయాలు కూడా మనకున్న అనిశ్చిత పరిస్థితులకు కారణమవుతున్నాయి. ఎక్కువ అధ్యాయనాలు 2100 సంవత్సరం లో భూమి ఎలా ఉంటుందో అన్న అంశం మీదే దృష్టి పెడుతున్నాయి. అయితే భూమి వేడెక్కడం అన్నది 2100 సంవత్సరం తరువాత కూడా, ఇంధనాలను కాల్చడం వల్ల వచ్చే వాయువులను ఆపినా సరే కొనసాగుతుంది. ఎందుకంటే సముద్రాలలో అత్యంత ఉష్ణోగ్రతను కలసి ఉండటం, వాతావరణంలో కార్బన్ డై ఆక్సైడు ఎక్కువ కాలం కలసి ఉండడం వలన భూమి వేడెక్కుతుంది.<ref>{{cite journal|url=http://geosci.uchicago.edu/~archer/reprints/archer.2005.fate_co2.pdf|format=PDF|first=David|last=Archer|title=Fate of fossil fuel {{chem|CO|2}} in geologic time|journal=Journal of Geophysical Research|volume=110|issue=C9|pages=C09S05.1–C09S05.6|year=2005|doi=10.1029/2004JC002625}}</ref><ref name="solomon-2009">{{cite journal|author=Solomon, S., ''et al.''|year=2009|title=Irreversible climate change due to carbon dioxide emissions|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=106|number=6|pages=1704–1709|doi=10.1073/pnas.0812721106}}</ref>

భౌగోళిక ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుట వలన సముద్ర మట్టాలు పెరుగుతాయి. వర్షపాతం విధానాల్లో ను మొత్తం వర్ష ప్రాంతంలోను మార్పులు కావడమే గాకుండా మొత్తం భూమ్మీద ఉప ఉష్ణమండల ఎడారుల విస్తీర్ణం కూడా పెరిగే అవకాశాలున్నాయి. [23]ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో  వేడేక్కడం ఎక్కువగా ఉండడంతో, అక్కడ ఉన్న గ్లాసియర్లు, గడ్డ కట్టిన మంచు, సముద్రపు మంచుల నిరంతర కరిగిపోవడం జరుగుతుంది. ఇవే కాకుండా ఇతర ప్రభావాలు కూడా చోటు చేసుకుంటాయి అవి వ్యవసాయంలో దిగుబడులు తగ్గిపోవడం, వాతావరణం తీవ్ర మార్పులకు గురవడం వల్ల విపత్తులు చోటు చేసుకోవడం, జీవ జాలం నశించడం వంటిది. 

శీతోష్ణ స్థితుల్లో మార్పు గూర్చి వాటిని పట్టించుకొని (ఏమైనా ఉంటే) తీసుకొన్న చర్యలు గూర్చి, రాజకీయంగాను, సాధారణ ప్రజానీకంలోను చర్యలు జరుగుతున్నాయి. మనకు ఇప్పుడున్న అవకాశాలు ఏమిటంటే వాయువుల విడుదల స్థాయిని తగ్గించడం, వేడెక్కడం మూలంగా కలగిన నష్టాలను తగ్గించుకోడానికి తగిన పద్ధతులను అవలంబించడం, అన్నిటికన్నా ముఖ్యంగా భూగోళం వేడెక్కడాన్ని జియో ఇంజనీరింగ్ ను ఉపయోగించి తగ్గించడం. ఎక్కువ జాతీయ ప్రభుత్వాలు క్యోటో ఒప్పందం పై సంతకాలు చేసి, దాన్ని అమలు చేయాలని గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల విడుదలను నియంత్రిస్తున్నాయి. 

== ఉష్ణోగ్రత మార్పులు ==
[[దస్త్రం:2000 Year Temperature Comparison.png|thumb|వివిధ పునర్మిణాలవలన ఏర్పాడిన సగటు ఉపరితల ఉష్నోగ్రతలను ఒకేడత స్కేలుమీద పెట్టడం. సరిగా కొలవని 2004 లో వచ్చిన వార్శిక విలువ రిఫరెన్సు కోసమై ఇచ్చారు.]]

భూమి ఉపరితలం దగ్గరున్న, భూమ్మీద సగటు ఉష్ణోగ్రత ధోరణి ఎలా ఉందో పసిగట్టడమన్నది, భూగోళం వేడెక్కదాన్ని లెక్క గట్టడంలో చర్చిస్తున్న సామాన్య అంశం.దీన్ని మనం లీనియర్ ట్రెండ్ గా పిలుస్తున్నాం. ఇది 1906-2005 మధ్య కాలానికి గాను 0.74&nbsp;°C ±0.18&nbsp;°C వరకు పెరిగింది. ఇది గత 50 ఏళ్ళలో పెరిగిన స్థాయి కన్నా రెట్టింపు స్థాయి లో ఉంది. (దశాబ్దానికి 0.13&nbsp;°C ±0.03&nbsp;°C ప్రస్తుతమంటే అంతం ముందు అది 0.07&nbsp;°C ± 0.02&nbsp;°C మాత్రమే దశాబ్దానికి పెరిగేది). 1900 సంవత్సరం నుండి దశాబ్దానికి 0.002&nbsp;°C వరకు భూమిని వేడెక్కించడంలో పట్టణ ప్రాంతాలు తమ వంతు పాత్రను పోషించాయి.<ref>{{Cite book|last=Trenberth|first=Kevin E.|coauthors=''et al.''|title=IPCC Fourth Assessment Report|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr.pdf|format=PDF|year=2007|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA|page=244|chapter=Chapter 3: Observations: Surface and Atmospheric Climate Change|chapterurl=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter3.pdf}}</ref> ట్రోపో స్ఫియెర్ ప్రాంతంలో 1979 నుండి దశాబ్దానికి 0.12 నుండి 0.22&nbsp;°C (0.12నుండి 0.4&nbsp;°F) వరకు వేడి పెరిగినట్లు ఉపగ్రహాలు కొలిచే ఉష్ణోగ్రతల ద్వారా వెల్లడయింది. 1850 కన్నా రెండు వేల సంవత్సరాల క్రితం ఈ ఉష్ణోగ్రతల్లో పెద్ద మార్పులేవీ ఉండేవి కాదని ఒక నమ్మకం ఉంది. అయితే ప్రాంతాల వారిగా కొద్దిపాటు తేడాలను మధ్యయుగపు వేడి కాలంతోను, కొద్దికాలం పాటు ఉన్న మంచు యుగం లోను ఉష్ణోగ్రత లో మార్పులుండేవి. 

అంతరిక్ష అధ్యయన సంస్థ, నాసా గోడర్డ్ వారి అంచనాలను ఆధారం చేసుకొంటే, అత్యంత నమ్మకమైన, ఖచ్చిత మైన పరికరాల ద్వారా కొలిచినపుడు 2005 సంవత్సరం అత్యంత వేడైన సంవత్సరం గా తేలి, అంతకు ముందు 1998 లో నమోదైన దానిలో కొన్ని వందల డిగ్రీలో ఉంది.<ref>{{cite web|url=http://data.giss.nasa.gov/gistemp/2005/|last=Hansen|first=James E.|authorlink=James Hansen|coauthors=''et al.''|title=Goddard Institute for Space Studies, GISS Surface Temperature Analysis|accessdate=2007-01-17|date=2006-01-12|publisher=NASA Goddard Institute for Space Studies}}</ref> ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ, శీతోష్ణస్థితుల పరిశోధనా విభాగం వారు కలసి తయారు చేసిన అంచనాలలో 1998 తరువాత 2005 సంవత్సరము అత్యంత వేడైన రెండవ ఏడుగా నిర్ణయానికి రావడం జరిగింది.<ref>{{cite web|url=http://www.cru.uea.ac.uk/cru/press/2005-12-WMO.pdf|title=Global Temperature for 2005: second warmest year on record|accessdate=2007-04-13|date=2005-12-15|publisher=Climatic Research Unit, School of Environmental Sciences, University of East Anglia|format=PDF}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.wmo.int/pages/prog/wcp/wcdmp/statement/documents/WMO998_E.pdf|format=PDF|title=WMO statement on the status of the global climate in 2005|accessdate=2009-04-24|date=2005-12-15|publisher=World Meteorological Organization}}</ref> అంతకు ముందు శతాబ్దంలో ఏర్పడిన ఎల్ నినో 1998 లో మళ్ళీ భూమ్మీద ఏర్పడడంతో 1998 లో ఉష్ణోగ్రతలు బాగా పెరిగాయి.<ref name="Changnon2000">{{cite book|title=El Niño, 1997-1998: The Climate Event of the Century|last=Changnon|first=Stanley A.|coauthors=Bell, Gerald D.|year=2000|publisher=Oxford University Press|location=London|isbn=0195135520}}</ref>

భూగోళం మీద ఉష్ణోగ్రత మార్పులు మారుతూ ఉంటాయి. ౧౯౭౯ నుండి సముద్రపు ఉష్ణోగ్రతల కన్నా భూమ్మీద ఉష్ణోగ్రతలు రెండింతలు పెరిగాయి. (దశాబ్దానికి 0.25&nbsp;°C నుండి దశాబ్దానికి 0.13&nbsp;°C).<ref>{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter3.pdf|title=IPCC Fourth Assessment Report, Chapter 3|accessdate=2009-03-14|date=2007-02-05|pages=237}}</ref> సముద్రాలు ఆవిరి ద్వారా తమ వేడిని కోల్పోవడంతో పాటు వాటి కుండే ప్రత్యేకమైన అత్యధిక ఉష్ణ స్థాయి ల మూలంగా సముద్రాల ఉష్ణోగ్రతలు బాగా కొద్ది కొద్ది గా పెరుగుతాయి.<ref>{{cite journal|title=Land/sea warming ratio in response to climate change: IPCC AR4 model results and comparison with observations|author=Rowan T. Sutton, Buwen Dong, Jonathan M. Gregory|journal=Geophysical Research Letters|volume=34|url=http://www.agu.org/pubs/crossref/2007/2006GL028164.shtml|doi=10.1029/2006GL028164|year=2007|accessdate=2007-09-19|pages=L02701}}</ref> ఉత్తరార్ధ గోళము, దక్షిణ భూగోళం కన్నా త్వరగా వేడెక్కుతుంది. ఎందుకంటే అది ఎక్కువ భూభాగాన్ని, కలిగి ఉంది, మంచు అల్బిడో విధానం ప్రకారం కాలంతో పాటు వచ్చే మంచు కురవడం లాటివి జరుగుతుండడం వలన ఉత్తర గోళంలో ఎక్కువ గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు విడుదలైనప్పటికీ, ఇది భూమిని వేడెక్కడానికి ఉపయోగపడదు. ఎందుకంటే ఎక్కువ గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు ఉపగోళాల మధ్యే ఎక్కువ సమయం ఉండటం వలన.<ref>{{cite book|chapterurl=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_tar/?src=/CLIMATE/IPCC_TAR/WG1/127.htm|title=Climate Change 2001: The Scientific Basis|chapter=Atmospheric Chemistry and Greenhouse Gases|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_tar/?src=/CLIMATE/IPCC_TAR/WG1/|author=Intergovernmental Panel on Climate Change|authorlink=Intergovernmental Panel on Climate Change|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, UK|year=2001}}</ref> 

సముద్రాల ఉష్ణ జడత్వం, పరోక్ష మార్పులు కు మెల్లగా స్పందించే తీరు ఇవన్నీ చూస్తే బల ప్రయోగంని మార్పులకు సర్దుకోవాలంటే శీతోష్ణ స్థితికి శతాబ్దాలు లేక అంత కన్నా ఎక్కువ సమయం పడుతుందని అర్ధమవుతుంది. శీతోష్ణస్థితి కట్టుబాట్లు అధ్యయనం ఏమి చెబుతుందంటే మనం ఇప్పుడున్నటువంటి గ్రీన్ హౌస్ వాయువులను 2000 సంవత్సరం నాటికి తగ్గించి ఉంచగలిగిన సరే, మన భూగోళం ఇంకా వేడెక్కడం {{nowrap|0.5&nbsp;°C}} {{nowrap|(0.9&nbsp;°F)}} జరుగుతుంది.<ref>{{cite journal|last=Meehl|first=Gerald A.|coauthors=''et al.''|date=2005-03-18|title=How Much More Global Warming and Sea Level Rise|journal=Science|volume=307|issue=5716|pages=1769–1772|doi=10.1126/science.1106663|url=http://www.sciencemag.org/cgi/reprint/307/5716/1769.pdf|format=PDF|accessdate=2007-02-11|pmid=15774757}}</ref>

{{Clear}}

== వికిరణ బలప్రయోగం ==
శీతోష్ణ స్థితి వ్యవస్థకు బాహ్యంగా (భూమి మీదకు బయట నుండి చేయాల్సిన అవసరం లేదు) ఏ పని చేసినా శీతోష్ణ స్థితి విజ్ఞానంలో దాన్ని మనం బాహ్య బలప్రయోగం అని అంటారు.శీతోష్ణ స్థితి వివిధ రకాలైన బాహ్య ప్రయోగానికి స్పందిస్తూ ఉంటుంది. అవి గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల విడుదల, సౌర కాంతిలో మార్పులు, అగ్ని పర్వతం బద్దలైనపుడు, సూర్యుని చుట్టూ తిరిగుతున్న భూకక్ష్యలోని మార్పులు.<ref name="Hegerl-2001" /> ప్రస్తుతమున్న శీతోష్ణ స్థితి లోని మార్పులు మొదటి మూడు కారణాలనే ఆపాదిస్తున్నారు.భూకక్ష్య మార్గాల్లో మార్పు కొన్నివేల సంవత్సరాలలో కొద్దిగా మాత్రమే ఉండడంతో గత కొన్ని శతాబ్దాలుగా దాని ప్రభావం వల్ల కొద్ది పాటి మార్పులు మాత్రమే ఉష్ణో గ్రతలో తేగలిగాయి. 

=== గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు ===
{{Double image stack|right|Greenhouse Effect.svg|Mauna Loa Carbon Dioxide-en.svg|180|Greenhouse effect schematic showing energy flows between the atmosphere, space, and earth's surface. Energy exchanges are expressed in watts per square meter (W/m<sup>2</sup>).|Recent atmospheric [[carbon dioxide]] (CO<sub>2</sub>) increases. Monthly CO<sub>2</sub> measurements display seasonal oscillations in overall yearly uptrend; each year's maximum occurs during the [[Northern Hemisphere]]'s late spring, and declines during its growing season as plants remove some atmospheric CO<sub>2</sub>.}}

భూమ్మీద వెలువడిన పరారుణ వికిరణం ను శోషణం చేసినపుడు, విడుదలైనపుడు దాని ద్వారా భూ ఉపరితలం, వాతావరణం వేడెక్కే విధానాన్ని గ్రీన్ హౌస్ గుణం అని అంటారు.ఈ విధానాన్ని, 1824 లో జోసెఫ్ పోరియర్ కనిపెట్టగా దీన్ని గుణాత్మకంగా 1896 లో స్వాంటే అరెనియాస్ పరిశోధించాడు.<ref>{{cite web|title=The Carbon Dioxide Greenhouse Effect|work=The Discovery of Global Warming|url=http://www.aip.org/history/climate/co2.htm|accessdate=21 April 2009|year=2008|publisher=American Institute of Physics|author=Spencer Weart}}</ref> గ్రీన్ హౌస్ గుణం ప్రమేయాన్ని ఏ ఒక్కరు తిరస్కరించలేదు, భూమి వేడెక్కడానికి మానవులే కారణం అన్న సూత్రాన్ని అంగీకరించని వారు కూడా పై భావాన్ని ఒప్పు కొంటున్నారు. మానవుల ద్వారా గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల కేంద్రీకరణ పెరుగుతున్నపుడు, గ్రీన్ హౌస్ గుణం మార్పులు ఏ విధంగా బలోపేతం అవుతాయన్నదే ప్రశ్న.

