Revision 768544 of "రిత్విక్ ఘటక్" on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
{{Infobox writer
|name = ঋত্বিক ঘটক</br>Ritwik Ghatak
|image = Ritwik_ghatak.jpg
|image_size = 200px
|caption = 
|birthname = Ritwik Kumar Ghatak
|birthdate = {{birth date|1925|11|4|df=y}}
|birthplace = [[Dhaka]], [[East Bengal]] (present day [[Bangladesh]])
|deathdate = {{death date and age|1976|2|6|1925|11|4|df=y}}
|deathplace = [[Kolkata]], [[India]]
|occupation = Film maker and writer
}}
'''రిత్విక్ ఘటక్'''  ({{lang-bn|ঋত্বিক (কুমার) ঘটক}}, ''రిత్తిక్ (కుమార్) ఘొటొక్'' ; 4 నవంబరు 1925{{ndash}} 6 ఫిబ్రవరి 1976) ఒక బెంగాలీ [[భారతీయ సినిమా|భారతీయ చిత్రనిర్మాత]] మరియు స్క్రిప్టు రచయిత. భారతీయ చిత్ర దర్శకులలో ఘటక్ స్థాయి [[సత్యజిత్ రే|సత్యజిత్ రే]] మరియు మృణాల్ సేన్‌ల స్థాయితో పోల్చదగినది.

==బాల్య జీవితం==
రిత్విక్ ఘటక్ తూర్పు బెంగాల్ (ప్రస్తుత [[బంగ్లాదేశ్|బాంగ్లాదేశ్]]) లోని [[ఢాకా|ఢాకా]]లో జన్మించాడు.<ref>హుడ్, J.W.: ''ది ఎస్సెన్షియల్ మిస్టరి '' , పేజ్ 20.</ref> ఆకస్మిక ఆపద అయిన 1943 నాటి బెంగాల్ కరువు మొదలుకుని 1947 నాటి బెంగాల్ విభజన పరిణామాలను తప్పించుకునే ప్రయత్నంలో, తూర్పు బెంగాల్ నుండి మిలియన్లాది ఇతర శరణార్ధులు నగరానికి వెల్లువెత్తడానికి ముందు, అతడు, అతడి కుటుంబం [[పశ్చిమ బెంగాల్|పశ్చిమ బెంగాల్]] లోని [[కోల్‌కత|కలకత్తా]] (ఇప్పటి కోల్‌కతా)కు వలస వచ్చారు. ఈ విధమైన శరణార్ధుల కెరటంతో మమేకం కావడం అతడి ఆచరణను నిర్వచించింది, తర్వాతి కాలంలో దేశాంతర వాసం మరియు సంస్కృతీ పరమైన విభజనకై అభ్యంతరాలను పట్టించుకోని రూపకం, అతడి సృజనాత్మక క్రియలలో మిళితం కావడానికి దోహదపడింది. 1971లో [[భారత దేశము|ఇండియా]]కు మరింత మంది శరణార్ధులు పలాయనమై వచ్చేందుకు దారి తీసిన బాంగ్లాదేశ్ స్వేచ్ఛాయుద్ధం, కూడా అతడి కృషి మీద ఇదే విధమైన ప్రభావం కలిగించింది.

==సృజనాత్మక వృత్తి==
1948లో, ఘటక్ తన తొలి నాటకం ''కాలొ సాయర్''  (ది డార్క్ లేక్) వ్రాసాడు మరియు మైలురాయి వంటి ''నబన్న''  నాటకం పునరుద్ధరణలో పాల్గొన్నాడు. 1951లో, ఘటక్, ది ఇండియన్ పీపుల్స్ ధియేటర్ అసోసియేషన్ (IPTA)లో చేరాడు. అతడు నాటకాలు వ్రాసి, దర్శకత్వం వహించాడు మరియు వాటిలో నటించాడు, ఇంకా బెర్టోల్ట్ బ్రెహ్ట్ మరియు గోగోల్లను బెంగాలీలోకి అనువదించాడు. 1957లో, అతడు తన చివరి నాటకం ''జ్వాల''  (ది బర్మింగ్)ని రచించి, దర్శకత్వం వహించాడు.

ఘటక్, నిమాయి ఘోష్ యొక్క ''చిన్నముల్''  (1950)లో నటుడు, సహాయ దర్శకుడిగా చిత్రపరిశ్రమలోకి ప్రవేశించాడు. ''చిన్నముల్''  తర్వాత రెండేళ్ళకు ఘటక్ యొక్క తొలి పూర్తి చిత్రం ''నాగరిక్''  (1952) విడుదలైంది, రెండూ కూడా [[భారతీయ సినిమా|భారతీయ చిత్రాల]]కు గుర్తించదగిన భారీ ఆలోచనలను ఇచ్చాయి.<ref name="Ghatak">{{Citation | surname1 = Ghatak | given1 = Ritwik | year = 2000 | title = Rows and Rows of Fences: Ritwik Ghatak on Cinema | publisher = Ritwik Memorial & Trust Seagull Books | ISBN = 8170461782 | pages= ix & 134–36 }}</ref><ref name="Hood">{{Citation | surname1 = Hood | given1 = John | year = 2000 | title = The Essential Mystery: The Major Filmmakers of Indian Art Cinema | publisher = Orient Longman Limited | ISBN = 8125018700 | pages=21–4 }}</ref> ఘటక్ యొక్క తొలి క్రియ ప్రదర్శనాత్మక మరియు సాహిత్యపరమైన పూర్వదృష్టాంతాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ, కలిసి ఒక డాక్యుమెంటరీ వాస్తవిక వాదాన్ని, ఒక శైలీకరించిన ప్రదర్శనని తరచుగా జానపద ప్రదర్శనల నుండి రాబట్టటాన్ని మరియు చిత్ర పరికరాలను బ్రెక్‌టియన్‌గా ఉపయోగించటాన్ని తెచ్చాయి.

