Revision 739348 of "సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం" on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
[[దస్త్రం:Agar plate with colonies.jpg|thumb|right|ఒక పెట్టని పాకం వంటి ప్లేటు సూక్ష్మజీవాల గీతాలతో ఉంది]]

'''సూక్షజీవశాస్త్రం ''' (గ్రీకు [0]శబ్దాలు, ''మైక్రోస్'' , "సూక్ష్మ"; [1], ''బయోస్'' , "జీవ"; మరియు [2], ''-లోజియా''  నుండి గ్రహించబడింది) అనేది ''సూక్ష్మజీవుల''  అధ్యయనం, ఇవి ఏకకణం లేదా కణ-సమూహ సూక్ష్మదర్శని జీవాలు.[4] దీనిలో శిలీంధ్రాలు మరియు ప్రోటిస్ట్స్, ఇంకా ప్రోకర్యోట్లు వంటి యుకర్యోట్స్ ఉన్నాయి. [[వైరస్]]లను ఖచ్చితంగా జీవప్రాణులుగా విభజించనప్పటికీ, వీటిని కూడా అధ్యయనం చేశారు.<ref>{{cite web | author = Rice G | title = Are Viruses Alive? | url = http://serc.carleton.edu/microbelife/yellowstone/viruslive.html | date = 2007-03-27 |accessdate = 2007-07-23}}</ref> సూక్ష్మంగా, కంటితో చూడ వీలులేని ప్రాణుల జీవనవిధానాన్ని మరియు జీవితంపై చేసే అధ్యయనాన్ని సూక్ష్మజీవశాస్త్రంగా సూచిస్తారు.  సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో విలక్షణంగా రోగనిరోధక విధానం లేదా [[రోగనిరోధకశాస్త్ర]] అధ్యయనం కూడా పొందుపరచబడింది. సాధారణంగా, రోగనిరోధక విధానాలు ఇంకా రోగకారక జీవులు ఒకదానిపై ఒకటి పనిచేస్తాయి; ఈ రెండువిధానాలు తరచుగా ఒకదానితో ఒకటి జత చేయబడతాయి అందుచే చాలా కళాశాలలు జంటగా చేసిన డిగ్రీని "మైక్రోబయోలజీ మరియు ఇమ్యునోలజీ" లాగా అందిస్తున్నాయి.

సూక్ష్మజీవశాస్త్రం అనేది చాలా విస్తారమైన పదం, దీనిలో విషక్రిములశాస్త్రం, శిలీంధ్రశాస్త్రం, పరాన్నజీవులశాస్త్రం, సూక్ష్మజీవశాస్త్రం మరియు ఇతర శాఖలు ఉన్నాయి. [[సూక్ష్మజీవశాస్త్రజ్ఞుడు]] సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉన్నవాడు. 

సూక్ష్మజీవశాస్త్రం చురుకుగా పరిశోధన చేయబడింది, మరియు ఈ రంగం నిరంతరంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది.  మనం బహుశా భూమిమీద ఉన్న సూక్ష్మజాతులలో కేవలం ఒక్కశాతం మాత్రమే అధ్యయనం చేసిఉంటాం.<ref name="Amann1995">{{cite journal | author = Amann RI, Ludwig W, Schleifer KH | year = 1995 | title = Phylogenetic identification and in situ detection of individual microbial cells without cultivation | journal = Microbiol. Rev. | volume = 59 | pages = 143–169 | url = http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=pubmed&dopt=Abstract&list_uids=7535888}}</ref> సూక్ష్మజీవులను నేరుగా మూడువందల సంవత్సరాల ముందు నుంచీ పరిశీలిస్తున్నప్పటికీ, సూక్ష్మజీవశాస్త్ర రంగం దాని ఆరంభ దశలో పురాతనజీవశాస్త్ర సంబంధవిధానాలు అయిన [[జంతుశాస్త్రం]] మరియు [[వృక్షశాస్త్రం]]లతో సంబంధం కలిగిఉందని చెప్పబడింది.

== చరిత్ర ==
=== పురాతనకాలం ===

వాస్తవంగా 17వ శతాబ్దంలో కనుగోనేవరకూ, [[సూక్ష్మజీవాల]] ఉనికిని చాలా శతాబ్దాలు ఊహా ప్రమేయంగా చెప్పబడింది.  600 BCEలో, పురాతన భారత శస్త్రవైద్యుడు [[సుశ్రుత]] అనేక రోగాలకుకారణం సూక్ష్మజీవులే అని తెలిపాడు మరియు దీనిని [[సుశ్రుతసంహిత]]లో వివరిస్తూ ఇవి స్పర్శ, గాలి లేదా నీటి ద్వారా వ్యాపిస్తాయని పేర్కొన్నాడు.  సూక్ష్మజీవుల మీద సిద్దాంతాలు [[రోమన్]] [[విద్వాంసుడు]] [[మార్కుస్ టేరెన్టియుస్ వర్రో]], ''ఆన్ ఎగ్రికల్చర్''  అనే పుస్తకంలో తెలియచేశారు, దీనిలో అతను ఇళ్ళను బురదనేలల సమీపంలో ఏర్పరచటాన్ని హెచ్చరించారు:

{{cquote|...and because there are bred certain minute creatures which cannot be seen by the eyes, which float in the air and enter the body through the mouth and nose and there cause serious diseases.<ref>''Varro On Agriculture'' 1,xii Loeb</ref>}}

ఈ అంశం కనిపించని జీవాల ద్వారా వ్యాధులు విస్తరించే అవకాశం ఉందని పూర్వీకులకి ముందే తెలుసనే విషయం తెలుస్తోంది. 

