Revision 2442403 of "ఎడీ మర్ఫీ" on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
{{pp-move-indef}}
{{Other persons|Eddie Murphy}}
{{Infobox person
| name = Eddie Murphy
| image = Eddie Murphy by David Shankbone.jpg
| caption = Murphy at the [[Tribeca Film Festival]] for ''[[Shrek Forever After]]'' in 2010.
| birth_name = Edward Regan Murphy
| birth_date = {{birth date and age|1961|4|3}} 
| birth_place = Brooklyn, New York
| occupation = Actor, Comedian, Director, Producer and Singer| genre =
| subject =
| website =
}}

'''ఎడ్వర్డ్ రీగన్ "ఎడీ" మర్ఫీ''' (ఏప్రిల్ 3, 1961న జన్మించారు) ఒక అమెరికన్ నటుడు, గాత్ర [[నటుడు]], చిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, హాస్యనటుడు మరియు [[గాయకుడు]]. అతని చిత్రాల బాక్స్ ఆఫీస్ వసూళ్లు అతనిని [[అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు|యునైటెడ్ స్టేట్స్‌]]<nowiki/>లో అత్యధిక వసూళ్లను చేసే రెండవ నటుడిగా నిలిపాయి.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/people/chart/?id=eddiemurphy.htm ఎడీ మర్ఫీ మూవీ బాక్స్ ఆఫీస్ ఫలితాలు]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/people/?view=Actor&sort=sumgross&p=.htm |title=People Index |publisher=Box Office Mojo |date= |accessdate=2010-08-29}}</ref> 1980 నుండి 1984 వరకు ప్రసారమైన ''సాటర్ డే నైట్ లైవ్'' ‌లో అతను క్రమం తప్పకుండా నటించాడు, మరియు ఒక సహాయక హాస్యనటుడిగా పనిచేసాడు. కామెడీ సెంట్రల్ యొక్క అన్ని కాలాలలోనూ ఉన్న 100 మంది గొప్ప సహాయనటుల జాబితాలో అతను #10వ స్థానంలో నిలిచాడు.<ref>{{Cite web|url=http://www.listology.com/content_show.cfm/content_id.18481 |title=Comedy Central 100 Greatest Standups of all Time |publisher=Listology |date=2005-05-19 |accessdate=2010-08-29}}</ref>

''48 Hrs'', ''బెవర్లీ హిల్స్ కాప్'', ''ట్రేడింగ్ ప్లేసెస్'', మరియు ''ద నట్టీ ప్రొఫెసర్'' చిత్రాలలో నటనకు గోల్డెన్ గ్లోబ్ [[పురస్కారములు|అవార్డ్]] ప్రతిపాదన పొందాడు. 2007లో, అతను ''డ్రీంగర్ల్స్'' ‌లో సోల్ గాయకుడు జేమ్స్ "థండర్" ఎర్లీ యొక్క పాత్రను పోషించినందుకు గోల్డెన్ గ్లోబ్ ఉత్తమ సహాయకుడి పురస్కారంను,<ref>{{Cite web|url=http://www.billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003521765|title='Dreamgirls' Snares Multiple Golden Globe Nods|date=2006-12-14|author=Kilday, Gregg|publisher=The Hollywood Reporter}}</ref> మరియు అదే పాత్రకు ఉత్తమ సహాయ నటుడిగా అకాడెమీ అవార్డు ప్రతిపాదనను పొందాడు.

ఒక గాత్ర నటుడిగా మర్ఫీ, ''ది PJస్'' ‌లో థుర్‌గుడ్ స్టబ్స్‌గా, ''ష్రెక్'' శ్రేణిలో (గాడిద)డాంకీ మరియు డిస్నీ యొక్క ''ములాన్'' ‌లో డ్రాగన్ ముషుగా పనిచేసాడు. అతను నటించిన కొన్ని చిత్రాలలో, తన ప్రధాన పాత్రతోపాటు ఇతర పాత్రలను కూడా పోషిస్తాడు, ఇది ''డాక్టర్ స్ట్రేంజ్ లవ్'' మరియు ఇతర చిత్రాలలో అనేక పాత్రలను పోషించిన అతని ఆరాధ్యనీయులలో ఒకరైన పీటర్ సెల్లర్స్‌కు [[శ్రద్ధాంజలి]]<nowiki/>గా భావించబడింది. మర్ఫీ, ''కమింగ్ టు అమెరికా'', వెస్ క్రావెన్ యొక్క ''వాంపైర్ ఇన్ బ్రూక్లిన్'', ది ''నట్టీ ప్రొఫెసర్'' చిత్రాలలో (దీనిలో అతను ప్రధాన పాత్రను రెండు అవతారాలలో, ఇంకా అతని తండ్రి, సోదరుడు, తల్లి మరియు నాయనమ్మ పాత్రలు పోషించాడు), ''బౌఫింగర్'', మరియు 2007 చిత్రం ''నోర్బిట్'' ‌లలో అనేక పాత్రలను పోషించాడు.

== ప్రారంభ జీవితం ==
మర్ఫీ బుష్‌విక్ పొరుగు ప్రాంతమైన [[న్యూయార్క్|న్యూయార్క్‌]]<nowiki/>లోని బ్రూక్లిన్‌లో జన్మించారు.<ref>లోవీస్, ఫ్రాంక్. [http://news.google.com/newspapers?id=JtAEAAAAIBAJ&amp;sjid=SzoDAAAAIBAJ&amp;pg=6872,5299502 "'బెవెర్లి హిల్స్ కాప్ 3 – ఎడీ మర్ఫీ ఈస్ బ్యాక్"], ''కాల్హౌన్ టైమ్స్'' , జూన్ 1, 1994. జూన్ 8, 2009న పునరుద్ధరించబడింది.</ref> అతని తల్లి, లిలియన్ ఒక టెలిఫోన్ ఆపరేటర్ మరియు తండ్రి చార్లెస్ ఎడ్వర్డ్ మర్ఫీ ఒక రవాణా పోలీసు అధికారి మరియు అభిరుచికల నటుడు అలానే హాస్యగాడు.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmreference.com/film/23/Eddie-Murphy.html |title=Eddie Murphy Biography (1961–) |publisher=Filmreference.com |date= |accessdate=2010-08-29}}</ref><ref name="actors">ఇన్సైడ్ ది ఆక్టర్స్ స్టూడియో, 2007[1] ^ ఇంటర్వ్యు లో చెప్పిన</ref><ref>[http://movies.yahoo.com/movie/contributor/1800011536/bio ఎడీ మర్ఫీ బయోగ్రఫి – యాహూ! మూవీస్].</ref> మర్ఫీ మరియు అతని అన్నయ్య చార్లీని, [[రూజ్‌వెల్ట్]], [[న్యూయార్క్|న్యూయార్క్‌]]<nowiki/>లో అతని తల్లి మరియు [[ఐస్ క్రీం|ఐస్‌క్రీమ్]] ప్లాంట్‌లో ఉద్యోగస్థుడయిన సవతి తండ్రి వెర్నాన్ లించ్ పెంచి పెద్దచేశారు.<ref name="actors"/> సుమారు 15 ఏళ్ళ వయసులో, మర్ఫీ రచించి మరియు ప్రదర్శించిన అతని స్వంత పాత్రలు, బిల్ కోస్బి మరియు రిచర్డ్ ప్రియోర్ నుండి అధిక ప్రేరణను పొందాయి.<ref name="actors"/>

== వృత్తి జీవితం ==
=== స్టాండ్-అప్(నిలబడి చేసే హాస్యం) కామెడీ ===
రాబిన్ విలియమ్స్ మరియు వూఫి గోల్డ్‌బర్గ్ వలె మర్ఫీ, బే ఏరియా కామెడీ క్లబ్‌లో స్డాండ్-అప్ హాస్యనటుడిగా నటించారు. అతని ప్రారంభ కామెడీ తరచు ప్రమాణాలు మరియు విభిన్న సమూహ ప్రజల (వీరిలో WASPs, ఆఫ్రికన్ అమెరికన్స్, ఇటాలియన్ అమెరికన్స్, స్థూలకాయులు, మరియు [[స్వలింగ సంపర్కం|స్వలింగ]] సంపర్కులు ఉన్నారు) హేళనతో కూడిన రూపాలతో కూడి ఉంది. ఈ జాతి భావం మర్ఫీ తాను [[హాస్యము|హాస్యం]]<nowiki/>లో ప్రవేశించడానికి ప్రేరణగా భావించే రిచర్డ్ ప్రయర్ తో సారూప్యం కలిగిఉంది;<ref name="actors"/> ఏదేమైనా, తన స్వీయచరిత్ర ''ప్రయర్ కన్విక్షన్స్'' లో, ప్రయర్ కొన్ని సందర్భాలలో మర్ఫీ హాస్యం అత్యంత కఠినత్వం కలిగిఉందని రాసారు. మర్ఫీ, తరువాత [[స్వలింగ సంపర్కం|స్వలింగ]] సంపర్కులు మరియు HIV గురించి కఠినమైన హాస్యం గురించి క్షమాపణ కోరారు. సహాయక ప్రదర్శనలు డేలీరియాస్ మరియు రా రికార్డ్ చేయబడి. విడుదలయ్యాయి.