ఘటక్ యొక్క తొలి వాణిజ్యపరమైన చిత్రం విడుదల ''అజాంట్రిక్''  (1958), ఒక వినోద-నాటకం గల సైన్స్ ఊహాకల్పనల ఇతివృత్తంతో కూడిన చిత్రం. అది నిర్జీవమైన ఒక వస్తువును వర్ణించే తొలి భారతీయ చిత్రాలలో ఒకటి, ఈ విషయంలో ఒక [[కారు|వాహనం]], ఈ కథలో ఒక పాత్రగా ఉంటుంది.

స్ర్కిప్ట్ రచయితగా ఘటక్ యొక్క గొప్ప వాణిజ్యపరమైన సఫలత, ''మధుమతి''  (1958), ఇది [[పునర్జన్మ|పునర్జన్మ]] యొక్క ఇతివృత్తాలతో కూడిన  తొలి చిత్రాలలో ఒకటి. అది మరొక బెంగాలీ చిత్ర నిర్మాత బిమల్ రాయ్ చేత దర్శకత్వం వహించబడిన ఒక [[బాలీవుడ్|హిందీ చిత్రం]]. ఘటక్‌కు ఈ చిత్రం, ఫిల్మ్‌ ఫేర్ ఉత్తమ కథ అవార్డుకు తొలిసారి ప్రతిపాదింపబడిన కీర్తిని సంపాదించి పెట్టింది.

రిత్విక్ ఘటక్ ఎనిమిది పూర్తి నిడివి గల చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. ఉత్తమ చిత్రాలుగా పేరుగాంచిన అతడి చిత్రాలు, ''మేఘ్ ఢాకా తార''  (''ది క్లౌడ్-క్యాప్‌డ్ స్టార్ '' )(1960), ''కోమల్ గంధర్''  (''ఇ-ఫ్లాట్'' ) (1961), మరియు ''సుబర్ణరేఖ''  (''గోల్డెన్ లైనింగ్ '' ) (1962), కలకత్తా పై ఆధారపడిన మరియు శరణార్ధుల పరిస్థితిని సంభోదిస్తున్న ఒక ట్రయాలజి, అది వివాదాస్పదంగా ఋజువయ్యింది మరియు ''కోమల్ గాంధార్''  (''ఇ-ఫ్లాట్'' ) మరియు ''సుబర్ణరేఖ'' ల యొక్క వాణిజ్య వైఫల్యం అతణ్ణి 1960ల మిగిలిన కాలమంతా కథా చిత్రాల నిర్మాణానికి దూరం చేసింది. ఆ మూడు చిత్రాలలో, అతడు ప్రాధమికమైన మరియు ఆ సమయానికి కఠినమైన వాస్తవిక కథలను వాడాడు, వాటిపై అతడు దృశ్య మరియు శ్రవణ సంబంధ ప్రత్యేక పదావళి యొక్క ఒక సాంద్రతర అణచివేత ద్వారా పురాణ గాధల నమూనాల శ్రేణిని, ప్రత్యేకించి ''మదర్ డెలివర్''  యొక్క శ్రేణిని అంతర్లిఖించాడు.

1966లో ఘటక్ క్లుప్తంగా [[పూణే|పూనా]]కు వెళ్ళాడు, అక్కడతడు ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (FTII)లో పాఠాలు బోధించాడు. FTIIలో అతడి ఏడాదిలో, విద్యార్ధి చిత్రాలు viz., ''ఫియర్/భయం''  మరియు ''రెండిజ్వియస్/సంకేత స్థలం''  రెండింటిని నిర్మించటంలో పాల్గొన్నాడు.

ఒక బాంగ్లా దేశీయ చిత్ర నిర్మాత 1973లో పురాణ గాధ ''టిటాష్ ఏక్తి నదిర్ నామ్''  (''ఎ రివర్ కాల్డ్ టిటస్'' )కి పెట్టుబడి పెట్టినప్పుడు, 1970ల్లో మాత్రమే ఘటక్ చిత్ర నిర్మాణానికి తిరిగి వచ్చాడు, అతిగా మద్యం సేవించడం మరియు తదనంతర వ్యాధుల కారణంగా అనారోగ్యానికి గురికావటంతో చిత్ర నిర్మాణం అతడికి కష్టమైంది. అతడి చివరి చిత్రం ఆత్మకథాత్మక ''జుక్తి టక్కో ఆర్ గప్పొ''  (''రీజన్, డిబేట్ అండ్ స్టోరీ/కారణం చర్చ మరియు కథ'' ) (1974), అందులో అతడు నీల్‌కాంత (నీల్‌కాంత్) అనే ప్రధాన పాత్రని పోషించాడు.<ref>హుడ్, J.W.: ''ది ఎస్సెన్షియల్ మిస్టరి'' , పేజ్ 45.</ref> అతడి ఖాతాలో అసంఖ్యాకమైన అసంపూర్ణ కథాచిత్రాలు ఇంకా లఘుచిత్రాలు కూడా ఉన్నాయి. 

ఘటక్ యొక్క తండ్రి సురేష్ చంద్ర ఘటక్ జిల్లా న్యాయమూర్తి మరియు కవి, నాటక రచయిత; అతడి తల్లి పేరు ఇందుబాలా దేవి. వారికతడు 11వ మరియు చివరి బిడ్డడు. అతడి అన్న మనీష్ ఘటక్ ఆ కాలం నాటి తీవ్రవాద రచయిత, మరియు ఆంగ్ల ఆచార్యుడు ఇంకా సామాజిక కార్యకర్త. అతడు IPTA ఆ కాలం నాటి ప్రదర్శన విప్లవంలో తీవ్రంగా పాల్గొన్న వాడు, తర్వాతి కాలంలో ఉత్తర బెంగాల్‌లో తెభాగ ఆందోళనలో నాయకత్వం చేపట్టాడు. మనీష్ ఘటక్ యొక్క కుమార్తె [[మహా శ్వేతాదేవి|మహాశ్వేతా దేవి]] రచయిత్రి మరియు క్రియాశీలి. ఘటక్ భార్య సురమ పాఠశాల ఉపాధ్యాయిని మరియు అతడి కుమారుడు రితబన్ చిత్ర నిర్మాత.