సహజంగా వెలువడుతున్న గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు సగటున భూమిని 33&nbsp;°C (59&nbsp;°F) వరకు వేడెక్కిస్తున్నాయి.<ref name="IPCC_WG1_AR4_Ch1">{{cite web|author=IPCC|work=Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|title=Chapter 1: Historical Overview of Climate Change Science|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter1.pdf |format=PDF|accessdate=21 April 2009|year=2007|publisher=IPCC|quote=To emit 240 W m–2, a surface would have to have a temperature of around –19&nbsp;°C. This is much colder than the conditions that actually exist at the Earth’s surface (the global mean surface temperature is about 14&nbsp;°C). Instead, the necessary –19&nbsp;°C is found at an altitude about 5 km above the surface.|pages=p97 (PDF page 5 of 36)|work=IPCC WG1 AR4 Report}}</ref>{{Cref2|C}} గ్రీన్ హౌస్ గుణం లో ప్రధాన పాత్ర పోషించే వాయువులు నీటి ఆవిరి, దీని మూలంగా 36-70 శాతం గ్రీన్ హౌస్ గుణం ఏర్పడడానికి దోహదపడుతుంది; కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ (CO<sub>2</sub>), దీని వలన 9-26 శాతం; మీథేన్ (CH<sub>4</sub>), దీని వలన 4–9 శాతం [55]; ఓజొన్ (O<sub>3</sub>), దీని వలన 3–7 శాతం ప్రభావం కనబడుతుంది.<ref>{{cite journal|url=http://www.atmo.arizona.edu/students/courselinks/spring04/atmo451b/pdf/RadiationBudget.pdf|title=Earth’s Annual Global Mean Energy Budget|author=Kiehl, J.T. and K.E. Trenberth|format=PDF|journal=Bulletin of the American Meteorological Society|pages=197–208|volume=78|issue=2|date=1997|accessdate=21 April 2009|doi=10.1175/1520-0477(1997)078<0197:EAGMEB>2.0.CO;2|year=1997}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.realclimate.org/index.php?p=142|year=6 Apr 2005|title=Water vapour: feedback or forcing?|author=Gavin Schmidt|publisher=RealClimate|accessdate=21 April 2009}}</ref> మేఘాలు కూడా వికిరణ సమతుల్యాన్ని ప్రభావం చేస్తాయి, కాని అవి ద్రవ రూపంలో నున్న నీటిని లేదా మంచును కలిగి ఉండడం తో వాటిని నీటి ఆవిరితోను, ఇతర వాయువుల తోను కలపకుండా ప్రత్యేకంగా చూస్తారు. 

పారిశ్రామిక విప్లవం తరువాత జరిగిన మానవ కార్యకలాపాల మూలంగా వాతావరణంలో గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల పరిమాణం గణనీయంగా పెరిగింది. ఇది వికిరణ బల ప్రయోగాన్ని CO<sub>2</sub>, మీథేన్, ట్రోఫో స్ఫియరిక్ ఓజొను, సి ఎఫ్ సి లు, నైట్రస్ ఆక్సైడుల ద్వారా పెంచాయి.1700 మధ్య కాలం నుండి CO<sub>2</sub> మీథేన్ ల కేంద్రీకరణను 36%, 148%శాతం వరకు పెరిగాయి.<ref>{{cite web|author=EPA|date=2008|title=Recent Climate Change: Atmosphere Changes|work=Climate Change Science Program|url=http://www.epa.gov/climatechange/science/recentac.html|accessdate=21 April 2009|year=2007|publisher=United States Environmental Protection Agency}}</ref> ఈ స్థాయిలు మనకు తెలిసిన మంచు పొరల నుండి లభ్యమైన నమ్మకమైన సమాచారం బట్టి లెక్క కడితే, అది గడచిన 650,౦౦౦ సంవత్సరాలలో చెప్పుకోదగ్గ పరిమాణంలో ఉన్నాయి.<ref>{{cite journal|author=Neftel, A., E. Moor, H. Oeschger, and B. Stauffer|date=1985|title=Evidence from polar ice cores for the increase in atmospheric CO<sub>2</sub> in the past two centuries|journal=Nature|volume=315|pages=45–47|doi=10.1038/315045a0}}</ref> ఇంతకన్నా తక్కువస్థాయిలో ఉన్న భౌగోళిక సాక్ష్యాలని బట్టి చూస్తే CO<sub>2</sub> స్థాయి గత 20 మిలియన్ల సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువగా ఉంది.<ref>{{cite journal|author=Pearson, P.N. and M.R. Palmer|journal=Nature|title=Atmospheric carbon dioxide concentrations over the past 60 million years|date=2000|volume=406|issue=6797|pages=695–699|doi=10.1038/35021000}}</ref> శిలాజపు ఇంధనాన్ని కాల్చడం వలన, గత ౨౦ సంవత్సరాలుగా మానవులు చేస్తున్న చర్యల వలన CO<sub>2</sub> పరిణామం మూడు రెట్లు పెరిగింది. మిగిలిన వాటి విషయానికొస్తే భూమి వినియోగంలోని మార్పు, ముఖ్యంగా అడవులను నరికి వేయడమే.<ref name="spm-2001">{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/pdf/WG1_TAR-FRONT.pdf|format=PDF|title=Summary for Policymakers|author=IPCC|work=Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|accessdate=21 April 2009|date=2001|publisher=IPCC}}</ref>

భూమి వినియోగం మార్చడం వలన, శిలాజపు ఇంధనాల్ని కాల్చడం వలన CO<sub>2</sub> కేంద్రీకరణ పెరగడం కొనసాగుతుంది. భవిష్యత్ కాలంలో ఈ పెరగడమన్నది అనిశ్చితమైన ఆర్ధిక, సామాజిక, సాంకేతిక, ప్రకృతి సంభంద మార్పుల పై ఆధారపడి ఉంటుంది. దీనికనుగుణంగా, ఐ పి సి సి విడుదల చేసిన వాయువుల దృశ్యం ప్రకారం 2100 సంవతరానికల్లా CO<sub>2</sub> స్థాయి ప్రస్తుతమున్న 541 పి పి ఎమ్ నుండి 970 పి పి ఎమ్ కు పెరుగుతుంది.<ref>{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/123.htm|author=Prentice, I.C., ''et al.''|title=The Carbon Cycle and Atmospheric Carbon Dioxide: SRES scenarios and their implications for future CO2 concentration|work=Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|accessdate=21 April 2009|date=2001|publisher=IPCC}}</ref> శిలాజపు ఇంధన ప్రస్తుత నిల్వలు ప్రకారం ఈ స్థాయిని చేరడానికి అవి సరిపోతాయి. అలాగే 2100 తరువాత బొగ్గు, తారు ఏసుక, మిథేన్ క్లాత్ రేట్స్ కూడా ఆ పనికి తోడ్పడతాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc/emission/104.htm|author=Nakicenovic., N., ''et al.''|title=An Overview of Scenarios: Resource Availability|work=IPCC Special Report on Emissions Scenarios|accessdate=21 April 2009|publisher=IPCC|date=2001}}</ref>

భూగోళం వేదేక్క దానికి కొన్ని సమయాల్లో క్లోరో ఫ్లురో కార్బన్స్ వాతావరణం లోని రెండో పొరలో నున్న ఓజొన్ ను ధ్వంసం చేయడమే కారణమని చెప్పడం జరుగుతుంది. అయితే వీటి రెంటి మధ్య ఉన్న సంభందం అంత గట్టిగా లేక పోయినా కొన్ని ప్రాంతాల్లో మటుకు సంభందాలను కలిగి ఉంది. వాతావరణంలో గల రెండో పొరలో నున్న ఓజొన్ పొర తగ్గడం చల్లదనాన్ని ప్రభావం చేస్తుంది, కాని అటువంటి ఓజొన్ పొరలో తగ్గుదల 1970 చివరి వరకు ప్రారంభమవలేదు.<ref>{{cite web|url=http://www.nas.nasa.gov/About/Education/Ozone/history.html|title=Ozone Depletion, History and politics|last=Sparling|first=Brien|date=May 30, 2001|publisher=NASA|accessdate=2009-02-15}}</ref> ట్రోఫో స్ఫియర్ ఓజొన్ భూ ఉపరితలం వేడెక్కడానికి తోడ్పడుతుంది.<ref>{{cite journal|doi=10.1029/2005JD006348|title=Role of tropospheric ozone increases in 20th-century climate change|year=2006|author=Shindell, Drew|journal=Journal of Geophysical Research|volume=111|pages=D08302}}</ref>

{{Clear}}

=== ద్రవ తుంపరలు, పొగ బొగ్గు ===

[[దస్త్రం:ShipTracks MODIS 2005may11.jpg|thumb|సంయుక్త రాష్ట్రాలకు తూర్పువైపున ఉన్న అట్లాంటిక్ సముద్రం మీదుగా ఓడలు వెళ్ళే దారులు ధృవపు తుంపర్ల బల ప్రయోగం ద్వారా కలిగిన శీతోష్ణస్థితి పై ఒత్తుడులు, పరోక్షం గా శీతోష్ణస్థితి మార్పుల పై పెద్ద ఎత్తున వాటి ప్రభావాన్ని చూపెడతాయి.]]

భూ ఉపరితలం మీద భౌగోళిక ప్రత్యక్ష ప్రభ క్రమంగా తగ్గడాన్ని భౌగోళిక కాంతి హీనత అని అంటారు. ఇది భూమి వేడెక్కడాన్ని1960 నుండి ఇప్పటి వరకు పాక్షికంగా ఎదుర్కొంది.<ref>{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/462.htm|author=Mitchell, J.F.B., ''et al.''|title=Detection of Climate Change and Attribution of Causes: Space-time studies|work=Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|accessdate=21 April 2009|date=2001|publisher=IPCC}}</ref> ఈ రకమైన కాంతి హీనత కు ప్రధాన కారణం, అగ్ని పర్వతాలు బద్దలైనపుడు వెలువడిన ద్రవ తుంపరలు కాలుష్య కారకాలు. ద్రవ తుంపరలు భూమ్మీద పడుతున్న సూర్య కాంతిని పరావర్తనం చేయడం వలన భూమికి చల్లదనాన్ని కలుగచేస్తాయి. జేమ్స్ హాన్సెన్ అతని సహచరులు ఒక కొత్త ప్రతిపాదనని ముందుకు తెచ్చారు. అదేమిటంటే శిలాజపు ఇంధనాలను కాల్చడం వలన, CO<sub>2</sub>, ద్రవ తుంపరలు ఒక దానికొకటి పోటీ పడి గత దశాబ్దాలలో భూమిని వేడెక్కించే ప్రక్రియలో నుండి తొలగిపోయాయని, కాబట్టి భూమి వేడెక్కడం అన్నది CO<sub>2</sub> లేని గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల వలనే జరుగుతుందని ప్రతిపాదించారు.<ref name="pmid10944197">{{cite journal|author=Hansen J., Sato M., Ruedy R., Lacis A., and Oinas V.|title=Global warming in the twenty-first century: an alternative scenario|journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.|volume=97|issue=18|pages=9875–80|year=2000|doi=10.1073/pnas.170278997}}</ref>

ద్రవ తుంపరలు, వికిరణ మదుపులో పరోక్ష ప్రభావాన్ని కలిగి ఉండి, సౌర వికిరణాన్ని విచ్చిన్నం చేయుటలోను, స్వీకరించులోను ప్రత్యక్ష ప్రమేయాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.<ref>{{cite journal|author=Lohmann, U. & J. Feichter|date=2005|title=Global indirect aerosol effects: a review|journal=Atmos. Chem. Phys.|volume=5|pages=715–737|url=http://www.atmos-chem-phys.net/5/715/2005/acp-5-715-2005.html}}</ref> గంధకపు ద్రవ తుంపరలు మేఘ సంక్షేపణ కేంద్రకాలుగా ఏర్పడటం తో అనేకమైన చిన్న మేఘాలు ఏర్పడతాయి. ఇవి సూర్య కాంతిని పరావర్తనం చేయడంలో పెద్ద మేఘాల కన్నా, తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న మేఘాల కన్నా సామర్ధ్యం తో ఉపయోగపడతాయి.<ref>{{cite journal|author=Twomey, S.|date=1977|title=Influence of pollution on shortwave albedo of clouds|journal=J. Atmos. Sci.|volume=34|pages=1149–1152|doi=10.1175/1520-0469(1977)034<1149:TIOPOT>2.0.CO;2|year=1977}}</ref> ఈ ప్రభావం ద్రవపు చుక్కలు ఏకరీతిలో ఒక పరిమాణంలో ఉండి, వర్షపు చినుకుల ఏకమవడం ఘర్షణ వలన వాటి పరిమాణం తగ్గడంలో ఉపయోగపడుతుంది. కాలుష్యం వలన రూపుదిద్దుకొన్న మేఘాలు వర్షాన్ని తగ్గిస్తాయని తేలింది. వర్ణ పటంలోని పరారుణ కిరణాల దగ్గరున్న మేఘాలు ప్రత్యేకించి సూర్య కాంతిని పరా వర్తనం చేసి మేఘాలను కాంతి వంతం చేస్తాయి.<ref>{{cite journal|author=Albrecht, B.|date=1989|title=Aerosols, cloud microphysics, and fractional cloudiness|journal=Science|volume=245|pages=1227–1239|doi=10.1126/science.245.4923.1227|pmid=17747885}}</ref>

పొగ బొగ్గు, అది గాలిలో పుట్టినదా లేక జమ చేయబడిందా అన్న విషయం పై ఆధారపడి చల్లగా గాని వేడిగా గాని ఉంటుంది. వాతావరణం లోని పొగ బొగ్గు, ద్రవ తుంపరలు సౌర వికిరణాన్ని తమలో దాచుకొని వాతావరణాన్ని వేడెక్కించి ఉపరితలాన్ని చల్లబరుస్తాయి. వాతావరణం లో నున్న గోధుమ రంగు మేఘాలు కనీసం 50% వరకు భూమిని వేడేక్కనివ్వకుండా ప్రాంతీయంగా (భూమి మొత్తానికి కాదు) కాపాడుతున్నాయి.<ref>{{cite journal|last=Ramanathan|first=V.|coauthors=''et al.''|year=2005|url=http://www.pnas.org/content/102/15/5326.abstract|title=Atmospheric brown clouds: Impacts on South Asian climate and hydrological cycle|journal=Proc. Natl. Acad. Sci.|volume=102|pages=5326–5333|doi=10.1073/pnas.0500656102}}</ref> ఇవి ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలోని గ్లాసియర్ మీద గాని మంచు మీద గాని జమ అయినపుడు ఉపరితలాల్ని ప్రత్యక్షంగా వేడెక్కడానికి తోడ్పడతాయి.<ref>{{cite web|author=Ramanathan, V., et al.|date=2008|work=Atmospheric Brown Clouds: Regional Assessment Report with Focus on Asia|publisher=United Nations Environment Programme|url=http://www.rrcap.unep.org/abc/impact/files/ABC_Report_Summary_Final.pdf|title=Report Summary}}</ref> ముఖ్యంగా ఆసియా ఖండంలో ఉష్ణ, ఉప ఉష్ణ మండలాల్లోని పరిణామాలకు ద్రవ తుంపరలు, నల్ల కార్బనుల ప్రభావమే కారణమవుతాయి. గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల ప్రభావం దక్షిణ భూగోళం మీద ఇతర మండలాల్లోను తీవ్రంగా ఉంటుంది.<ref>{{cite web|author=Ramanathan, V., et al.|date=2008|work=Atmospheric Brown Clouds: Regional Assessment Report with Focus on Asia|publisher=United Nations Environment Programme|url=http://www.rrcap.unep.org/abc/publication/Part%20III.pdf|title=Part III: Global and Future Implications}}</ref>

{{Clear}}

=== సౌర వైవిధ్యం ===

[[దస్త్రం:Solar-cycle-data.png|thumb|గత ముప్పై సంవత్సరాలుగా సూర్యకాంతిలోని వైవిధ్యం]]