=== 1980ల నట వృత్తి ===
[[దస్త్రం:EddieMurphy1988.jpg|thumb|upright|1988 లో మర్ఫీ]]
మర్ఫీ మొదట గుర్తింపును నటుడిగా ''సాటర్డే నైట్ లైవ్'' ‌లో సంపాదించారు, మరియు 1980లలో ఈ ధారావాహిక నాణ్యత మొదటిసారి పడిపోయినప్పుడు దానిని పునరుద్ధరించటానికి అతను చేసిన తోడ్పాటు కొనియాడబడింది.<ref>{{Cite book|first=Tom |last=Shales |title=Live from New York: An Uncensored History of Saturday Night Live |publisher=Back Bay |url=http://books.google.com/books?id=ySMXLky50NkC |year=2003 |ISBN=0316735655}}</ref> అతను గుర్తింపు పొందిన కొన్ని పాత్రలలో పరిణతి పొందిన రూపాంతరమైన లిటిల్ రాస్కల్స్ పాత్ర బక్వీట్,<ref name="buckwheat">{{Cite book|first=Tom |last=Shales |title=Live from New York: An Uncensored History of Saturday Night Live |publisher=Back Bay |year=2003 |ISBN=0316735655 |url=http://books.google.com/books?id=ySMXLky50NkC |page=549}}</ref> పేదరికంలో ఉన్నప్పటికీ తెలివితేటలుతో ఉన్న అతిధేయుడు Mr. రాబిన్సన్ వలే నటించారు (ఇది నిజానికి Mr. రోజర్స్ ను ఉద్దేశించి చేయబడింది, ఇతను చాలా ఉల్లాసపరిచే విధంగా ఉంటాడు),<ref>{{Cite book|first=Tom |last=Shales |title=Live from New York: An Uncensored History of Saturday Night Live |publisher=Back Bay |year=2003 |ISBN=0316735655 |page=238}}</ref> మరియు గంబీ,<ref name="buckwheat"/> యానిమేటెడ్ పాత్ర యొక్క కఠినమైన ద్వేషాన్ని కలిగి ఉన్న రూపాంతరం; మర్ఫీ ఈ చివరి పాత్రలో SNL యొక్క అనేక ప్రముఖ పదబంధాలలో ఒకటైన, "ఐయామ్ గంబీ, డామ్ఇట్!"ను తీసుకున్నారు.

1982లో, మర్ఫీ అతని [[సినిమా|వెండితెర]] తొలిచిత్రం ''48 Hrs.'' ను నిక్ నోల్టేతో చేశారు.<ref name="actors"/> 1982 క్రిస్మస్ సమయంలో విడుదలైన ''48 Hrs.'' విజయవంతమైన చిత్రంగా నిర్ధారించబడింది. నోల్టే, ''సాటర్డే నైట్ లైవ్'' యొక్క డిసెంబర్ 11, 1982 క్రిస్మస్ భాగానికి అతిధేయులుగా ఉండవలసి ఉంది, కానీ విపరీతమైన అనారోగ్యానికి గురికావడంతో అతని స్థానంలో మర్ఫీ చేశారు. ప్రదర్శన జరుగుతుండగా నటవర్గ సభ్యులలో అతిధేయుడుగా వ్యవహరించిన ఒకేఒక్కడుగా అతను అయ్యాడు. మర్ఫీ ఈ ప్రదర్శనను "లైవ్ ఫ్రమ్ న్యూయార్క్, ఇట్స్ ది ఎడీ మర్ఫీ షో!" అనే పదబంధంతో ఆరంభించారు. ఆ తరువాత సంవత్సరం, మర్ఫీ ''ట్రేడింగ్ ప్లేసెస్'' ‌ను ''SNL''లో అతని తోటివాడైన డాన్ అయిక్రోయ్డ్‌తో కలసి చేశారు.<ref name="actors"/> మర్ఫీ దర్శకుడు జాన్ లాండిస్‌తో కలసి చేసిన మొదటి చిత్రం ఇది (ఇతను మర్ఫీతో ''కమింగ్ టు అమెరికా'' మరియు ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్ III'' కొరకు పనిచేశారు) మరియు ''48 Hrs'' కన్నా అధికమైన బాక్స్ ఆఫీసు విజయాన్ని నిరూపించింది. 1984లో, మర్ఫీ విజయవంతమైన ఆక్షన్ చిత్రం ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్'' ‌లో నటించారు.<ref name="actors"/> ఈ చిత్రం మర్ఫీ యొక్క మొదటి సంపూర్ణ చిత్రం, ఇందులో వాస్తవానికి సిల్వెస్టర్ స్టాలన్ నటించవలసి ఉంది.<ref name="actors"/> $200ల మిలియన్ల గరిష్ఠ వసూళ్ళను బాక్స్ ఆఫీసు వద్ద ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్'' సాధించింది మరియు ఇది ద్రవ్యోల్బణంతో సవరించిన తరువాత U.S. బాక్స్ ఆఫీసు గరిష్ఠాల జాబితాలో 39వ స్థానాన్ని పొందింది ("R" రేటు చిత్రాలలో మూడవ-స్థానాన్ని పొందింది){{As of|2009|March|lc=on}}.<ref>{{Cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/adjusted.htm |title=All Time Box Office Adjusted for Ticket Price Inflation |publisher=Boxofficemojo.com |date= |accessdate=2010-08-29}}</ref>

1984లో మర్ఫీ ''బెస్ట్ డిఫెన్స్'' ‌లో నటించారు, ఇందులో అతని సరసన డూడ్లె మూరే నటించారు. "నేర్పుగా నటించే అతిథి నటుడు" మర్ఫీ ఖ్యాతిగాంచారు, దీనిని చిత్రం యొక్క మూలమైన భాగం ముగిసిన తరువాత జతచేశారు, కానీ దీనిని ప్రేక్షకులు ఆదరించలేదు. ఆర్థికపరంగా మరియు విమర్శాత్మకంగా ''బెస్ట్ డిఫెన్స్'' బాగా నిరుత్సాహపరిచింది. అతను ''SNL''కు అతిధేయులుగా ఉన్నప్పుడు, మర్ఫీ ''బెస్ట్ డిఫెన్స్'' యొక్క విమర్శకులలో ఉన్నారు, దీనిని అతను "చరిత్ర మొత్తంలో ఇది అత్యంత దరిద్రపు చిత్రం"గా పేర్కొన్నారు. [[ఆరంభం]]<nowiki/>లో మర్ఫీ విజయవంతమైన వాటిల్లో భాగంగా ఉన్నట్టు పుకార్లు వచ్చాయి, ఇందులో ''ఘోస్ట్ బస్టర్స్'' వంటివి ఉన్నాయి (ఇందులో ''ట్రేడింగ్ ప్లేసెస్'' ‌లోని అతని సహనటుడు డాన్ అయ్‌క్రోయ్డ్ మరియు ''SNL'' పూర్వ విద్యార్థి బిల్ ముర్రే నటించారు). మర్ఫీని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఈ భాగాన్ని వాస్తవానికి వ్రాశారు, కానీ అది చివరకు ఎర్నీ హడ్సన్ పోషించారు. మర్ఫీకు 1986లోని ''[[Star Trek IV: The Voyage Home]]'' లో అవకాశాన్ని అందించారు, దీనిని హాస్యప్రధానమైన దాని నుంచి ప్రేమకావ్యంగా తిరిగి వ్రాయబడింది, చివరికి ఈ పాత్ర భవిష్య ''7త్ హెవెన్'' నటుడు కాథరిన్ హిక్స్‌కు వెళ్ళింది. ఈ సమయానికి<ref>చిత్ర దర్శకుడు మరియు సహా నటుడు అయిన లియోనార్డ్ నిమోయ్ ఆటో బియోగ్రఫి ప్రకారం.</ref> పారామౌంట్ పిక్చర్స్‌తో మర్ఫీ యొక్క ప్రత్యేకించబడిన ఒప్పందం కారణంగా ''స్టార్ ట్రెక్'' పారామౌంట్ యొక్క లాభకరమైన ఫ్రాంచైజ్‌గా పోటీపడింది.