==అతడి ముద్ర మరియు ప్రభావం==
(1976 ఫిబ్రవరి)లో అతడి మరణ సమయానికి, ఘటక్ యొక్క ప్రాధమిక ముద్ర పూర్వ విద్యార్ధుల ద్వారా కొనసాగుతున్నట్లు కనబడింది. విద్యార్ధులు మణి కౌల్, జాన్ అబ్రహం, ఇంకా ప్రత్యేకంగా కుమార్ సహానీలు ఘటక్ ఆలోచనలనీ మరియు సిద్ధాంతాలనీ కొనసాగించారు, వాటిని అతడి పుస్తకం ''సినిమా అండ్ ఐ''  ద్వారా భారతీయ కళాత్మక చిత్రం యొక్క ప్రధాన స్రవంతిలోకి మరింతగా విస్తృత పరచారు. FTIIలో అతడి ఇతర విద్యార్ధులలో పేరొందిన చిత్ర నిర్మాతలు సయీద్ అక్తర్ మీర్జా మరియు ఆదూర్ గోపాల కృష్ణన్‌/1}లు ఉన్నారు.<ref>{{cite web|title=Summer Viewing - The Brilliance Of Ritwik Ghatak|author=Chitra Parayath|publisher=Lokvani|date=08/11/2004|url=http://www.lokvani.com/lokvani/article.php?article_id=1899|accessdate=2009-05-30}}</ref>

ఘటక్ పూర్తిగా [[భారతీయ సినిమా|భారతీయ వాణిజ్య చిత్రం]] ప్రపంచానికి బయట నిలిచాడు. వాణిజ్య చిత్రాల మూలకాలలో ఒక్కటి కూడా (పాటలు, నాట్యాలు, అద్భుత నాటకీయత, అగ్ర నటీనటులు/తారలు, భారీతనం) అతడి కృషిలో అంశాలు కాలేదు.{{Citation needed|date=April 2010}} అతడు విద్యార్ధులు చేతా, మరియు మేధావుల చేతా గుర్తించబడ్డాడు గానీ, చౌకబారు ప్రేక్షకుల చేత కాదు. అతడి విద్యార్ధులు కూడా చిత్ర కళలోనూ లేదా స్వతంత్ర చిత్ర సంప్రదాయంలోనూ పనిచేసే ధోరణి కలిగి ఉన్నారు.

[[సత్యజిత్ రే|సత్యజిత్ రే]] వంటి ఇతర నియో-రియలిస్టిక్ దర్శకులు వారి జీవిత కాలంలో [[భారత దేశము|ఇండియా]] బయట ప్రేక్షకులను సృష్టించుకోవటంలో కృతకృత్యులు కాగా, ఘటక్ అంతటి అదృష్టానికి నోచుకోలేక పోయాడు. అతడు జీవించి ఉండగా, అతడి చిత్ర్రాలు ఇండియా లోపల ప్రాధమిక ప్రశంసలు పొందాయి. సత్యజిత్ రే, తన సహచరుణ్ణి వృద్ధిలోకి తెచ్చేందుకు చేయగలిగినంత కృషి చేసాడు గానీ, రే యొక్క కరుణాపూరిత ప్రశంస ఘటక్‌కు అంతర్జాతీయ కీర్తిని కట్టబెట్టలేకపోయింది. ఉదాహరణకి, ఘటక్ యొక్క ''నాగరిక్''  (1952) బెంగాలీ కళాత్మక చిత్రాలకు బహుశః తొలి ఉదాహరణ అయి ఉంది, రే తీసిన ''పధేర్ పాంచాలీ''  చిత్రం కంటే మూడేళ్లకు ముందే రూపొందిన ఈ సినిమా, ఘటక్ మరణానంతరం 1977లో గానీ విడుదల కాలేదు, <ref name="Ghatak"></ref><ref name="Hood"></ref> అతడి తొలి వాణిజ్య విడుదల ''అజాంత్రిక్''  (1958) కూడా, హెర్బీ చిత్రాలకు చాలా సంవత్సరాల ముందే, నిర్జీవ వస్తువులని పాత్రలుగా చిత్రించిన తొలి భారతీయ చిత్రాలలో ఒకటి, ఈ చిత్రానికి సంబంధించి [[కారు|వాహనం]] కథలో ఒక పాత్రగా ఉంటుంది.<ref>{{citation|first=Megan|last=Carrigy|title=Ritwik Ghatak|journal=[[Senses of Cinema]]|date=October 2003|url=http://archive.sensesofcinema.com/contents/directors/03/ghatak.html|accessdate=2009-05-03}}</ref> ఘటక్ తీసిన ''బరి థేకె పాలియే''  (1958), ఫ్రాన్సియోస్ ట్రఫ్ఫౌట్ యొక్క తర్వాతి చిత్రం ''ది 400 బ్లోస్''  (1959) ఒకే విధమైన కథా వస్తువు కలిగి ఉన్నా, ఘటక్ యొక్క చిత్రం పేరు ప్రసిద్ధులు లేక పడి ఉండగా, ట్రఫ్ఫౌట్ యొక్క చిత్రం మిక్కిలి ప్రసిద్ధి చెందిన ఫ్రెంచి న్యూవేవ్ చిత్రాలలో ఒకటిగా పరిణమించింది. ఘటక్ తుది చిత్రాలలో ఒకటి ''ఎ రివర్ నేమ్‌డ్ టిటస్''  (1973)ని హైపర్ లింకు ఫార్మాట్లో ఉన్న తొలి చిత్రాలలో ఒకటిగా చెప్పాలి, అది అంతర్గత సంబంధాలు గల కథల శ్రేణిలో అనేక పాత్రల విశేషాలతో కూర్చిన చిత్రం. దీని తర్వాత రెండేళ్ళకు రాబర్ట్ ఆల్ట్‌మాన్ చిత్రం ''నాష్‌విల్లె''  (1975) విడుదలైంది.

