Revision 770832 of "బాస్కెట్ బాల్" on tewiki

{{Infobox sport
| image                 = Jordan_by_Lipofsky_16577.jpg
| imagesize             = 225px
| caption               = [[Michael Jordan]] goes for a [[slam dunk]] at the old [[Boston Garden]]
| union                 = [[International Basketball Federation|FIBA]]
| nickname              = 
| first                 = 1891, [[Springfield, Massachusetts]], USA 
| registered            =
| contact               = Contact
| team                  = 13 to 15 (5 at a time)
| mgender               = Single
| category              = Indoor or Outdoor
| ball                  = [[Basketball (ball)|Basketball]]
| olympic               = 1936
}}


'''బాస్కెట్ బాల్'''  అనేది జట్టులవారీగా ఆడే ఒక [[క్రీడ]], దీనిలో 5 సభ్యులు గల ఒక జట్టు క్రమానుగత నిబంధనలతో <span style="white-space:nowrap">10 అడుగుల (3.048 మీ)</span> ఎత్తులో ఉన్న ఒక బుట్టలో [[బంతి]]ని వేయడం ద్వారా (''గోల్'' ) మరొక జట్టుపై పాయింట్లను సంపాదించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.  బాస్కెట్‌బాల్ అనేది [[ప్రపంచం]]లో అధిక జనాదరణ పొందిన మరియు విస్తృతంగా వీక్షించే క్రీడల్లో ఒకటిగా చెప్పవచ్చు.<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/football/2008/dec/06/football-brand-globalisation-china-basketball|title=
They think it's all over|accessdate=2008-12-24|date=2008-12-06|publisher=The Guardian}}</ref>  


బంతిని పైనుండి బుట్టలో వేయడం (షూటింగ్) ద్వారా పాయింట్లను స్కోర్ చేస్తారు. బంతిని ఎంత దూరం నుండైనా ఎగిరి, చట్రంలోకి నొక్కడం లేదా ఏదైనా ఇతర వ్యాయామ విద్య శైలిలో బుట్టలో వేయాలి; క్రీడ ముగింపులో అధిక పాయింట్లతో ఉన్న జట్టు గెలుస్తుంది కాని రెండు జట్లు సమాన పాయింట్లను కలిగి ఉంటే అదనపు సమయం (అధిక సమయం) ఇవ్వబడుతుంది.  బంతిని నేలపై కొడుతూ (''[[మెల్ల మెల్లగా తరలించడం]]'' ) కోర్టులో లేదా సభ్యుల మధ్య తరలించవచ్చు.  విఘాతం కలిగించే శారీరక చర్య (''[[ఫౌల్]]'' )కు పెనాల్టీ విధించబడుతుంది మరియు క్రీడాకారుడు బంతిని గురి చూసి విసిరేటప్పుడు ఫౌల్ చేస్తే ఉచిత విసుర్లు ఇవ్వబడతాయి మరియు బంతిని ఎలా నిర్వహించాలనే విధానంపై పరిమితులు కూడా ఉన్నాయి (''[[అతిక్రమణలు]]'' ). 


కాలక్రమంలో, షూటింగ్, తరలించడం మరియు విసరడం అలాగే క్రీడాకారుల స్థానాలు మరియు ఆఫెన్సివ్ మరియు డిఫెన్సివ్ పథకాలతో పలు సాధారణ సాంకేతికప్రక్రియలను బాస్కెట్‌బాల్ అభివృద్ధి చేసింది.  ప్రత్యేకంగా, జట్టులోని పొడవైన సభ్యులు ''మధ్య'' లో లేదా రెండు ''ముందు''  స్థానాల్లో ఒకదానిలో ఆడతారు, తక్కువ ఎత్తు గల క్రీడాకారులు లేదా బంతిని నిర్వహించే నైపుణ్యం మరియు వేగం గల వారు ''రక్షణ''  స్థానాల్లో ఆడతారు.  పోటీతత్వ బాస్కెట్‌బాల్‌ను జాగ్రత్తగా క్రమబద్ధీకరించగా, తాత్కాలిక క్రీడ కోసం పలు [[బాస్కెట్‌బాల్ వ్యూహాలు]] అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.  కొన్ని దేశాల్లో, బాస్కెట్‌బాల్ కూడా అధిక సంఖ్యలో ప్రేక్షకుల ఆదరణను చొరగొంది. 


పోటీ బాస్కెట్‌బాల్ ప్రాథమికంగా ఒక [[బాస్కెట్‌బాల్ కోర్టు]]లో ఆడే ఇండోర్ క్రీడ అయినప్పటికీ, నగరంలోని మరియు గ్రామీణ సమూహాలు రెండింటిలోనూ అవుట్‌డోర్‌లో ఆడే స్వల్ఫ క్రమబద్ధీకర వైవిధ్య క్రీడలు అధిక జనాదరణను పొందాయి.