1986లో మర్ఫీ అస్వాభావికమైన హాస్యప్రధాన చిత్రం ''ది గోల్డెన్ చైల్డ్'' ‌లో నటించారు.<ref name="actors"/> ''ది గోల్డెన్ చైల్డ్'' వాస్తవానికి అత్యంత సాహసోపేతమైన చిత్రంగా నటుడు మెల్ గిబ్సన్‌ను కలిగి ఉండవలసి ఉంది. గిబ్సన్ ఈ పాత్రను తిరస్కరించటంతో, దీనిని మర్ఫీకి అందించటమైనది, తదనంతరం హాస్యాన్ని కొంతవరకూ జోడించటమైనది. అయినప్పటికీ ''ది గోల్డెన్ చైల్డ్'' (మర్ఫీ ప్రదర్శించిన "ఐ వాంట్ ది నైట్!" రొటీన్ ఉంది) బాక్స్ ఆఫీస్ వద్ద బాగా ప్రదర్శించబడింది, ఈ చిత్రం విమర్శాత్మకంగా ''48 Hrs '', ''ట్రేడింగ్ ప్లేసెస్'', మరియు ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్'' అంత కొనియాడబడలేదు. ''ది గోల్డెన్ చైల్డ్'' మర్ఫీ కొరకు నటనా తీరును మార్చాలని భావించింది, ఎందుకంటే మర్ఫీ గతంలో చేసిన "వీధి నాయకుడి" వేషాలతో అస్వాభావికమైన నటన విరుద్ధంగా ఉంటుందని అనుకున్నారు. ఒక సంవత్సరం తరువాత, టోనీ స్కాట్ దర్శకత్వం వహించిన ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్ II''లో ఆక్సెల్ ఫోలే పాత్రను మర్ఫీ తిరిగి తీసుకున్నారు. ఇది బాక్స్ ఆఫీసు విజయాన్ని సాధించి, $150 మిలియన్ల మొత్తాన్ని వసూలు చేసింది. నివేదికల ప్రకారం నిర్మాతలు ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్'' హక్కులను వారాంతపు ధారావాహికలలోకి మార్చాలని అనుకున్నట్టు తెలిపాయి. మర్ఫీ [[టెలివిజన్]] అవకాశాన్ని తిరస్కరించారు, కానీ దానికి బదులుగా చిత్రం అనుక్రమం చేయటానికి ఇష్టపడ్డారు.

స్టూడియో యొక్క ప్రత్యేకించబడిన ఒప్పందం మీద ఆఖరున సంతకం చేసిన నటులలో మర్ఫీ ఒకరు. ఈ సందర్భంలో, పారామౌంట్ పిక్చర్స్ అతని గత చిత్రాలన్నింటినీ విడుదల చేసింది.

=== గాయకుడిగా వృత్తిజీవితం ===
మర్ఫీ ఒక గాయకుడు మరియు సంగీతకారుడు, ది బస్ బాయ్స్ విడుదల చేసిన పాటలకు తరచుగా నేపథ్య గానాన్ని అందించారు. సోలో కళాకారుడిగా, మర్ఫీ రెండు [[విజయవంతం|విజయవంత]]<nowiki/>మైన సింగిల్స్‌ను కలిగి ఉన్నాడు, అవి 1980ల మధ్యలో వచ్చిన "పార్టీ ఆల్ ది టైం" (దీనిని రిక్ జేమ్స్ నిర్మించారు) మరియు "పుట్ యువర్ మౌత్ ఆన్ మీ" (అతను పాటలు పాడటాన్ని అతని వృత్తిజీవితంలో "బూగీ ఇన్ యువర్ బట్" మరియు "ఎనఫ్ ఈజ్ ఎనఫ్" పాటలతో ముందుగానే ప్రారంభించినప్పటికీ, రెండవ పాట బార్బరా స్ట్రీసాండ్ మరియు డోన సమ్మర్ యొక్క 1979 పాట, "నో మోర్ టియర్స్ (ఎనఫ్ ఈజ్ ఎనఫ్)"కు వెక్కిరింపుగా ఉంది. వారిరువురూ అతని 1982 స్వీయ-పేరున్న హాస్యప్రధాన సంకలనంలో కనిపిస్తారు.) "పార్టీ ఆల్ ది టైం", మర్ఫీ యొక్క 1985 తొలి సంకలనం ''హౌ కుడ్ ఇట్ బీ'' మీద చిత్రీకరించబడింది, ఇందులో విజయవంతమైన R&amp;Bను టైటిల్ పాటలో ఉంచారు, ఈ యుగళగీతాన్ని గాయకులు క్రిస్టల్ బ్లేక్‌తో చేశారు. ఈ పాటను రస్టీ హామిల్టన్ వ్రాశారు మరియు స్టేవీ వండర్ సజన్ముడు అకిల్ ఫడ్జ్, ఒక క్లుప్తమైన వివాదం మరియు రిక్ జేమ్స్‌తో సవాలు చేసిన తరువాత దీనిని నిర్మించారు. 2004లో, VH-1 మరియు ''బ్లెండర్'' "పార్టీ ఆల్ ది టైం"కు "50 వరస్ట్ సాంగ్స్ ఆఫ్ ఆల్-టైం"లో ఏడవ స్థానంను ఇచ్చారు. షరం ఈ పాట యొక్క ఒక మచ్చును UK #8 హిట్ "PATT (పార్టీ ఆల్ ది టైం)" కొరకు 2006లో ఉపయోగించుకున్నారు.

మర్ఫీ 1990ల ఆరంభంలో ''లవ్స్ ఆల్‌రైట్'' సంకలనాన్ని రికార్డు చేశారు. అతను "వాట్‌జుప్‌విటు" భాగం యొక్క సంగీత వీడియోలో నటించారు, ఇందులో [[మైకల్ జాక్సన్|మైఖేల్ జాక్సన్]] ప్రదర్శించారు. అతను ఒక యుగళ గీతాన్ని షబ్బ రాంక్స్‌తో కలసి చేశారు, అది "ఐ వజ్ అ కింగ్". 1992లో మర్ఫీ, మైఖేల్ జాక్సన్ యొక్క "రిమెంబర్ ది టైం" వీడియోలో మేజిక్ జాన్సన్ మరియు ఇమాన్‌తో కలసి నటించారు.

గుర్తింపు పొందనప్పటికీ, మర్ఫీ గాత్రాన్ని ''SNL'' సహనటుడు జో పిస్‌కోపో యొక్క హాస్యప్రధాన ప్రసారం, "ది హనీమూనర్స్ రాప్"{{Citation needed|date=April 2010}}లో అందించారు. పిస్‌కోపో ఈ భాగంలో జాకీ గ్లీసన్ [[పాత్ర]]<nowiki/>ను ధరించారు, మర్ఫీ ఆర్ట్ కార్నె యొక్క నకలును అందించారు.

''కమింగ్ టు అమెరికా'' లో, మర్ఫీ జాకీ విల్సన్‌ను "టు బీ లవ్డ్" పాటపాడే సమయంలో అనుకరించారు, కానీ అతను పోషిస్తున్న పాత్ర అక్షరాలను ఒత్తిపలికే వైఖరిని కలిగి ఉండటం వలన, అతను పాత్రానుసారంగా పాడవలసి వచ్చింది. తరువాత సంవత్సరాలలో, మర్ఫీ ''ష్రెక్'' చిత్ర హక్కులలో అనేక పాటలను ప్రదర్శించారు. మొదటి చిత్రంలో, అతను "ఐయామ్ అ బిలీవర్" యొక్క భాషాంతరాన్ని చిత్రం యొక్క అంతిమ సన్నివేశంలో ప్రదర్శించారు; ''ష్రెక్ 2''లో అతను రిక్కీ మార్టిన్ యొక్క విజయవంతమైన "లివిన్' లా విడా లోకా"ను సహ-నటుడు ఆంటోనియో బందేరస్‌తో కలసి ప్రదర్శించారు.

అన్ని కాలాల్లోనూ ఎడీ మర్ఫీ యొక్క అభిమానమైన [[గాయకుడు]] ఎల్విస్ ప్రెస్లె.

=== చట్టసంబంధ సమస్యలు ===

మర్ఫీ యొక్క చిన్ననాటి స్నేహితుడు హారిస్ హైత్ వ్రాసిన పుస్తకం ''గ్రోయింగ్ అప్ లాఫింగ్ విత్ ఎడీ''లో పేర్కొన్న ప్రకారం, ''కమింగ్ టు అమెరికా'' కొరకు మర్ఫీ వ్రాయటానికి చాలా కాలం ముందు, ఆర్ట్ బుచ్‌వాల్డ్ అట్లాంటి చిత్రం ఆలోచనతో పారామౌంట్ పిక్చర్స్‌ను సంప్రదించారు. అతని కథను తిరస్కరించింది, కానీ సమాచారాన్ని మాత్రం తమవద్దనే పారామౌంట్ ఉంచుకుంది. వారికి బుచ్‌వాల్డ్ ఆలోచన నచ్చింది కానీ డబ్బులు చెల్లించి తీసుకునేంత గొప్పగా భావించలేదు మరియు భవిష్యత్తు ఉపయోగం కొరకు భద్రపరచబడింది. కొద్ది సంవత్సరాల తరువాత, పారామౌంట్ ''కమింగ్ టు అమెరికా'' ఆలోచనను ఎడీకు అందివ్వటమైనది మరియు అతనికి ఒప్పందాన్ని అందించబడింది. మర్ఫీ స్క్రీన్‌ప్లే వ్రాశారు మరియు ఆ విషయం వెండితెరపై ప్రసారం అయినప్పుడు మాత్రమే వెలుగులోకి వచ్చింది. 1988లో బుచ్‌వాల్డ్, మర్ఫీ మరియు పారామౌంట్ పిక్చర్స్ మీద దావా వేశాడు, కానీ మర్ఫీని బాధ్యుడుగా నిరూపించబడలేదు ఎందుకంటే ఈ కథావస్తువును పారామౌంట్ స్వీకరించింది.