వాణిజ్యపరంగా ఘటక్ ఏకైక పెద్ద సాఫల్యం [[బాలీవుడ్|హిందీ చిత్రం]] ''మధుమతి''  (1958), దీనికతడు స్క్రీన్ ప్లే వ్రాసాడు. ఆ చిత్రం [[పునర్జన్మ|పునర్జన్మ]] ఇతివృత్తం గల తొలి చిత్రాలలో ఒకటి, తర్వాతి కాలంలో [[భారతీయ సినిమా|భారతీయ చిత్రాలు]], భారతీయ దూరదర్శన్ మరియు బహుశః ప్రపంచ చిత్రాలలో కూడా పునర్జన్మ ఇతివృత్తం గల చిత్రాలకు అది స్ఫూర్తి దాతగా నిలిచిందని చెప్పబడుతోంది. బహుశః అది అమెరికన్ చిత్రం ''ది రీ ఇన్కర్నేషన్ ఆఫ్ పీటర్ ప్రౌడ్''  (1975) మరియు హిందీ చిత్రం ''కర్జ్''  (1980)లకు స్ఫూర్తిదాతగా నిలిచింది, అవి రెండూ కూడా పునర్జన్మ గురించి చెప్పబడి, తమ సంస్కృతిలో ప్రభావశీలంగా ఉండిపోయాయి.<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0195160169}}</ref> ప్రత్యేకించి ''కర్జ్''  పలుమార్లు పునర్నిర్మితమైంది; కన్నడ చిత్రం ''యుగ పురుష''  (1989), తమిళ చిత్రం ''ఎనక్కుల్ ఒరువన్''  (1984), మరియు మరింత తాజాగా [[బాలీవుడ్|బాలీవుడ్]] చిత్రం ''కర్‌జ్‌జ్''  (2008)లు. ''కర్జ్''  మరియు ''ది రీఇన్‌కర్నేషన్ ఆఫ్ పీటర్ ప్రౌడ్'' లు అమెరికన్ చిత్రం ''ఛాన్సెస్ ఆర్''  (1989)కు స్పూర్తినిచ్చి ఉండొచ్చు.<ref name="Doniger"></ref> ''మధుమతి''  నుండి స్ఫూర్తి పొందిన మరింత తాజా చిత్రం బాలీవుడ్‌లో విజయం పొందిన ''ఓం శాంతి ఓం''  2007; అది కీర్తిశేషురాలైన బిమల్ రాయ్ కుమార్తె రింకీ భట్టాచార్య, ఆ చిత్రం యొక్క భావ చౌర్యాన్ని నిందించడానికి, ఇంకా చిత్ర నిర్మాతలపై చట్టపరమైన చర్య గురించి హెచ్చరించడానికీ దారి తీసింది.<ref name="mir">[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&amp;sectid=30&amp;contentid=20080807200808070235582987cdd87f అశాంతి నాగస్ ఓం శాంతి ఓం] ముంబై  మిర్రర్, 7 ఆగష్టు 2008.</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om షారుఖ్, ఫరా సూద్: రచీయిత SRK ఓం శాంతి ఓం కు తన స్క్రిప్ట్ దొంగిలించారని అభియోగించారు]</ref>

దర్శకుడిగా ఘటక్ కృషి తర్వాతి కాలపు బెంగాలీ చిత్ర పరిశ్రమ మరియు ఇతర ప్రాంతాల నిర్మాతలతో సహా పెక్కుమంది భారతీయ చిత్రనిర్మాతలపై ప్రభావం చూపింది. ఉదాహరణకు, మీరా నాయర్ తాను చిత్రనిర్మాత కావడానికి ఘటక్, అదే విధంగా రే కారకులని ఉదహరిస్తుంది.<ref>{{cite web|title=Why we admire Ray so much|publisher=Naachgana|date=14 April 2009|url=http://www.naachgaana.com/2009/04/14/why-we-admire-satyajit-ray-so-much|accessdate=2009-06-06}}</ref> దర్శకుడిగా ఘటక్ ప్రభావం భారతదేశాన్ని దాటి వ్యాప్తి చెందడం మొదలైంది; 1990ల ప్రారంభంలో ఘటక్ చిత్రాలను పునరుద్ధరించే పధకం చేపట్టారు, అంతర్జాతీయ ప్రదర్శనలు (మరియు తదనంతర డీవీడీల విడుదల), ఆలస్యంగానైనా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రేక్షకులని సృష్టించింది. ఏషియన్ ఫిల్మ్ పత్రిక ''సినీ మాయ'' , 1998లో నిర్వహించిన విమర్శకులు చేసిన ఎంపిక ఆల్-టైమ్ గ్రేటెస్ట్ ఫిల్మ్లో, ''సుబర్ణ రేఖ'' కు జాబితాలో 11వ స్థానం లభించింది.<ref>{{citation|title=The “Sight & Sound” of Canons|first=Donato|last=Totaro|journal=Offscreen Journal|publisher=[[Canada Council|Canada Council for the Arts]]|date=31 January 2003|url=http://www.horschamp.qc.ca/new_offscreen/canon.html|accessdate=2009-04-19}}</ref> 2002లో సర్వకాల గొప్ప చిత్రాలకై విమర్శకులు, దర్శకులు చేసిన ఎంపిక ''సైట్ &amp; సౌండ్'' లో ''మేఘె ఢాకా తార'' కు జాబితాలో #231వ స్థానం, మరియు ''కోమల్ గంధర్'' కు #346వ స్థానం లభించింది.<ref>{{cite web|title=2002 Sight & Sound Top Films Survey of 253 International Critics & Film Directors|publisher=Cinemacom|year=2002|url=http://www.cinemacom.com/2002-sight-sound.html|accessdate=2009-04-19}}</ref> 2007లో, బ్రిటిష్ ఫిల్మ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ నిర్వహించిన ప్రేక్షకులు మరియు దర్శకులు చేసిన 10 ఉత్తమ బాంగ్లాదేశ్ చిత్ర్రాలు ఎంపికలో ''ఎ రివర్ నేమ్‌డ్ టిటస్'' కు అగ్రస్థానం లభించింది.<ref name="bfi">{{cite web|title=Top 10 Bangladesh Films|publisher=[[British Film Institute]]|date=17 July 2007|url=http://www.bfi.org.uk/features/imagineasia/guide/poll/bangladesh/index.html|accessdate=2009-03-14}}</ref>
==రచన==
===చలనచిత్రాలు===
====డైరక్టర్ మరియు స్క్రీన్ రైటర్ ====