''[[ది కెనోన్ ఆఫ్ మెడిసిన్]]''  (1020)లో, [[అబూ అలీ ఇబ్న్ సినా]](అవిసెన్నా) దేహసంబంధ [[స్రావాలు]] రోగసంక్రమణ చేసే ముందు దుర్గంధయుతమైన వేరే స్థలంలోని దేహాల చేత కలుషితం కాబడతాయి అని పేర్కొన్నారు.<ref name="Syed">ఇబ్రహీం B. సయ్యద్, Ph.D. (2002) "ఇస్లామిక్ మెడిసిన్: దాని యొక్క కాలాలో 1000 ఏళ్ళు ముందు ఉంది", ''[[ఇస్లామిక్ వైద్య సంఘం యొక్క పత్రిక]]'' '''2''' , p. 2–9.</ref> ఆయన ఇంకనూ సంక్రమించేగుణం ఉన్న [[క్షయ]] మరియు ఇతర [[అంటు వ్యాధుల]] మీద అధ్యయనం చేశారు, ఇంకా అంటువ్యాధుల వ్యాప్తిని పరిమితం చేయటానికి [[అంటురోగ క్రిములున్నాయనే సందేహంతో జనాన్ని కొన్నిరోజులు పాటు ప్రత్యేకంగా ఉంచు ఏర్పాటును]]ఒక మార్గంగా వాడారు.<ref>డేవిడ్ W.స్చంజ్, MSPH, PhD (ఆగష్టు 2003). "ఐరోపా మందులలో అరబ్ మూలాలు ", ''హార్ట్ పరిశీలనలు '' '''4'''  (2).</ref>

14వ శతాబ్దంలో [[బ్లాక్ డెత్]], [[ఎలుకల మీద వాలిన క్రిముల ద్వారా వచ్చే ప్లేగు]] [[అల్-అన్డలుస్]] చేరినప్పుడు, ఇబ్న్ ఖతిమా "[[సూక్ష్మ దేహాలు]]"ద్వారా సంక్రమించే అంటువ్యాధులు మానవదేహంలోకి ప్రవేశించి రోగానికి కారణమవుతున్నాయని అభిప్రాయపడ్డారు.<ref name="Syed" />

1546లో [[గిరోలమో ఫ్రకాస్టోరో]] [[ఒకేప్రాంతానికి చెందిన]] [[వ్యాధులు]] వేరొక స్థలానికి తీసుకువెళ్ళే విత్తనాల వంటి అస్థిత్వాలు అంటురోగాలను నేరుగా లేదా వేరే రకమైన సంబంధం లేదా చాలాదూరాల నుండి ఏవిధమైన సంబంధం లేకపోయినా సంక్రమిస్తాయని ప్రతిపాదించారు. 

సూక్ష్మజీవుల ఉనికిమీద ఈఅన్ని వాదనలు స్వభావపరంగా [[ఊహించబడినవి]] మరియు అవి ఏఅంశం లేదా శాస్త్రంమీద ఆధారపడిలేవు.  సూక్ష్మజీవులు 17వ శతాబ్దం వరకూ నిర్ధారించబడలేదు మరియు గమనించబడలేదు, లేదా ఖచ్చితంగా మరియు సరిగ్గా వర్ణించబడలేదు.  దీనికి కారణమేమంటే ఈ అన్ని విచారణలు సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం మరియు ఏకకణజీవశాస్త్రం ఒక శాస్త్రంగా అవ్వటానికి మూలాధారమైన పనిముట్టు లోపించింది, అదే [[సూక్ష్మ దర్శిని]].

[[దస్త్రం:Antoni van Leeuwenhoek.png|thumb|240px|right|అంటోనీ వాన్ లీయువెనహేక్, మొదటి సూక్ష్మజీవశాస్త్రజ్ఞుడు మరియు సూక్ష్మదర్శిని వాడి సూక్ష్మ జీవులను గమనించిన మొదటి వ్యక్తి. ' సూక్ష్మజీవశాస్త్రం పితామహుడు'గా పిలవబడ్డాడు. అయితే అతను సూక్ష్మదర్శినిని కనుగొనలేదు, గొప్పగా అభివృద్ధి చేశాడు.]]