=== వృత్తిపరమైన తిరోగమనం ===
1989 నుండి 1990ల మధ్యవరకూ మరియు తిరిగి 2000ల మధ్యలో, మర్ఫీ చిత్రాల కొరకు బాక్స్ ఆఫీస్ ఫలితాలు పడిపోయాయి, విమర్శాత్మకంగా విఫలమయిన చిత్రం ''బెవర్లీ హిల్స్ కాప్ III'' (1994)తో అత్యంత కనిష్ఠ స్థాయిని చేరారు, ఈ చిత్రం గురించి మర్ఫీ ''ఇన్‌సైడ్ ది ఆక్టర్స్ స్టూడియో'' ప్రదర్శనలో బహిరంగంగా నిందించారు.<ref>{{Cite web|title=Beverly Hills Cop 3 (1994) |url=http://www.rottentomatoes.com/m/beverly_hills_cop_3/ |publisher=Rotten Tomatoes}}</ref> అతి స్వల్పమైన విజయాన్ని ''ది డిస్టింగ్విష్డ్ జెంటిల్మాన్'', '''' బూమెరంగ్'''', ''అనదర్ 48 Hrs.'' మరియు ''వాంపైర్ ఇన్ బ్రూక్లిన్'' ‌ సాధించాయి<ref name="actors"/>. గతంలో కేవలం నటుడుగానే తెలియబడిన మర్ఫీ, ''హార్లెం నైట్స్'' ‌తో దర్శకుడు, నటుడు, మరియు సహ-రచయితగా అతని సోదరుడు చార్లీ మర్ఫీతో కనిపించారు, అలానే మర్ఫీ యొక్క హాస్యప్రధాన మార్గదర్శకులైన రెడ్ ఫాక్స్ మరియు రిచర్డ్ ప్రయర్ ప్రదర్శనలో సహాయకపాత్రలను పోషించారు.<ref name="actors"/>

ఈ సమయంలో అతని చిత్ర వ్యాపార అభివృద్ధిని ఉపయోగించి నల్లజాతీయులను చిత్రాలలోకి తీసుకురావటానికి సహాయపడట్లేదని మర్ఫీని చిత్ర నిర్మాత స్పైక్ లీ విమర్శించారు, అయిననూ మర్ఫీ చిత్రాలు (ముఖ్యంగా అతను నిర్మించినవి) తరచుగా నల్లజాతి నటులతో నిండి ఉంటాయి (''కమింగ్ టు అమెరికా, హార్లెం నైట్స్, బూమెరంగ్, వాంపైర్ ఇన్ బ్రూక్లిన్, లైఫ్'' ). అధికమైన గుర్తింపును పొందిన నల్లజాతి [[నటులు]] ఆరంభంలో మర్ఫీ చిత్రాలలో నటించారు, ఇందులో డామన్ వాయన్స్ నటించిన ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్'', ''బూమెరంగ్'' ‌లో [[హాలీ బెర్రీ|హల్లే బెర్రీ]] మరియు మార్టిన్ లారెన్స్, సామ్యూల్ L. జాక్సన్ మరియు క్యూబా గూడింగ్ Jr. నటించిన ''కమింగ్ టు అమెరికా,'' డేవ్ చాపెల్లె నటించిన ''ది నట్టీ ప్రొఫెసర్'' మరియు క్రిస్ రాక్ ఉన్న ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్ II'' ఉన్నాయి.

మర్ఫీ వ్యాపారపరమైన విజయాన్ని ''సాటర్డే నైట్ లైవ్'' నుండి సాధించినప్పటికీ, అతను ఎప్పుడూ నటవర్గ పునస్సంయోగాలకు లేదా వార్షిక ప్రత్యేక కార్యక్రమాలకు హాజరుకాలేదు, లేదా టామ్ షేల్స్ మరియు జేమ్స్ ఆండ్రూ మిల్లర్ (2002) వ్రాసిన గతకాలానికి చెందిన ''లైవ్ ఫ్రమ్ న్యూయార్క్: ఆన్ అన్‌సెన్సార్డ్ హిస్టరీ ఆఫ్ సాటర్డే నైట్ లైవ్'' యొక్క నిర్మాణ సమయంలో కూడా అతను పాల్గొనలేదు.

=== పునఃప్రవేశం మరియు రూపపరివర్తనం ===
మర్ఫీ యొక్క బాక్స్ ఆఫీసు ఫలితాలు 1996లోని ''ది నట్టీ ప్రొఫెసర్'' ‌తో మెరుగుపడటం ఆరంభమయ్యాయి. అత్యంత విజయవంతమైన కుటుంబ-స్నేహపూర్వక చిత్రాల క్రమం అతనిని అనుసరించింది, ఇందులో ''ములాన్'', ''Dr. డూలిటిల్'' మరియు దాని కథాశేషం, ''ష్రెక్'' సిరీస్, ''డాడీ డే కేర్'', మరియు ''ది హాంటెడ్ మాన్షన్'', ''[[Nutty Professor II: The Klumps]]''తో పాటు ఉన్నాయి. అయిననూ, పెద్దల కొరకూ ఉద్దేశింపబడిన ఇతని అధిక చిత్రాలు మధ్యస్థంగా ఆడాయి; వీటిలో ''మెట్రో'', ''ఐ స్పై'', మరియు ''షోటైం'' ఉన్నాయి, ఇవన్నీ కూడా స్వదేశంలో $40 మిలియన్ల కన్నా తక్కువ వసూళ్ళను సాధించాయి, ''హోలీ మాన్'' మంచి ఫలితాలను సాధించలేదు, గరిష్ఠ వసూళ్ళు $13 మిలియన్ల కన్నా తక్కువగా ఉన్నాయి, మరియు ''ది అడ్వంచర్స్ ఆఫ్ ప్లూటో నాష్'' అన్ని కాలాలలో అత్యంత ధనాన్ని నష్టపోయిన వాటిలో ఒకటిగా ఉంది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇది కేవలం $7 మిలియన్లను సాధించింది, నివేదికల ప్రకారం $110 మిలియన్లను నిర్మాణం కొరకు వెచ్చించింది. పెద్దల కొరకు నిర్మించబడిన, అత్యంత బలహీనమైన ప్రదర్శనను కనపరచిన ఈ కథాంశాల చిత్రాలలో మినహాయింపుగా ఫ్రాంక్ ఓజ్ హాస్యప్రధాన చిత్రం ''బోఫింగర్'' ఉంది, ఇందులో స్టీవ్ మార్టిన్ నటించారు. ఈ చిత్రం సాధారణ అనుకూల విమర్శాత్మక సమీక్షలను పొందింది, మరియు బాక్స్ ఆఫీస్ వద్ద $66 మిలియన్లను సాధించింది.

2006లో, అతను బ్రాడ్వే సంగీతభరితం ''డ్రీమ్‌గర్ల్స్'' యొక్క [[చలనచిత్రం]] శైలిలో సోల్ గాయకుడు జేమ్స్ "థండర్" ఎర్లీ వలే నటించారు. మర్ఫీ ఒక గోల్డెన్ గ్లోబ్‌ను ఉత్తమ సహాయక నటుడి కొరకు పొందారు అలానే స్క్రీన్ ఆక్టర్స్ గిల్డ్ పురస్కారం మరియు బ్రాడ్‌కాస్ట్ ఫిలిం క్రిటిక్స్ అసోసియేషన్ పురస్కారాన్ని అదే వర్గం కొరకు పొందారు. అనేక సమీక్షలు మర్ఫీ యొక్క ప్రదర్శనను వెలుగులోకి తెచ్చాయి, అకాడెమి పురస్కారాన్ని వెలువడే ముందు <ref>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2006/12/03/movies/03modd.html?_r=1&ref%3Dmovies&oref=slogin|title=Eddie Murphy Inspires Oscar Buzz. Seriously.|author=Modderno, Craig|date=2006-12-03|publisher=New York Times}}</ref> అతనికి పురస్కారం వస్తుందనే పుకార్లు వచ్చాయి. మర్ఫీ జనవరి 23, 2007లో ఉత్తమ సహాయక నటుడి పాత్ర కొరకు [[ఆస్కార్ పురస్కారం|అకాడెమి పురస్కారం]]కు ప్రతిపాదించబడ్డారు, కానీ ''లిటిల్ మిస్ సన్‌షైన్'' ‌లో అలాన్ ఆర్కిన్ నటనకు ఈ పురస్కారం రావటంతో అతను పొందలేదు. 1995లో ''వాంపైర్ ఇన్ బ్రూక్‌లిన్'' తరువాత, పారామౌంట్ పిక్చర్స్ (ఒకప్పుడు అతను ఈ స్టూడియోతో ప్రత్యేకమైన ఒప్పందాన్ని కలిగి ఉన్నాడు) పంపిణీ చేసిన మర్ఫీ తొలిచిత్రం ''డ్రీమ్‌గర్ల్స్'' . డ్రీమ్‌వర్క్స్ SKGను వయాకామ్ సంపాదించటంతో, పారామౌంట్ ఇతని ఇతర 2007 విడుదలలను పంపిణీ చేసింది: అవి ''నార్బిట్'' మరియు ''ష్రెక్ ది థర్డ్'' . అతను పారామౌంట్ పిక్చర్స్ కొరకు 2008 చిత్రం ''మీట్ డేవ్'' మరియు 2009 చిత్రం ''ఇమాజిన్ దట్'' ‌లో నటించారు.