గతంలో శీతోష్ణ స్థితిలోని మార్పులకు సౌర కాంతిలోని వైవిధ్యమే ప్రధాన కారణంగా ఉండేవి.<ref>{{Cite book|last=National Research Council|title=Solar Influences On Global Change|url=http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=4778&page=R1|year=1994|publisher=National Academy Press|location=Washington, D.C.|isbn=0-309-05148-7|page=36}}</ref> ఈ మధ్య జరిగిన అధ్యయనాల ప్రకారం, సౌర కాంతి ప్రభావం, భూమి వేడెక్కడానికి చాలా కొద్ది గానే సహాయపడుతుందని వెల్లడించాయి.<ref>{{Cite journal|title=Climate forcings in Goddard Institute for Space Studies SI2000 simulations|year=2002|author=Hansen, J.|journal=Journal of Geophysical Research|volume=107|pages=4347|doi=10.1029/2001JD001143|title=Climate|doi_brokendate=2009-06-24|unused_data=estimated by global circulation models isdoi=10.1029/2001JD001143}}</ref><ref>{{Cite journal|doi=10.1029/2005JD005776|title=Efficacy of climate forcings|year=2005|author=Hansen, J.|journal=Journal of Geophysical Research|volume=110|pages=D18104}}</ref> దృగ్విషయ శాస్త్రం విశ్లేషణ ప్రకారం సౌర కాంతి ప్రభావం తక్కువగా అంచనా వేశారని కొంతమంది పై విషయంలో విభేదించడం జరిగింది.<ref>{{Cite journal|doi=10.1029/2007JD008437|title=Phenomenological reconstructions of the solar signature in the Northern Hemisphere surface temperature records since 1600|year=2007|author=Scafetta, N.|journal=Journal of Geophysical Research|volume=112|pages=D24S03|url=http://www.fel.duke.edu/~scafetta/pdf/2007JD008437.pdf}}</ref>

గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు, సౌర కాంతి ప్రభావం భూమ్మీద ఉష్ణోగ్రత పై వివిధ రకాలలో ప్రభావం చూపెడుతున్నాయి. సౌర కాంతిలోని చర్యలు పెరగడం వలన, గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు పెరగడం వలన ఈ రెండు ట్రోఫో స్పియర్ వేడెక్కడంలో పాలు పంచుకొన్నా, సౌర కాంతి లోని చర్యలు పెరగడంలోను, గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు పెరగడం దాన్ని చల్లబరచడంలోను దోహదపడుతున్నాయి .<ref name="Hegerl-2001" /> 1976 నుండి రెండో వాతావరణ పోర చల్లబడుతుందని మన అధ్యయనాల వలన తెలుస్తుంది. ఇది ఉపగ్రహం కొలతలు అందుబాటులోకి వచ్చినపుడు నుండి సాధ్యపడింది. ఇంతకు ముందు నుండి మనకు వాతావరణ బుడగ ద్వారా వచ్చిన ఫలితాలను బట్టి చూస్తే ఈ చల్లదనం 1958 నుండి జరుగుతుంది, అయితే తొలినాళ్లలోని రేడియో సొండే (వాతావరణ బుడగ) పని తీరు పై గొప్ప అనిశ్చితి మనందరకూ ఉంది.<ref name="Randel2009">{{cite journal|doi=10.1029/2008JD010421|title=An update of observed stratospheric temperature trends|year=2009|author=Randel, William J.|journal=Journal of Geophysical Research|volume=114|pages=D02107}}</ref>

హెన్రిక్ స్వెన్ మార్క్ ఒక సాపేక్ష వాదాన్ని మనముందుంచాడు. సూర్యుని లోని అయస్కాంత చర్యల ద్వారా వెలువడే కాస్మిక్ కిరణాలు మేఘాల దృవీకరణ కేంద్రాలేర్పాటుకు ప్రభావితం చేసి వాటి ద్వారా శీతోష్ణ స్థితి ప్రభావితం అవుతుంది.<ref>{{cite journal|first=Nigel|last=Marsh|coauthors=Henrik, Svensmark|title=Cosmic Rays, Clouds, and Climate|journal=Space Science Reviews|volume=94|number=1–2|pages=215–230|year=2000|month=November|url=http://www.dsri.dk/~hsv/SSR_Paper.pdf|format=PDF|doi=10.1023/A:1026723423896|accessdate=2007-04-17}}</ref> ఇతరులు చేసిన పరిశోధన వలన తేలిందేమిటంటే ఈ కాస్మిక్ కిరణాలకు వేడెక్కడానికి ఏమి సంభందం లేదని <ref>{{cite journal|last=Lockwood|first=Mike|coauthors=Claus Fröhlich|title=Recent oppositely directed trends in solar climate forcings and the global mean surface air temperature|journal=Proceedings of the Royal Society A|volume=463|pages=2447|quote=Our results show that the observed rapid rise in global mean temperatures seen after 1985 cannot be ascribed to solar variability, whichever of the mechanisms is invoked and no matter how much the solar variation is amplified.|url=http://www.pubs.royalsoc.ac.uk/media/proceedings_a/rspa20071880.pdf|doi=10.1098/rspa.2007.1880|accessdate=2007-07-21|format=PDF|year=2007}}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1088/1748-9326/3/2/024001|title=Testing the proposed causal link between cosmic rays and cloud cover|author=T Sloan and A W Wolfendale|journal=Environ. Res. Lett.|volume=3|page=024001|year=2008|pages=024001|url=http://www.iop.org/EJ/abstract/1748-9326/3/2/024001/}}</ref> ఈ మధ్యనే చేసిన అధ్యయనం ప్రకారం మేఘాల పై కాస్మిక్ కిరణాల ప్రభావం, మేఘాల్లో మార్పుని గమనించడానికి గాని లేక ప్రస్తుత కాలం నాటి శీతోష్ణ స్థితి మార్పులకు చెప్పుకో దగ్గ సహాయంగాని చేసే వాటిలో 100 వ వంతు కన్నా తక్కువ గానే ఉంటుందని తేలింది.<ref>{{cite journal|journal=Geophysical Research Letters|author=Pierce, J.R. and P.J. Adams|date=2009|title=Can cosmic rays affect cloud condensation nuclei by altering new particle formation rates?|volume=36|pages=L09820|doi=10.1029/2009GL037946}}</ref>

{{Clear}}

== తిరిగి వచ్చిన సమాచారం ==

మనకు అనుకూలంగా ఉన్న తిరిగి వచ్చిన సమాచారం మనకు కొన్ని మార్పులని విస్తరిస్తుంది.ఎప్పుడైతే వేడెక్కే ధోరణి, ఇంకా వేడెక్కడాన్ని ప్రేరేపించడానికి ప్రభావితం చేస్తుందో అప్పుడు మనకు అనుకూలంగా ఉన్న తిరిగి వచ్చిన సమాచారం వచ్చినట్లే, అలాగే వేడెక్కడం తాలూకా ప్రభావాలు సహజంగా జరిగే వేడెక్కడాన్ని తగ్గిస్తాయో అపుడు మనకు వ్యతిరేకంగా సమాచారం తిరిగి వచ్చినట్లు. మనకు ప్రధానంగా అనుకూలంగా వచ్చిన సమాచారం ఏమిటంటే వాతావరణంలో నీటి ఆవిరి పరిమాణాన్ని పెంచడంలో భూమి వేడెక్కడం మొగ్గు చూపుతుందని; మనకు ముఖ్యంగా వ్యతిరేకంగా వచ్చిన సమాచారం ఏమిటంటే పరారుణ వికిరణం విడుదల కారణంగా ఉష్ణోగ్రతల పెరగడం భూమి వేడెక్కడం, వలనే జరుగుతుందని; శరీరపు ఉష్ణోగ్రత పెరుగా గానే, విడుదలైన వికిరణం, తన ఖచ్చిత మైన ఉష్ణోగ్రతను తన నాలుగో శక్తి ద్వారా పెరుగుతుంది. 

;[[నీటి ఆవిరి సమాచారం]] 
:వాతావరణం వేడెక్కినట్లయితే, సంతృప్తీకరణమైన ఆవిరి ఒత్తిడి పెరుగుతుంది, అటువంటపుడు నీటి ఆవిరి పరిమాణం అన్నది వాతావరణంలో పెరగడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. అయితే నీటి ఆవిరి అన్నది గ్రీన్ హౌస్ వాయువు కాబట్టి, నీటి ఆవిరి పరిమాణం పెరగడమన్నది వాతావరణాన్ని దాని ఉష్ణోగ్రతను మరింత పెంచడానికి ఉపయోగపడుతుంది; ఈ విధమైన వేడెక్కడం వాతావరణాన్ని మరింత నీటి ఆవిరిని ఉంచుకోనేలా చేస్తుంది (అనుకూలంగా తిరిగి వచ్చిన సమాచారం), ఈ పద్ధతి ఏదైనా ఇతర శక్తి అంతరాయం కలుగ చేసే దాకా ఇలాగే కొనసాగుతుంది. దీనికి ఫలితం ఏమిటంటే CO<sub>2</sub> ఒక్క దాని వల్ల కలిగిన వేడెక్కే విధానం కనా మంచి ఫలితాన్ని సాధించాము. అయితే ఈ సమాచారం వలన గాలిలో నున్న ఖచ్చితమైన తేమ పరిమాణం పెంచినా, సాపేక్ష ఆర్ద్రత మటుకు స్థిరంగా ఉండడమే గాకుండా తగ్గించడం కూడా చేస్తుంది. ఎందుకంటే గాలి కొద్ది వేడి గా ఉంటుంది కాబట్టి.<ref name="soden1">{{cite journal|first=Brian J.|last=Soden|coauthors=Held, Isacc M.|journal=Journal of Climate|title=An Assessment of Climate Feedbacks in Coupled Ocean–Atmosphere Models|date=2005-11-01|volume=19|issue=14|format=PDF|accessdate=2007-04-21|quote=Interestingly, the true feedback is consistently weaker than the constant relative humidity value, implying a small but robust reduction in relative humidity in all models on average" "clouds appear to provide a positive feedback in all models|pages=3354–3360|doi=10.1175/JCLI3799.1}}</ref>

;[[మేఘాల సమాచారం]] 
:వేడెక్కడం అన్నది మేఘాల సర్దుబాటు లోను రకాలలోను మార్పులను తెస్తుందని ఊహించడం జరిగింది.మనం కింద నుండి చూసినపుడు మేఘాల పరారుణ వికిరణాల్ని విడుదల చేస్తాయి. దీని వలన ఉపరితలం పై వేడి ప్రభావం ఉంటుంది. మీద నుండి చూసినపుడు మేఘాలు సూర్యకాంతి ని, పరారుణ వికిరణాల్ని అంతరిక్షంలోకి పరావర్తనం చేస్తాయి, కావున చల్లదనాన్ని కలిగిస్తాయి. అయితే మేఘాలు ఎంత ఎత్తులో, ఏ వైపు మొగ్గి ఉన్నాయన్న విషయాల్ని బట్టి మనకు లభించేది చల్లదనమా, వేడా అన్నది తెలుస్తుంది. అయితే ఇవి శీతోష్ణస్థితి రీతులకు ప్రాతినిథ్యం వహించడం కష్టమౌతుంది.<ref name="soden1" />

;[[అతిక్రమణ సూచీ]] 
:ట్రోఫో స్ఫియర్ ఉన్న ఎత్తును బట్టి వాతావరణం తాలూకా ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుంది. ఉష్ణోగ్రత లోని నాలుగో శక్తి వల్ల పరారుణ వికిరణాల విడుదల మరూతూ ఉంటుంది. కాబట్టి చల్లగా ఉన్న ఎత్తనున్న వాతావరణం నుండి అంతరిక్షంలోకి ప్రయాణించే దీర్ఘ తరంగ వికిరణం విడుదల కన్నా కిందనున్న వాతావరణం నుండి విడుదలైన వికిరణం ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకని, గ్రీన్ హౌస్ గుణం తాలుకా శక్తి, ఎత్తు పెరిగే కొలదీ తరిగే ఉష్ణోగ్రత మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ సిద్ధాంతం, శీతోష్ణస్థితి రీతులు భూమి వేడెక్కడం మూలకంగా, ఎత్తు పెరిగే కొలదీ ఉష్ణోగ్రత తగ్గుతుందన్న దాన్ని తగ్గిస్తున్నాయి. దీని వలన మనకు వ్యతిరేక అతిక్రమణ సూచీ సమాచారాన్ని తెచ్చి గ్రీన్ హౌస్ గుణాన్ని బలహీన పరుస్తుంది. ఎత్తు తో సంభందించి, ఉష్ణోగ్రతలను కొలవడం అనేక తప్పులకు స్పందిస్తూ ఉంటుంది, దీని వలన శీతోష్ణ స్థితి రీతులు మనం గమనించిన విశేషాలతో ఏకీభవిస్తుందని మనం నిరూపించడం కష్ట సాధ్యమవుతుంది.<ref>{{cite book|url=http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=10850|series=Panel on Climate Change Feedbacks, Climate Research Committee|isbn=0309090725|publisher=National Academies Press|author=National Research Council|date=2004|title=Understanding Climate Change Feedbacks}}</ref>

;[[మంచు-అల్బెడో సమాచారం]] 
:[[దస్త్రం:Sea Ice MeltPonds.png|thumb|సముద్రపు మంచులోని ఒక భాగాన్ని చూపెడుతూ గాలిలో నుంచి తీసిన చిత్రం. తక్కువ నీలం రంగు లో ఉన్నవి కరిగిన కుంటలు, ఎక్కువ నీలంగా ఉన్నవి.బయట ఉన్న నీరు ఈ రెండు కూడా తెల్లని సముద్రపు మంచు కన్నా తక్కువ పరావర్తన శక్తిని కలిగి ఉంటాయి. కరుగుతున్న మంచు వలన మనకు మంచు అల్బీడో ఫీడ్బాక్ లభ్యమవుతుంది.]] మంచు కరిగినపుడు, భూమిగాని, లేదా నీరు గాని బయట పడుతుంది. భూమైనా, నీరైనా మంచు కన్నా తక్కువగా పరావర్తనం చెందిస్తాయి కావున ఆ సమయంలో సౌర వికిరణాన్ని స్వీకరిస్తాయి. దీని వలన ఇంకా ఎక్కువగా వేడెక్కుతుంది, దీని వలన ఇంకా ఎక్కువగా మంచు కరుగుతుంది; ఈ చర్యలన్నీ మళ్ళీ తిరిగి జరుగుతాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/295.htm|last=Stocker|first=Thomas F.|coauthors=''et al.''|title=7.5.2 Sea Ice|work=Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|accessdate=2007-02-11|date=2001-01-20|publisher=IPCC}}</ref>

;[[ఆర్కిటిక్ మీథేన్ విడుదల]] 
:వేడెక్కడం అన్నది భూమి మీద, సముద్రంలోని లోతైన ప్రాంతాల్లో ను మీథేన్ విడుదలవడానికి ఒక ప్రధాన కారణంగా ఉంటుంది. ఈ రెండు కూడా మనకు అనుకూలమైన సమాచార ప్రభావాన్నిస్తున్నాయి. సైబీరియా ఎడారుల్లోని బురద నేలల్లో ఉన్న తాండాలు వంటి గడ్డ కట్టిన ప్రదేశాలు కరగడం లాంటివి CO<sub>2</sub>, మీథేన్ వాయువులు విడుదలవడం వలనే జరుగుతాయన్న అనుకూల సమాచారాన్ని మనకు తెలియచేస్తున్నాయి.<ref>{{cite journal|doi=10.1126/science.1128908|year=2006|month=Jun|author=Zimov, Sa; Schuur, Ea; Chapin, Fs, 3Rd|title=Climate change. Permafrost and the global carbon budget.|volume=312|issue=5780|pages=1612–3|issn=0036-8075|pmid=16778046|journal=Science (New York, N.Y.)}}</ref>

;[[కార్బను చక్రం/సముద్రాలచే తగ్గిన CO<sub>2</sub> శోషణ]] 
:సముద్రాలు వేడెక్కడం వలన, కార్బను ను వశం చేసుకొనే శక్తిని, సముద్రాల పర్యావరణ వ్యవస్థ క్రమంగా కోల్పోతుంది. ఇది ఎందుకు జరుగుతుందంటే సముద్రంలోని పోషక స్థాయిని అంటే మేసోపలోజిక్ మండలం (200 మీటర్ల నుండి 1000 మీటర్ల లోతున్న ప్రాంతం) ప్రభావాన్ని వేడెక్కడం అన్నది తగ్గిస్తుంది, ఇది కార్బను లోని డై అతోమ్స్ పెరుగుదలను చిన్న చిన్న ఫైటో ప్లాంక్టన్ లాగ మారడాన్ని నియంత్రిస్తుంది.<ref>{{cite journal|last=Buesseler|first=Ken O.|coauthors=''et al.''|date=2007-04-27|title=Revisiting Carbon Flux Through the Ocean's Twilight Zone|journal=Science|volume=316|issue=5824|pages=567–570|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/316/5824/567|accessdate=2007-11-16|format=abstract|doi=10.1126/science.1137959|pmid=17463282}}</ref>

;వాయువుల విడుదల 
:భూమి వేడెక్కడం వలన జీవరాశికి చెందిన వివిధ రకాలైన వాయువులు వెలువడవచ్చు, కాని ఈ విషయం పై జరుగుతున్న పరిశోధనలు ఇంకా తొలిదశలోనే నే ఉన్నాయి. అటువంటి విడుదలైన వాయువులు శీతోష్ణ స్థితి పై ప్రత్యక్షంగా ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు, తాండాల నుండి విడుదలైన నైట్రస్ ఆక్సైడు <ref>{{cite doi|10.1038/ngeo434}}</ref> పరోక్ష ప్రభావాన్ని చూపెట్టగా, సముద్రాల నుండి విడుదలైన డై మిథైల్ సల్ఫైడ్ <ref>{{cite doi|10.1029/2001GB001829}}</ref> కూడా ప్రభావాన్ని చూపెడుతుంది. 