== చరిత్ర ==
[[దస్త్రం:Firstbasketball.jpg|thumb|200px|right|మొట్టమొదటి బాస్కెట్‌బాల్ కోర్టు: స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్ విద్యాలయం. ]]
=== ప్రథమ నియమాలు, కోర్టు మరియు క్రీడ ===
ప్రారంభ డిసెంబరు 1891లో, [[స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్, మాసాచుసెట్స్]], USAలోని ఇంటర్నేషనల్ యంగ్ మెన్ యొక్క క్రిస్టియన్ అసోసియేషన్ ట్రైనింగ్ స్కూల్ <ref>{{cite web|url=http://web.archive.org/web/20010419124201/www.hoophall.com/history/naismith_resume.htm|title=Hoop Hall History Page}}</ref> (YMCA) (నేడు, [[స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్ విద్యాలయం]])లో కెనడాలో జన్మించిన శారీరక విద్య [[నిపుణుడు]] మరియు బోధకుడు Dr. [[జేమ్స్ నైస్మిత్]],<ref>{{cite web|url=http://www.cbc.ca/inventions/inventions.html|title=The Greatest Canadian Invention}}</ref> అతని విద్యార్థులు ఆడటానికి మరియు దీర్ఘకాల [[న్యూ ఇంగ్లాండ్]] శీతాకాలాల్లో వారి దృఢత్వాన్ని సరైన స్థాయిలో ఉంచడానికి ఒక ఆరోగ్యవంతమైన ఇండోర్ క్రీడను ప్రయత్నించాడు.  చాలా ముతక లేదా బలహీనమైన గోడ [[వ్యాయామశాలలు]] వలె ఇతర వాటిని వ్యతిరేకించిన తర్వాత, అతను ప్రాథమిక [[నియమాలను]] వ్రాశాడు మరియు 10-అడుగుల (3.05 m) ఎత్తులో ఒక [[పీచు]] బుట్టను ఏర్పాటు చేశాడు.  ఆధునిక బాస్కెట్‌బాల్ వలలకు విరుద్ధంగా, ఈ పీచు బుట్ట అడుగున మూసి ఉంటుంది మరియు బంతిని ప్రతీసారి "బుట్టలో వేసిన తర్వాత" లేదా పాయింట్ స్కోర్ చేసిన తర్వాత చేతితో దాన్ని మళ్లీ బయటికి తీయాలి; ఇది సరికాదని నిర్ధారించబడింది, దీనితో బుట్ట అడుగ భాగాన్న తొలగించారు, ప్రతిసారీ ఒక పొడవైన [[కొక్కెం]]తో బయటికి తీసేలా అమర్చారు.  పీచు బుట్టలను 1906 వరకు ఉపయోగించారు, చివరికి అవి నేపథ్యబోర్డులతో ఉన్న లోహపు కట్టుచే భర్తీ చేయబడ్డాయి.  అతి స్వల్ప వ్యవధిలోనే మరొక మార్పు జరిగింది, దీనితో నేటి బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడలో మనం చూస్తున్న బంతి పూర్తిగా బుట్టులో నుండి పోయే విధంగా మార్చారు.  బుట్టల్లో గురి చూసి వేయడానికి ఒక [[సాకర్]] బంతిని ఉపయోగిస్తారు.  ఒక క్రీడాకారుడు బంతిని బుట్టలో వేసినప్పుడు, అతని జట్టు ఒక పాయింట్ పొందుతుంది.  అధిక పాయింట్లను గెలుపొందిన జట్టు విజేతగా నిలుస్తుంది.<ref>{{cite web|url=http://www.naismithmuseum.com/naismith_drjamesnaismith/main_drjamesnaismith.htm|accessdate=2007-02-14|date=2007-02-14|title=James Naismith Biography}}</ref>  ఈ బుట్టలు నిజానికి ఆడే కోర్టు‌లోని రెండు అంతస్తుల మధ్య ఎత్తు తక్కువగా ఉండే వసారాకు వ్రేలాడుదీస్తారు, కాని వసారాలో ఉన్న ప్రేక్షకులు షాట్‌లకు అంతరాయం కలిగించడంతో ఇది అవాస్తవమైనదిగా నిర్ధారించబడింది.  ఈ అంతరాయాన్ని తొలగించడానికి నేపథ్యబోర్డ్ ఏర్పాటు చేయబడింది; ఇది రీబౌండ్ షాట్‌లను అనుమతించే అదనపు సౌకర్యాన్ని కూడా కలిగి ఉంది.<ref>థింక్‌క్వెస్ట్, [http://library.thinkquest.org/10480/b-ball.html బాస్కెట్‌బాల్] 2009.01.20 రూపొందించబడింది.</ref>  
ప్రారంభ 2006లో నైస్మిత్ యొక్క మనవరాలు కనుగొన్న అతని డైరీలు ప్రకారం అతను "[[డక్ ఆన్ ఏ రాక్]]" అనే పేరు గల ఒక పిల్లల క్రీడ నుండి నియమాలను చొప్పించి, కనిపెట్టిన కొత్త క్రీడ గురించి చాలా అధైర్యపడ్డాడు. ఈ విధానంలో చాలా మంది విఫలమయ్యారు.  నైస్మిత్ కొత్త క్రీడను "బాస్కెట్ బాల్‌"గా పిలిచేవాడు.<ref>{{cite web|url=http://sports.espn.go.com/nba/news/story?id=2660882|title=Newly found documents shed light on basketball's birth|accessdate=2007-01-11|date=2006-11-13|publisher=Associated Press|work=ESPN.com}}</ref>


మొట్టమొదటి అధికారిక క్రీడ 20 జనవరి 1892న తొమ్మిది క్రీడాకారులతో YMCA వ్యాయామశాల్లో జరిగింది.  ఈ గేమ్ 1-0తో ముగిసింది; నేటి [[స్ట్రీట్‌బాల్]] లేదా [[జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం]] (NBA) కోర్టు పరిణామంలో సగం ఉన్న ఆ కోర్టులో, ఈ షాట్ 25 అడుగుల దూరం నుండి చేయబడింది.  1897-1898 నాటికి ఐదు జట్లు ప్రామాణికం చేయబడ్డాయి. 



=== మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ ===
ఒక శారీరక విద్యా బోధకురాలు [[సెండా బెరెన్సన్]] మహిళలకు నైస్మిత్ యొక్క నియమాలను సవరించినప్పుడు, 1892లో [[స్మిత్ విద్యాలయం]]లో మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ ప్రారంభమైంది.  స్పల్ప కాలంలోనే ఆమె స్మిత్‌లో చేరిన తర్వాత, క్రీడ గురించి మరింత నేర్చుకోవడానికి నైస్మిత్‌ను కలిసింది.<ref>{{cite web|url=http://clio.fivecolleges.edu/smith/berenson/1biog/19411000/index.shtml?page=4|title=Pioneers in Physical Education|pages=661–662|accessdate=2009-06-03}}</ref>  కొత్త క్రీడ మరియు అది నేర్పే విలువలచే ఆకర్షించబడి, ఆమె 21 మార్చి 1893న మొట్టమొదటి మహిళల విద్యాలయ బాస్కెట్‌బాల్‌ను నిర్వహించింది, ఈ మ్యాచ్‌లో ఆమె నూతన విద్యార్థినులు మరియు ద్వితీయ సంవత్సర విద్యార్థినులు పోటీ పడ్డారు.<ref name="Senda Berenson Papers">{{cite web|url=http://clio.fivecolleges.edu/smith/berenson/|title=Senda Berenson Papers|accessdate=2009-06-03}}</ref>  ఆమె నియమాలు మొట్టమొదటిగా 1899లో ప్రచురించబడ్డాయి మరియు రెండు సంవత్సరాలు తర్వాత బెరెన్సన్ [[A.G. స్పాల్‌డింగ్]] యొక్క ప్రథమ మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ మార్గదర్శకానికి సంపాదకురాలుగా మారింది, తర్వాత ఇది మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క సంస్కరణ వలె వ్యాప్తి చెందింది. 