మర్ఫీ ''బెవెర్లీ హిల్స్ కాప్ IV'' మీద పనిచేయటాన్ని సమీప [[భవిష్యత్తు]]<nowiki/>లో ఊహించబడింది, మరియు నిర్మాత జెర్రీ బ్రూక్హీమర్ ఈ ధారావాహిక యొక్క నాల్గవ భాగానికి పనిచేయరని తెలపబడింది. మర్ఫీ ఈ మధ్యనే ''ది సన్ ఆన్‌లైన్'' ‌తో మాట్లాడుతూ "నూతన ప్రతి బావున్నట్లు గోచరిస్తుంది" అని తెలిపారు. న్యూయార్క్ ''డైలీ న్యూస్'' పేర్కొంటూ నల్లజాతీయులు దొంగతనం చేసే బ్రెట్ రాట్నెర్ యొక్క ''ది ట్రంప్ హీస్ట్'' చిత్రంలో మర్ఫీ బృందం యొక్క ప్రధాన పాత్రను పోషిస్తున్నారు, అతను డోనాల్డ్ ట్రంప్స్ ట్రంప్ టవర్ వద్ద ఉద్యోగాలను ఇప్పిస్తాడు, తద్వారా దాని ప్రక్కన నివసించేవారిని దొంగిలిస్తారు. క్రిస్ రాక్, డేవ్ చాపెల్లె మరియు క్రిస్ టకర్ కూడా నటవర్గంలో చేరే ఆలోచనను పరిగణలోకి తీసుకుంటున్నారని తెలపబడింది. బ్రియన్ గ్రేజర్ ఈ చిత్రాన్ని అతని ఇమాజిన్ ఎంటర్టైన్మెంట్ షింగిల్ కొరకు నిర్మిస్తున్నారు.<ref name="actors"/><ref>{{Cite web|url=http://www.thesun.co.uk/article/0,,2-2006200093,00.html|title=Eddie cops film No4|publisher=Sun Online}}</ref> అయినప్పటికీ, ఫిబ్రవరి 2010లో, మర్ఫీ స్థానంలో బెన్ స్టిల్లెర్‌ను తీసుకున్నారు, మరియు ఈ మార్పులను ప్రతిబింబింప చేయటానికి నూతన కథాప్రతిని తిరిగి వ్రాయబడింది, మరియు ఈ ప్రణాళిక నూతన దిశలో సాగుతోంది. రాక్, టకర్, మరియు చాపెల్లె సహనటులుగా ఉంటారని రూఢి చేయబడింది.<ref>{{Cite news
 | last =Zeitchik
 | first=Steven
 | coauthors =Horn, John
 | title = Ben Stiller could plan a heist, as 'Ocean's Eleven'-style movie could go from black to white
 | publisher = LA Times
 | date = 16 February 2010
 | url =http://latimesblogs.latimes.com/movies/2010/02/ben-stller-trump-heist-eddie-murphy.html
 | accessdate = 07 July 2010 }}</ref>

2007లో, మర్ఫీని అకాడెమి ఆఫ్ మోషన్ పిక్చర్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్‌లో చేరమని ఆహ్వానించబడింది.<ref>{{Cite web|url=http://abclocal.go.com/kabc/story?section=entertainment&id=5400194 |title=abc7.com: Film Academy Invites 115 New Members 6/19/07 |publisher=Abclocal.go.com |date=2007-06-19 |accessdate=2010-08-29}}</ref><ref>[http://www.oscars.org/press/pressreleases/2007/07.06.18.html అకాడమి 115 మందిని సబ్యులుగా ఆహ్వానిన్చినది]{{Dead link|date=August 2010}}</ref>

మర్ఫీ ''ది ఇన్క్రెడబుల్ ష్రింకింగ్ మాన్'' యొక్క నూతన 
శైలిలో నటించబోతున్నారు.

== వ్యక్తిగత జీవితం ==
[[దస్త్రం:EddieMurphy.jpg|right|thumb|హాలీవుడ్ వల్క్ అఫ్ ఫేంలో ఎడీ మర్ఫీ]]
మర్ఫీ దీర్ఘకాల శృంగారభరిత సంబంధాన్ని నికోల్ మిచెల్‌తో ఆమెను 1988లో NAACP ఇమేజ్ పురస్కారల [[ప్రదర్శనశాల|ప్రదర్శన]] వద్ద కలుసుకున్న తరువాత కొనసాగించారు. వారిరువురూ మార్చి 18, 1993లో న్యూయార్క్ నగరంలోని ది ప్లాజా హోటల్ యొక్క గ్రాండ్ బాల్‌రూమ్‌లో [[పెళ్ళి|వివాహం]] చేసుకునే ముందు ఒక సంవత్సరం మరియు తొమ్మిది నెలలు కలిసి జీవించారు.<ref>{{Cite web|url=http://www.hellomagazine.com/film/2005/08/08/eddiemurphy/|title=Eddie Murphy and wife divorce after 12 years|publisher=Hello!Magazine|date=2005-08-08}}</ref> ఆగష్టు 2005లో, మిచెల్ [[విడాకులు|విడాకుల]] కొరకు దరఖాస్తు చేసుకున్నారు, మరియు "పరస్పరమైన విరుద్ధమైన విభేధాలు"గా ఉదహరించారు. విడాకులు ఏప్రిల్ 17, 2006 చివరలో పరిష్కారం అయ్యాయి.<ref>{{Cite web|url=http://marriage.about.com/od/entertainmen1/p/eddiemurphy.htm|title=Eddie Murphy and Nicole Mitchell Marriage|publisher=About.com}}</ref>

మే 1997లో, ''హోలీ మాన్'' విడుదలకు ముందు మర్ఫీని పోలీసులు పురుష వస్త్రాలలో ఉన్న మహిళా వ్యభిచారితో పట్టుకున్నారు, ఈ పరిస్థితి తరువాత ఈ నటుడికి ప్రజాసంబంధాలలో సమస్యలను తీసుకువచ్చింది.<ref>{{Cite news|url=http://www.nytimes.com/2006/08/09/movies/09cris.html?_r=1&n=Top/Reference/Times%20Topics/People/G/Gibson,%20Mel&oref=slogin|title=The Mavens Speak|publisher=The New York Times|date=2006-08-09 | first=Dennis | last=McDougal | accessdate=May 1, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://articles.latimes.com/2008/mar/20/entertainment/et-word20|title=Owen Wilson Sits Out 'Drillbit Taylor' Promotion|publisher=The Los Angeles Times|date=2008-03-20 | first1=John | last1=Horn | first2=Gina | last2=Piccalo}}</ref>

మర్ఫీ కుటుంబం ప్రస్తుతం లాంగ్ ఐలాండ్, న్యూయార్క్‌లో నివసిస్తుంది.<ref>{{Cite web|url=http://www.metro.co.uk/fame/article.html?Eddie_Murphys_bowling_bashes&in_article_id=394657&in_page_id=7&in_a_source=|title=Eddie Murphy Bowling Bashes}}</ref>