=== ఆధునిక కాలం ===
[[బాక్టీరియా]], మరియు ఇతర [[సూక్ష్మజీవులను]], మొదటిసారిగా [[అంటోనీ వాన్ లీయువెన్హొక్]] 1676లో అతనే ఆకృతి చేసిన ఒకే-అద్దాలు కల సూక్ష్మదర్శిని ఉపయోగించి పరిశీలించాడు.  అలా చేయటం ద్వారా [[లీయువెన్హొక్]] [[జీవశాస్త్రం]]లో ముఖ్యమైనవి కనుగొన్నాడు మరియు సూక్ష్మజీవశాస్త్రం మరియు బాక్టీరియా శాస్త్రం యొక్క శాస్త్రపరమైన రంగాలను ప్రారంభించాడు.<ref name="Brock" /> "బాక్టీరియం" అనే పదం చాలా కాలం తర్వాత ప్రవేశ పెట్టబడింది, ఇది 1828లో [[ఎహ్రెన్బెర్గ్]] పరిచయం చేశారు, ఇది [[గ్రీకు]] శబ్దం ''βακτηριον'' నుంచి స్వీకరించబడింది, దీనర్ధం "చిన్న కర్ర". మొదటి పొందుపరచబడిన సూక్ష్మజీవశాస్త్రపరమైన పరిశీలన, [[బూజు]]ల మీద పుష్పించే జీవాలు ఉన్నాయి, దీనిని ఇంతక్రితమే 1665లో [[రాబర్ట్ హుక్]] చే చేయబడింది, అయితే వాన్ లీయువెన్హొక్ తరచుగా మొదటి [[సూక్ష్మజీవశాస్త్రవేత్త]]గా చూపబడ్డాడు.<ref>{{cite journal |author=Gest H |title=The remarkable vision of Robert Hooke (1635-1703): first observer of the microbial world |journal=Perspect. Biol. Med. |volume=48 |issue=2 |pages=266–72 |year=2005 |pmid=15834198 |doi=10.1353/pbm.2005.0053}}</ref>

'''సూక్ష్మక్రిముల శాస్త్రం'''  (తర్వాత సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో ఒక ఉపవిధానం) సాధారణంగా [[ఫెర్డినాండ్ కోహ్న్]] చే స్థాపింపబడిందని(1828–1898) భావించపడుతుంది, ఈ వృక్షశాస్త్రవేత్త [[శైవలాలు]] మరియు [[కిరణజన్య సంయోగక్రియ]]లోని క్రిములపై చేసిన అధ్యయనాల ద్వారా అనేక క్రిములను వర్ణించాడు, వీటిలో ''[[బాసిలుస్]]''  ఇంకా''[[బెగ్గియటోవ]]'' కూడా ఉన్నాయి. క్రిముల యొక్క [[విజ్ఞానశాస్త్ర శాఖ యొక్క వర్గీకరణ]] పధకాన్ని కోహ్న్ మొదటిసారిగా స్పష్టంగా నిర్వచించాడు.<ref>{{cite journal |author=Drews G |title=Ferdinand Cohn, a Founder of Modern Microbiology |journal=ASM News |volume=65 |issue=8 |pages= |year=1999 |url=http://www.asm.org/Articles/Ferdinand.html |format={{dead link|date=September 2009}}}}</ref> [[లూయిస్ పాశ్చర్]] (1822–1895) మరియు [[రాబర్ట్ కోచ్]]లు (1843–1910) కోహ్న్ యొక్క సమకాలీకులు మరియు తరచుగా వారు '''[[వైద్య సూక్ష్మజీవశాస్త్రం]]'''  యొక్క స్థాపకులుగా భావించబడతారు.<ref name="Sherris">{{cite book | author = Ryan KJ, Ray CG (editors) | title = Sherris Medical Microbiology | edition = 4th | publisher = McGraw Hill | year = 2004 | isbn = 0-8385-8529-9 }}</ref> ఆకాలంలో బాగా ప్రాచుర్యంపొందిన [[నిరంతరంసాగే ఉత్పత్తి సిద్దాంతం]] యదార్ధం కాదని నిరూపించటానికి పాశ్చర్ చేసిన వరుస ప్రయోగాలు అతనిని ప్రముఖ వ్యక్తిని చేశాయి, దానివల్ల సూక్ష్మజీవశాస్త్రం యొక్క గుర్తింపును ఒక జీవశాస్త్రంగా పటిష్టం చేశారు.<ref>{{cite journal |author=Bordenave G |title=Louis Pasteur (1822-1895) |journal=Microbes Infect. |volume=5 |issue=6 |pages=553–60 |year=2003 |pmid=12758285 |doi=10.1016/S1286-4579(03)00075-3}}</ref> పాశ్చర్ ఆహారనిల్వకోసం పద్దతులను([[పాశ్చరైజేషన్]]) మరియు అనేకవ్యాధులు [[ఆంత్రాక్స్]], ఫౌల్ కలరా మరియు [[రేబీస్]] ఎదుర్కొనటానికి టీకాలమందులు కూడా రూపొందించారు.<ref name="Brock" /> కోచ్ [[వ్యాధులక్రిమి సిద్దాంతం]]కు అతని తోడ్పాటులవల్ల పేరొందాడు, అసాధారణమైన వ్యాధులు అసాధారణ రోగకారక సూక్ష్మజీవులచే సంక్రమిస్తాయని నిరూపించడానికి అతని సహాయాలకు ప్రసిద్ది చెందాడు.  ఇతను ఒక వరుసక్రమమైన నిభంధనలను అభివృద్ధిచేశాడు, అవి [[కోచ్ యొక్క సిద్దాంతాలు]] అని పేరొందింది. [[పూర్తి సూక్ష్మజీవుల పెంపకం]]లో విడిగా ఉన్న క్రిములమీద మొదట దృష్టినిపెట్టినవారిలో కోచ్ ఒకరు, దీనిఫలితంగా అతని వర్ణనలలో అనేక వినూత్న క్రిములు ఉన్నాయి, దీనిలో ''[[మైకోబాక్టీరియం క్షయ]]''  ఉంది, ఇది [[క్షయ]] కలగటానికి ముఖ్యహేతువు.<ref name="Brock" />