=== ప్రజాదరణలో కల్లోలం ===
బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క ప్రారంభ సహచరులు [[యునైటెడ్ స్టేట్స్]] వ్యాప్తంగా YMCAలకు పంపబడ్డారు మరియు ఇది సత్వరమే USA మరియు [[కెనడా]]లలో వ్యాపించింది.  1895 నాటికి, ఇది పలు మహిళల ఉన్నత పాఠశాల్లో బాగా పాతుకుపోయింది.  ప్రారంభంలో క్రీడను అభివృద్ధి చేసి, విస్తృతం చేసే బాధ్యతను YMCA స్వీకరించగా, ఒక శతాబ్దంలోనే YMCA ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యాన్ని కాలరాస్తూ ఒక అనిర్దిష్ట క్రీడ మరియు దౌర్జన్య మూకలు వలె ఈ కొత్త క్రీడ నిరుత్సాహపరచబడింది.  అయితే, ఇతర ఔత్సాహిక క్రీడాకారుల క్లబ్‌లు, విద్యాలయాలు మరియు నిపుణుల క్లబ్‌లు తక్కువ కాలంలోనే ఈ ఖాళీని భర్తీ చేశారు.  [[మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి]] కొన్ని సంవత్సరాలు ముందు, క్రీడా నియమాలపై నియంత్రణ కోసం [[ఆమెచ్యూర్ అథ్లెటిక్ యూనియన్]] మరియు [[ఇంటర్‌కాలేజియేట్ అథ్లెటిక్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్]] ([[NCAA]] యొక్క పూర్వీకులు)లు పోటీ పడ్డాయి.  క్రీడాకారులను దోపిడి నుండి రక్షించడానికి మరియు తక్కువ అనిర్దిష్ట క్రీడను ప్రోత్సహించడానికి మొదటి ప్రొపెషనల్ లీగ్, జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్ 1898లో స్థాపించబడింది.  ఈ లీగ్ ఐదు సంవత్సరాలు మాత్రమే ఉనికిలో ఉంది. 



=== బాస్కెట్‌బాల్ భవంతి స్థాపించబడింది ===
1950ల నాటికి, బాస్కెట్‌బాల్ ఒక ప్రముఖ విద్యాలయ క్రీడ వలె పేరు గాంచింది, ఇది ప్రొఫెషనల్ బాస్కెట్‌బాల్‌లో ఆసక్తి పెరగడానికి మార్గాన్ని సుగమం చేసింది.  1959లో, [[స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్, మాసాచూసెట్స్‌]]లో మొట్టమొదటి ఆటను నిర్వహించిన స్థలంలో ఒక [[బాస్కెట్‌బాల్ భవంతి]]ని స్థాపించారు. దీని జాబితాలో క్రీడ అభివృద్ధికి అధికంగా కృషి చేసిన ప్రసిద్ధ క్రీడాకారుల, శిక్షకుల, మధ్యవర్తుల మరియు వ్యక్తుల పేర్లను జాబితా చేశారు.  ఈ భవనంలో బాస్కెట్‌బాల్‌లో వారి కెరీర్‌లో అత్యధిక గోల్‌లను చేసిన నిష్ణాత వ్యక్తులు ఉంటారు. 



=== పరికరాలు మరియు సాంకేతికత అభివృద్ధి ===
బాస్కెట్‌బాల్‌ను నిజానికి ఒక [[సాకర్ బంతి]]తో ఆడతారు.  బాస్కెట్‌బాల్ కోసం ప్రత్యేకంగా తయారు చేసిన మొదటి బంతులు కపిలవర్ణంలో ఉండేవి మరియు 1950ల చివరి కాలంలో, క్రీడాకారులు మరియు ప్రేక్షకులకు ఒకే విధంగా మరింత స్పష్టంగా కనిపించాలనే భావనతో [[టోనీ హిన్క్లే]] ప్రస్తుతం ఉపయోగిస్తున్న నారింజ రంగు బంతిని ప్రవేశపెట్టాడు.  జట్టు సభ్యులకు "క్రిందకి కొడుతూ తరలించడానికి" మినహా డ్రిబ్లింగ్ పద్ధతి నిజమైన క్రీడలో లేదు.  బంతిని తరలించడం యొక్క ప్రాథమిక అర్థం బంతి చలనమే.  చివరికి డ్రిబ్లింగ్ పద్ధతి ప్రవేశపెట్టబడింది కాని మునుపటి బంతుల అసమాన ఆకారాలుచే పరిమితం చేయబడింది.  తయారీదారులు బంతి ఆకారాన్ని మెరుగుపర్చడంతో 1950ల్లో డ్రిబ్లింగ్ విధానం క్రీడ యొక్క ముఖ్యమైన భాగంగా మారింది. 



=== చారిత్రక పూర్వపదాలు ===
ఉత్తర అమెరికన్లు బాస్కెట్‌బాల్, [[నెట్‌బాల్]], [[డాడ్జెబాల్]], [[వాలీబాల్]] మరియు [[లాక్రోసే]] అనే బంతి క్రీడలను మాత్రమే కనుగొన్నట్లు గుర్తించారు.  [[బేస్‌బాల్]] మరియు [[కెనడియన్ ఫుట్‌బాల్]] వంటి ఇతర బంతి క్రీడలు సృష్టిలో [[కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్]], [[యూరోపి]]యన్, [[ఆసియ]]న్ లేదా [[ఆఫ్రికన్]]‌లకు సంబంధాలు ఉన్నాయి.  బాస్కెట్‌బాల్ ఆలోచన అనేది పురాతన [[మెసోయామెరికన్ బాల్‌గేమ్]] నుండి వచ్చినట్లు ప్రత్యక్ష ఆధారాలు లేనప్పటికీ, నైస్మిత్ యొక్క రూపకల్పనకు కనీసం 50 సంవత్సరాలు ముందే ఈ క్రీడ యొక్క విజ్ఞానం [[జాన్ లోయ్డ్ స్టెఫెన్స్]] మరియు [[అలెగ్జాండెర్ వోన్ హమ్‌బోల్ట్‌]]ల వ్రాసిన పుస్తకాల్లో లభ్యమైంది.  స్టీఫెన్స్ పుస్తకాలు ప్రత్యేకంగా [[ఫ్రెడెరిక్ క్యాథెర్‌వుడ్]] చిత్రలేఖనాలను కలిగి ఉన్న పుస్తకాలు 19వ శతాబ్దంలోని పలు విద్యా సంస్థల్లో అందుబాటులో ఉన్నాయి మరియు విస్తృతంగా అమ్ముడుపోయిన వాటి వలె ప్రసిద్ధి చెందాయి. 



=== ప్రారంభ విద్యాలయ బాస్కెట్‌బాల్ అభివృద్ధి ===
[[విద్యాలయ బాస్కెట్‌బాల్‌]]ను పరిచయం చేయడంలో Dr. జేమ్స్ నైస్మిత్ ముఖ్యపాత్రను పోషించాడు.  అతను పగ్గాలను ప్రసిద్ధ శిక్షకుడు [[ఫారెస్ట్ "ఫాగ్" అలెన్‌]]కు అప్పగించే ముందుగా ఆరు సంవత్సరాలు పాటు [[కాన్సాన్ విశ్వవిద్యాలయం]]లో శిక్షణ ఇచ్చాడు.  నైస్మిత్ యొక్క శిష్యుడు [[అమోస్ అలోంజో స్టాగ్]] బాస్కెట్‌బాల్‌ను [[చికాగో విశ్వవిద్యాలయం]]లో ప్రవేశపెట్టాడు, కాన్సాస్‌లో నైస్మిత్ యొక్క శిష్యుడు [[అడల్ఫ్ రూప్]] [[కెంటుకే విశ్వవిద్యాలయం]]లో శిక్షకుడి వలె మంచి విజయాలను సాధించాడు.  