=== సంబంధాలు ===
మిచెల్ నుంచి విడాకులు తీసుకున్న తరువాత, 2006లో అతను మాజీ స్పైస్ గర్ల్ మెలనీ Bతో డేటింగ్ చేశారు, ఆమె జన్మనిచ్చిన బిడ్డకు తండ్రి మర్ఫీగా పేర్కొన్నారు. [[గర్భం]] దాల్చటం గురించి డిసెంబర్ 2006లో ప్రశ్నించగా, మర్ఫీ విలేఖరులతో మాట్లాడుతూ, "బిడ్డ పుట్టి రక్తపరీక్ష చేసే వరకూ అది ఎవరి బిడ్డో నేను చెప్పలేను. మీరు నిర్ధారణలు చేయకండి, సార్" అని తెలిపాడు.<ref>{{Cite news|url=http://www.cnn.com/2006/SHOWBIZ/Music/12/07/people.melaniebrown.ap/index.html|title=Mel B: 'No question' Murphy is baby's father|publisher=CNN.com|date=2006-12-07|agency=Associated Press}} {{Dead link|date=September 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref> బ్రౌన్, ఏంజెల్ ఐరిస్ బ్రౌన్ అనే అమ్మాయికి మర్ఫీ 46వ జన్మదినమైన ఏప్రిల్ 3, 2007న జన్మనిచ్చింది. జూన్ 22, 2007న, బ్రౌన్ ప్రతినిధులు ''పీపుల్'' ‌లో ప్రకటిస్తూ, [[డీఆక్సీరైబో కేంద్రక ఆమ్లం|DNA]] పరీక్ష మర్ఫీనే తండ్రిగా ధృవీకరించిందని తెలిపారు.<ref>{{Cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20043487,00.html|title=Mel B Says DNA Proves Eddie Murphy Fathered Her Baby|publisher=People Magazine}}</ref> బ్రౌన్ ఒక ముఖాముఖిలో, మర్ఫీ ఎటువంటి సంబంధాన్ని ఏంజెల్‌తో కోరుకోలేదని తెలిపారు.<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/a101281/mel-b-writes-song-about-eddie-murphy.html?imdb |title=Mel B writes song about Eddie Murphy |publisher=Digital Spy |date=2008-06-17 |accessdate=2010-08-29}}</ref>

మర్ఫీ, కెన్నెత్ "బేబీఫేస్" ఎడ్మండ్స్ మాజీ భార్య చిత్ర నిర్మాత అయిన ట్రేసీ ఎడ్మండ్స్ను జనవరి 1, 2008న, బోరా బోర దీవిలో ఒక వ్యక్తిగత [[సమావేశం]]<nowiki/>లో చేసుకున్నారు.<ref>[http://www.people.com/people/article/0,,20168679,00.html ఎడీ మర్ఫీ మరియు ట్రేసీ ఎదమండ్స్ పెళ్లి – వివాహం, ఎడీ మర్ఫీ: People.com].</ref> దీనిని జనవరి 16, 2008న ప్రకటించారు, వారు న్యాయపరంగా ఎన్నడూ వివాహం చేసుకోలేదు, వారి సంబంధాన్ని చట్టబద్ధం చేయటాన్ని పట్టించుకోలేదు, మరియు వారు స్నేహితులుగానే ఉండటానికి నిర్ణయించుకున్నారు.<ref>[http://www.imdb.com/news/wenn/2008-01-17/ మూవీ &amp; TV న్యూస్ @ IMDb.com – WENN – 17 జనవరి 2008].</ref>

=== సేవా కార్యక్రమాలు ===
మర్ఫీ ధనాన్ని AIDS ఫౌండేషన్, మరియు కాన్సర్, విద్య, కళాత్మక కళలు, కుటుంబ/తల్లితండ్రుల సహకారం, ఆరోగ్యం మరియు నిరాశ్రయ దానధర్మాలకు దానం చేశారు. మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ Jr. సెంటర్‌కు, అనేక కాన్సర్ సంబంధిత దానాలు మరియు $100,000ను స్క్రీన్ ఆక్టర్స్' గిల్డ్ యొక్క సమ్మె సహాయ నిధికి దానం చేశారు.<ref>{{Cite web|url=http://www.looktothestars.org/celebrity/194-eddie-murphy |title=Eddie Murphy's Charity Work |publisher=Looktothestars.org |date= |accessdate=2010-08-29}}</ref>

== ఫిల్మోగ్రఫీ ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%"
|- style="text-align:center"
! colspan="4" style="background:#B0C4DE"| టెలివిజన్ మరియు వీడియో
|- style="text-align:center"
! style="background:#ccc"| Year
! style="background:#ccc"| శీర్షిక
! style="background:#ccc"| పాత్ర
! style="background:#ccc"| గమనికలు
|-
| 1980–1984 
| ''సాటర్డే నైట్ లైవ్'' 
| 
| 
|-
| 1983 
| ''ఎడీ మర్ఫీ: డెలీరియస్'' 
| 
| 
|-
| 1987 
| ''ఎడీ మర్ఫీ రా'' 
| 
| 
|-
| 1989 
| ''వాట్స్ అలాన్ వాచింగ్?'' 
| 
| 
|-
| 1993 
| ''[[Dangerous: The Short Films]]'' 
| ఏన్షియంట్ ఈజిప్టియన్ పారహ్ 
| రిమెమ్బెర్ ది టైం మ్యూజిక్ వీడియో 
|-
| 1999–2001 
| ''ది PJs'' 
| తుర్గుడ్ స్టబ్స్ 
| గాత్రం
|-
| 2007 
| ''ష్రెక్ ది హల్ల్స్ '' 
| గాడిద 
| గాత్రం
|}
{| class="wikitable" style="font-size:90%"
|- style="text-align:center"
! colspan="4" style="background:#B0C4DE"| చలనచిత్రం
|- style="text-align:center"
! style="background:#ccc"| సంవత్సరం 
! style="background:#ccc"| చలనచిత్రం
! style="background:#ccc"| పాత్ర
! style="background:#ccc"| గమనికలు
|-
| 1982 
| ''48 Hrs.'' 
| రెగ్గీ హమొండ్ 
| 
|-
| 1983 
| ''ట్రేడింగ్ ప్లేసెస్ '' 
| బిల్లి రే వాలెంటైన్ 
| 
|-
| 1983 
| ''ఎడీ మర్ఫీ డెలిరస్ '' 
| అతనే 
| నిర్మాత కూడా
|-
| rowspan="2"| 1984 
| ''బెస్ట్ డిఫెన్స్ '' 
| లెఫ్ట్నెంట్ T.M. లాండ్రి 
| 
|-
| ''బెవెర్లి హిల్స్ కాప్ '' 
| Det. ఆక్షెల్ ఫోలే 
| 
|-
| 1986 
| ''ది గోల్డెన్ చైల్డ్ '' 
| చండ్లర్ జర్రెల్ 
| 
|-
| rowspan="2"| 1987 
| ''బెవెర్లి హిల్స్ కాప్ II'' 
| Det. ఆక్షెల్ ఫోలే 
| 
|-
| ''ఎడీ మర్ఫీ రా '' 
| అతనే 
| నిర్మాత కూడా
|-
| 1988 
| ''కమింగ్ టు అమెరికా '' 
| ప్రిన్స్ అకీం/క్లారెంస్/రాండి వాట్సన్/సాల్ 
| 
|-
| 1989 
| ''హర్లెం నైట్స్ '' 
| క్విక్ (అసలు పేరు వేర్నేస్ట్ బ్రౌన్) 
| డైరెక్టర్ మరియు రచియీత కూడా 
|-
| 1990 
| ''అనదర్ 48 Hrs.'' 
| రెగ్గీ హమొండ్ 
| 
|-
| rowspan="2"| 1992 
| ''బూంరాంగ్ '' 
| మార్కస్ గ్రహం 
| 
|-
| ''ది డిస్టింగ్గ్విష్ద్ జెంటిల్మన్ '' 
| థోమస్ జేఫ్ఫర్సన్ జాన్సన్ 
| 
|-
| 1994 
| ''బెవెర్లి హిల్స్ కాప్ III'' 
| Det. ఆక్షెల్ ఫోలే 
| 
|-
| 1995 
| ''వామ్పైర్ ఇన్ బ్రూక్లిన్ '' 
| మాక్షిమిలియన్/ప్రీచర్ పాలి /గైడో 
| నిర్మాత కూడా
|-
| 1996 
| ''ది నట్టి ప్రొఫిసర్ '' 
| ప్రొఫిసర్ షేర్మన్ క్లమ్ప్/బడ్డి లవ్/ <br /> లాన్స్ పెర్కిన్స్/క్లీటస్ 'పాపా' క్లంప్/ <br /> అన్న పెర్ల్ 'మామ' జేన్సన్ క్లంప్/ <br /> ఇడా మే 'గ్రాని' జేన్సన్ /ఎర్నీ క్లమ్ప్, Sr. 
| నిర్మాత కూడా
|-
| 1997 
| ''మెట్రో మూలాన్ '' 
| Insp. స్కోట్ రోపెర్ 
| 
|-
| rowspan="3"| 1998 
| ''మూలాన్ '' 
| ముషు 
| (గాత్రం)
|-
| ''డాక్టర్ డోలిటిల్ '' 
| Dr. జాన్ డోలిటిల్ 
| 
|-
| ''హొలి మాన్ '' 
| G 
| 
|-
| rowspan="2"| 1999 
| ''లైఫ్ '' 
| రేఫోర్డ్ "రే" గిబ్సన్ 
| నిర్మాత కూడా
|-
| ''బౌఫింగెర్ '' 
| కిట్ రామ్సే/జేఫ్ఫెర్న్సన్ 'జిఫ్ఫ్' రామ్సే 
| 
|-
| 2000 
| ''[[Nutty Professor II: The Klumps]]'' 
| ప్రొఫిసర్ షేర్మన్ క్లమ్ప్/బడ్డి లవ్/ <br /> లాన్స్ పెర్కిన్స్/క్లీటస్ 'పాపా' క్లంప్/ <br /> అన్న పెర్ల్ 'మామ' జేన్సన్ క్లంప్/ <br /> ఇడా మే 'గ్రాని' జేన్సన్ /ఎర్నీ క్లమ్ప్ 
| నిర్మాత కూడా
|-
| rowspan="2"| 2001 
| ''షెర్క్'' 
| గాడిద 
| (గాత్రం)
|-
| ''Dr. డోలిటిల్ 2'' 
| Dr. జాన్ డోలిటిల్ 
| 
|-
| rowspan="3"| 2002 
| ''షోటైమ్'' 
| ఆఫీసర్ ట్రే సెల్లర్స్ 
| 
|-
| ''ది అడ్వెన్చర్స్ అఫ్ ప్లూటో నాష్'' 
| ప్లూటో నాష్ 
| 
|-
| ''ఐ స్పై'' 
| కెల్లి రాబిన్సన్ 
| 
|-
| rowspan="2"| 2003 
| ''డాడీ డే కేర్ '' 
| చార్లెస్ "చార్లీ" హింటన్ 
| 
|-
| ''ది హాన్టేడ్ మాన్షన్ '' 
| జిం ఎవేర్స్ 
| 
|-
| 2004 
| ''ష్రెక్ 2'' 
| గాడిద 
| (గాత్రం)
|-
| 2006 
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| జేమ్స్ 'థందర్' ఏర్లి 
| 
|-
| rowspan="2"| 2007 
| ''నోర్బిట్ '' 
| నోర్బిట్ రైస్/రస్పుటియా లాటిమోర్-రైస్/Mr.వోంగ్ 
| నిర్మాత కూడా
|-
| ''ష్రెక్ ది థర్డ్ '' 
| గాడిద 
| (గాత్రం)
|-
| 2008 
| ''మీట్ డేవ్ '' 
| స్టార్షిప్ డేవ్ (స్పేస్క్రాఫ్ట్), కప్టైన్ 
| 
|-
| 2009 
| ''ఇమజిన్ డట్ '' 
| ఎవాన్ డానీల్సన్ 
| 
|-
| rowspan="2"| 2010 
| ''ష్రెక్ ఫొరెవెర్ ఆఫ్టర్ '' 
| గాడిద 
| (గాత్రం)
|-
| ''ఏ థౌసండ్ వర్డ్స్ '' 
| ఫ్రాంక్ స్టాన్ఫ్రెడ్ 
| 
|-
| 2011 
| ''టవర్ హీస్ట్ '' 
| లియో డాల్ఫెల్ 
| 
|}