*''నగరిక్''  (''ది  సిటిజెన్'' ) (1952)
*''అజన్ట్రిక్''  (''ది అన్మెకానికల్'' , ''ది  పతేతిక్  ఫల్లసి'' ) (1958)
*''బరి తేకే పలియే''  (''ది  రన్అవే '' ) (1958)
*''మేఘే ఢాకా తార''  (''ది క్లౌడ్-కాప్పేడ్ స్టార్ '' ) (1960)
*''కామోల్ గంధర్''  (''ఈ-ఫ్లాట్ '' ) (1961)
*''సుబర్ణరేఖ''  (1962/1965)
*''తితాష్ ఎక్తి నదిర్ నామ్''  (''ఏ రివర్ కాల్ల్ద్  తితాష్'' ) (1973)
*''జుక్తి తక్కో ఆర్ గప్పో''  (''రీజన్, డిబేట్ అండ్ ఏ స్టోరి '' ) (1974)

====స్క్రీన్ రైటర్====

*''ముసాఫిర్''  (1957)
*''మధుమతి''  (1958)
*''స్వరలిపి''  (1960)
*''కుమారి మోన్''  (1962)
*''డీపర్ నాం తీయ రాంగ్ ''  (1963)
*''రాజకన్య''  (1965)

====నటుడు====

*''తోతపి''  (1950)
*''చిన్నముల్''  (1951) 
*''కుమారి మోన్ ''  (1962) 
*''సుబర్ణరేఖ''  (1962)
*''టిటస్ ఎక్తి నదిర్ నాం ''  (1973)
*''జుక్తి, తక్కో, ఆర్ గప్పో ''  (1974)

====షార్ట్ ఫిల్మ్స్ మరియు డాక్యుమెన్టరీస్  ====

*''ది లైఫ్ అఫ్ ది  ఆదివాసిస్''  (1955)
*''ప్లేసెస్ అఫ్ హిస్టోరిక్ ఇంట్రెస్ట్ ఇన్ బీహార్ ''  (1955)
*''సిస్సర్స్''  (1962)
*''ఫియర్''  (1965)
*''రెండిజ్వౌస్''  (1965)
*''సివిల్ డిఫెన్స్''  (1965)
*''సయింట్తిస్ట్స్ అఫ్ టుమోర్రో ''  (1967)
*''ఏ క్యొన్''  (''వై  '' /''ది క్వెస్షన్'' ) (1970)
*''అమర్ లెనిన్''  (''మై లెనిన్'' ) (1970)
*''పురులియర్ చావ్''  (''ది చావ్ డాన్స్ అఫ్  పురులియా'' ) (1970)
*''దర్బార్ గతి పద్మ''  (''ది టర్బులేంట్ పద్మ '' ) (1971)

====ఇంకంప్లేట్ ఫిల్మ్స్ మరియు డాక్యుమెన్టరీస్====
*''బెదేని''  (1951)
*''కటు అజనారే''  (1959)
*''బాగోలర్ బంగోదర్షన్''  (1964–65)
*''రోన్గర్ గోళం''  (1968)
*''రంకిన్కర్''  (1975)

====షూటింగ్ ముందు నిలిపివేసిన స్క్రీన్‌ప్లేలు====

*''ఒకల్ బాసోన్టొ''  (1957)
*''అమ్రితోకుంభేర్ సంధానే''  (1957)
*''అర్జన్ సర్దార్''  (1958)
*''బొలిదాన్''  (1963)
*''ఆరోన్యక్''  (1963)
*''శ్యం సే నేహ లగై''  (1964)
*''సంసార్ సిమంటే''  (1968)
*''పద్ద నాదిర్ మజ్హి '' 
*''నోటన్ ఫసోల్ '' 
*''రాజా'' 
*''సెయి బిష్ణుప్రియ '' 
*''ప్రిన్సస్స్ కలబోటి '' 
*''లోజ్జ '' 