9 ఫిబ్రవరి 1895న, మొట్టమొదటి ఇంటర్‌కాలేజియేట్ 5-5 గేమ్ [[హామ్లైన్ విశ్వవిద్యాలయం]]లో హామ్లైన్ మరియు [[మిన్నేసోటా విశ్వవిద్యాలయం]] యొక్క అనుబంధ సంస్థ స్కూల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్‌ల మధ్య జరిగింది.<ref>[http://www.hamline.edu/hamline_info/athletics/facilities/hutton_arena.html హామ్‌లైన్ విశ్వవిద్యాలయ అథ్లెటిక్: హుట్టాన్ అరెనా]</ref><ref>[http://www.hamline.edu/cla/admission/campuslife/athletics/athletics.html హామ్‌లైన్ విశ్వవిద్యాలయ అథ్లెటిక్స్: ప్రవేశ అథ్లెటిక్స్ ఉపోద్ఘాతం పుట]</ref>  ఒక 9-3 గేమ్‌లో స్కూల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చర్ విజయం సాధించింది. 


1901లో, [[చికాగో విశ్వవిద్యాలయం]], [[కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం]], [[డార్ట్‌మౌత్ విశ్వవిద్యాలయం]], [[మిన్నేసోటా విశ్వవిద్యాలయం]], [[U.S. నావల్ అకాడమీ]], [[ఉత్హా విశ్వవిద్యాలయం]], [[యాలే విశ్వవిద్యాలయాలు]] పురుషుల క్రీడలను ప్రోత్సహించడం ప్రారంభించాయి.   1905లో, [[ఫుట్‌బాల్]] మైదానంలో తరచూ గాయాలు పాలవడంతో [[అధ్యక్షుడు]] [[థెయోడోర్ రూసెవెల్ట్]] ఒక పరిపాలనా విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోమని విద్యాలయాలకు సూచించాడు, ఫలితంగా ఇంటర్‌కాలేజియేట్ అథ్లెటిక్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ది యునైటెడ్ స్టేట్స్ (IAAUS) స్థాపించబడింది.  1910లో, ఈ విభాగం తన పేరును [[నేషనల్ కాలేజియేట్ అసోసియేషన్]] ([[NCAA]]) వలె మార్చుకుంది. 



=== ప్రారంభ మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ అభివృద్ధి ===
1891లో, [[కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం]] మరియు మిస్ హెడ్స్ స్కూల్‌లు మొట్టమొదటి మహిళల ఇంటర్‌ఇన్‌స్టిట్యూషనల్ గేమ్‌ను ఆడారు.  బెరెన్సన్ యొక్క నూతన విద్యార్థినులు 21 మార్చి 1893న [[స్మిత్ విద్యాలయం]]లో మొట్టమొదటి మహిళల ఇంటర్‌కాలేజియేట్ బాస్కెట్‌బాల్ గేమ్‌లో ద్వితీయ సంవత్సర విద్యార్థినులతో పోటీ పడ్డారు.<ref>{{cite web|url=http://www.smith.edu/newssmith/fall2003/100.php|title=You Come in as a Squirrel and Leave as an Owl|accessdate=2009-06-02}}</ref>  అదే సంవత్సరంలో, [[మౌంట్ హోలోకే]] మరియు [[సోఫియే న్యూకాంబ్ విద్యాలయం]] ([[క్లారా గ్రేగోరీ బాయిర్]]) మహిళలు బాస్కెట్‌బాల్ ఆడటాన్ని ప్రారంభించారు.  1895 నాటికి, ఈ క్రీడ [[వెల్లెస్లే]], [[వాస్సర్]] మరియు [[బ్రైన్ మార్‌]]లతో సహా దేశమంతా వ్యాపించింది.  మొట్టమొదటి ఇంటర్‌కాలేజియేట్ మహిళల గేమ్ 4 ఏప్రిల్ 1896న జరిగింది.  [[స్టాన్‌ఫోర్డ్]] మహిళలు, [[బెర్కెలే]] జట్టుతో ఆడిన 9-9 గేమ్‌లో 2-1 తేడాతో స్టాన్‌ఫోర్డ్ విజయాన్ని సాధించింది.  


ప్రారంభ సంవత్సరాల్లో పురుషుల బాస్కెట్‌బాల్ అభివృద్ధి కంటే మహిళల ఆట తీరులో అభివృద్ధి మరింత నిర్మాణాత్మక క్రమంలో జరిగింది.  1905లో, [[అమెరికన్ ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ అసోసియేషన్‌]]చే బాస్కెట్‌బాల్ నియమాలపై కార్యవర్గం (నేషనల్ వుమెన్స్ బాస్కెట్‌బాల్ కమిటీ) రూపొందించబడింది.<ref name="Historical Timeline">{{cite web|url=http://www.wbhof.com/timeline.html|title=Historical Timeline|accessdate=2009-06-02}}</ref>  ఈ నియమాలు ప్రకారం ఒక జట్టులో ఆరు నుండి తొమ్మిది మంది క్రీడాకారులు మరియు 11 మంది అధికారులు ఉండాలి.  [[అంతర్జాతీయ మహిళా క్రీడల సమాఖ్య]] (1924) ఒక మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ పోటీని నిర్వహించింది. 1925 నాటికి 37 మహిళల ఉన్నత పాఠశాల జట్ల బాస్కెట్‌బాల్ లేదా రాష్ట్ర టోర్నమెంట్లు జరిగాయి.  మరియు 1926లో, ఆమెచ్యూర్ అథ్లెటిక్ యూనియన్ పూర్తి పురుషుల నియమాలతో మొట్టమొదటి [[జాతీయ మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ ఛాంపియన్‌షిప్‌]]కు మద్దతు ఇచ్చింది.<ref name="Historical Timeline"/>  