== డిస్కోగ్రఫీ ==
=== స్టూడియో ఆల్బమ్‌లు ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! rowspan="2"| సంవత్సరం 
! rowspan="2"| ఆల్బం వివరములు
! colspan="2"| పీక్ చార్ట్ <br />పొజిషన్స్.
|- style="font-size:smaller"
! width="40"| US<br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/artist/eddie-murphy/chart-history/1173?f=305&g=Albums|title=Eddie Murphy Album & Song Chart History - Billboard 200|publisher=''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''|accessdate=October 3, 210}}</ref>
! width="40"| US R&amp;B<br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/artist/eddie-murphy/chart-history/1173?f=333&g=Albums|title=Eddie Murphy Album & Song Chart History - R&B/Hip-Hop Albums|publisher=''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''|accessdate=October 3, 2010}}</ref>
|-
| 1982
| align="left"| '''''ఎడీ మర్ఫీ'' ''' 
* విడుదల తేది: 1982
* లేబిల్: CBS రికార్డ్స్
| 97
| —
|-
| 1983
| align="left"| '''''కమిడియన్ '' ''' 
* విడుదల తేది: 1983
* లేబిల్: CBS రికార్డ్స్
| 35
| 10
|-
| 1985
| align="left"| '''''హౌ కుడ్ ఇట్ బి '' ''' 
* విడుదల తేది: 1985
* లేబిల్: CBS రికార్డ్స్
| 26
| 17
|-
| 1989
| align="left"| '''''సో హ్యాపీ '' ''' 
* విడుదల తేది: 1989
* లేబిల్: CBS రికార్డ్స్
| 70
| 22
|-
| 1993
| align="left"| '''''లవ్స్ ఆల్రైట్ '' ''' 
* విడుదల తేది: ఫిబ్రవరి 23, 1993
* లేబిల్: మోటౌన్ రికార్డ్స్
| —
| 80
|-
| colspan="10" style="font-size:8pt"| "—" చార్ట్ చెయ్యబడని విడుదలని సూచిస్తుంది 
|-
|}

=== సంకలన ఆల్బమ్‌లు ===
{| class="wikitable"
|-
! సంవత్సరం 
! ఆల్బం వివరములు
|-
| 1997
| '''''గొప్ప హాస్యరస హిట్లు'' ''' 
* విడుదల తేది: మే 27, 1997
* లేబుల్: కొలంబియా రికార్డ్స్
|-
| 1998
| '''''అల్ ఐ ఫకిన్ నో (know)'' ''' 
* విడుదల తేది: ఏప్రల్ 28, 1998
* లేబుల్: సోనీ BMG
|-
|}

=== సింగిల్స్ ===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
! rowspan="2"| సంవత్సరం 
! rowspan="2"| సింగిల్ 
! colspan="5"| పీక్ చార్ట్ చార్ట్ పొజిషన్స్
! rowspan="2"| ఆల్బం
|- style="font-size:smaller"
! width="35"| US<br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/artist/eddie-murphy/chart-history/1173|title=Eddie Murphy Album & Song Chart History - Hot 100|publisher=''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''|accessdate=October 3, 2010}}</ref>
! width="35"| US R&amp;B<br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/artist/eddie-murphy/chart-history/1173?f=367&g=Singles|title=Eddie Murphy Album & Song Chart History - R&B/Hip-Hop Songs|publisher=''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''|accessdate=October 3, 2010}}</ref>
! width="35"| US నృత్యం <br /><ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/#/artist/eddie-murphy/chart-history/1173?f=359&g=Singles|title=Eddie Murphy Album & Song Chart History - Dance/Club Songs|publisher=''[[Billboard (magazine)|Billboard]]''|accessdate=October 3, 2010}}</ref>
! width="35"| NZ<br /><ref>{{cite web|url=http://www.charts.org.nz/search.asp?search=eddie+murphy&cat=s|title=charts.org.nz - New Zealand charts portal|publisher=charts.org.nz|accessdate=October 3, 2010}}</ref>
! width="35"| UK
|-
| 1982
| align="left"| "బూగీ ఇన్ యువర్ బట్ట్"
| —
| 56
| —
| —
| —
| align="left"| ''ఎడీ మర్ఫీ'' 
|-
| rowspan="2"| 1985
| align="left"| "పార్టి అల్ ది టైం"
| 2
| 8
| 19
| 3
| 87
| align="left" rowspan="2"| ''హౌ కుడ్ ఇట్ బి '' 
|-
| align="left"| "హౌ కుడ్ ఇట్ బి" <small> ( క్రిస్టల్ బ్లేక్ తో )</small>
| —
| 63
| —
| —
| —
|-
| rowspan="2"| 1989
| align="left"| "పుట్ యువర్ మౌత్ ఆన్ మి"
| 27
| 2
| —
| —
| —
| align="left" rowspan="2"| ''సో హ్యాపీ '' 
|-
| align="left"| "టిల్ ది మనీస్ గొన్"
| —
| 75
| —
| —
| —
|-
| rowspan="3"| 1993
| align="left"| "ఐ వాస్ ఏ కింగ్"
| —
| 61
| —
| —
| 64
| align="left" rowspan="3"| ''లవ్స్ ఆల్రైట్ '' 
|-
| align="left"| "వాత్జ్అప్విత్ " <small> ( [[మైకల్ జాక్సన్|మైఖేల్ జాక్సన్]] )తో</small>
| —
| 74
| —
| —
| —
|-
| align="left"| "డెస్డెసోమ"
| —
| —
| —
| —
| —
|-
| colspan="10" style="font-size:8pt"| "—" చార్ట్ చెయ్యబడని విడుదలని సూచిస్తుంది 
|-
|}