===థియేటర్‌ డెల్ఫీలోని పురాతన థియేటర్‌ను అపోలో ఆలయం నుంచి కొండకు మరింత పై భాగాన నిర్మించారు. అక్కడి నుంచి చూస్తే దిగువ లోయలోని సంరక్షణ కేంద్రం దృశ్యం పూర్తిగా కన్పించేలా దాని నిర్మాణం సాగింది. తొలుత దీన్ని క్రీస్తుపూర్వం 4వ శతాబ్దంలో నిర్మించారు. అనంతరం చాలాసార్లు పునర్నిర్మిస్తూ పోయారు. ఇక్కడి 35 వరుసల్లో 5,000 మంది ప్రేక్షకులు కూచునే వీలుంది. థోలోస్‌ అథెనా ప్రోనాయియా సంరక్షణ కేంద్రం వద్ద ఉన్న థోలోస్‌ ఓ వృత్తాకార భవంతి. దీన్ని క్రీస్తుపూర్వం 380, 360 మధ్య నిర్మించారు. ఇందులో 20 వృత్తాకారపు వరుసలుంటాయి. అవి బయటి వైపు 14.76 మీటర్లు, లోపలివైపు 10 కోరింతియన్‌ కాలమ్‌ల నిర్మాణంతో ఉంటాయి. ఈ థోలోస్‌ డెల్ఫీ తాలూకు ప్రధాన శిథిలాలకు దాదాపుగా అర మైలు (అంటే 800 మీటర్లు) దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి వృత్తాకారపు వరుసల్లో మూడింటిని పునర్నిర్మించారు. వీటిని డెల్ఫీలో పర్యాటకులు ఫొటోలు తీసుకునేందుకు అత్యంత ఆకర్షణీయమైన ప్రాంతాలుగా మార్చారు. డెల్ఫీలో ఉన్న వృత్తాకారపు భవన నిర్మాత థియోడరస్‌ ద ఫోషియాన్‌ అని విట్రువియస్‌ (7, ఉపోద్ఘాతం) చెప్పాడు. సిబిల్‌ రాతి సిబిల్‌ రాతి ఎథేనియన్‌ ట్రెజరీ, స్టోవా ఆఫ్‌ ద ఎథేనియన్స్‌ మధ్యలో ఒక రాతిపై పొడుచుకు వచ్చినట్టుగా ఉండే చర్చి బోధకుని వేదిక వంటి నిర్మాణం. డెల్ఫీ పురాతత్వ ప్రాంతంలో అపోలో ఆలయానికి దారి తీసే పవిత్ర మార్గంపై ఇది ఉంటుంది. సిబిల్‌ దీనిపైనే కూచుని సోదె చెప్పేదని ఐతిహ్యం. తవ్వకాలు మధ్యయుగ కాలం నుంచీ ఈ ప్రాంతాన్ని కస్త్రీ గ్రామవాసులు ఆక్రమించుకుని ఆవాసంగా మార్చుకున్నారు. ఈ ప్రాంతంలో వ్యవస్థీకృతమైన తవ్వకాలు ప్రారంభించడానికి ముందు ఈ గ్రామాన్ని ఇంకో చోటికి తరలించి అక్కడ వారందరికీ పునరావాసం కల్పించాల్సి వచ్చింది. కానీ వారు ఊహించినట్టుగానే ఈ ప్రయత్నాలను ప్రతిఘటించారు. కాకపోతే ఈ ప్రాంతం భూకంపంతో చాలావరకు దెబ్బతినడంతో గ్రామస్థులను అక్కడి నుంచి తరలించేందుకు అవకాశం చిక్కింది. తర్వాత గ్రామస్థులకు ఓ పూర్తిస్థాయి కొత్త గ్రామాన్ని నిర్మించి ఇస్తామని వాగ్దానం చేశారు. బదులుగా పాత స్థలాన్ని వదలాలని కోరారు. 1893లో ఇక్కడి భారీ ఇసుక నిల్వలను ఫ్రెంచి పురాతత్వ పాఠశాల తొలిగించింది. వాటి కింద దాగున్న అపోలో, ఎథెనా ప్రొయెయా సంరక్షణ కేంద్రాల తాలూకు భవంతులను బయట పెట్టడంతో పాటు వేలాది వస్తువులు, శాసనాలు, శిల్పాలను కూడా వెలికి తీసేందుకు ఈ బృహత్తర కార్యక్రమాన్ని చేపట్టారు. ఆధునిక డెల్పీ ఆధునిక డెల్ఫీ ఈ పురాతత్వ ప్రాంతానికి పశ్చిమాన ఆనుకునే నిర్మితమైంది. ఇదిప్పుడు అతి పెద్ద పర్యాటక ఆకర్షణల్లో ఒకటిగా నిలుస్తోంది. నగరంలో ఎన్నో హెAటళ్లు, అతిథి గృహాలు, టావెర్నులు, బార్లు ఉన్నాయి. ప్రధాన వీధులు ఇరుకుగా ఉంటాయి. చాలావరకు అవి వన్‌వేలే అయ్యుంటాయి. డెల్ఫీలో ఒక పాఠశాల, లైసియం, చర్చి, స్వ్కేర్‌ (ప్లటేరియా) ఉన్నాయి. యూరప్‌ పొడవునా వెళ్లే ఫుట్‌పాత్‌ ఈ4 నగరపు తూర్పు అంచు గుండానే సాగుతుంది. ఇక్కడి పురాతత్వ ప్రాముఖ్యతకు తోడు పమసాస్‌ స్కీ కేంద్రం, ఈ ప్రాంతంలోని ప్రఖ్యాత తీర పట్టణాలను సందర్శించే పర్యాటకులను కూడా డెల్ఫీ బాగా ఆకర్షిస్తోంది. నగరంలో 2,373 మంది ప్రజలుంటారు. క్రిస్సో (ప్రాచీన క్రిసా)తో కలిపి డెల్ఫీ మున్సిపాలిటీ జనాభా 3,511. మధ్యయుగ కాలంలో డెల్పీని కస్త్రీ అని కూడా పిలిచేవారు. అది పురాతత్వ ప్రాంతపు శిథిలాలపైనే నిర్మితమైంది. ఇక్కడి పాలరాతి వరుసలను, నిర్మాణాలను తమ పేదరికపు నిర్మాణాలకు స్తంభాలుగా స్థానికులు వాడుకుంటూ వచ్చారు. పాక్షికంగానో, పూర్తిగానో ధ్వంసమైన, మరీ ముఖ్యంగా 1580 నాటి భూకంపం ధాటికి నేలమట్టమైన నగరాన్ని పునర్నిర్మించేందుకు ఇది ఊహించదగిన విధానమే! ఆ భూకంపం ఫోసిస్‌లోని పలు పట్టణాలను ధ్వంసం చేసేసింది. ఎకోల్‌ ఫ్రాంకాయిస్‌ డీ ఎథేన్స్‌కు చెందిన పురాతత్వవేత్తలు 1893లో ఎట్టకేలకు పురాతన డెల్ఫీకి సంబంధించిన అసలు ప్రాంతాన్ని కనిపెట్టగలిగారు. అనంతరం అక్కడి గ్రామాన్ని కొత్త చోటికి మార్చారు. ఆలయాల ప్రాంతానికి పశ్చిమంగా దాన్ని తరలించారు. ప్రధాన పురాతత్వ కాంప్లెక్సు పాద పీఠం వద్ద ఉన్న డెల్ఫీ పురాతత్వ మ్యూజియం గ్రామానికి తూర్పు దిశగా కన్పిస్తుంది. ప్రధాన రహదారికి ఇది ఉత్తరాన ఉంటుంది. పురాతన డెల్ఫీకి సంబంధించినవిగా చెప్పే పలు ఆసక్తికరమైన వస్తువులు ఈ మ్యూజియంలో కొలువుదీరాయి. మెలడీకి సంబంధించిన అతి పురాతన భావజాలాల ప్రతీకలు, రథ చోదకుడు, పవిత్ర మార్గం కింద దొరికిన బంగారు నిధులు, సిఫ్నియన్‌ నిధికి సంబంధించిన చిన్న చిన్న విభాగాల వంటివి వీటిలో ఉన్నాయి. బయటి ప్రవేశ ద్వారానికి వెంటనే ఆనుకుని (దీన్ని చాలామంది టూర్‌ గైడ్‌లు నిర్లక్ష్యం చేస్తారు కూడా) రోమన్‌ ప్రొకౌన్సుల్‌ గాలియోను ప్రస్తావించే శాసనం ఒకటుంటుంది. మ్యూజియం, ప్రధాన కాంప్లెక్సుల్లోకి ప్రవేశాలకు ప్రత్యేక రుసుములుంటాయి. కొంత రాయితీతో రెండింట్లోకీ ఉమ్మడి ప్రవేశం కూడా కల్పిస్తారు. లోపల ఒక చిన్న కఫే ఉంటుంది. పోస్టాఫీసు కూడా మ్యూజియం సమీపంలోనే ఉంది. కాస్త తూర్పుగా ముందుకెళ్తే మ్యూజియం దక్షిణపు వైపు రోడ్డుకు దగ్గరగా వ్యాయామశాల, థోలోస్‌ ఉన్నాయి. వాటిలోకి మాత్రం ప్రవేశం ఉచితమే. మీడియా డెల్ఫీ ప్రధాన భాగాలను చూపించే ఓ చిన్న వీడియోను మధ్యలో ప్రముఖంగా కన్పించేలా ఏర్పాటు చేయండి. వీటిని కూడా చూడండి గ్రీకు కళ సంప్రదాయ గ్రీకు ప్రాంతాల పేర్ల జాబితా అరిస్టోక్లియా - క్రీస్తుపూర్వం 6వ శతాబ్దానికి చెందిన డెల్ఫీ పూజారిని. పైథాగరస్‌కు శిక్షకురాలని చెబుతారు డెల్ఫీ పురాతత్వ మ్యూజియం ఎథిలేన్‌ నోట్సు రిఫరెన్సులు జె. విలియం బ్రాడ్‌===