[[ఎడ్మోంటన్, ఆల్బెర్టా]] ఆధారిత ఒక టూరింగ్ [[కెనడా]] మహిళల జట్టు [[ఎడ్మోంటన్ గ్రాడ్స్]] 1915 మరియు 1940ల మధ్య ఆడింది.  గ్రాడ్స్ [[ఉత్తర అమెరికా]] వ్యాప్తంగా పయనించింది మరియు అసామాన్య విజయాలను సొంతం చేసుకుంది.  వీరు ఆ కాలంలో రికార్డ్ స్థాయిలో 522 విజయాలు మరియు 20 అపజయాలను మాత్రమే నమోదు చేశారు, వారిని చాలెంజ్ చేసే ఏ జట్టుతోనైనా ప్రవేశ రుసుం రసీదు నుండి వారి ప్రయాణ ఖర్చులకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం ద్వారా వారితో గేమ్ ఆడారు.<ref>{{cite web|url=http://www.histori.ca/minutes/lp.do?id=13113|title=The Great Teams|accessdate=2009-06-02}}</ref>  ఈ గ్రాడ్స్ [[ఐరోపా]]లోని పలు ఎగ్జిబిషన్‌ల్లో కూడా ప్రకాశించింది మరియు 1924, 1928, 1932 మరియు 1936ల్లో వరుసగా నాలుగు ఎగ్జిబిషన్ [[ఒలింపిక్స్]] టోర్నమెంట్‌లను గెలుపొందింది; అయితే మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ 1976 వరకు అధికారిక ఒలింపిక్ క్రీడ వలె గుర్తించబడలేదు.  గ్రాడ్స్ క్రీడాకారిణులు ఔత్సాహిక క్రీడాకారిణులు మరియు ఏకీకృతంగా ఉండాలి.  గ్రాడ్స్ శైలి వ్యక్తిగత క్రీడాకారిణుల ఉద్ఘాటించే నైపుణ్యాలపై కాకుండా జట్టు క్రీడపై ఆధారపడేది.  


మొట్టమొదటి మహిళల [[AAU]] ఆల్-అమెరికా జట్టు 1929లో ఎంచుకోబడింది.<ref name="Historical Timeline"/>  యునైటెడ్ స్టేట్స్ వ్యాప్తంగా [[గోల్డెన్ సైక్లోన్స్]] యొక్క [[బేబి డిడ్రిక్సన్‌]]తో సహా మహిళల పారిశ్రామిక లీగ్స్ మరియు పురుషుల నియమాలతో పురుషుల జట్లతో పోటీ పడిన [[ఆల్ అమెరికన్ రెడ్ హెడ్స్ టీమ్]] అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.  1938 నాటికి, మహిళల జాతీయ ఛాంపియన్‌షిప్ మూడు-కోర్టుల గేమ్, [[జట్టుకు ఆరుగురు సభ్యులతో రెండు-కోర్టుల గేమ్‌]]గా మార్చబడింది.<ref name="Historical Timeline"/> 



=== మొట్టమొదటి కెనడా ఇంటర్‌యూనివర్సిటీ గేమ్ ===
[[మెక్‌గిల్ విశ్వవిద్యాలయం]] [[క్వీన్స్ విశ్వవిద్యాలయాన్ని]] సందర్శించినప్పుడు 6 ఫిబ్రవరి 1904న [[కింగ్‌స్టన్, ఒంటారియో]]లోని [[YMCA]]లో మొట్టమొదటి కెనడా ఇంటర్‌యూనివర్సిటీ బాస్కెట్‌బాల్ గేమ్ జరిగింది.  అదనపు సమయంలో మెక్‌గిల్ 9-7తో గెలుపొందింది; క్రమబద్ధీకర ఆటలో స్కోర్ 7-7తో ముగియగా, పది-నిమిషాల అదనపు సమయం ఫలితాన్ని నిర్ధారించింది.  ఈ గేమ్‌కు ప్రేక్షకులు నుండి మంచి ఆదరణ లభించింది.<ref>''[[క్వీన్స్ జర్నల్]]'' , వాల్యూ. 31, నం. 7, ఫిబ్రవరి 16, 1904; ఇయర్ల్ జ్యూకెర్‌మ్యాన్‌చే ''కెనడా విశ్వవిద్యాలయ బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క 105 సంవత్సరాలు'' , http://www.cisport.ca/e/m_basketball/story_detail.cfm?id=13618 </ref>

=== ప్రారంభ అమెరికా అంతర్జాతీయ మరియు దేశీయ జట్లు ===
1920ల్లో పలు జట్లు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.  యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో దేశవ్యాప్తంగా పట్టణాలు మరియు నగరాల్లో కొన్ని వందల పురుషుల [[ప్రొఫెషనల్ బాస్కెట్‌బాల్]] జట్లు ఉండేవి మరియు ప్రొషెషనల్ గేమ్ యొక్క స్వల్ప నిర్వహణ ఉండేది.  క్రీడాకారులు జట్టు నుండి జట్టుకు మారేవారు మరియు జట్లు సైనిక మరియు చీకటి హాల్‌ల్లో ఆడాయి.  లీగ్‌లు కొనసాగాయి.  [[ఒరిజినల్ సెల్టిక్స్]] మరియు రెండు సంపూర్ణ-[[ఆఫ్రికన్ అమెరికన్]] జట్లు, [[న్యూయార్క్ రెనాసెన్స్ ఫైవ్]] ("రెన్స్") మరియు (2009లో కూడా ఉనికిలో ఉంది) [[హార్లెమ్ గ్లోబెట్రోటెర్స్]] వంటి దేశీయ జట్లు వారి దేశవాళీ పర్యటనల్లో సంవత్సరానికి రెండు వందల గేమ్‌లు వరకు ఆడాయి. 



=== అమెరికా జాతీయ విద్యాలయ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు ===
నేడు [[నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇంటర్‌కాలేజియేట్ అథ్లెటిక్స్]] (NAIA) [[టోర్నమెంట్]] వలె ఉనికిలో ఉన్న మొట్టమొదటి పురుషుల జాతీయ ఛాంపియన్‌షిప్ టోర్నమెంట్ నేషనల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇంటర్‌కాలేజీయేట్ బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్ 1937లో నిర్వహించబడింది.  NCAA జట్లకు మొట్టమొదటి జాతీయ ఛాంపియన్‌షిప్ [[నేషనల్ ఇన్విటేషన్ టోర్నమెంట్]] (NIT) 1938లో న్యూయార్క్‌లో నిర్వహించబడింది; [[NCAA జాతీయ టోర్నమెంట్]] ఒక సంవత్సరం తర్వాత ప్రారంభమై ఉండవచ్చు. 


విద్యాలయ బాస్కెట్‌బాల్ 1948 నుండి 1951 వరకు జూదమాడు కళాంకాలుగా మారాయి, అగ్ర జట్లు నుండి డజన్ల కొద్ది క్రీడాకారులు [[మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్]] మరియు [[పాయింట్ షేవింగ్‌]]లలో ఇరుకున్నారు.  మోసగించడంతో ఒక అసోసియేషన్‌చే పాక్షికంగా ప్రోత్సహించబడిన NIT, NCAA టోర్నమెంట్‌కు మద్దతును కోల్పోయింది. 