{{Clear}}

== శీతోష్ణస్థితి రీతులు ==
{{Double image stack|right|Global Warming Predictions.png|Global Warming Predictions Map.jpg|180|Calculations of global warming prepared in or before 2001 from a range of [[climate model]]s under the [[Special Report on Emissions Scenarios|SRES]] A2 emissions scenario, which [[Special Report on Emissions Scenarios#A2|assumes no action is taken to reduce emissions and regionally divided economic development]].|The geographic distribution of surface warming during the 21<sup>st</sup> century calculated by the [[HadCM3]] climate model if a business as usual scenario is assumed for economic growth and greenhouse gas emissions. In this figure, the globally averaged warming corresponds to 3.0&nbsp;°C (5.4&nbsp;°F).}}

భవిష్యత్ లోని శీతోష్ణస్థితి లోని మార్పులను అంచనా వేయడానికి కంప్యూటరు సహాయంతో చేసిన శీతోష్ణస్థితి రీతులే ప్రధాన పనిముట్లుగా ఉంటున్నాయి. ఈ రీతుల్ని భౌతిక సూత్రాల పై ఆధారపడి, వికిరణ బదిలీ, ద్రవ గతి శాస్త్రం లతో కూడుకొన్నవి.మనకు శీతోషణ స్థితి వ్యవస్థ పై గల పరిమితో జ్ఞానము వలన, మనకు లభ్యమయే కంప్యూటరు శక్తి వలన మనము వివిధ రకాలైన విధి విధానాలు ను అవలంబించకుండా, సరళ రీతిలో నున్నఅసలు శీతోష్ణ స్థితి రీతులనే ఎంచుకోవాల్సి వస్తుంది.అన్ని ఆధునిక శీతోష్ణ స్థితి రీతులనే ఎంచుకోవాల్సి వస్తుంది. అన్ని ఆధునిక శీతోష్ణ స్థితి రీతులు నిజం చెప్పాలంటే భూమ్మీద లభ్యమయే వివిధ భాగాల్లో గల రీతుల కలయిక.ఇవన్నీ గాలి కదలిక తో కూడిన వాతావరణపు రీతి, ఉష్ణోగ్రత, మేఘాలు, వాతావరణ ధర్మాలు తో కూడుకొని ఉంటాయి; సముద్రపు రీతిని చూసుకొంటే అది ఉష్ణోగ్రతను, ఉప్పు నీటి పరిమాణాన్ని, సముద్రపు నీటి కదలికలను ఊహించేవి గా ఉంటుంది. భూమ్మీద, సముద్రము మీదన కప్పబడిన మంచు రీతులు; మట్టినుండి వృక్ష సమూహాల నుండి బదిలీ అవుతున్న వేడి, తేమ రీతులు.కొన్ని రీతులు మటుకు సజీవ, రసాయనిక ఉపచారాలతో ప్రక్రియను కలిగి ఉంటాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter7.pdf|author=Denman, K.L., et al.|format=PDF|title=Chapter 7, Couplings Between Changes in the Climate System and Biogeochemistry|work=Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|accessdate=2008-02-21|date=2007|publisher=IPCC}}</ref> గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల స్థాయి పెరుగుతుండడం వలన శీతోష్ణస్థితి రీతులు వేడెక్కి శీతోష్ణ స్థితి నే అంచనా వేస్తున్నాయి.<ref>{{cite web|url=http://books.google.com/books?id=sx6DFr8rbpIC&dq=robert+lanza&printsec=frontcover&source=web&ots=S7MXYzoDqR&sig=jfUo33FtVZ3PSUS2fcc_EtawEnQ|last=Hansen|first=James|title=Climatic Change: Understanding Global Warming|work=One World: The Health & Survival of the Human Species in the 21st century|accessdate=2007-08-18|year=2000|publisher=Health Press}}</ref> మనం తీసుకొనే గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదల మీద మనకొచ్చే రీతిలో ఎక్కువ వైవిధ్యం వచ్చినా సరే, మనము వాడిన రీతి మీదే ప్రత్యేకించిన గ్రీన్ హౌసు వాయువు కేంద్రీకరణ (శీతోష్ణస్థితి పై స్పందించిన తీరు) కు చెందిన ఉష్ణోగ్రత ప్రభావం చూపుతుంది. ప్రస్తుత కాలం నాటి రీతులు వాటి అనిశ్చితి కి ప్రధాన కారణంగా మేఘాల ప్రాతినిధ్యం ఒక ప్రధాన కారణం.<ref>{{cite web|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/271.htm|last=Stocker|first=Thomas F.|coauthors=''et al.''|title=7.2.2 Cloud Processes and Feedbacks|work=Climate Change 2001: The Scientific Basis. Contribution of Working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|accessdate=2007-03-04|date=2001|publisher=IPCC}}</ref>

ఐ.పి.సి.సి అందచేస్తున్న విడుదల పరిస్థితులపై ప్రత్యేక నివేదిక(ఎస్.ఆర్.ఇ.ఎస్) లోని గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదల అంచనాల పైనే మనం రాబోయే కాలంనాటి భౌగోళిక శీతోష్ణస్థితి నమూనాను అంచనా వేయడంలో ఉపయోగించుకుంటున్నాం. మానవులచే కారణమైన విడుదలకు అదనంగా, కొన్ని నమూనాలు కార్బను చక్రం కలుగ చేసే మార్పులతో కూడుకొని ఉంటాయి; ఏది అనిశ్చితమైనా సరే అనుకూల ఫీడ్ బేక్ ను మనకు ఇస్తుంది. కొన్ని గమనిస్తూ చేసిన అధ్యయనాలు కూడా మనకు అనుకూల ఫీడ్ బేక్ ను సూచిస్తున్నాయి.<ref>{{cite journal|last=Torn|first=Margaret|coauthors=Harte, John|date=2006|title=Missing feedbacks, asymmetric uncertainties, and the underestimation of future warming|journal=Geophysical Research Letters|volume=33|issue=10|id=L10703|url=http://www.agu.org/pubs/crossref/2006/2005GL025540.shtml|accessdate=2007-03-04|doi=10.1029/2005GL025540|pages=L10703}}</ref><ref>{{cite journal|last=Harte|first=John|coauthors=''et al.''|date=2006|title=Shifts in plant dominance control carbon-cycle responses to experimental warming and widespread drought|journal=Environmental Research Letters|volume=1|issue=1|id=014001|url=http://www.iop.org/EJ/article/1748-9326/1/1/014001/erl6_1_014001.html|accessdate=2007-05-02|doi=10.1088/1748-9326/1/1/014001|pages=014001}}</ref><ref>{{cite journal|last=Scheffer|first=Marten|coauthors=''et al.''|title=Positive feedback between global warming and atmospheric CO2 concentration inferred from past climate change.|journal=Geophysical Research Letters|volume=33|url=http://www.pik-potsdam.de/~victor/recent/scheffer_etal_T_CO2_GRL_in_press.pdf|doi=10.1029/2005gl025044|date=2006|accessdate=2007-05-04|pages=L10702|format=PDF}}</ref>

ఐ.పి.సి.సి.అనిశ్చితి తో కూడిన అంశాలతో అంచనా వేసిన 21వ శతాబ్దంలో {{nowrap|1.1&nbsp;°C to 6.4&nbsp;°C}} {{nowrap|(2.0&nbsp;°F to 11.5&nbsp;°F)}} గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదల కేంద్రీకరణ, శీతోష్ణస్థితి పై స్పందించే తీరు ల ప్రకారం 1980-1999 కాలం కన్నా ఎక్కువగానే భూమి వేడెక్కుతుందని అంచనా .<ref name="grida7" /> 2008 సంవత్సరంలో వారు విడుదల చేసిన పత్రం ప్రకారం భూగోళ ఉష్ణోగ్రతలో రానున్న దశాబ్దాల కాలంలో పెరుగుదల ఉండదని ఎందుకంటే స్వల్ప కాలానికి గాను ఏర్పడే సహజ ఊగిసలాట తాత్కాలికంగా గ్రీన్ హౌసు వాయువులని స్వీకరించడం ద్వారా వేడెక్కే ప్రక్రియను అడ్డుకుంటాయి కాబట్టి.<ref>{{cite journal|url=http://www.nature.com/nature/journal/v453/n7191/abs/nature06921.html|title=Advancing decadal-scale climate prediction in the North Atlantic sector|author=N. S. Keenlyside, M. Latif, J. Jungclaus, L. Kornblueh2, E. Roeckner|date=2008|pages=84–88|journal=Nature|issue=453|accessdate=2008-07-06|doi=10.1038/nature06921|volume=453}}</ref>

వివిధ సహజ, మానవజనిత కారణాల మూలంగా వేసిన అంచనాల నమూనాలని గమనించడం ద్వారా వచ్చే మార్పులను ఈ మధ్య కాలంలో మారిన శీతోష్ణస్థితుల తో వచ్చే మార్పులను ఈ మధ్య కాలంలో మారిన శీతోష్ణ స్థితుల తో పోల్చడం ద్వారా వాటి కారకాలను పరిశోధించడానికి ఈ నమూనాలు ఉపయోగపడుతున్నాయి. ఈ నమూనాలు 1910 నుండి 1945 వరకు జరిగిన వేడెక్కే పనిని ఏకపక్షంగా, అది సహజ వైవిధ్యం వల్ల జరిగిందా లేక మానవుల ప్రభావమా అన్న దాన్ని సమర్ధించనప్పటకీ, 1975 సంవత్సరం నుండి మటుకు ఖచ్చితంగా మానవులు చేసిన గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదల వలనే భూగోళం వేడెక్కిందని చెబుతున్నాయి.

గత శతాబ్ద కాలం నుండి జరిగిన శీతోష్ణస్థితిలోనూ మార్పులను ప్రస్తుతమున్న శీతోష్ణస్థితి నమూనాలు పోలి ఉన్నా కాని అవి శీతోష్ణస్థితిలోని ప్రధానాంశాల తో ఏకీభవించవు.<ref name="spm-2001" /> ప్రస్తుతపు లేక గత శీతోష్ణస్థితులను ప్రతిబింబించే శక్తిలో పరీక్షలు నిర్వహించినపుడే ఆయా నమూనాల తాలూకా భౌతిక నిజరూపాలు బయటపడతాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter8.pdf|author=Randall, D.A., et al.|format=PDF|title=Chapter 8, Climate Models and Their Evaluation|work=Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|accessdate=2009-03-21|date=2007|publisher=IPCC}}</ref> డేవిడ్ డగ్లస్, అతని సహచరులు 2007 లో చేసిన అధ్యయనం ప్రకారం ఈ నమూనాలు ఉష్ణ ట్రోపో స్ఫియరులో జరిగిన మార్పులను ఖచ్చితంగా ఊహించలేవని తేలింది.<ref>{{cite journal|last=Douglass|first=David H.|authorlink=David Douglass|coauthors=''et al.''|date=2007|title=A comparison of tropical temperature trends with model predictions|journal=International Journal of Climatology|volume=9999|issue=9999|doi=10.1002/joc.1651|url=http://icecap.us/images/uploads/DOUGLASPAPER.pdf|format=PDF|accessdate=2008-05-12|pages=1693}}</ref> 2008 లో 17 మంది సభ్యులతో బెన్ సాన్టర్ ఆధ్వర్యంలో పని చేసి డగ్లస్ అధ్యయనంలోని తప్పులను ఎత్తి చూపారు.అంతే కాకుండా వారు గమనించిన అంశాల్లో, నమూనాలో గణనీయమైన మార్పులు లేవని చెప్పారు.<ref>{{cite journal|last=Santer|first=B.D.|authorlink=Benjamin D. Santer|coauthors=''et al.''|date=2008|title=Consistency of modelled and observed temperature trends in the tropical troposphere|journal=International Journal of Climatology|volume=28|issue=13|doi=10.1002/joc.1756|url=https://publicaffairs.llnl.gov/news/news_releases/2008/NR-08-10-05-article.pdf|format=PDF|accessdate=2008-10-22|pages=1703}}</ref> ఐ.పి.సి.సి వారు వాడిన శీతోష్ణస్థితి నమూనాల ద్వారా వేసిన అంచనాల ప్రకారం భూగోళం వేడెక్కడం పై ప్రభావం చూపడం లేదు. ఉదాహరణకు ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం వారు అంచనా వేసిన దానికి చాలా ముందుగానే కుచించుకుపోవడం జరిగింది.<ref>{{Cite journal|doi=10.1029/2007GL029703|title=Arctic sea ice decline: Faster than forecast|year=2007|author=Stroeve, J., ''et al.''|journal=Geophysical Research Letters|volume=34|pages=L09501}}</ref>

== ఊహించిన, ఆపాదించిన మార్పులు ==
=== పర్యావరణం పరంగా ===

[[దస్త్రం:Glacier Mass Balance.png|thumb|1800 సంవత్సర తొలినాళ్ళ నుండి గ్లాసియర్లు తిరోగతి చెందుతాయని చెదురు ముదురు వేదికలు సూచిస్తున్నాయి. గ్లాసియర్ల బరువును కొలవడానికి 1950 సంవత్సరంలో ప్రయత్నాలు ప్రారంభమైనట్లు డబ్ల్యు జి ఎం యస్ కు, యెన్ ఎస్ ఐ డి సిలకు నివేదికలు అందాయి.]]