అయితే పాశ్చర్ మరియు కోచ్ తరచుగా సూక్ష్మజీవశాస్త్రం యొక్క స్థాపకులుగా భావించబడతారు, వారి పని ఖచ్చితంగా సూక్ష్మజీవుల ప్రపంచవైవిధ్యాన్ని ప్రతిబింబించదు ఎందుకంటే వారి దృష్టి నేరుగా కేవలం సూక్ష్మజీవుల మీద వైద్య సంబంధంపై ఉంది.  [[మార్టినుస్ బీజెరిన్క్]] (1851–1931) మరియు [[సెర్గీ వినోగ్రడ్స్కి]] (1856–1953) యొక్క నిరూపణ వరకూ ఇది ఎవరూ చేయలేదు, వీరు '''సాధారణ జీవశాస్త్రం'''  యొక్క స్థాపకులు(ఈ పాత పదం సూక్ష్మపరమైన శరీరతత్వ శాస్త్రం, వైవిధ్యం, మరియు జీవ్యావరణ శాస్త్రంను చుట్టుముట్టి ఉంది), దీనిలో వాస్తవమైన సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం వెడల్పు స్పష్టీకరించబడింది.<ref name="Brock" /> బీజెరిన్క్ సూక్ష్మ జీవశాస్త్రానికి అతిపెద్ద రెండు సహాయాలను అందించారు: [[వైరస్]]లు మరియు [[సూక్ష్మజీవుల పెంపకం సమృద్ది]] చేయటానికి విధానాలను కనుగొనటం ఉన్నాయి.<ref>{{cite web | author = Johnson J | title = Martinus Willem Beijerinck | publisher = American Phytopathological Society | url = http://www.apsnet.org/Education/feature/TMV/intro.html | date = 1998-07-01 | accessdate = 2007-07-23}}</ref> [[పొగాకు మోసిక్ వైరస్]] మీద అతను చేసిన పని వైరస్ల సంబంధ శాస్త్రంలో మూలమైన సూత్రాలను ఏర్పరచింది, ఇది సూక్ష్మ జీవుల పెంపకం సమృద్దికి అతను చేసిన అభివృద్ధి, సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం మీద దీని వెనువెంట ప్రభావం సంబంధం లేని వేర్వేరు శరీరతత్వాలు ఉన్న అనేక రకాల సూక్ష్మజీవుల అభివృద్దిని అనుమతిస్తుంది.  వినోగ్రడ్స్కి[[కెమొలితో ట్రోఫీ]] భావనను మొదటిసారిగా అభివృద్ధి చేశారు మరియు భూరసాయన విధానాలలో సూక్ష్మజీవులు పోషించే ముఖ్యమైన పాత్రను స్పష్టం చేశారు.<ref>{{cite web | author = Paustian T, Roberts G | title = Beijerinck and Winogradsky initiate the field of environmental microbiology | work = The Microbial World | url = http://www.microbiologytext.com/index.php?module=Book&func=displayarticle&art_id=32| accessdate = 2007-07-23}}</ref> [[నత్రజనితమైన]] మరియు [[నత్రజని-ఇచ్చే బాక్టీరియా]] రెండిటి గురించి మొదటిసారి విడిగా ఉంచటానికి మరియు వర్ణనకి అతను బాధ్యుడు.<ref name="Brock" />

== రంగాలు ==
సూక్ష్మ జీవశాస్త్ర రంగం సాధారణంగా అనేక ఉపవిధానాలుగా వేరుచేయబడ్డాయి:

* '''[[సూక్ష్మపరమైన జీవశాస్త్రం]]'''  : సూక్ష్మమైన కణాలు ఏవిధంగా జీవరసాయనకంగా పనిచేస్తాయని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం. దీనిలో సూక్ష్మపరమైన అభివృద్ధి, సూక్ష్మపరమైన [[శక్తి జనక క్రియా విధానం]] మరియు [[సూక్ష్మపరమైన కణ నిర్మాణం]] యొక్క అధ్యయనం ఉన్నాయి.
* '''[[సూక్ష్మపరమైన జన్యుశాస్త్రం]]''' : వాటి కణ విధులకు సంబంధించి [[జన్యువు]]లు ఏవిధంగా వ్యవస్తీకరించబడి మరియు నియంత్రించబడతాయో దీనిలో అధ్యయనం చేయబడుతుంది.  ఇది [[పరమాణు జీవశాస్త్రం]]తో చాలా దగ్గర సంబంధం కలిగి ఉంది. 
* '''[[కణాల సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]''' : ఈ విధానంలో సూక్ష్మ జీవశాస్త్రంకు మరియు [[కణ జీవశాస్త్రం]]కు వారధి నిర్మించబడుతుంది.
* '''[[వైద్య సూక్ష్మజీవశాస్త్రం]]''' : [[రోగకారక సూక్ష్మజీవుల]] యొక్క అధ్యయనం మరియు మానవ అనారోగ్యంలో సూక్ష్మజీవుల పాత్రను అధ్యయనం చేస్తుంది.  ఇందులో సూక్ష్మజీవయుతమైన [[రోగకారకత]] యొక్క అధ్యయనం మరియు [[అంటురోగనిర్ధారణ శాస్త్రం]] ఇంకా [[రోగలక్షణ శాస్త్రం]] మరియు [[రోగనిరోధక శాస్త్రం]] వ్యాధుల సంబంధిత అధ్యయనం చేస్తుంది.
* '''[[పశువైద్య సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]''' :[[పశువైద్య మందు]] లేదా పశు[[వర్గీకరణం]]లో సూక్ష్మజీవుల యొక్క పాత్రను అధ్యయనం చేస్తుంది.
* '''[[పర్యావరణ సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]''' : వాటి సహజ వాతావరణాలలో సూక్ష్మజీవుల యొక్క కార్యం మరియు వైవిధ్యం గురించి అధ్యయనం చేస్తుంది.  ఇందులో [[సూక్ష్మజీవుల జీవ్యావరణ సంబంధ శాస్త్రం]], సూక్ష్మజీవులచే-మధ్యస్థం చేయబడిన [[పోషక కాలచక్రం]], [[భూగోళ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం]], సూక్ష్మజీవుల వైవిధ్యం మరియు [[జీవ స్వస్థత]] వంటివి ఉన్నాయి. ప్రధాన బాక్టీరియాలు నివసించే ప్రదేశాలలో [[రైజో స్పియర్]] మరియు [[ఫిలోస్పియర్]], [[నేల]] మరియు [[భూగర్భజలం]] [[పర్యావరణ విధానాలు]], [[సముద్రాలు]] లేదా విపరీత వాతావరణాలు ([[extremophile]]s)గా వర్ణించబడ్డాయి.
* '''[[పరిణామం చెందిన సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]''' : సూక్ష్మజీవుల యొక్క పరిణామంను అధ్యయనం చేస్తుంది.  ఇందులో బాక్టీరియా [[క్రమాలు]] మరియు [[వర్గీకరణ]]ను అధ్యయనం చేయబడుతుంది.
* '''[[పారిశ్రామిక సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]''' : పారిశ్రామిక విధానాల వాడుక కొరకు సూక్ష్మ జీవుల యొక్క దోపిడీ. దీనికి ఉదాహరణలలో [[పారిశ్రామిక పొంగు పుట్టించు వస్తువు]] మరియు [[వ్యర్ధజల శుద్ధి]]. ఇది చాలా దగ్గరగా [[జీవ సాంకేతికత]] పరిశ్రమతో ముడిపడి ఉంది.  ఈ రంగంలో [[సారాయి కాయడం]] కూడా ఉంది, ఇది సూక్ష్మ జీవశాస్త్రంలో ఒక ముఖ్యమైన విధానం. 
* '''[[వాయు సూక్ష్మజీవశాస్త్రం]]''' : గాలిలో ప్రసవించే సూక్ష్మజీవుల యొక్క అధ్యయనం.
* '''[[ఆహార సూక్ష్మజీవశాస్త్రం]]''' : ఆహారం పాడవటానికి మరియు ఆహారం వల్ల వచ్చే అనారోగ్యానికి కారణమయ్యే సూక్ష్మజీవులు అధ్యయన శాస్త్రం.  ఆహార ఉత్పత్తి కోసం సూక్ష్మజీవులను వాడటం, ఉదాహరణకి పులియపెట్టటం. 
* '''[[ఔషధ సంబంధ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం]]''' : ఔషద కాలుష్యం మరియు పాడుచేయటానికి కారణమయ్యే సూక్ష్మజీవుల అధ్యయనం 
(రోగ నియంత్రణ మరియు నివారణకేంద్రంలో ఉన్న ఉద్యోగాలకు చాలా స్థానాలకు సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో పట్టా పొంది ఉండాలి)

== ప్రయోజనాలు ==
[[దస్త్రం:Samadams2.jpg|thumb|right|ఈస్ట్ తో ఉన్న పులియ పెట్టే తొట్టెలు బీర్ ను కాయడానికి ఉపయోగిస్తారు]]