*''చంద్రగుప్తో''  (ద్విజేంద్రలాల్ రే ), యాక్టర్ 
*''ఆచలయోటన్''  ([[రవీంద్రనాధ టాగూరు|టాగోర్]]) (1943), డైరెక్టర్ మరియు యాక్టర్ 
*''కాలో సయోర్''  (ఘటక్) (1947–48), యాక్టర్ మరియు డైరెక్టర్
*''కలోంకో''  (భట్టాచార్య ) (1951), యాక్టర్
*''దోలిల్''  (ఘటక్) (1952), యాక్టర్ మరియు డైరెక్టర్
*''కటో దానే కటో చాల్ ''  (ఘటక్) (1952)
*''ఆఫీసర్''  (గోగోల్) (1953), యాక్టర్, 
*''ఇస్పాట్''  (ఘటక్) (1954–55), అన్-స్తేజ్ద్ 
*''ఖోరిర్ గొండి''  (బెర్టోల్ట్  బ్రేచ్ట్ 
|బ్రేచ్ట్ )
*''గలిలియో కోరిట్''  (బ్రేచ్ట్)
*''జాగోరాన్''  (అతింద్ర  మోజుమ్దర్), యాక్టర్ 
*''జలోంటో''  (ఘటక్)
*''జల''  (ఘటక్)
*''దక్ఘర్''  (టాగోర్)
*''దెవ్''  (బిరు  ముఖోపధే)
*''దేన్కి స్వర్జే గిలియో ధన్ భనే''  (ఘటక్/పను పాల్) 
*''నటిర్ పూజ ''  (టాగోర్) 
*''నబన్న''  (భట్టాచార్య)
*''నిల్దర్పాన్''  (దినబందు మిత్ర), యాక్టర్
*''నికేర్ మహల్''  ([[మాక్సిం గోర్కీ|గోర్కి]]), అన్-స్తేజ్ద్ 
*''నేతాజికే నీ ''  (ఘటక్)
*''పోరిట్రాన్''  (టాగోర్)
*''ఫల్గుని''  (టాగోర్)
*''బిద్యసాగర్''  (బనఫూల్)
*''బిసర్జన్''  (టాగోర్)
*''వంగబందోర్''  (పను  పాల్), యాక్టర్
*''వొటర్ వెట్ ''  (పను  పాల్), యాక్టర్ 
*''ముసంఫిరో కే లై''  (గోర్కి), యాక్టర్
*''మాక్ బెత్''  ([[విలియం షేక్‌స్పియర్|షేక్స్పియర్ ]]), యాక్టర్
*''రాజ''  (టాగోర్)
*''సంకో''  (ఘటక్), యాక్టర్
*''సెయి మెయి''  (ఘటక్), డైరెక్టర్ 
*''స్ట్రిర్ పట్రో''  (టాగోర్)
*''హజోబోరల''  (సుకుమార్ రే)

===పుస్తకాలు===

*''రిత్విక్ ఘటకర్ గల్పో''  ("గాచ్తి ", "శిఖా", "రుప్కోత", "కోఖ్", "కొమ్ర్డ్", "ప్రేమ", "మార్", మరియు "రాజ" లాంటి షార్ట్ స్టోరీస్ తో సహా )
*''గలిలియో చారిట''  (బ్రేచ్ట్  ''లైఫ్ అఫ్ గలిలియో''  యొక్క బెంగాలి అనువాదం)
*''జల''  (ప్లే)
*''డోలిల్''  (ప్లే)
*''మేఘే ఢాకా తార''  (స్క్రీన్ప్లే)
*''చాలచిత్ర, మానస్ ఎబొంగ్ ఆరో కీచు '' 
*''సినిమా మరియు ఐ'' , రిత్విక్  మెమోరియల్ ట్రస్ట్, కోల్కథ 
*''ఆన్ కల్చురాల్ ఫ్రంట్ '' 
*''రోస్ అండ్ రోస్ అఫ్ ఫెంసేస్: రిత్విక్ ఘటక్ ఆన్ సినిమా'' , సీగల్ బుక్స్  Pvt. Ltd, కోల్కతా 
*''రిత్విక్ ఘటక్ స్టోరీస్'' , రాణి రే చే బెంగాలి లోకి అనువాదం న్యూ  ఢిల్లీ, శ్రిష్టి పబ్లిషర్స్ మరియు డిస్ట్రిబ్యూటర్స్ 