భూమి వేడెక్కడానికి ప్రత్యేకమైన స్పష్టమైన వాతావరం లోని సంఘటనలతో ముడి పెట్టడం సాధారణంగా అసాధ్యం. అది కాకుండా, భూమి వేడెక్కడం సంఘటనలు జరిగే తీరు, వాటి సాంద్రతను అంచనా వేయగలుగుతుంది; అవి భారీ వర్షపాతంలోని మార్పులు, ఎప్పుడెప్పుడు జరుగుతాయో లాంటి విషయాలు.విశాల దృక్పధంలో చూసుకోన్నట్లయితే గ్లాసియర్ల విస్తీర్ణం పెరగడం, ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం కుచించుకు పోవడం, సముద్ర మట్టాలు పెరగడం వంటివి కూడా ఊహించగలం. సహజ పర్యావరణం మీద, మానవ జీవితం మీద కొన్ని ప్రభావాలు, కనీసం పాక్షికంగా ఐనా సరే, భూమి వేడెక్కడానికి అప్పుడే కారణ భూతమైనాయి. 2001 సంవత్సరంలో ఐ.పి.సి.సి ఇచ్చిన నివేదికలో ఈ విషయాలన్నీ బలపరుస్తుంది; అవి లార్సెన్ మంచు షెల్ఫ్ లాంటి వాటిల్లో మంచు చెదరిపోడం, గ్లాసియరు తిరోగతి, సముద్రపు మట్టాల పెరుగుదల, వర్షపాత విధానాలలోని మార్పులు, వాతావరణంలోని పెనుమార్పులకు వాటి తీవ్రతకు కారణమవడం, వాటిని పదే పదే సృష్టించడం లాంటివి భూమి వేడెక్కడం వలనే జరిగాయని చెప్పవచ్చు.<ref name="tar_wg2">{{cite web|title=Climate Change 2001: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg2/index.htm|publisher=IPCC|date=2001-02-16|accessdate=2007-03-14}}</ref> ఇవి కాకుండా ఇంకా ఊహించిన పరిణామాలు; భూమ్మీద కొన్ని ప్రాంతాల్లో నీటి ఎద్దడి అలాగే మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా వర్షపాతం నమోదవడం, పర్వతాల దగ్గరున్న మంచు పరిమాణం లో మార్పులు, ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద మానవులకు సాధారణంగా జరిగే చెడు ప్రభావాలు.<ref>{{cite journal|author=McMichael AJ, Woodruff RE, Hales S|title=Climate change and human health: present and future risks|journal=Lancet|volume=367|issue=9513|pages=859–69|year=2006|pmid=16530580|doi=10.1016/S0140-6736(06)68079-3}}</ref>

భూమి వేడెక్కడం మూలంగా ప్రభావితం అయిన ప్రాంతాలలోని జనసాంద్రత పెరగడం ద్వారా భూమి వేడెక్కడం తాలుకా ప్రభావం సామాజిక, ఆర్ధిక అంశాల్లోను సమస్యలను ప్రేరేపించడానికి తోడ్పడుతుంది.ఉష్ణోగ్రత బాగా ఉన్నా ప్రాంతాలు కొద్దిపాటి లాభాలను చవిచూస్తాయి, ఎందువలన అంటే ఆ ప్రాంతంలో చలికి సంబంధించిన మరణాలు తగ్గుతాయి కాబట్టి.<ref name="WGII SPM AR4">{{cite web|title=Summary for Policymakers|work=Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Working Group II Contribution to the Intergovernmental Panel on Climate Change Fourth Assessment Report|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg2/ar4-wg2-spm.pdf|format=PDF|publisher=IPCC|date=2007-04-13|accessdate=2007-04-28}}</ref> ఐ.పి.సి.సి కు చెందిన రెండో వర్కు గ్రూపు వారు అందించిన మూడవ మదింపు నివేదిక లో మనకు ఎదురయే ప్రభావాలు, ఈ మధ్య కాలంలో కలిగిన అవగాహన లభిస్తుంది.<ref name="tar_wg2" /> కొత్తగా ఏర్పాటైన ఐ.పి.సి.సి నాలుగో మదింపు నివేదిక ప్రకారం 1970 సంవత్సరం నుండి ఉత్తర అట్లాంటిక్ సముద్రంలోని తీవ్ర ఉష్ణ తుఫానులకు గమనించదగిన సాక్ష్యాలు మనకు లభిస్తాయి, ఇది సముద్రపు ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడానికి సంభందం కలిగి ఉంది. (అట్లాంటిక్ మల్టి డికేడల్ అసిలేషన్ ను చూడుము), అయితే దీర్ఘకాలిక ధోరణులను చెప్పాలంటే మటుకు మనం చూసే రోజువారీ ఉపగ్రహం గమనించిన అంశాల కంటే వాటి గణాంకాల నాణ్యతను చూడాలి. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా సంవత్సరానికి వచ్చిన ఉష్ణ తుఫానుల సంఖ్యలో ఎటువంటి ఖచ్చితమైన ధోరణి ను ఆ నివేదిక ఇవ్వలేదు.<ref name="grida7" />

ఇవి కాకుండా అదనంగా అంచనా వేసిన అంశాలు ఏమిటంటే {{nowrap|0.18 to 0.59 meters}} {{nowrap|(0.59 to 1.9&nbsp;ft)}} 1980-1999 తో పోల్చుకుంటే 2090-2100 లో సముద్ర మట్టాలు పెరగడం,<ref name="grida7" /> ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం కుచించుకుపోవడం వలన కొత్త వ్యాపార మార్గాలు ఏర్పడడం,<ref>{{cite news|first=Jennifer|last=Macey|title=Global warming opens up Northwest Passage|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2007/09/19/2037198.htm?section=business|publisher=ABC News|date=September 19, 2007|accessdate=2007-12-11}}</ref> ఉష్ణ తాపం చలామణి తో మందగించే అవకాశం, వాతావరణంలో పెనుమార్పులు, గాలి తుఫానుల్లో తీవ్రత పెరగడం (తక్కువ సార్లు వచ్చినా కాని),<ref>{{cite journal|doi=10.1038/ngeo202|title=Simulated reduction in Atlantic hurricane frequency under twenty-first-century warming conditions|year=2008|author=Knutson, Thomas R.|journal=Nature Geoscience|volume=1|pages=359}}</ref> ఓజోను పొర తగ్గిపోవడం, వ్యవసాయ దిగుబడుల్లో మార్పులు, శీతోష్ణస్థితి పై ఆధారపడిన వ్యాధుల రూపులోను శ్రేణులు మారడం,<ref name="KingEtAlASM">{{Cite book|last=King|first=Gary M.|coauthors=''et al.''|title=Global Environmental Change Microbial Contributions Microbial Solutions|url=http://www.asm.org/ASM/files/CCPAGECONTENT/DOCFILENAME/0000006005/globalwarming%5B1%5D.pdf|format=PDF|accessdate=2009-05-23|publisher=American Society for Microbiology|pages=7}}</ref> ఇవి మలేరియా, డెంగు వ్యాధులు వచ్చే అవకాశాలతో ముడిపడింది.<ref name="AR4WG2CH8">{{Cite book|chapter=Chapter 8: Human Health|chapter-url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg2/ar4-wg2-chapter8.pdf|url=http://www.ipcc.ch/ipccreports/ar4-wg2.htm|editor1-first=M.L.|editor1-last=Parry|editor2-first=O.F.|editor2-last=Canziani|editor3-first=J.P.|editor3-last=Palutikof|editor4-first=P.J.|editor4-last=van der Linden|editor5-first=C.E.|editor5-last=Hanson|publisher=Cambridge University Press|author1-first=U.|author1-last=Confalonieri|author2-first=B.|author2-last=Menne|author3-first=R.|author3-last=Ebi|author4-first=K.L.|author5-first=M.|author5-last=Hauengue|author6-first=R.S.|author6-last=Kovats|author7-first=B.|author7-last=Revich|author8-first=A.|author8-last=Woodward|year=2007|title=Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|isbn=978-0521-88010-7}}</ref> సముద్రంలో ప్రాణవాయువు తగ్గడం,<ref>{{cite journal|author=Shaffer, G., S.M. Olsen and G.O.P Pederson|year=2009|title=Long-term ocean oxygen depletion in response to carbon dioxide emissions from fossil fuels|journal=Nature Geoscience|volume=2|pages=105–109|doi=10.1038/ngeo420}}</ref> వాతావరణం లోని పెరిగిన CO<sub>2</sub> ఆ వాయువు సముద్రాలలో కరిగిపోయే పరిమాణాన్ని పెంచుతుంది.<ref>{{cite web|url=http://nasascience.nasa.gov/earth-science/oceanography/ocean-earth-system/ocean-carbon-cycle|title=Carbon Cycle|accessdate=2009-06-24|work=NASA}}</ref> సముద్రంలో కరిగిన CO<sub>2</sub> నీటితో కలసి కార్బనిక్ ఆమ్లంగా మారడంతో సముద్రమంతా ఆమ్ల పూరితంగా మారిపోతుంది. సముద్రపు [[పిహెచ్|pH]] విలువ ౨౦౦౪ లో మొదలైన పారిశ్రామిక శకంలోని 8.25 నుండి 8.14 కు తగ్గింది.<ref>{{cite journal|last=Jacobson|first=Mark Z.|date=2005-04-02|title=Studying ocean acidification with conservative, stable numerical schemes for nonequilibrium air-ocean exchange and ocean equilibrium chemistry|journal=Journal of Geophysical Research|volume=110|issue=D7|id=D07302|url=http://www.stanford.edu/group/efmh/jacobson/2004JD005220.pdf|format=PDF|doi=10.1029/2004JD005220|accessdate=2007-04-28|pages=D07302}}</ref> CO<sub>2</sub> ను సముద్రాలు శోషణం చేసుకోవడం తో ఆ విలువలు ౦.14 నుండి ౦.5 వరకు 2100 సంవత్సరం నాటికి తగ్గుతాయని అంచనా.<ref name="grida7" /><ref>{{cite journal|last=Caldeira|first=Ken|coauthors=Wickett, Michael E.|title=Ocean model predictions of chemistry changes from carbon dioxide emissions to the atmosphere and ocean|journal=Journal of Geophysical Research|volume=110|issue=C09S04|doi=10.1029/2004JC002671|pages=1–12|url=http://www.agu.org/pubs/crossref/2005/2004JC002671.shtml|date=2005-09-21|accessdate=2006-02-14}}</ref> సముద్రంలో నున్న వేడి, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ తిరిగి బైటకు విడుదల కావడానికి వందల సంవత్సరాల సమయం పట్టొచ్చు, గ్రీను హౌసు వాయువుల విడుదలని మనము తగ్గించినా సరే.<ref name="solomon-2009" /> పర్యావరణ వ్యవస్థ, జీవరాశి తక్కువ pH విలువను తీసుకొన్నప్పటికీ, ఇది జీవజాలం ఉనికిని అంతం చేయడం ద్వారా ఆహారపు అల్లికను పాడుచేస్తుంది.<ref>{{cite paper|author=Raven, John A.; ''et al.''|title=Ocean acidification due to increasing atmospheric carbon dioxide|publisher=Royal Society|date=2005-06-30|url=http://www.royalsoc.ac.uk/displaypagedoc.asp?id=13314|format=ASP|accessdate=2007-05-04}}</ref> ఒక అధ్యయనం ప్రకారం 2050 నాటికి 1,103 జాతుల్లోనూ, వృక్ష జాతుల్లో నుండి కనీసం 18 నుండి 35 శాతం నశించే అవకాశం ఉంది.<ref>{{cite journal|last=Thomas|first=Chris D.|coauthors=''et al.''|date=2004-01-08|title=Extinction risk from climate change|journal=Nature|volume=427|issue=6970|pages=145–138|doi=10.1038/nature02121|url=http://www.geog.umd.edu/resac/outgoing/GEOG442%20Fall%202005/Lecture%20materials/extinctions%20and%20climate%20change.pdf|format=PDF|accessdate=2007-03-18}}</ref> అయితే జీవజాలాన్ని యంత్రాలతో పోల్చి చూసే అధ్యయనాల్లో మటుకు జీవజాలం అంతరించి పోవడానికి శీతోష్ణ స్థితిలో మార్పులు కారణం కాదని తేలింది <ref>{{cite journal|last=McLaughlin|first=John F.|coauthors=''et al.''|date=2002-04-30|title=Climate change hastens population extinctions|journal=PNAS|volume=99|issue=9|pages=6070–6074|doi=10.1073/pnas.052131199|url=http://www.nd.edu/~hellmann/pnas.pdf|format=PDF|accessdate=2007-03-29|pmid=11972020}}</ref> అలాగే ఇంకో అధ్యయనం ప్రకారం ఈ అంచనాలు అనిస్చితమైనవని తెలిపింది.<ref>{{cite journal|last=Botkin|first=Daniel B.|coauthors=''et al.''|year=2007|month=March|title=Forecasting the Effects of Global Warming on Biodiversity|journal=BioScience|volume=57|issue=3|pages=227–236|doi=10.1641/B570306|url=http://www.imv.dk/Admin/Public/DWSDownload.aspx?File=%2FFiles%2FFiler%2FIMV%2FPublikationer%2FFagartikler%2F2007%2F050307_Botkin_et_al.pdf|accessdate=2007-11-30|format=PDF}}</ref>

{{clear}}

=== ఆర్ధికపరమైన ===



శీతోష్ణస్థితిలోని మార్పుల వల్ల భూమ్మీద జరిగే ఆర్ధిక నష్టాల విలువను (అదే సంవత్సరానికి గాను) ఐ.పి.సి.సి తన నివేదికలో పేర్కొంది. 2005 లో టన్ను CO<sub>2</sub> కు US$12 సగటు సామాజిక విలువ నష్టపోయింది, కాని దాని శ్రేణి మాత్రం టన్నుకు -$3 నుండి $95 ఉంది. ఐ.పి.సి.సి హెచ్చరిక పత్రంతో పాటు కొన్ని అంచనాల విలువలను ఈ విధంగా ఇచ్చింది. " సమిష్టి అంచనాలు విలువలు మరీ చిన్న వాటి మీద పడే ప్రభావాన్ని కలుపుకోలేవు అలాగే జనాభాల వారీగా, ప్రాంతాల వారిగా, రంగాల వారిగా ఉన్నా చెప్పుకో దగ్గ తేడాలను కూడా తీసుకోలేని స్థితిలో ఉన్నాయి."<ref name="ipccsr">{{cite web|date=2007|title=Summary for Policymakers|work=Climate Change 2007: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|author=Core Writing Team, Pachauri, R.K and Reisinger, A. (eds.)|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/syr/ar4_syr_frontmatter.pdf|accessdate=2009-05-20|page=22}}</ref>

సర్ నికొలాస్ స్టెర్న్ ప్రచురించిన స్టెర్న్ నివేదిక బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఇందులో భూమి వేడెక్కడం ఆర్ధికమైన అంశాలని ఏ విధంగా ప్రభావితం చేస్తుందో తెలుపుతుంది. దీని ప్రకారం వాతావరణం లోని పెను మార్పులు భూగోళం మీద ఉత్పతయ్యే వాటిని ఒక శాతం వరకు తగ్గిస్తుంది, అధమ పక్షంలో చూస్తే ఈ భూమ్మీద జరిగే వినియోగాన్ని 20 శాతానికి సమానంగా తగ్గించడం జరుగుతుంది.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/6098362.stm|title=At-a-glance: The Stern Review|publisher=BBC|accessdate=2007-04-29|date=2006-10-30}}</ref> స్టెర్న్ నివేదికకు మిశ్రమ స్పందన లభించింది.రిచర్డ్ టోల్, గేరి యోహి,<ref>{{cite journal|author=Tol, R. and G. Yohe|date=2006|title=A Review of the Stern Review|journal=World Economics|volume=7|issue=4|pages=233–250|url=http://www.fnu.zmaw.de/fileadmin/fnu-files/publication/tol/RM551.pdf}}</ref> రాబర్ట్ మెండెల్ సన్ <ref name="mendelsohnr">{{cite web|date=2006-2007|title=A Critique of the Stern Report|publisher=Regulation|author=Mendelsohn, R.|url=http://www.cato.org/pubs/regulation/regv29n4/v29n4-5.pdf|accessdate=2009-05-20}}</ref> విలియం క్లెన్ <ref name="yale">{{cite web|date=2005|title=The Economics of Climate Change, Part Two: Comments on the Stern Review. Chapter 5: William Nordhaus, Yale University, 'Opposite Ends of the Globe'|publisher=[[Yale University|Yale]] Center for the Study of Globalization|author=Nordhaus, W.|url=http://www.ycsg.yale.edu/climate/|accessdate=2009-05-20}}</ref> ఫ్రాంక్ అకెర్మాన్ <ref name="clinew">{{cite web|date=January 5, 2008|title=Comments on the Stern Review|publisher=Peter G. Peterson Institute for International Economics|author=Cline, W.|url=http://www.iie.com/publications/papers/paper.cfm?ResearchID=874|accessdate=2009-05-20}}</ref> వంటి ఆర్ధిక వేత్తలు పై నివేదికని సమీక్షించినపుడు ఆ నివేదిక పద్ధతి ప్రకారం జరుగలేదని , అందులో తీర్మానించిన, వాదనలు సరికావని విమర్శించారు.<ref name="ackermanf">{{cite web|date=July 2007|title=Debating Climate Economics: The Stern Review vs. Its Critics|publisher=Report to [[Friends of the Earth]]-UK|author=Ackerman, F.|url=http://ase.tufts.edu/gdae/Pubs/rp/SternDebateReport.pdf|accessdate=2009-05-20}}</ref> బార్కరు ప్రకారం, శీతోష్ణస్థితి లోని మార్పులును తగ్గించకపోవడంలో ఉన్నా కష్టంతో పోల్చి చూస్తే శీతోష్ణస్థితి మార్పుల్ని తగ్గించడానికి పెట్టె ఖర్చు నామ మాత్రమేనని తెలిపారు.<ref>{{web cite|url=http://www.ft.com/cms/s/0/38c1bfa0-09bd-11dd-81bf-0000779fd2ac.html|title=Full quote from IPCC on costs of climate change|author=Terry Barker|date=April 14, 2008|accessdate=2008-04-14|publisher=FT.com}}</ref>

