Difference between revisions 924542 and 924726 on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
{{Infobox Former Country
|native_name = 
|conventional_long_name = Kingdom of Mysore/Princely State of Mysore
|common_name = మైసూరు
|continent = moved from Category:Asia to the South Asia
|region    = దక్షిణ ఆసియా
|country   = భారతదేశం
(contracted; show full)లోని ద్వారక ప్రాంతానికి చెందినవారని సూచిస్తున్నారు,<ref name="cha">కామత్ (2001), పే 226</ref><ref name="feud">రైస్ B.L. (1897), పే. 361</ref> ఇతరులు వీరు కర్ణాటకకు చెందినవారనే వాదన వినిపిస్తున్నారు.<ref name="dwarka">ప్రాణేష్  (2003), పేజీలు  2–3</ref><ref name="opportune">విల్క్స్, ఐయంగర్ ఇన్ ఐయంగర్ అండ్ స్మిత్ (1911), పేజీలు  275–276</ref> యడురాయ స్థానిక రాజకుమారి చిక్కదేవరశిని వివాహం చేసుకున్నట్లు తెలుస్తోంది, "
[[వడయార్]]" (''వాచ్యంగా''  "ప్రభువు") అనే భూస్వామ్య పట్టాన్ని స్వీకరించారు, తరువాతి రాజవంశం ఈ పట్టాన్ని కొనసాగించింది.<ref name="title">ఐయంగర్ (1911), పే 275; ప్రాణేష్  (2003), పే 2</ref> వడయార్ కుటుంబం యొక్క మొదటి స్పష్టమైన ప్రస్తావన విజయనగర రాజు [[అచ్యుత దేవ రాయలు|అచ్యుత దేవరాయ]] (1529-1542) హయాంలో 16వ శతాబ్దపు కన్నడ సాహిత్యంలో ఉంది; వడయార్‌లు తమ గురించి తాము ఏర్పాటు చేసిన మొట్టమొదటి శాసనాన్ని 1551 సంవత్సరానికి చెందినదిగా గుర్తించారు, దీనిని తిమ్మరాజ పాలనాకాల(contracted; show full);/ref> రాజ వడయార్ I పాలనా కాలంలో కూడా భూభాగ విస్తరణ జరిగింది, ఈ సమయంలో ఉత్తరంవైపు జగ్గదేవరాయ నుంచి చెన్నపట్నాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు<ref name="channa"></ref><ref>వెంకట రామనప్ప, M. N. (1975), పే. 200</ref> - ఈ పరిణామం మైసూర్‌ను ఒక ప్రాంతీయ రాజకీయ శక్తిగా వెలుగులోకి తీసుకొచ్చింది.<ref name="sov">కామత్ లో షమ రావు (2001), పే. 227</ref><ref>వెంకట రామనప్ప, M. N. (1975), పే.201</ref>
[[File:Mookarasu.jpg|thumb|1704 నుండి 1714 వరకు పాలించిన 
[[నరసరాజ వడయార్]]. ఆయనకు మూకరసు అనే పేరు కూడా ఉంది.]]

ఆపై, 1612-13 సమయానికి, వడయార్‌లు విస్తృతమైన స్వయంప్రతిపత్తిని పొందారు, అప్పటికీ వీరిని అరవీడు రాజులకు సామంతులుగానే పరిగణిస్తున్నప్పటికీ, చంద్రగిరికి కప్పం చెల్లింపులు మరియు ఆదాయ బదిలీలు నిలిచిపోయాయి. ఇదిలా ఉంటే వీరికి భిన్నంగా తమిళ దేశ పాలకులు (''నాయకులు'' ) చంద్రగిరికి 1630వ దశకం వరకు కప్పాలు చెల్లించారు.<ref name="channa"></ref> చామరాజ V మరియు కాంతిరవా నరసరాజ I తమ భూభాగాన్ని ఉత్తరంవైపుకు మరింత విస్తరించడానికి ప్రయత్నించారు, బీ(contracted; show full)మరియు కొడగు (ఆధునిక కూర్గ్) రాజుల (''రాజాలు'' )తో యుద్ధాన్ని తెచ్చిపెట్టాయి; ఈ కాలంలో ఇక్కెరీ మరియు కొడగు రాజులు కనరా తీరాన్ని (ఆధునిక కర్ణాటక తీర ప్రాంతాలు) మరియు మధ్యలోని కొండ ప్రాంతాన్ని తమ మధ్య పంచుకొని పాలించేవారు.<ref name="coast">సుబ్రహ్మణ్యం (2001), పే.69</ref> ఈ యుద్ధం మిశ్రమ ఫలితాలు ఇచ్చింది, పెరియపట్నాన్ని మైసూర్ స్వాధీనం చేసుకున్నప్పటికీ, పాలుపారే వద్ద వెనుకంజ వేయాల్సి వచ్చింది.<ref name="reverse">సుబ్రహ్మణ్యం (2001), పే. 70</ref>