{{refimprovesect|date=July 2007}}

మానవుల అనేక అనారోగ్యాలతో సంబంధం ఉన్న కొన్ని సూక్ష్మజీవుల వల్ల అన్ని సూక్ష్మజీవుల గురించి సందేహం లేకుండా భయపడతారు, చాలా సూక్ష్మజీవులు అనేక లాభదాయకమైన విధానాలలో కూడా బాధ్యత వహిస్తాయి వీటిలో [[పారిశ్రామిక పులియ పెట్టుట]] (ఉదా. [[మద్యం]], [[పుల్లని సారాయం]] ఇంకా [[పాల ఉత్పత్తులు]]), [[రోగానిరోధకాల]] ఉత్పత్తి మరియు అధిక జీవాలుండే మొక్కల వంటి వాటిలో [[క్లోనింగ్]] కు వాహనాల వంటివి. పరిశోధకులు కూడా వారి సూక్ష్మజీవుల యొక్క విజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి జీవ సాంకేతికమైన ప్రధాన [[ఎంజైము]]లను ఉత్పత్తి చేశారు వీటిలో [[తక్ పోలిమెరేజ్]] ఉంది, [[సమాచారం తెలిపే జన్యువు]]లు ఇతర జన్యు విధానాలలో మరియు నూతన పరమాణు జీవశాస్త్ర పద్దతులలో ఉపయోగబడుతుంది వీటిలో [[ఈస్ట్ రెండు-సంకరణాల విధానం]] ఉంది.

పరిశ్రమలో [[అమైనో ఆమ్లం]]ల ఉత్పత్తి కొరకు బాక్టీరియాను వాడవచ్చు.  ''కోరినేబాక్టీరియం గ్లుటమికుం''  అనేది బాక్టీరియాజాతులలో ఒక ప్రధానమైనజాతి, దీని అమైనో ఆమ్లాల వార్షిక ఉత్పత్తి రెండుమిల్లియన్లటన్ల కన్నా ఎక్కువ ఉంటుంది, దీనిలో ప్రధానంగా L-గ్లుటమేట్ మరియు L-లిసిన్ ఉన్నాయి.<ref name="BurkovskiA">{{cite book | author = Burkovski A (editor). | title = Corynebacteria: Genomics and Molecular Biology | publisher = Caister Academic Press | year = 2008 | url=http://www.horizonpress.com/cory | id = [http://www.horizonpress.com/cory ISBN 978-1-904455-30-1]}}</ref>

అనేకరకాల [[బయో పోలిమర్లు]], [[పోలిసకరైడ్]]లు, [[పోలియిస్టర్]]లు, మరియు [[పోలిఅమైడ్]]లు, సూక్ష్మ జీవులచే ఉత్పత్తి చేయబడతాయి.  కణజాల ఇంజనీరింగ్ మరియు మందుల పంపిణీ వంటి ఉన్నత-విలువగల మందుల అన్వయాలకు సరిపోగల లక్షణాలతో తయారుచేసిన జీవ పోలిమర్స్ యొక్క జీవ సాంకేతిక ఉత్పత్తికి సూక్ష్మజీవులు ఉపయోగపడతాయి.  [[జంతాన్]], [[అల్గినేట్]], [[సెల్ల్యులోజ్]], [[సియనోఫిసిన్]], పోలి (గమ్మ-గ్లుటామిక్ ఆమ్లం), [[లెవాన్]], [[హ్యలురోనిక్ ఆమ్లం]], సేంద్రీయ ఆమ్లాలు, [[ఒలిగోసకరైడ్]]లు మరియు [[పోలిసకరైడ్]], ఇంకా పోలిహైడ్రోక్సిఆల్కనేట్స్ యొక్క జీవ సంశ్లేషణ కొరకు సూక్ష్మజీవులను ఉపయోగిస్తారు.<ref name="RehmBHA">{{cite book | author = Rehm BHA (editor). | title = Microbial Production of Biopolymers and Polymer Precursors: Applications and Perspectives | publisher = Caister Academic Press | year = 2008 | url=http://www.horizonpress.com/biopolymers | id = [http://www.horizonpress.com/biopolymers ISBN 978-1-904455-36-3]}}</ref>

ఇళ్ళ, వ్యవసాయ మరియు పరిశ్రమల వ్యర్ధాలు మరియు మట్టి, మడ్డి ఇంకా సముద్ర వాతావరణంలో ఉపఉపరితలంలోని [[కాలుష్యం]]ను [[సూక్ష్మపరమైన జీవఅధోకరణం]] లేదా [[జీవనివారణ]] చేయుట కొరకు సూక్ష్మజీవులు ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి.  [[విష వ్యర్ధం]] తగ్గించటానికి ప్రతి సూక్ష్మజీవి యొక్క సామర్ధ్యం [[కలుషితం]] యొక్క స్వభావం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.  ప్రదేశాలలో అనేక కలుషితాల రకాలు ఉండటంవల్ల, [[సూక్ష్మపరమైన జీవఅధోక్రమం]] చేయటానికి అతిప్రభావవంతమైన విధానంలో క్రిమి జాతులు మరియు ఆకారాల మిశ్రమం ఉపయోగిస్తారు, ఒకటి లేదా ఎక్కువ రకాల కలుషితాలు [[జీవ అధోక్రమం]]కు ప్రతిదీ విలక్షణంగా ఉంటాయి.<ref name="Diaz">{{cite book | author = Diaz E (editor). | title = Microbial Biodegradation: Genomics and Molecular Biology | edition = 1st | publisher = Caister Academic Press | year = 2008 | url=http://www.horizonpress.com/biod | id = [http://www.horizonpress.com/biod ISBN 978-1-904455-17-2]}}</ref>