ఐక్య రాజ్య సమితి పర్యావరణ కార్యక్రమం (యు.ఎన్.ఇ.పి) ప్రకారం శీతోష్ణస్థితిలో వచ్చే మార్పుల కారణంగా నష్టపోయే రంగాలు, బ్యాంకులు, వ్యవసాయం, రవాణా రంగం మొదలైనవి.<ref>{{cite web|url=http://www.unepfi.org/fileadmin/documents/CEO_briefing_climate_change_2002_en.pdf|format=PDF|title=Climate Risk to Global Economy|last=Dlugolecki|first=Andrew|coauthors=''et al.''|work=CEO Briefing: UNEP FI Climate Change Working Group|publisher=United Nations Environment Programme|accessdate=2007-04-29|year=2002}}</ref> ముఖ్యంగా వ్యవసాయం మీద ఆధారపడే అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలు భూమి వేడెక్కడం వలన నష్టపోతాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.rff.org/Publications/Resources/Documents/164/RFF-Resources-164_Thomas%20Schelling.pdf|title=Thomas Schelling: Developing Countries Will Suffer Most from Global Warming|accessdate=2008-03-01|work=Resources 164|format=PDF}}</ref>

{{Clear}}

== భూమి వేడెక్కడం పై వస్తున్న స్పందన. ==

భూమ్మీద ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతాయని శీతోష్ణస్థితి శాస్త్రవేత్తలందరూ ముక్త కంఠంతో ఘోషించడంతో, అనేక దేశాలు, రాష్ట్రాలు, పారిశ్రామిక సంస్థలు, వ్యక్తులు దానికి స్పందిస్తూ కొన్ని చర్యలను తీసుకోవడం ప్రారంభించారు. భూమి వేడెక్కడం దానికి స్పందించే రీతులను ఈ క్రింది వాటిగా విభజించవచ్చును. భూమి వేడెక్కడానికి గల కారణాలు, ప్రభావాలు వాటిని తగ్గించడం, భూమి పర్యావరణం లోని మార్పులను అన్వయించుకోవడం, భూమి వేడెక్కడాన్ని నియంత్రించడానికి జియో ఇంజనీరింగు విభాగాన్ని ఆశ్రయించడం లాంటివి.

=== తగ్గించడం ===

[[దస్త్రం:Carbon sequestration-2009-10-07.svg|thumb|కార్బన్ ను పట్టుకుని నిల్వ ఉంచడం (సి సి యస్) ద్వారా తగ్గించడాన్ని చేరుకోవచ్చు. శిలాజపు ఇందనాల శక్తి కర్మాగారములందు వాయువులు విడుదలను నియంత్రిచవచ్చు. లేక ఉదజని ఉత్పత్తి చేస్తున్నప్పుడు వాటిని తొలగించవచ్చు. మొక్కల పై వాడినప్పుడు వాటిని, కర్భను పట్టుకుని నిల్వ ఉంచే జీవ శక్తి అని అంటారు.]]

భూమి వేడెక్కడాన్ని తగ్గించడమన్నది మానవ సంభందిత గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదల ను తగ్గించడంతో ముడి పడి ఉంది, భూమి వేడెక్కడాన్ని నెమ్మదిపరచడంలో ఈ తగ్గింపు విధానం త్వరగా పని చేసి ఫలితాన్నిస్తుందని నమూనాలు సూచిస్తున్నాయి.కాని అటువంటి ఉష్ణోగ్రతలు కొన్ని శతాబ్దాల తరువాతనే తగ్గడం జరుగుతుంది.<ref>{{cite doi|10.1088/1748-9326/4/1/014012}}</ref> గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదలను తగ్గించడానికై కుదిరిన ప్రపంచ ప్రాధమిక అంతర్జాతీయ ఒప్పందం పేరు క్యోటో ప్రోటోకాల్, ఇది 1997 లో యు.ఎన్.ఎఫ్.సి.సి.సి జరిగిన చర్చలకు సవరణ. ఈ ఒప్పందం 160 దేశాల్లోని విడుదలయే 55 శాతం గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదలని నియంత్రిస్తుంది.<ref>{{cite web|url=http://unfccc.int/files/essential_background/kyoto_protocol/application/pdf/kpstats.pdf|format=PDF|title=Kyoto Protocol Status of Ratification|publisher=United Nations Framework Convention on Climate Change|date=2006-07-10|accessdate=2007-04-27}}</ref> జూన్ 2009 లో, సంయుక్త రాష్ట్రాలు; ఇవి చరిత్రలోనే అతి ఎక్కువగా గ్రీన్ హౌసు వాయువులును విడుదల చేస్తాయి; అమెరికా ఈ ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించింది. ఈ ఒప్పందం 2012 లో ముగుస్తుంది. ప్రస్తుతమున్న ఒడంబడికను కొనసాగించడానికి చర్చలను మే 2007 లో ప్రారంభించారు.<ref>{{cite web|title=Twenty-sixth session and Ad Hoc Working Group on Further Commitments for Annex I Parties under the Kyoto Protocol (AWG), Third session|url=http://unfccc.int/meetings/sb26/items/3919.php|publisher=United Nations Framework Convention on Climate Change|accessdate=2009-06-21}}</ref> డిశంబరు 2009 లో కోపెన్ హెగెన్ లో జరుగబోయే సమావేశానికి అన్ని దేశాలు పాల్గొనేటట్లు చేయడానికి ఐక్య రాజ్య సమితి తన ప్రయత్నాలను ముమ్మరం చేసింది.<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/environment/2009/apr/14/global-warming-target-2c|quote=The poll comes as UN negotiations to agree a new global treaty to regulate carbon pollution gather pace in advance of a key meeting in Copenhagen in December. Officials will try to agree a successor to the Kyoto protocol, the first phase of which expires in 2012.|title=World will not meet 2C warming target, climate change experts agree|publisher=Guardian News and Media Limited|last=Adam|first=David|date=14 April 2009|accessdate=2009-04-14}}</ref>

భూమిని వేడెక్కనివ్వకుండా, కొన్ని పర్యావరణ సంస్థలు వ్యక్తిగతంగాను, సామూహికంగానూ, ప్రాంతీయ పరంగాను వారిలో అవగాహనను పెంచడానికి కృషి చేస్తున్నాయి.కొంతమంది శిలాజపు ఇంధనాల వినియోగానికి కోటా పద్ధతి పెట్టాలని యోచిస్తున్నాయి. ఎందుకంటే వాటి వినియోగం ప్రత్యక్షంగా గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదలపై ప్రభావం చూపుతుంది.<ref>{{cite web|title=Climate Control: a proposal for controlling global greenhouse gas emissions|publisher=Sustento Institute|url=http://sustento.org.nz/wp-content/uploads/2007/06/climate-control.pdf|format=PDF|accessdate=2007-12-10}}</ref><ref>{{cite web|title=Rigged - The climate talks are a stitch-up, as no one is talking about supply.|first=George|last=Monbiot|url=http://www.monbiot.com/archives/2007/12/11/rigged/|accessdate=2007-12-22}}</ref>

శీతోష్ణస్తితి మార్పులపై వ్యాపార పరంగాను చర్యలు తీసుకోవడం మొదలైంది. ఇంధన వినియోగ సామర్ధ్యాన్ని పెంచడానికి, ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాలని వినియోగించడం లాంటి పద్ధతులను అవలంబిస్తున్నారు.జనవరి 2005 లో యురోపియన్ యూనియన్ వాయువుల విడుదల మార్పిడి పధకాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. దీని వలన కంపెనీలు స్వచ్చందంగానే ప్రభుత్వంతో కలసి వాయువుల విడుదల స్థాయిని తగ్గించాయి. లేకపొతే అవి తమ పరపతి సౌకర్యాన్ని కోల్పోయేటట్లు అంగీకరించాయి. ఆస్ట్రేలియా తమ కార్బను కాలుష్యం తగ్గించే పధకాన్ని 2008 లో ప్రకటించింది. సంయుక్త రాష్ట్రాల అధ్యక్షుడు బారక్ ఒబామా ఆర్ధిక సంభందమైన నియంత్రణతో కూడిన వ్యాపార పధకాన్ని ప్రవేశ పెట్టాలన్న ప్రణాళిక ని ప్రకటించారు.<ref>{{cite web|url=http://my.barackobama.com/page/content/newenergy|title=Barack Obama and Joe Biden: New Energy for America|accessdate=2008-12-19}}</ref>

భూమి వేడె క్కదాన్ని తగ్గించడం ద్వారా కలిగే లాభాలని, అది చేరడానికయే ఖర్చులను, వివిధ మార్గాలను నివేదించడంలో ఐపిసిసి కు చెంది మూడో వర్కు గ్రూపు చాలా కృషి చేసింది. ౨౦౦౭ లో ఐపిసిసి కు చెందిన నాలుగో వర్కు గ్రూపు వెలువరించిన నివేదిక లో భవిష్యత్ లో భూమి వేడెక్కడాన్ని తగ్గించడానికి కృషి చేయడంలో ఏ ఒక్క రంగం కాని, సాంకేతికత గాని పూర్తి భాద్యత తీసుకోలేదని పేర్కొంది.భూమ్మీద వెలువడే వాయువులని తగ్గించడంలో, శక్తి సరఫరా, రవాణా రంగం, పరిశ్రమలు, వ్యవసాయ రంగాల్లోని కీలకమైన సాంకేతికతను పద్ధతులని ప్రవేశ పెట్టాలన్న అంశాన్ని కనుగొన్నాయి.2030 సంవత్సరానికల్లా ఈ భూమ్మీద వెలువడే కార్బను పరిమాణాన్ని 445 నుండి 710 పిపిఎం ల మధ్య స్థిరీకరించడం వలన ౦.6 శాతం పెరుగుదల, మూడు శాతం వరకు భూమ్మీద జరిగే ఉత్పత్తిని తగ్గించగలమని అంచనా వేసింది.<ref name="IPCCAR4WG3SPM">{{cite web|url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg3/ar4-wg3-spm.pdf|format=PDF|title=Summary for Policymakers|work=Climate Change 2007: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change|date=2007-05-04|accessdate=2007-12-09}}</ref>

=== సర్దుబాటు ===

భూమి వేడెక్కడాన్ని సర్దుబాటు చేయడానికి వివిధ రకాలైన పద్ధతులను పాటించాలన్న సూచనలు వచ్చాయి.ఇవి కొన్ని హాస్యాస్పదంగాను ఉన్నాయి అవి ఏమిటంటే ఎయిర్-కండిషనింగు పరికరాలను అమర్చడం, పెద్ద పెద్ద నిర్మాణాలను ఆపివేయడం, సముద్రపు మట్టం పెరుగుతుందని దాని చుట్టు పక్కల నివసించకపోవడం లాంటివి కొన్ని.

ఇవే కాకుండా మరి కొన్ని పద్దతులు; నీటిని సంరక్షించడం <ref>{{cite journal|author=Boland, John J.|year=1997|title=Assessing Urban Water Use and the Role of Water Conservation Measures under Climate Uncertainty|journal=Climatic Change|volume=37|issue=1|pages=157–176|doi=10.1023/A:1005324621274}}</ref>, నీటి వినియోగాన్ని కట్టడి చేయడం,<ref>{{cite journal|author=Adams, R.M., ''et al.''|year=1990|title=Global climate change and US agriculture|journal=Nature|volume=345|pages=219|doi=10.1038/345219a0}}</ref> వ్యవసాయ పద్దతులను మార్చుకోవడం, వరదల నుండి రక్షించే కట్టడాలను నిర్మించడం <ref>{{Cite journal|doi=10.1016/j.gloenvcha.2003.10.007|title=Coastal flooding and wetland loss in the 21st century: changes under the SRES climate and socio-economic scenarios|year=2004|author=Nicholls, R|journal=Global Environmental Change|volume=14|pages=69}}</ref>, మార్షియన్ తరహాలో నివాసాలు ఏర్పరచుకోవడం <ref>1984లో లవ్ లాక్, జేమ్స్, అలచీ, మైకేల్ రచించిన "ద గ్రీనింగ్ ఆఫ్ మార్స్"</ref>, వైద్య రక్షణలో మార్పులు <ref>{{Cite journal|doi=10.1016/j.gloenvcha.2003.10.009|title=Climate change and malaria: analysis of the SRES climate and socio-economic scenarios|year=2004|author=Vanlieshout, M, R.S. Kovats, M.T.J. Livermore and P. Martens|journal=Global Environmental Change|volume=14|pages=87}}</ref>, కనుమరుగు అవబోయే జీవ జాతులను రక్షించడానికి తగిన పద్దతులను కనిపెట్టడం <ref>{{cite journal|author=Hulme, P.E.|year=2005|title=Adapting to climate change: is there scope for ecological management in the face of a global threat?|journal=Journal of Applied Ecology|volume=42|issue=5|pages=784|doi=10.1111/j.1365-2664.2005.01082.x}}</ref> లాంటి పధకాలను సూచించారు. మెకానికల్ ఇంజనీర్ల సంస్థ, ఇటువంటి పద్ధతులను మౌలికంగా ఏ విధంగా, ఎక్కడ, ఎలా ఉపయోగించాలో వివరిస్తూ, వాటి కున్న అవకాశాలను ప్రచురించింది.<ref>{{cite web|url=http://www.imeche.org/NR/rdonlyres/FA401F02-3193-4A19-826A-3FEEFB89DEDE/0/ClimateChangeAdaptationReportIMechE.pdf|title=Climate Change: Adapting to the inevitable|publisher=IMechE|accessdate=2009-03-07}}</ref>

=== జియో ఇంజనీరింగు ===

భూమి తాలుకా సహజ పర్యావరణం విధానాన్ని పెద్ద ఎత్తున మానవాళి మనుగడ కోసమై చేసే మార్పులే జియో ఇంజనీరింగు.<ref>{{cite web|quote=...a controversial field known as geoengineering, which means rearranging the Earth's environment on a large scale to suit human needs and promote habitability|url=http://www.nytimes.com/2006/06/27/science/earth/27cool.html?ex=1151985600&en=ca9e39a26d7e4ece&ei=5065&partner=MYWAY|title=How to Cool a Planet (Maybe)|work=New York Times|date=27 June 2006|accessdate=10 March 2009|author=William J. Broad}}</ref> దీనికి ఉదాహరణగా కార్బన్ డై ఆక్సైడును గాలిలో బందించడం ద్వారా కార్బను ను నియంత్రించడం, దాని ద్వారా గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదలను తగ్గించడం లాంటి ప్రక్రియను చెప్పుకోవచ్చు.<ref>{{Cite journal|doi=10.1007/s10584-005-9026-x|title=Climate Strategy with Co2 Capture from the Air|year=2006|author=Keith, D.W., M. Ha-Duong and J.K. Stolaroff|journal=Climatic Change|volume=74|pages=17}}</ref> సౌర వికిరణాన్నితగ్గించడం ద్వారా వేడిని తగ్గించడాన్ని, వాతావరణంలోని రెండో పొర లో గంధపు ద్రవ తుంపరలను కలపడం లాంటి ద్వారా సాధించడం లాంటివి.<ref>{{Cite journal|doi=10.1007/s10584-006-9101-y|title=Albedo Enhancement by Stratospheric Sulfur Injections: A Contribution to Resolve a Policy Dilemma?|year=2006|author=Crutzen, Paul J.|journal=Climatic Change|volume=77|pages=211}}</ref> అయితే ఇప్పటి వరకు ఎటువంటి జియో ఇంజనీరింగు ప్రణాలికను మనము చేపట్టలేదు.