== అవార్డులు/నామినేషన్లు ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%"
|- style="text-align:center"
! style="background:#B0C4DE"| పురస్కారం
! style="background:#B0C4DE"| సంవత్సరం 
! style="background:#B0C4DE"| విభాగం
! style="background:#B0C4DE"| రచన
! style="background:#B0C4DE"| ఫలితం
|-
| [[ఆస్కార్ పురస్కారం|అకాడెమి పురస్కారం]]
| 2007
| ఉత్తమ సహాయ నటుడు
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| rowspan="3"| అన్నీ అవార్డ్
| 1999
| యానిమేటెడ్ టెలివిజన్ ప్రొడక్షన్ లందు గాత్ర నటనలో అవుట్ స్టాండింగ్ ఆచీవ్మేంట్ 
| ''ది PJs'' 
| ప్రతిపాదన
|-
| 2001
| యానిమేటెడ్ ఫీచర్ ప్రొడక్షన్ లందు గాత్ర నటనలో మేల్ పెర్ఫోర్మర్ చే అవుట్ స్టాండింగ్ ఇండివిడ్వల్ అచీవేమేంట్ 
| ''షెర్క్'' 
| గెలుచుకుంది
|-
| 2008
| యానిమేటెడ్ టెలివిజన్ ప్రొడక్షన్ లందు ఉత్తమ గాత్ర నటన
| ''ష్రెక్ ది హల్ల్స్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| BAFTA అవార్డ్స్
| 2002
| ఉత్తమ నటుడు సహాయ పాత్రలో
| ''షెర్క్'' 
| ప్రతిపాదన
|-
| rowspan="3"|బ్లాక్ రీల్ పురస్కారాలు
| 2000
| మోషన్ పిక్చర్ లో ఉత్తమ నటుడు 
| ''బౌఫింగెర్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| 2002
| rowspan="2"|ఉత్తమ నటుడు సహాయ పాత్రలో
| ''షెర్క్'' 
| ప్రతిపాదన
|-
| 2007
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| బ్రాడ్కాస్ట్ ఫిలిం క్రిటిక్స్ అసోసియేషన్ అవార్డ్స్ 
| 2007
| ఉత్తమ సహాయ నటుడు
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| గెలుచుకుంది
|-
| సెంట్రల్ ఒహియో ఫిలిం క్రిటిక్స్ అసోసియేషన్ 
| 2007
| ఉత్తమ సహాయ నటుడు
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| గెలుచుకుంది
|-
| [117] ^ చికాగో చిత్ర విమర్శకుల సాంగత్యం యొక్క పురస్కారాలు
| 2007
| ఉత్తమ సహాయ నటుడు
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| rowspan="4"|ఎమ్మి పురస్కారాలు
| 1983
| హాస్యం, వైవిధ్యం, సంగీత శ్రేణులలో ప్రకాడ సహాయ నటుడు 
| ''సాటర్డే నైట్ లైవ్'' 
| ప్రతిపాదన
|-
| rowspan="2"| 1984
| వైవిధ్యం లేక సంగీత విభావరిలో ప్రాకడ వ్యక్తిగత ప్రదర్శన 
| ''సాటర్డే నైట్ లైవ్'' 
| ప్రతిపాదన
|-
| వైవిధ్యం లేక సంగీత విభావరిలో ప్రకాడ రచన
| ''సాటర్డే నైట్ లైవ్'' 
| ప్రతిపాదన
|-
| 1999
| అవుట్స్టాండింగ్ యానిమేటెడ్ ప్రోగ్రాం – ఒక గంట లోపు 
| ''ది PJs'' <br />"హేస్ గొట్ట హావ్ ఇట్"
| ప్రతిపాదన
|-
| rowspan="5"|గోల్డెన్ గ్లోబ్ పురస్కారాలు
| 1983
| సంవత్సరపు కొత్త తార (నటుడు)
| ''48 Hrs.'' 
| rowspan="4"|ప్రతిపాదన
|-
| 1984
| ముఖ్య పాత్రలో నటుడు (సంగీతం లేక హాస్యం)
| ''ట్రేడింగ్ ప్లేసెస్ '' 
|-
| 1997
| ముఖ్య పాత్రలో నటుడు (సంగీతం లేక హాస్యం)
| ''ది నట్టి ప్రొఫిసర్ '' 
|-
| 1985
| ముఖ్య పాత్రలో నటుడు (సంగీతం లేక హాస్యం)
| ''బెవెర్లి హిల్స్ కాప్ '' 
|-
| 2007
| 
| మోషన్ పిక్చర్ లో ఉత్తమ సహాయ నటుడు 
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| గెలుచుకుంది
|-
| rowspan="2"||NAACP ఇమేజ్ అవార్డ్స్
| 1997
| మోషన్ పిక్చర్ లో ప్రకాడ ముఖ్య నటుడు 
| ''ది నట్టి ప్రొఫిసర్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| 2007
| ఉత్తమ నటుడు సహాయ పాత్రలో
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| నేషనల్ సొసైటి అఫ్ ఫిలిం క్రిటిక్స్ అవార్డ్స్ 
| 1997
| ఉత్తమ నటుడు
| ''ది నట్టి ప్రొఫిసర్ '' 
| గెలుచుకుంది
|-
| ఆన్‌లైన్ ఫిలిం క్రిటిక్స్ సొసైటీ అవార్డులు
| 2007
| ఉత్తమ సహాయ నటుడు
| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| ప్రతిపాదన
|-
| rowspan="2"|ఉపగ్రహ పురస్కారాలు
| 1996
| rowspan="2"|ఉత్తమ నటుడు – మోషన్ పిక్చర్ సంగీతం లేక హాస్యం 
| ''ది నట్టి ప్రొఫిసర్ '' 
| rowspan="2"|ప్రతిపాదన
|-
| 2001
| ''[[Nutty Professor II: The Klumps]]'' 
|-
| rowspan="2"|శాటర్న్ అవార్డ్
| 1997
| ఉత్తమ నటుడు
| ''ది నట్టి ప్రొఫిసర్ '' 
| గెలుచుకుంది
|-
| 2002
| ఉత్తమ సహాయ నటుడు
| ''షెర్క్'' 
| ప్రతిపాదన
|-
| rowspan="2"| స్క్రీన్ యాక్టర్స్ గిల్డ్ అవార్డులు
| rowspan="2"| 2007
| ఉత్తమ నటుడు సహాయ పాత్రలో
| rowspan="2"| ''డ్రీంగర్ల్స్ '' 
| గెలుచుకుంది
|-
| మోషన్ పిక్చర్ లో తారాగణం 
| ప్రతిపాదన
|}

== సూచికలు ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== బాహ్య లింకులు ==
{{Wikiquote}}
{{Commons}}
* {{imdb|0000552}}
* {{tvtome person|id=55381}}
* {{Allmusic|id=11:byh9kect7q7q~T0}}
* డిస్ కాగ్స్ పై [http://www.discogs.com/artist/Eddie+Murphy ఎడీ మర్ఫీ]
* [http://maximonline.com/slideshows/index.aspx?slideId=3712&amp;imgCollectId=194&amp;src=jb203 అత్యంత రేట్ చేయబడిన టాప్ SNL ప్రదర్శనాకారుడు ]
{{S-start}}
{{Succession box|before=[[Dennis Miller]]| title=[[MTV Movie Awards]] host| years=[[1993 MTV Movie Awards|1993]]| after=[[Will Smith]]}}
{{Succession box|before=[[Dan Aykroyd]] and [[Bette Midler]]| title=[[MTV Video Music Awards]] host| years=1985| after=MTV VJs}}
{{S-end}}
{{GoldenGlobeBestSuppActorMotionPicture 2001-2020}}
{{ScreenActorsGuildAward MaleSupportMotionPicture 2001-2020}}

{{Authority control}}

[[వర్గం:1961 జననాలు]]
[[వర్గం:న్యూ యార్క్ నగరం నుండి నటులు]]
[[వర్గం:ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ చిత్ర నటులు]]
[[వర్గం:ఆఫ్రికాన్ అమెరికన్ హాస్య నటులు]]
[[వర్గం:ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ గాయకులు]]
[[వర్గం:ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ టెలివిజన్ నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికన్ హాస్యనటులు]]
[[వర్గం:అమెరికన్ ఇంప్రషనిస్ట్స్ (మనోరంజకులు)]]
[[వర్గం:అమెరికన్ రచయితలు]]
[[వర్గం:అమెరికన్ స్టాండ్-అప్ హాస్యకారులు]]
[[వర్గం:అమెరికా బుల్లితెర నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా గాత్ర నటులు]]
[[వర్గం:ఉత్తమ సహాయ నటుడుగా గోల్డెన్ గ్లోబ్ (చిత్రం) విజేతలు]]
[[వర్గం:గ్రామీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:బుష్విక్, బ్రూక్లిన్ నుండి ప్రజలు]]
[[వర్గం:న్యూయార్క్, నాసౌ కౌంటీకి చెందిన పౌరులు]]
[[వర్గం:శాటర్న్ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అతి దారుణమైన సహాయ నటి గోల్డెన్ రస్ప్బెర్రీ అవార్డు విజేతలు]]