[[ప్రోబయోటిక్స్]] (జీర్ణ విధానానికి బాక్టీరియా శక్తివంతంగా లాభదాయకమైనది)వాడకం ద్వారా మానవుల మరియు జంతువుల ఆరోగ్యానికి తోడ్పాటుల ఆందోళన మీద అనేక వాదనలు ఉన్నాయి మరియు/లేదా [[ప్రిబయోటిక్స్]](ప్రోబయోటిక్ సూక్ష్మజీవులు యొక్క అభివృద్ధి ప్రోత్సహించటానికి తీసుకునే పదార్ధాలు) కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.<ref name="Tannockpro3">{{cite book | author = Tannock GW (editor). | title = Probiotics and Prebiotics: Scientific Aspects | publisher = Caister Academic Press | year = 2005 | url=http://www.horizonpress.com/pro3 | id = [http://www.horizonpress.com/pro3 ISBN 978-1-904455-01-1]}}</ref>

ఈమధ్యన చేసిన అధ్యయనం, సూక్ష్మజీవులు [[కాన్సర్]] చికిత్సలో ఉపయోగకరంగా ఉండవచ్చని సూచించింది.  రోగకారకం కాని [[క్లోస్ట్రిడియా]] యొక్క అనేకఆకారాలు ఘనవాపులలో తెలియకుండా ప్రవేశిస్తాయి మరియు ప్రతిరూపాలను ఏర్పరుస్తాయి.  క్లోస్ట్రిడియల్ వెక్టార్స్ జాగ్రత్తగా పరివేక్షించబడతాయి మరియు వ్యాధులనునయం చేయటానికి కావాల్సిన ప్రోటీన్లను విడుదల చేయడంలో అనేకరకాలైన రోగసంబంధం ఉన్న నమూనాలను ముందుగా ప్రదర్శించింది.<ref name="Mengesha">{{cite book |author= Mengesha et al.|year=2009|chapter=Clostridia in Anti-tumor Therapy |title=Clostridia: Molecular Biology in the Post-genomic Era|publisher=Caister Academic Press|isbn =  978-1-904455-38-7 }}</ref>

== సూచనలు ==

{{Reflist|2}}

=== మరింత చదవడానికి ===
<div class="references-small">
</div>

* {{cite book | author = Lerner, Brenda Wilmoth & K. Lee Lerner (eds) | title = Medicine, health, and bioethics : essential primary sources | edition = 1st | publisher = Thomson Gale | year = 2006 | isbn = 1414406231 }}

* {{cite book | author = Witzany, Guenther | title = Bio-Communication of Bacteria and its Evolutionary Interrelations to Natural Genome Editing Competences of Viruses. | publisher = Nature Precedings | year = 2008 | id = hdl:10101/npre.2008.1738.1 }}

== ఇవి కూడా చూడండి ==
{{MultiCol}}

* [[ఆర్కియా]]
* [[బాక్టీరియా]]
* [[జీవ రసాయన శాస్త్రం]]
* [[జీవ భద్రత]]
* [[జీవ సాంకేతిక శాస్త్రం]]
* [[పర్యావరణ సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]
* [[యుకర్యోట్]]

{{ColBreak}}

* [[ఆహార సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]
* [[జన్యు శాస్త్రం]]
* [[రోగనిరోధక శాస్త్రం]]
* [[సూక్ష్మ జీవశాస్త్రంలో ముఖ్య ప్రచురణలు]]
* [[పారిశ్రామిక సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]

{{ColBreak}}

* [[వైద్య సాంకేతిక నిపుణుడు]]
* [[వైద్యశాస్త్రం]]
* [[శిలీంద్ర శాస్త్రం]]
* [[నోటి సూక్ష్మజీవశాస్త్రం]]
* [[బాక్టీరియోఫేజ్ సమావేశాలు]]
* [[ప్రోకర్యోట్]]
* [[విష క్రిముల శాస్త్రం]]

{{EndMultiCol}}

== బాహ్య లింకులు ==
{{WVD}}

=== సాధారణం ===
* [http://media.med.sc.edu/microbiology2007/ సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో ఆన్ లైన్ భోధనలు] దక్షిణ కారోలిన విశ్వవిద్యాలయం 
* [http://www.ocean.edu/academics/programs_of_study/science/MicrobiologyOnline.htm సూక్ష్మజీవశాస్త్రం ఆన్లైన్ ]
* [http://www.microbiologytext.com/index.php?module=Book&amp;func=toc&amp;book_id=4 ఆన్ లైన్ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం పాట్య పుస్తకం]
* [http://www.textbookofbacteriology.net/ తోడర్ యొక్క బాక్టీరియా శాస్త్రం యొక్క పాట్యపుస్తకం ]
* [http://pathmicro.med.sc.edu/book/welcome.htm ఆన్ లైన్ వైద్య సూక్ష్మజీవశాస్త్రం పాట్యపుస్తకం ]
* [http://www.micro.biol.ethz.ch/ స్విస్ ఫెడెరల్ సాంకేతిక సంస్థ యొక్క సూక్ష్మజీవశాస్త్ర సంస్థ ]