== వివాదాలు, చర్చ ==

{{Double image stack|right|GHG per capita 2000.svg|GHG by country 2000.svg|180|Per capita greenhouse gas emissions in 2000, including [[Land use, land-use change and forestry|land-use change]].|Per country [[greenhouse gas]] emissions in 2000, including land-use change.}}

భూమి వేడెక్కడానికి సంభందించిన అంశాలు, వాటి మీద శాస్త్ర పరంగా జరుగుతున్న చర్చ బాగా ప్రచారం పొందడంతో ఆ అంశం రాజకీయ, ఆర్ధిక పరమైన చర్చకు తావిచ్చింది.<ref>{{Cite book|first=Spencer|last=Weart|author-link=Spencer R. Weart|contribution=The Public and Climate Change|contribution-url=http://www.aip.org/history/climate/Public.htm|title=The Discovery of Global Warming|editor-first=Spencer|editor-last=Weart|editor-link=Spencer R. Weart|url=http://www.aip.org/history/climate/index.html|publisher=American Institute of Physics|year=2006|access-date=2007-04-14}}</ref> భూమి వేడెక్కడం మూలంగా తీవ్రంగా నష్టపోయే వాటిలో ఆఫ్రికా దేశాలున్నాయి. అయితే ఈ దేశాలనుండి వెలువడుతున్న గ్రీన్ హౌసు వాయువులు అభివృద్ది చెందిన దేశాలతో పోల్చుకుంటే చాలా తక్కువగా ఉంది.<ref>{{cite news|title=Poor Nations to Bear Brunt as World Warms|first=Andrew|last=Revkin|date=2007-04-01|publisher=The New York Times|url=http://www.nytimes.com/2007/04/01/science/earth/01climate.html?ex=1333080000&en=6c687d64add0b7ba&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|accessdate=2007-05-02}}</ref> క్యోటో ఒప్పందంలోని నిషేధాల నుండి అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాలను మినహాయించడం అన్నది ఆస్ట్రియా నుండి విమర్శల నెదుర్కొనడమే కాకుండా, అమెరికా ఆ ఒప్పందాన్ని తిరిగి ఖరారు చేసుకోడాన్ని తిరస్కరించేటట్లు చేసింది.<ref>{{cite web|title=China's emissions may surpass the US in 2007|first=Catherine|last=Brahic|date=2006-04-25|publisher=New Scientist|url=http://environment.newscientist.com/article/dn11707-chinas-emissions-to-surpass-the-us-within-months.html|accessdate=2007-05-02}}</ref> ఆర్ధిక రంగాన్ని శాసించే స్థాయికి ఎదుగబోతున్న భారత్, చైనా దేశాలు ఏ స్థాయిలో తమ వాయువుల విడుదలను నియంత్రించుకోవాలన్న అంశం కూడా వివాదాలకు మరో కారణమైంది.<ref>{{citenews|title=US envoy says China wants top line US technology in exchange for reining in CO2 emissions|first=Arthur|last=Max|url=http://www.startribune.com/world/47783247.html?elr=KArks7PYDiaK7DUjyDD:_HP5P:QUiD3aPc:_Yyc:aUU|agency=Associated Press|work=Star Tribune|accessdate=2009-06-26}}</ref> ఒక వేల అమెరికా గనుక విడుదలలోని ఖర్చును భరించాల్సి వస్తే, చైనా కూడా ఆ ఖర్చులను భరించాలని కోరింది <ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/6610653.stm|title=Chinese object to climate draft|date=2008-05-01|publisher=BBC|accessdate=2009-05-21}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/05/AR2007060502546.html|title=In Battle for U.S. Carbon Caps, Eyes and Efforts Focus on China|last=Mufson|first=Steven|date=2007-06-06|publisher=The Washington Post|accessdate=2009-05-21}}</ref> ఎందువలనంటే అమెరికా వెలువరించిన CO<sub>2</sub> పరిమాణం కన్నా చైనా దేశం విడుదల చేస్తున్న CO<sub>2</sub> ఎక్కువ కాబట్టి.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7347638.stm|title=China now top carbon polluter|publisher=BBC News|date=2008-04-14|accessdate=2008-04-22}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/tech/science/2007-06-20-124188869_x.htm|title=Group: China tops world in CO2 emissions|agency=Associated Press|work=USA Today|date=2007-06-20|accessdate=2007-10-16}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.livemint.com/2007/06/20235536/China-surpassed-US-in-carbon-e.html|title=Group: China surpassed US in carbon emissions in 2006: Dutch report|agency=Reuters|work=livemint.com|date=2007-06-20|accessdate=2007-10-16}}</ref> అయితే చైనా దీన్ని పట్టించుకోకుండా తమ దేశ జనాభా సంఖ్యతో పోల్చితే ఆ దేశం విడుదల చేస్తున్న వాయువుల పరిమాణం తక్కువేనని వాదిస్తుంది.<ref>{{cite web|last=Casey|first=Michael|title=China Says West Should Deal With Warming|publisher=Newsvine|date=2007-12-07|url=http://www.newsvine.com/_news/2007/12/07/1147788-china-says-west-should-deal-with-warming|accessdate=2009-06-06}}</ref> భారతదేశం కూడా ఇదే తరహా వాదనను వినిపిస్తుంది.<ref>{{citeweb|author=IANS|title=India can’t be exempt from mandatory greenhouse gas emission cap: John Kerry|url=http://www.thaindian.com/newsportal/uncategorized/india-cant-be-exempt-from-mandatory-greenhouse-gas-emission-cap-john-kerry_100151668.html|publisher=Thaindian.com|date=2009-02-05|accessdate=2009-06-24}}</ref>

2007-2008 మధ్య గాలప్ పోల్స్ 127 దేశాల గణాంకాలు తీసుకొన్నారు. దాని ప్రకారం ప్రపంచ జనాభాలో మూడవ వంతు వారికి భూమి వేడెక్కడం గూర్చి అవగాహనలేదు. అభివృద్ది చెందిన దేశాల వారికి అభివృద్ది చెందుతున్న దేశాల్లో నివసిస్తున్న వారికన్నా ఎక్కువ అవగాహన ఉందని, అందరికన్నా తక్కువగా ఆఫ్రికా ఖండం వారికి దీని గూర్చి తెలుసని వెల్లడయింది.అయితే అవగాహన ఉన్నంత మాత్రాన భూమి వేడెక్కడం అన్నది మానవుల చర్యల మూలంగానే అని వారు నమ్ముతారని కాదు.లాటిన్ అమెరికా ప్రజలు ఉష్ణోగ్రత ల్లోని మార్పులకు మానవుల చర్యలే కారణమని నమ్ముతున్నారు, అయితే, ఆఫ్రికా, ఆసియా లోని కొన్ని భాగాలు, మధ్య తూర్పు దేశాలు, పూర్వపు సోవియట్ భూభాగాల్లో ని వారు దానికి పూర్తి వ్యతిరేకంగా నమ్మకాలను కలిగి ఉన్నారు.<ref>{{cite web|first=Brett|last=Pelham|title=Awareness, Opinions About Global Warming Vary Worldwide|url=http://www.gallup.com/poll/117772/Awareness-Opinions-Global-Warming-Vary-Worldwide.aspx|publisher=Gallup|date=2009-04-22|accessdate=2009-07-14}}</ref> పశ్చిమ ప్రపంచంలో భూమి వేడెక్కడం దాని పరిమాణాలు, ప్రతిస్పందనలను స్వీకరించడం మొదలైంది.కార్డిఫ్ విశ్వ విద్యాలయానికి చెందిన నిక్ పిడ్జన్ ఈ విధంగా కనుగొన్నారు " అట్లాంటిక్ లకు ప్రతి ప్రక్కన భూమి వేడెక్కడానికి సంభందించి వివిధ స్థాయిల్లో ప్రజలు నిమగ్నమవగా, " సరైన స్పందన కోసమై యూరపులో ప్రజలు చర్చిస్తున్నారు, అమెరికాలో అసలు శీతోష్ణస్థితిలో మార్పులు వస్తున్నాయో లేదా అని చర్చిస్తున్నారు.<ref name="pewpoll">{{cite web|title=Summary of Findings|work=Little Consensus on Global Warming. Partisanship Drives Opinion|publisher=Pew Research Center|date=2006-07-12|accessdate=2007-04-14|url=http://people-press.org/reports/display.php3?ReportID=280}}</ref>

ఈ చర్యలు వలన గ్రీన్ హౌసు వాయువుల విడుదలను తగ్గించడానికయే ఖర్చు, ఆ మార్పులు వలన అయే ఖర్చులను, పారిశ్రామిక వేత్తలు బేరీజు వేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.<ref name="IPCCAR4WG3SPM" /> మౌలిక రంగాలను నిర్మిస్తూనే, వాయువుల విడుదలను తగ్గించడానికి అనేకమైన ఆర్ధికపరమైన ప్రోత్సాహకాలివ్వడం, ప్రత్యామ్నాయ, తిరిగి వాడుకొనే శక్తిని వాడడం లాంటి పద్దతులను పాటిస్తున్నారు.<ref>{{cite news|title=Breaking the Climate Deadlock|first=Tony|last=Blair|url=http://www.kosovotimes.net/project-syndicate/708-breaking-the-climate-deadlock.html|publisher=Kosovo Times|date=2009-07-03|accessdate=2009-07-03}}</ref><ref>{{cite news|title=Energy bill causing some tension among U.S. officials|first=Holly|last=Richards|url=http://www.coshoctontribune.com/article/20090702/NEWS01/907020302|publisher=Coshocton Tribune|date=2009-07-02|accessdate=2009-07-03}}</ref> వ్యాపారమే కేంద్రంగా చేసుకొన్న సంస్థలు, కాంపిటేటివ్ ఎంటర్ ప్రైజ్ ఇనిస్టిట్యుట్, కాన్సెర్ వేటివ్ కామేన్ టర్స్, ఎక్సాక్సేన్, మొబెల్ లాంటి కంపెనీలు ఐపిసిసి నిబంధనలను తుంగలో తొక్కాయి. నిబంధనలందుకొంటున్నశాస్త్రవేత్తలు సైన్సు పరంగా జరిగే పరిణామాలతో విభేదించి, వారు తమ సొంతంగా ఖర్చును నియంత్రించే పద్దతులను అవలంబిస్తున్నారు.<ref>{{cite news|last=Begley|first=Sharon|title=The Truth About Denial|publisher=Newsweek|date=2007-08-13|url=http://www.newsweek.com/id/32482|accessdate=2007-08-13}}</ref><ref>{{cite web|title=Royal Society tells Exxon: stop funding climate change denial|url=http://www.guardian.co.uk/environment/2006/sep/20/oilandpetrol.business|first=David|last=Adams|publisher=The Guardian|date=2006-09-20|accessdate=2007-08-09}}</ref><ref name="MSNBC 01-12">{{cite news|title=Exxon cuts ties to global warming skeptics|url=http://www.msnbc.msn.com/id/16593606|publisher=MSNBC|date=2007-01-12|accessdate=2007-05-02}}</ref><ref>{{cite news|title=Report: Big Money Confusing Public on Global Warming|url=http://abcnews.go.com/Technology/Business/story?id=2767979&page=1|last=Sandell|first=Clayton|publisher=ABC|date=2007-01-03|accessdate=2007-04-27}}</ref> పర్యావరణ సంస్థలు, జనాదరణ గల వారు ప్రస్తుత శీతోష్ణస్థితిలో మార్పులు ఏ విధంగా జనావళికి నష్టాన్ని కలిగిస్తాయో ప్రజలకు నొక్కి చెప్పడంద్వారా, వాయువుల విడుదల స్థాయిని తగ్గించటం లోను, మౌలిక అవసరాల్లోని మార్పులను సర్దుబాటు చేయడంలోనూ సహాయపడుతున్నాయి.<ref>{{cite press release|title=New Report Provides Authoritative Assessment of National, Regional Impacts of Global Climate Change|publisher=U.S. Global Change Research Program|date=2009-06-06|format=PDF|url=http://www.globalchange.gov/images/cir/pdf/Climate-Impacts-PR_june-6-2009.pdf|accessdate=2009-06-27}}</ref> కొన్ని శిలాజపు ఇంధనాల కంపెనీలు ఈ మధ్య కొన్ని సంవత్సరాల నుండి తమ ప్రయత్నాలను విరమించుకోవడం,<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/weather/climate/globalwarming/2007-05-18-greenpeace-exxon_N.htm|title=Greenpeace: Exxon still funding climate skeptics|date=2007-05-18|publisher=USA Today|accessdate=2007-07-09}}</ref> గాని తమ విధానాలను సమీక్షించుకొని భూమిని వేడెక్కించి దాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నం చేస్తున్నాయి.<ref>{{cite press release|url=http://www.ceres.org/news/news_item.php?nid=56|title=Global Warming Resolutions at U.S. Oil Companies Bring Policy Commitments from Leaders, and Record High Votes at Laggards|date=2004-04-28|publisher=Ceres|accessdate=2007-07-27}}</ref>

శాస్త్రంలోను, రాజకీయాల్లోనూ ఉన్నా కొంతమంది, భూమి వేడెక్కడం అన్నది అనుమానాస్పదం గానే చూస్తున్నారు. అసలు భూమి నిజంగానే వేడెక్కుతుందా అని కూడా ప్రశ్నిస్తున్నారు. అసలు దీనికంతటికీ మానవ చర్యలే కారణమా, నిజంగానే మానావాలి కి ముప్పు పొంచియుందా అని వారంటున్నారు. ఈ వాదాన్ని వినిపించే వారిలో ప్రముఖులు; ఫ్రెడరిక్ సెట్జ్, ఫ్రేమాన్ డేసన్, రిచర్డు లింద్జెన్, ఫ్రెండ్ సింగర్, పాట్రిక్ మైకేల్, జాన్ క్రిస్టి, హేరిసన్ స్మిట్, రాబర్ట్ బాలింగ్ <ref>{{cite news|title=The Doubters of Global Warming|first=Oriana Zill|last=de Granados|url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/hotpolitics/reports/skeptics.html|publisher=Frontline|location=|date=2007-04-24|accessdate=2009-07-31}}</ref><ref>{{cite news|title=Skeptics Dispute Climate Worries and Each Other|first=Andrew C.|last=Revkin|url=http://www.nytimes.com/2009/03/09/science/earth/09climate.html?pagewanted=1&_r=1&sq=global%20warming%20skeptic&st=cse&scp=1|publisher=New York Times|date=2009-03-08|accessdate=2009-07-31}}</ref><ref>{{citenews|title=Heretical thoughts about science and society|first=Freeman|last=Dyson|author2=Brockman, John (Editor)|url=http://www.edge.org/3rd_culture/dysonf07/dysonf07_index.html|publisher=Edge - the third culture|date=2007-08-08|accessdate=2009-07-31}}</ref>