=== U.S. ఉన్నత పాఠశాల బాస్కెట్‌బాల్ ===
పాఠశాల జిల్లా విస్తృతంగా క్రోడీకరించడానికి ముందుగా, అధిక యునైటెడ్ స్టేట్స్ [[ఉన్నత పాఠశాల]]లు వాటి ప్రస్తుత సమస్థాయి పాఠశాలలు కంటే చాలా చిన్నవిగా ఉండేవి.  20వ శతాబ్దం యొక్క ప్రారంభ దశకంలో, బాస్కెట్‌బాల్ దాని ఆధునిక సాధనాలు మరియు వ్యక్తిగత అవసరాలు కారణంగా ఇది త్వరితంగా ఉత్తమ అంతర్శాస్త్ర సంబంధిత క్రీడగా పేరు గాంచింది.  ప్రొఫెషనల్ మరియు విద్యాలయ క్రీడలు యొక్క విస్తృత [[టెలివిజన్]] కవరేజ్‌కు ముందు రోజుల్లో, అమెరికా పలు ప్రాంతాల్లో ఉన్నత పాఠశాల బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క జనాదరణ ఊహించనంతగా పెరిగింది.  ఉన్నతి పాఠశాల జట్లల్లో ఇండియానా [[ఫ్రాంక్లిన్ వండర్ ఫైవ్]] అధిక ప్రజాదరణను పొందింది, ఇది 1920ల్లో ఇండియానా బాస్కెట్‌బాల్‌లో ఆధిపత్యాన్ని చెలాయిస్తూ, జాతీయ గుర్తింపును పొంది దేశాన్ని అగ్రస్థానంలో ఉంచింది. 


నేడు దాదాపు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని ప్రతి ఉన్నత పాఠశాల [[బహుముఖ ప్రజ్ఞాన]] పోటీలో ఒక బాస్కెట్‌బాల్ జట్టును కలిగి ఉన్నాయి.  మొత్తం సంఘం యొక్క గుర్తింపును సూచించే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అలాగే పట్టభద్రులు అయిన తర్వాత అగ్ర స్థాయి పోటీల్లో పాల్గొనడానికి వెళ్లే పలు క్రీడాకారులు వారి బాస్కెట్‌బాల్ జట్లకు ప్రసిద్ధి చెందిన కొన్ని భారీ పాఠశాల్లో రెండింటిలోనూ బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క జనాదరణ ఎక్కువగా ఉంది.  2003-2004 కాలంలో, [[నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ స్టేట్ హై స్కూల్ అసోసియేషన్]] ప్రకారం అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ పోటీలో 1,002,797 బాలురు మరియు బాలికలు వారి పాఠశాలల తరపున ఆడారు.  [[ఇల్లియినోయిస్]], [[ఇండియానా]] మరియు [[కెంటుస్కే]] యొక్క రాష్ట్రాలు ఉన్నత పాఠశాల బాస్కెట్‌బాల్‌కు ప్రత్యేకంగా వాటి నివాసుల అంకిత భావానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి, సాధారణంగా ఇండియానాలో [[హోసియార్ హిస్టోరియా]] అని పిలుస్తారు; క్లిష్టమైన విజయాన్ని పొందిన చలనచిత్రం ''[[హోసియర్స్]]''  ఉన్నత పాఠశాల బాస్కెట్‌బాల్‌పై వాటి గ్రామీణ సంఘాల ఆదరణను చూపింది. 

==== జాతీయ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు ====
ఒక జాతీయ ఛాంపియన్‌ను నిర్ధారించడానికి ప్రస్తుతం జాతీయ టోర్నమెంట్ ఏమి లేదు.  


అధిక శక్తివంతమైన ప్రయత్నం 1917 నుండి 1930 వరకు [[చికాగో విశ్వవిద్యాలయం]]లో జరిగిన [[జాతీయ అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్‌]]లో జరిగింది.  ఈ టోర్నమెంట్‌ను [[అమోస్ అలోంజో స్టాగ్]] ఏర్పాటు చేసి, రాష్ట్ర ఛాంపియన్ జట్లకు ఆహ్వానాలను పంపింది.  ఈ టోర్నమెంట్ ఎక్కువగా మధ్యప్రాశ్చ్య వ్యవహారం వలె ప్రారంభమైనప్పటికీ, అభివృద్ధి చెందింది.  1929లో ఇది 29 రాష్ట్ర ఛాంపియన్‌లను కలిగి ఉంది.  వాటి ప్రాతినిధ్యాన్ని కోల్పోయే ఒక బెదిరింపుతో [[నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ స్టేట్ హై స్కూల్ అసోసియేషన్]] మరియు [[నార్త్ సెంట్రల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ కాలేజీస్ అండ్ స్కూల్స్]] నుండి వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది, చివరి టోర్నమెంట్ 1930లో జరిగింది.  సంస్థలు ఈ టోర్నమెంట్‌ను తయారీ ర్యాంక్లు నుండి నైపుణ్యం గల క్రీడాకారుల నియమాకానికి ఉపయోగిస్తున్నట్లు తెలిపారు.<ref>[http://hoopedia.nba.com/index.php?title=National_Interscholastic_Basketball_Tournament జాతీయ అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్ - hoopedeia.nba.com - 13 సెప్టెంబరు 2009న సవరించబడింది]</ref> 


ఈ టోర్నమెంట్‌కి అల్పసంఖ్యాక పాఠశాలలు లేదా ప్రైవేట్/ప్రాంతీయ పాఠశాలలను ఆహ్వానించలేదు.  


జాతీయ క్యాథలిక్ అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్ 1924 నుండి 1941 వరకు [[లయోలా విశ్వవిద్యాలయం]]లో జరిగింది.<ref>[http://hoopedia.nba.com/index.php?title=National_Catholic_Interscholastic_Basketball_Tournament జాతీయ క్యాథలిక్ అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్, 1924–1941 - hoopedia.nba.com - సెప్టెంబరు 13, 2009న సవరించబడింది] </ref>  జాతీయ క్యాథలిక్ ఇన్విటేషనల్ బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్ 1954 నుండి 1978 వరకు [[క్యాథలిక్ విశ్వవిద్యాలయం]], [[జార్జ్‌టౌన్]] మరియు [[జార్జ్ మాసన్‌]]ల్లోని పలు చోట్ల ఆడారు. 