=== పత్రికలు ===
* [http://arjournals.annualreviews.org/loi/micro/ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం యొక్క వార్షిక సమీక్ష ]
* [[సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో సునిశితమైన పరిశీలనలు]]([http://www.informaworld.com/crmicrobiology జర్నల్ హోం ])
* [[క్రమమైన మరియు పరిణామం చెందిన సూక్ష్మజీవశాస్త్రం యొక్క అంతర్జాతీయ పత్రిక]]
* [[బాక్టీరియా శాస్త్రం యొక్క పత్రిక]]
* [[ప్రకృతి సూక్ష్మజీవశాస్త్రంను పరిశీలిస్తుంది]] ([http://www.nature.com/nrmicro/index.html జర్నల్ హోం])
* సూక్ష్మజీవశాస్త్రంలో [[స్ప్రిన్గెర్ అసలు ప్రతులు]] 
* [http://www.microbiology-journal.com/ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం పత్రిక] అన్ని ప్రాంతాల యొక్క విస్తారంగా ఉన్న పత్రికల వర్ణనలు మరియు సంగ్రహం 

=== వృత్తిపరమైన సంస్థలు ===
* [http://www.microbiologystudents.com/ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం విద్యార్ధుల కొరకు సమాచార ద్వారం ]
* [http://www.asm.org/ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం కొరకు అమెరికా సంఘం ]
* [http://www.socgenmicrobiol.org.uk/ సాధారణ సూక్ష్మజీవశాస్త్రం కొరకు సంఘం ]
* [http://www.simhq.org/ పారిశ్రామిక సూక్ష్మజీవశాస్త్రం కొరకు సంఘం ]
* [http://www.giantmicrobes.com  GIANTసూక్ష్మజీవులు ]

{{Biology-footer}}

{{Bacteria}}

{{Virus topics}}

{{Fungus}}
{{Protozoa protist}}

[[వర్గం:సూక్ష్మ జీవశాస్త్రం]]
[[వర్గం:వైద్య పాటశాలలో బోధించే అంశాలు]]

{{Link FA|fo}}
{{Link FA|hi}}

[[en:Microbiology]]
[[hi:सूक्ष्मजैविकी]]
[[kn:ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ]]
[[ta:நுண்ணுயிரியல்]]
[[ml:സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്രം]]
[[af:Mikrobiologie]]
[[an:Microbiolochía]]
[[ar:علم الأحياء الدقيقة]]
[[ast:Microbioloxía]]
[[az:Mikrobiologiya]]
[[be:Мікрабіялогія]]
[[bg:Микробиология]]
[[bs:Mikrobiologija]]
[[ca:Microbiologia]]
[[cs:Mikrobiologie]]
[[cy:Microfioleg]]
[[da:Mikrobiologi]]
[[de:Mikrobiologie]]
[[el:Μικροβιολογία]]
[[eo:Mikrobiologio]]
[[es:Microbiología]]
[[et:Mikrobioloogia]]
[[eu:Mikrobiologia]]
[[fa:میکروبیولوژی]]
[[fi:Mikrobiologia]]
[[fo:Smáverulívfrøði]]
[[fr:Microbiologie]]
[[ga:Micribhitheolaíocht]]
[[gl:Microbioloxía]]
[[gv:Myn-vioagh-oaylleeaght]]
[[he:מיקרוביולוגיה]]
[[hr:Mikrobiologija]]
[[hu:Mikrobiológia]]
[[id:Mikrobiologi]]
[[ilo:Microbiolohia]]
[[io:Mikrobiologio]]
[[is:Örverufræði]]
[[it:Microbiologia]]
[[ja:微生物学]]
[[jv:Mikrobiologi]]
[[ka:მიკრობიოლოგია]]
[[kk:Микробиология]]
[[ko:미생물학]]
[[ku:Hûrjînewerzanist]]
[[la:Microbiologia]]
[[lt:Mikrobiologija]]
[[lv:Mikrobioloģija]]
[[mk:Микробиологија]]
[[ms:Mikrobiologi]]
[[ne:सूक्ष्मजैविकी]]
[[new:माइक्रोबायोलोजी]]
[[nl:Microbiologie]]
[[nn:Mikrobiologi]]
[[no:Mikrobiologi]]
[[nov:Mikrobiologia]]
[[oc:Microbiologia]]
[[pih:Miikrobiologii]]
[[pl:Mikrobiologia]]
[[pnb:مائکروبیالوجی]]
[[pt:Microbiologia]]
[[qu:Ch'iñi kawsay yachay]]
[[ro:Microbiologie]]
[[ru:Микробиология]]
[[sh:Mikrobiologija]]
[[si:ක්‍ෂුද්‍රජීව විද්‍යාව]]
[[simple:Microbiology]]
[[sk:Mikrobiológia]]
[[sl:Mikrobiologija]]
[[sq:Mikrobiologjia]]
[[sr:Микробиологија]]
[[su:Mikrobiologi]]
[[sv:Mikrobiologi]]
[[th:จุลชีววิทยา]]
[[tl:Mikrobiyolohiya]]
[[tr:Mikrobiyoloji]]
[[uk:Мікробіологія]]
[[ur:خرد حیاتیات]]
[[vi:Vi sinh học]]
[[wa:Bacterolodjeye]]
[[war:Mikrobiyolohiya]]
[[yi:מיקראביאלאגיע]]
[[zh:微生物学]]