{{Clear}}

== అన్వయములు ==

{{reflist|colwidth=30em}}

== మరింత చదవండి ==
{{refbegin}}

* {{cite book|title=Financial Risks of Climate Change|author=Association of British Insurers|year=2005-06|url=http://www.climatewise.org.uk/storage/610/financial_risks_of_climate_change.pdf|format=PDF}}
* {{cite journal|last=Barnett|first=Tim P.|coauthors=Adam, J. C.; Lettenmaier, D. P.|date=2005-11-17|title=Potential impacts of a warming climate on water availability in snow-dominated regions|journal=Nature|volume=438|issue=7066|pages=303–309|url=http://www.nature.com/nature/journal/v438/n7066/abs/nature04141.html|doi=10.1038/nature04141|format=abstract}}
* {{cite journal|last=Behrenfeld|first=Michael J.|coauthors=''et al.''|date=2006-12-07|title=Climate-driven trends in contemporary ocean productivity|journal=Nature|volume=444|issue=7120|pages=752–755|url=http://www.icess.ucsb.edu/~davey/MyPapers/Behrenfeld_etal_2006_Nature.pdf|format=PDF|doi=10.1038/nature05317}}
* {{cite journal|first=Onelack|last=Choi|coauthors=Fisher, Ann|month=May|year=2005|title=The Impacts of Socioeconomic Development and Climate Change on Severe Weather Catastrophe Losses: Mid-Atlantic Region (MAR) and the U.S.|journal=Climate Change|volume=58|issue=1–2|pages=149–170|doi=10.1023/A:1023459216609|url=http://www.springerlink.com/content/m6308777613702q0/}}
* {{cite book|last=Dyurgerov|first=Mark B.|coauthors=Meier, Mark F.|year=2005|title=Glaciers and the Changing Earth System: a 2004 Snapshot|publisher=Institute of Arctic and Alpine Research Occasional Paper #58|url=http://instaar.colorado.edu/other/download/OP58_dyurgerov_meier.pdf|format=PDF|id={{ISSN|0069-6145}}}}
* {{cite journal|last=Emanuel|first=Kerry A.|date=2005-08-04|title=Increasing destructiveness of tropical cyclones over the past 30 years.|journal=Nature|volume=436|issue=7051|pages=686–688|url=ftp://texmex.mit.edu/pub/emanuel/PAPERS/NATURE03906.pdf|format=PDF|doi=10.1038/nature03906}}
* {{cite journal|last=Hansen|first=James|authorlink=James Hansen|coauthors=''et al.''|date=2005-06-03|title=Earth's Energy Imbalance: Confirmation and Implications|journal=Science|volume=308|issue=5727|pages=1431–1435|url=http://pangea.stanford.edu/research/Oceans/GES205/Hansen_Science_Earth's%20Energy%20Balance.pdf|format=PDF|doi=10.1126/science.1110252|pmid=15860591}}
* {{cite journal|last=Hinrichs|first=Kai-Uwe|coauthors=Hmelo, Laura R.; Sylva, Sean P.|date=2003-02-21|title=Molecular Fossil Record of Elevated Methane Levels in Late Pleistocene Coastal Waters|journal=Science|volume=299|issue=5610|pages=1214–1217|doi=10.1126/science.1079601|pmid=12595688}}
* {{cite news|last=Hirsch|first=Tim|publisher=BBC|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4604332.stm|title=Plants revealed as methane source|date=2006-01-11}}
* {{cite journal|last=Hoyt|first=Douglas V.|coauthors=Schatten, Kenneth H.|year=1993–11|title=A discussion of plausible solar irradiance variations, 1700–1992|journal=Journal of Geophysical Research|volume=98|issue=A11|pages=18,895–18,906|url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1993JGR....9818895H&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=448f267ff303582|doi=10.1029/93JA01944}}
* {{cite journal|last=Karnaukhov|first=A. V.|year=2001|title=Role of the Biosphere in the Formation of the Earth’s Climate: The Greenhouse Catastrophe|journal=Biophysics|volume=46|issue=6|url=http://avturchin.narod.ru/Green.pdf|format=PDF}}
* {{cite book|last=Kenneth|first=James P.|coauthors=''et al.''|year=2003-02-14|title=Methane Hydrates in Quaternary Climate Change: The Clathrate Gun Hypothesis|publisher=American Geophysical Union|url=https://www.agu.org/cgi-bin/agubooks?book=ASSP0542960}}
* {{cite news|last=Keppler|first=Frank|coauthors=''et al.''|title=Global Warming - The Blame Is not with the Plants|url=http://www.mpg.de/english/illustrationsDocumentation/documentation/pressReleases/2006/pressRelease200601131/index.html|publisher=Max Planck Society|date=2006-01-18}}
* {{cite journal|title=The effect of increasing solar activity on the Sun's total and open magnetic flux during multiple cycles: Implications for solar forcing of climate|last=Lean|first=Judith L.|coauthors=Wang, Y.M.; Sheeley, N.R.|date=2002–12|journal=Geophysical Research Letters|volume=29|issue=24|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2002GeoRL..29x..77L|doi=10.1029/2002GL015880|pages=2224|format=abstract}}
* {{cite book|last=Lerner|first=K. Lee|coauthors=Lerner, K. Lee; Wilmoth, Brenda|title=Environmental issues: essential primary sources|publisher=Thomson Gale|date=2006-07-26|isbn=1414406258}}
* {{cite journal|last=Muscheler, Raimund|coauthors=''et al.''|date=2005-07-28|title=Climate: How unusual is today's solar activity?|journal=Nature|volume=436|issue=7012|pages=1084–1087|url=http://www.cgd.ucar.edu/ccr/raimund/publications/Muscheler_et_al_Nature2005.pdf|format=PDF|doi=10.1038/nature04045}}
* {{cite journal|last=Oerlemans|first=J.|date=2005-04-29|title=Extracting a Climate Signal from 169 Glacier Records|journal=Science|volume=308|issue=5722|pages=675–677|url=http://www.cosis.net/abstracts/EGU05/04572/EGU05-J-04572.pdf|format=PDF|doi=10.1126/science.1107046|pmid=15746388}}
* {{cite journal|last=Oreskes|first=Naomi|authorlink=Naomi Oreskes|date=2004-12-03|title=Beyond the Ivory Tower: The Scientific Consensus on Climate Change|journal=Science|volume=306|issue=5702|pages=1686|url=http://www.sciencemag.org/cgi/reprint/306/5702/1686.pdf|format=PDF|doi=10.1126/science.1103618}}
* {{cite journal|last=Purse|first=Bethan V.|coauthors=''et al.''|title=Climate change and the recent emergence of bluetongue in Europe|journal=Nature Reviews Microbiology|volume=3|issue=2|pages=171–181|month=February|year=2005|doi=10.1038/nrmicro1090|url=http://www.nature.com/nrmicro/journal/v3/n2/abs/nrmicro1090_fs.html|format=abstract}}
* {{cite news|last=Revkin|first=Andrew C|date=2005-11-05|title=Rise in Gases Unmatched by a History in Ancient Ice|publisher=The New York Times|url=http://www.nytimes.com/2005/11/25/science/earth/25core.html?ei=5090&en=d5078e33050b2b0c&ex=1290574800&adxnnl=1&partner=rssuserland&emc=rss}}
* {{cite book|last=Ruddiman|first=William F.|authorlink=William Ruddiman|date=2005-12-15|title=Earth's Climate Past and Future|location=New York|publisher=Princeton University Press|isbn=0-7167-3741-8|url=http://www.whfreeman.com/ruddiman/}}
* {{cite book|last=Ruddiman|first=William F.|authorlink=William Ruddiman|date=2005-08-01|title=Plows, Plagues, and Petroleum: How Humans Took Control of Climate|location=New Jersey|publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-12164-8}}
* {{cite journal|last=Solanki|first=Sami K.|authorlink=Sami Solanki|coauthors=''et al.''|date=2004-10-23|title=Unusual activity of the Sun during recent decades compared to the previous 11,000 years.|journal=Nature|volume=431|pages=1084–1087|url=http://cc.oulu.fi/%7Eusoskin/personal/nature02995.pdf|format=PDF|doi=10.1038/nature02995}}
* {{cite journal|last=Solanki|first=Sami K.|authorlink=Sami Solanki|coauthors=''et al.''|date=2005-07-28|title=Climate: How unusual is today's solar activity? (Reply)|journal=Nature|volume=436|pages=E4–E5|url=http://cc.oulu.fi/%7Eusoskin/personal/sola_nature05.pdf|format=PDF|doi=10.1038/nature04046}}
* {{cite journal|last=Sowers|first=Todd|date=2006-02-10|journal=Science|volume=311|issue=5762|pages=838–840|title=Late Quaternary Atmospheric CH<sub>4</sub> Isotope Record Suggests Marine Clathrates Are Stable|doi=10.1126/science.1121235|pmid=16469923}}
* {{cite journal|last=Svensmark|first=Henrik|coauthors=''et al.''|year=2007-02-08|title=Experimental evidence for the role of ions in particle nucleation under atmospheric conditions|journal=Proceedings of the Royal Society A|volume=463|issue=2078|pages=385–396|publisher=FirstCite Early Online Publishing|doi=10.1098/rspa.2006.1773}}''(online version requires registration)'' 
* {{cite journal|last=Walter|first=K. M.|coauthors=''et al.''|date=2006-09-07|title=Methane bubbling from Siberian thaw lakes as a positive feedback to climate warming|journal=Nature|volume=443|issue=7107|pages=71–75|doi=10.1038/nature05040}}
* {{cite journal|last=Wang|first=Y.-M.|coauthors=Lean, J.L.; Sheeley, N.R.|date=2005-05-20|title=Modeling the sun's magnetic field and irradiance since 1713|journal=Astrophysical Journal|volume=625|pages=522–538|url=http://climatesci.colorado.edu/publications/pdf/Wang_2005.pdf|format=PDF|doi=10.1086/429689}}
{{refend}}

== బాహ్య లింకులు ==
'''పరిశోధన ''' 
{{refbegin}}

* శీతోష్ణస్థితి మార్పుల పై అంతర్జాతీయ పానెల్ - ఐపిసిసి నివేదికల సమాహారం 
* జాతీయ అకాడమీల దగ్గర శీతోష్ణస్థితి మార్పులు - నివేదికల, సమావేశాల, వర్కు షాపుల భాండా గారం 
* శీతోష్ణస్థితి మార్పులు సహజ నివేదిక - వెబ్ సైట్ లో ఉచితంగా చూడగల విషయం 
* వాతావరణ కార్యాలయం; శీతోష్ణస్థితి మార్పు - యు.కె.జాతీయ వాతావరణ సేవ 
* ఇంటర్నెట్ లో లభించే భౌగోళిక సైన్సు, టెక్నాలజీ ల మూలం - విసృత పరచిన ఇంటర్నెట్ సమాచారం 
* విద్యా భౌగోళిక శీతోష్ణస్థితి నమూనా (ఇడిజిసిఎం) - శీతోష్ణస్థితి మార్పులను పరిశోధించేది. 
* డిస్కవర్ - నాసా నుండి 1979 నుండిల్ ఉపగ్రహం ద్వారా సముద్రపు శీతోష్ణస్థితి వివరాలను తెలిపేది 
* భూమి వేడెక్కడం కళ - చిత్రాలు సేకరణ 
{{refend}}

'''విద్యా సంభందిత ''' 
{{refbegin}}

* ది డిస్కవరీ ఆఫ్ గ్లోబల్ వార్మింగ్ - ఒక చరిత్ర - అమెరికా లోని భౌతిక శాస్త్ర సంస్థకు చెందిన స్పెన్సర్ - ఆర్ - వెర్ట్ చే రాయబడిన పుస్తకం 
* భూమి వేడెక్కడం అంటే ఏమిటి? - నేషనల్ జాగ్రఫిక్ 
* భూమి వేడెక్కడం పై తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు - ఎన్ఓఎఎ నుండి 
* శీతోష్ణస్థితి మార్పులను అర్ధం చేసుకోవడం - తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు -యు.సి.ఏ.ఆర్ నుండి 
* భౌగోళిక శీతోష్ణస్థితి మార్పులు: భూమి పై నాసా కన్ను, నాసాకు చెందిన జె.పి.ఎ ల్, కాల్ టెక్ నుండి 
* మన ప్రపంచం 2.0 - ఐక్య రాజ్య సమితి విశ్వ విద్యాలయం నుండి 
* భౌస్ద్గోలిక శీతోష్ణస్థితి మార్పుల పై ఫ్యు కేంద్రం - వ్యాపారాలు, రాజకీయాలు 
* భూమి వేడెక్కే మార్గాల పై ఉత్తమ ప్రయత్నం - వోల్ ఫ్రేం డిమాన్ స్ట్రేషన్ ప్రాజెక్టు - హర్విలామ్ 
* కోష్ ల్యాండ్ సైన్సు మ్యూజియం - భూమి వేడెక్కడం నిజాలు మన భవిష్యత్ - జాతీయ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సు నుండి గ్రాఫికల్ పరిచయం 
{{refend}}

{{DEFAULTSORT:Global Warming}}

[[వర్గం:భూమి వేడెక్కడం]]
[[వర్గం:కార్బను సొమ్ము]]
[[వర్గం:శీతోష్ణస్థితిమార్పు]]
[[వర్గం:ఆర్దికసమస్యలు]]
[[వర్గం:శేతోష్ణష్టితి చరిత్ర]]
[[వర్గం:19 వ శతాబ్ధం]]
[[వర్గం:20 వ శతాబ్ధం]]
[[వర్గం:21 వ శతాబ్ధం]]

{{Link FA|de}}
{{Link FA|fi}}
{{Link FA|he}}
{{Link FA|hu}}
{{Link FA|id}}
{{Link FA|pl}}
{{Link FA|th}}

[[en:Global warming]]
[[hi:भूमंडलीय ऊष्मीकरण]]
[[kn:ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ]]
[[ta:புவி சூடாதல்]]
[[ml:ആഗോളതാപനം]]
[[af:Aardverwarming]]
[[als:Globale Erwärmung]]
[[am:የዓለም መሞቅ]]
[[an:Escalfamiento global]]
[[ang:Ƿoruldlicu ƿearmung]]
[[ar:احترار عالمي]]
[[arz:دفا كوكبى]]
[[az:Qlobal istiləşmə]]
[[bat-smg:Gluobalėnis atšėlėms]]
[[be:Глабальнае пацяпленне]]
[[be-x-old:Глябальнае пацяпленьне]]
[[bg:Глобално затопляне]]
[[bn:ভূমণ্ডলীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি]]
[[br:Tommadur ar blanedenn]]
[[bs:Globalno zatopljenje]]
[[ca:Escalfament global]]
[[ceb:Kalibotanong pagpanginit]]
[[ckb:گەرمبوونی زەوی]]
[[cs:Globální oteplování]]
[[cy:Cynhesu byd eang]]
[[da:Global opvarmning]]
[[de:Globale Erwärmung]]
[[el:Παγκόσμια θέρμανση]]
[[eo:Tutmonda varmiĝo]]
[[es:Calentamiento global]]
[[et:Globaalne soojenemine]]
[[eu:Berotze globala]]
[[fa:گرم‌شدن زمین]]
[[fi:Ilmaston lämpeneminen]]
[[fiu-vro:Ilma lämmämbäsminek üle ilma]]
[[fr:Réchauffement climatique]]
[[fur:Riscjaldament globâl]]
[[ga:Téamh domhanda]]
[[gd:Blàthachadh na cruinne]]
[[gl:Quecemento global]]
[[he:התחממות עולמית]]
[[hr:Globalno zatopljenje]]
[[ht:Rechofman atmosferik]]
[[hu:Globális felmelegedés]]
[[hy:Գլոբալ տաքացում]]
[[ia:Calefaction global]]
[[id:Pemanasan global]]
[[ilo:Panagpúdot ti lubong]]
[[io:Globala varmesko]]
[[is:Heimshlýnun]]
[[it:Riscaldamento globale]]
[[ja:地球温暖化]]
[[jv:Pamanasan global]]
[[ka:გლობალური დათბობა]]
[[ko:지구 온난화]]
[[la:Calefactio globalis]]
[[lez:Дуьньядин чими хьун]]
[[lt:Visuotinis atšilimas]]
[[lv:Globālā sasilšana]]
[[mk:Глобално затоплување]]
[[mn:Дэлхийн дулаарал]]
[[mr:जागतिक तापमानवाढ]]
[[ms:Pemanasan global]]
[[my:ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှု]]
[[new:ग्लोबल वार्मिङ्ग]]
[[nl:Opwarming van de Aarde]]
[[nn:Global oppvarming]]
[[no:Global oppvarming]]
[[oc:Escalfament global]]
[[pl:Globalne ocieplenie]]
[[pnb:گلوبل وارمنگ]]
[[pt:Aquecimento global]]
[[rm:Stgaudament global]]
[[ro:Încălzirea globală]]
[[ru:Глобальное потепление]]
[[rue:Ґлобалне потеплїня]]
[[sah:Аан дойду сылыйыыта]]
[[sh:Globalno zatopljenje]]
[[si:ගෝලීය උණුසුම් වීම]]
[[simple:Global warming]]
[[sk:Globálne otepľovanie]]
[[sl:Globalno segrevanje]]
[[sq:Ngrohja globale]]
[[sr:Глобално загревање]]
[[su:Jagat nyongkab]]
[[sv:Global uppvärmning]]
[[sw:Kupanda kwa halijoto duniani]]
[[tg:Гармшавии глобалӣ]]
[[th:ปรากฏการณ์โลกร้อน]]
[[tl:Pag-init ng daigdig]]
[[tr:Küresel ısınma]]
[[uk:Глобальне потепління]]
[[ur:عالمی حرارت]]
[[vi:Ấm lên toàn cầu]]
[[war:Pagpaso han kalibutan]]
[[wuu:全球暖化]]
[[yi:גלאבאלע אנווארימונג]]
[[zh:全球变暖]]
[[zh-classical:全球暖化]]
[[zh-min-nan:Choân-kiû sio-lo̍h-hoà]]
[[zh-yue:全球變暖]]