⏎
⏎
[[File:Tipu Sultan BL.jpg|thumb|upright|[[టిప్పు సుల్తాన్]] (1782–1799),  మైసూర్ యొక్క మిలిటరీ శక్తిని ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్లారు.]]
⏎
⏎
ఏదేమైనప్పటికీ, సుమారుగా 1704లో ''మూకరసు''  కాంతీరవా నరసరాజా II పాలనా పగ్గాలు చేపట్టిన తరువాత రాజ్యం మనుగడ మరియు విస్తరణ సాధ్యపడింది, భాగస్వామ్యం, చర్చలు, సందర్భానుసార సహాయక చర్యలు మరియు అన్ని దిశల్లోనూ దండయాత్రల ద్వారా ఇది సాధ్యపడింది. చరిత్రకారులు సంజయ్ సుబ్రమణ్యం మరియు సేతు మాధవరావు వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, మైసూర్ గతంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యంలో సామంత రాజ్యంగా ఉండేది. మైసూర్ రాజులు తనకు ఎప్పటికప్పుడు కప్పం (''పెష్కాష్'' ) చెల్లించినట్లు మొఘల్ గ్రంథాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇద(contracted; show full) నిలిచారు, బ్రిటీష్ కమాండర్ సర్ ఐర్ కూట్ నేతృత్వంలోని సైన్యం 1760లో జరిగిన వాండ్‌విష్ యుద్ధంలో కాంమ్టే డి లిల్లీ నేతృత్వంలోని ఫ్రెంచ్ సైన్యంపై నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించింది, దక్షిణాసియాలో బ్రిటీష్‌వారి ఆధిపత్యాన్ని పటిష్టపరిచిన ఈ యుద్ధం భారతదేశ చరిత్రలో ఒక కీలక పరిణామంగా గుర్తించపడుతుంది.<ref name="Venkata Ramanappa 1975 p. 207">వెంకట రామనప్ప, M. N. (1975), పే 207</ref> ఈ కాలంలో మైసూర్‌కు వడయార్‌లు నామమాత్రపు అధిపతులుగా కొనసాగినప్పటికీ, అసలు అధికారం మాత్రం హైదర్ అలీ మరియు ఆయన కుమారుడు 
[[టిప్పు సుల్తాన్|టిప్పు]] చేతుల్లోకి వెళ్లింది.<ref name="hands">చోప్రా et al. (2003), పే. 71, 76</ref>

1761నాటికి మరాఠాల ముప్పు తొలగిపోయింది, 1763నాటికి హైదర్ అలీ కెలాడీ రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, బిల్గీ, బెద్నూర్ మరియు గుత్తి రాజులపై కూడా విజయం సాధించారు, దక్షిణంవైపు మలబార్ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్నారు, 1766లో అలవోకగా జామోరిన్ రాజధాని కాలికట్‌ను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నారు, మైసూర్ రాజ్యాన్ని ధార్వాడ్ వరకు మరియు ఉత్తరాన [[బళ్లారి|బళ్లారి]] వరకు విస్తరించారు.<ref name="dharwad">చోప్రా e(contracted; show full)[[Category:చారిత్ర భారతీయ ప్రాంతాలు]]
[[Category:కర్ణాటక చరిత్ర ]]
[[Category:భారత రాచరిక రాష్ట్రాలు]]
[[Category:మైసూర్ రాజ్యం]]
[[Category:1399లో ఏర్పాటు చేసిన రాష్ట్రాలు మరియు భూభాగాలు]]
[[Category:1947లో రద్దు చేయబడిన రాష్ట్రాలు మరియు భూభాగాలు]]
[[Category:కేరళపై మోసూర్ దండయాత్ర]]
[[వర్గం:విశేషవ్యాసాలు]]