==మరింత చదవటానికి==
*''రిత్విక్'' : సురమ ఘటక్, కలకత్త, ఆశ  ప్రకాశాని 
*''రిత్విక్ అండ్ హిస్ ఫిల్మ్స్'' : రెండు సంచికలు, రాజత్ రే చే సంపదికీయం చేయబడిన 
*''రిత్విక్ కుమార్ ఘటక్'' : రాజత్ రే చే సంపదికీయం చేయబడిన, శ్రిస్టి ప్రకాశాన్ 
*''రిత్విక్కే శేష్ వలోబాస'' : ప్రతీతి దేవి, బంగ్లాదేశ్, సాహిత్య ప్రకాస్ 
*''రిత్విక్తంత్ర'' : సంజె ముఖోపాధ్య, కొల్ కత్త  రిత్విక్ సిని సొసైటి 
*''రివిక్ కుమార్ ఘటక్'' : (ఏ మోనోగ్రాఫ్) హాయ్మంటి బనర్జీ, నేషనల్ ఫిలిం ఆర్చివ్, పూణే 

==గమనికలు==
{{reflist}}

==సూచికలు==
*{{citation|first=Megan|last=Carrigy|title=Ritwik Ghatak|journal=[[Senses of Cinema]]|date=October 2003|url=http://archive.sensesofcinema.com/contents/directors/03/ghatak.html|accessdate=2009-05-03}}
*{{Citation|last=Hood |first = John W. |title =The Essential Mystery: Major Filmmakers of Indian Art Cinema|publisher=Orient Longman|date=2000|location=New Delhi|isbn=8125018700}}

==బాహ్య లింకులు==
{{IndicText}}
*{{imdb name|id=0315547|name=Ritwik Ghatak}}
*ఇండియన్ ఆటర్ దగ్గర  [http://www.indianauteur.com/?p=129 ఘటక్ తో ఇంటర్వ్యు ]  
*[http://www.calcuttaweb.com/cinema/ritwik.shtml కలకత్త వెబ్ దగ్గర ఘటక్  ]
*[http://www.sensesofcinema.com/2003/great-directors/ghatak/ సెన్సెస్ అఫ్ సినిమా: గ్రేట్ డైరెక్టర్స్ క్రిటికల్ డేటాబేస్ ]
*[http://www.upperstall.com/people/ghatak.html జీవితచరిత్ర]
*[http://www.filmref.com/directors/dirpages/ghatak.html చిత్ర విశ్లేషణ] ఆక్కురెల్లొ  
*[http://www.rouge.com.au/3/ghatak.html రిత్విక్ ఘటక్ లో కిన్షిప్ అండ్ హిస్టరీ మోనాక్ బిస్వాస్ చే ]
*[http://www.rouge.com.au/3/film.html రేమొండ్ బెల్లౌర్ చే ది ఫిలిం వి అకంపని]
*[http://www.rouge.com.au/10/ghatak.html జోనాథన్ రోసేన్బుం చే రిత్విక్ ఘటక్-రి ఇన్వెంటింగ్ ది సినిమా  ]
*[http://www.indianauteur.com రిత్విక్ ఘటక్ సినిమా పై ప్రత్యేకమైన విషయం ]

{{Ritwik Ghatak Films}}
{{Cinema of Bengal}}

{{Persondata
|NAME= Ghatak, Ritwik
|ALTERNATIVE NAMES=
|SHORT DESCRIPTION= Film maker
|DATE OF BIRTH= 4 November 1925
|PLACE OF BIRTH=[[Dhaka]], [[East Bengal]]
|DATE OF DEATH=4 November 1925
|PLACE OF DEATH=[[Kolkata]], [[India]]
}}
{{DEFAULTSORT:Ghatak, Ritwik}}
[[Category:బెంగాలి చిత్ర నిర్మాతలు   ]]
[[Category:భారతీయ సినీ నిర్మాతలు]]
[[Category:బెంగాలి చిత్ర దర్శకులు ]]
[[Category:భారతీయ చిత్ర దర్శకులు]]
[[Category:బెంగాలి చిత్ర నటులు]]
[[Category:భారతీయ చలనచిత్ర నటులు]]
[[Category:బెంగాలి రచయితలు  ]]
[[Category:భారతీయ చిత్ర రచయితలు]]
[[Category:భారతీయ రచయితలు]]
[[Category:చలన చిత్ర సిద్ధాంతకర్తలు]]
[[Category:ఇండియన్ ఫిలిం స్కోర్   కంపోసేర్స్ ]]
[[Category:ఇండియన్ పీపుల్స్ థియేటర్ అస్సోసియేషన్ వ్యక్తులు]]
[[Category:బెంగాలి-భాష రచయితలు ]]
[[Category:కలకత్తా సంస్కృతి]]
[[Category:కలకత్తా అల్యుమిని విశ్వ విద్యాలయం]]
[[Category:ఢాకా నుండి ప్రజలు ]]
[[Category:1925 జననాలు]]
[[Category:1976 మరణాలు]]
[[Category:రిత్విక్ ఘటక్ చే దర్సకత్వం వహించిన చిత్రాలు ]]

'''''''' '''

[[en:Ritwik Ghatak]]
[[hi:ऋत्विक घटक]]
[[ml:ഋത്വിക് ഘട്ടക്]]
[[bn:ঋত্বিক ঘটক]]
[[de:Ritwik Ghatak]]
[[fr:Ritwik Ghatak]]
[[it:Ritwik Ghatak]]
[[mr:ऋत्विक घटक]]
[[ru:Гхатак, Ритвик]]
[[uk:Рітвік Гхатак]]