బ్లాక్ ఉన్నత పాఠశాలల కోసం జాతీయ అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్ 1929 నుండి 1942 వరకు [[హాంప్టన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌]]లో జరిగింది.<ref>[http://hoopedia.nba.com/index.php?title=National_Interscholastic_Basketball_Tournament_for_Black_Schools hoopedia.nba.com - బ్లాక్ ఉన్నత పాఠశాలల కోసం జాతీయ అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్, 1929–1942 - 13 సెప్టెంబరు 2009న సవరించబడింది] 
</ref>  [[తుస్కెజీ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌]]లో ప్రారంభమైన జాతీయ ఇన్విటేషనల్ అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్ 1941 నుండి 1967 వరకు జరిగింది.  [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] కారణంగా ఆగిపోయిన ఇది మళ్లీ నాశ్విల్లేలోని [[టెన్నెస్సీ రాష్ట్ర విద్యాలయం]]లో ప్రారంభమైంది.  ''[[బ్రౌన్ v. బోర్డ్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్]]''  పాఠశాలల యొక్క సమాకలనం ప్రారంభం అయ్యినప్పుడు ఛాంపియన్ యొక్క ఆధారం 1954 తర్వాత కుంగిపోయింది.  చివరి టోర్నమెంట్‌లు 1964 నుండి 1967 వరకు [[అలాబామ రాష్ట్ర విద్యాలయం]]లో జరిగాయి.<ref>[http://hoopedia.nba.com/index.php?title=National_Invitational_Interscholastic_Basketball_Tournament జాతీయ ఆహ్వాన అంతర్శాస్త్ర బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్ - hoopedia.nba.com - 13 సెప్టెంబరు 2009న సవరించబడింది] </ref> 




=== జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం ===
1946లో, అమెరికా యొక్క బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం (BAA) స్థాపించబడింది.  మొదటి గేమ్ కెనడా, ఒంటారియా, [[టొరంటో]]లో 1 నవంబర్ 1946లో [[టొరంటో హుస్కీయిస్]] మరియు [[న్యూ యార్క్ నికెర్‌బోకెర్స్]] మధ్య జరిగింది.   మూడు కాలాలు తర్వాత, 1949లో, BAA [[జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్‌]]తో విలీనమై, [[జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం]] ([[NBA]]) ఏర్పడింది.  ఆకస్మికంగా [[అమెరికన్ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం]] 1967లో ఉద్భవించింది మరియు 1976లో [[ABA-NBA విలీనం]] వరకు NBA యొక్క అధికారాన్ని క్లుప్తంగా బెదిరించింది.  నేడు ప్రజాదరణ, వేతనాలు, ప్రతిభ మరియు పోటీ స్థాయిలు ప్రకారం NBA ప్రపంచంలోనే అగ్ర ప్రొఫెషనల్ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్ వలె ప్రసిద్ధి చెందింది. 


NBAలో పలు ప్రసిద్ధ క్రీడాకారులు ఉన్నారు, వీరిలో [[జార్జ్ మికాన్]], ప్రథమ ఆధిపత్యం చేసే "పెద్ద మనిషి"; బంతిని నిర్వహించే విజార్డ్ [[బాబ్ కౌసే]] మరియు [[బోస్టెన్ సెల్టిక్స్]] రక్షక నిపుణుడు [[బిల్ రుస్సెల్]]; [[విల్ట్ చాంబర్‌లైన్]], ఇతను నిజానికి ప్రముఖ [[హార్లెమ్ గ్లోబెట్రోటెర్స్‌]] తరపున ఆడాడు; ప్రముఖ క్రీడాకారులు [[ఆస్కార్ రాబర్ట్‌సన్]] మరియు [[జెర్రీ వెస్ట్]]; ఇటీవల పొడవైన మనుషులు [[కరీమ్ అబ్దుల్-జాబ్బర్]] మరియు [[కర్ల్ మాలోన్]]; క్రీడాకారుడు [[జాన్ స్టాక్‌టోన్]]; ప్రజాదరణ పొందిన ఫార్వార్డ్ [[జూలియస్ ఎర్వింగ్]]; యూరోపియన్ క్రీడాకారులు [[డిర్క్ నోవిట్జ్కీ]] మరియు [[డ్రాజెన్ పెట్రోవిక్]] మరియు ఈ ప్రొఫెషనల్ గేమ్‌ను అగ్ర స్థాయిలో నిలపడానికి కృషి చేసిన ముగ్గురు క్రీడాకారులు: [[లారే బర్డ్]], [[ఎర్విన్ "మ్యాజిక్" జాన్సన్]] మరియు [[మైఖేల్ జోర్డాన్]]. 


2001లో, NBA ఒక పురోగమనశీల లీగ్ [[NBDL]]ను స్థాపించింది. 2008 నాటికి, ఈ లీగ్‌లో పదహరు జట్లు ఉన్నాయి.

=== మహిళల జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం ===
NBA-మద్దతు గల మహిళల జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం (WNBA) 1997లో ప్రారంభమైంది.  ఇది అసురక్షిత హాజరు గణాంకాలు ఉన్నప్పటికీ, పలువురు ప్రముఖ క్రీడాకారులు (వీరిలో [[లీసా లెస్లియే]], [[డియానా టాయిరాసి]] మరియు [[కాండేస్ పార్కర్‌]]లు ఉన్నారు) లీగ్ ప్రజాదరణకు మరియు పోటీ స్థాయికి సహాయపడ్డారు.  [[WNBA]] యొక్క ప్రజాదరణ కారణంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని [[అమెరికన్ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్ (1996-1998)]] వంటి ఇతర [[ప్రొఫెషనల్ వుమెన్స్ బాస్కెట్‌బాల్]] లీగ్‌లు మూసివేయబడ్డాయి. 


WNBAను పలువురు సముచిత లీగ్ వలె చూశారు.  అయితే, లీగ్ ఇటీవల ఆధునికీకరణ దిశగా అడుగులు వేస్తుంది. 


జూన్ 2007లో, [[ESPN]]తో ఒక ఒప్పంద కొనసాగింపుపై WNBA సంతకం చేసింది. ఈ కొత్త టెలివిజన్ ఒప్పందం 2009 నుండి 2016 వరకు అమలులో ఉంటుంది.  ఈ ఒప్పందంతో, ఒక మహిళల ప్రొఫెషనల్ క్రీడల లీగ్‌కు మొట్టమొదటి హక్కుల రుసుం ఆచరణలోకి వచ్చింది.  ఎనిమిది సంవత్సరాల ఒప్పందంలో, "మిలియన్ల కొద్ది డాలర్లు" "లీగ్ యొక్క జట్లకు పంచబడ్డాయి." 


WNBA జాతీయ టెలివిజన్ బ్రాడ్‌క్యాస్ట్‌ల్లో [[మేజర్ లీగ్ సాకర్]] (253,000)<ref>''స్ట్రీట్ &amp; స్మిత్స్ స్పోర్ట్స్‌బిజినెస్ జర్నల్'' , [http://www.sportsbusinessjournal.com/article/60481 MLS అటెండెన్స్, TV వీక్షణ సంఖ్యల కాగితం] </ref> మరియు [[NHL]] (310,732)లు రెండింటి కంటే అధిక వీక్షకులను (413,000) పొందింది.<ref>''స్ట్రీట్ &amp; స్మిత్స్ స్పోర్ట్స్‌బిజినెస్ జర్నల్'' , [http://www.sportsbusinessjournal.com/article/61172 NHL యొక్క హజరు, TV రేటింగ్లు రెండూ అభివృద్ధిని ప్రదర్శిస్తున్నాయి] </ref>   


12 మార్చి 2009 కథనంలో, [[NBA]] ఉన్నతాధికారి [[డేవిడ్ స్ట్రెన్]] మాట్లాడుతూ చెడు ఆర్ధిక వ్యవస్థలో, "NBA WNBA కంటే చాలా తక్కువ లాభదాయకమైంది. మేము పలు జట్లలో డబ్బును నష్టపోతున్నాము.   మేము కనీసం ఈ సంవత్సరంలోనైనా తగ్గించడానికి WNBA ప్రణాళిక సిద్ధం చేస్తున్నాము."<ref>''[[టెలివిజన్ న్యూజిలాండ్]]'' , [http://tvnz.co.nz/basketball-news/nba-getting-through-tough-times-2539976 BASKETBALL | NBA గెట్టింగ్ థ్రూ టఫ్ టైమ్స్] </ref>

=== ఫిలిప్పీన్ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం ===
ఫిలిఫ్పీన్ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘాన్ని ప్రపంచంలోనే రెండవ పురాతన ప్రొఫెషనల్ లీగ్‌గా చెప్పవచ్చు.  మొట్టమొదటి గేమ్ 9 ఏప్రిల్ 1975న ఫిలీఫ్పీన్స్ [[క్యూజోన్ నగరం]]లోని [[క్యూబాయో]]లోని [[ఆరాంటా కొలిసీయమ్‌]]లో  జరిగింది.  ఇది ఫిలిప్పీన్స్ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘంచే ఖచ్ఛితంగా నియంత్రించబడే ప్రస్తుత-క్రియారహిత మానిలా పారిశ్రామిక మరియు వ్యాపార అథ్లెటిక్ సంఘం నుండి పలు జట్లకు "తిరుగుబాటు" వలె స్థాపించబడింది, అప్పుడు FIBA జాతీయ సంఘాన్ని గుర్తించింది.  9 ఏప్రిల్ 1975లో ప్రారంభమైన లీగ్ మొదటి సీజన్‌లో MICAA నుండి తొమ్మిది జట్లు పాల్గొన్నాయి.

=== అంతర్జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ ===
[[అంతర్జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సమాఖ్య]] ఎనిమిది స్థాపక దేశాలతో 1932లో స్థాపించబడింది: [[అర్జెంటీనా]], [[చెక్‌స్లోవేకియా]], [[గ్రీస్]], [[ఇటలీ]], [[లాత్వియా]], [[పోర్చుగల్]], [[రొమానియా]] మరియు [[స్విట్జర్లాండ్]].  ఈ సమయంలో, సంస్థ ఔత్సాహిక క్రీడాకారులను మాత్రమే నిర్వహించేది.  దీని క్లుప్తపదం ఫ్రెంచ్ ''Fédération Internationale de Basketball Amateur''  నుండి తీసుకోబడింది, అది "[[FIBA]]." 


పురుషుల బాస్కెట్‌బాల్‌ను ముందుగా 1936లో [[బెర్లిన్]] [[ఒలింపిక్ గేమ్స్‌]]లో చేర్చారు, అయినప్పటికీ 1904లో ఒక ప్రదర్శన టోర్నమెంట్‌ను నిర్వహించారు.  అవుట్‌డోర్‌లో ఆడిన మొదటి ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ కెనడాను ఓడించింది.  ఈ పోటీలో సాధారణంగానే యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆధిపత్యం వహించింది, ఇది మూడు టైటిళ్లను గెలుచుకుంది, ఇది మొట్టమొదటి ఓటమిని [[1972]]లోని [[మ్యూనిచ్‌]]లోని ఫైనల్ మ్యాచ్‌లో సోవియట్ యూనియన్ చేతిలో రుచి చూసింది.   1950లో పురుషులకు మొట్టమొదటి [[FIBA ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌]]ను [[అర్జెంటీనా]]లో నిర్వహించారు.  మూడు సంవత్సరాల తర్వాత, మొదటి [[మహిళల FIBA ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌]]ను [[చిలీ]]లో నిర్వహించారు.  మహిళల బాస్కెట్‌బాల్‌ను 1976లో ఒలింపిక్స్‌లో చేర్చారు, ఈ మ్యాచ్‌లను [[సోవియట్ యూనియన్]], [[బ్రెజిల్]] మరియు [[అమెరికా]] జట్టు ప్రత్యర్థి [[ఆస్ట్రేలియా]] వంటి జట్లతో కెనడాలోని [[మోంట్రీయల్‌]]లో జరిగాయి.

=== ఒలింపిక్స్‌లో ప్రొఫెషనల్స్ ===
FIBA 1989లో ఔత్సాహిక మరియు ప్రొఫెషనల్ క్రీడాకారులు మధ్య వివక్షతను విడిచిపెట్టింది మరియు 1992లో మొట్టమొదటి సారిగా ఒలింపిక్ గేమ్స్‌లో ప్రొపెషనల్ క్రీడాకారులు ఆడారు.  యునైటెడ్ స్టేట్స్ [[కలల జట్టు]] యొక్క ప్రవేశంతో వారి ఆధిపత్యం కొనసాగింది.  అయితే, ఇతరచోట్ల కూడా అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేపట్టడంతో, ఇతర జాతీయ జట్ల చేతిలో యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఓటమి పాలవ్వడం ప్రారంభమైంది.  NBA క్రీడాకారులతో ఏర్పాటు చేసిన ఒక జట్టు [[ఇండియానాపోలిస్‌]]లోని 2002 ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్స్‌లో [[యుగ్లోసేవియా]], [[అర్జెంటీనా]], [[జర్మనీ]], [[న్యూజిలాండ్]] మరియు [[స్పెయిన్]] తర్వాత ఆరవ స్థానంలో నిలిచింది. [[2004 ఏథెన్సీ ఒలింపిక్స్‌]]లో, యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రొఫెషనల్ క్రీడాకారులను ఉపయోగించినప్పటికీ, గ్రూప్ గేమ్స్‌లో [[ఫ్యూర్టో రికో]] (19-పాయింట్లను కోల్పోయింది) మరియు [[లిథ్వేనియా]]ల చేతిలో మరియు సెమీఫైనల్‌లో [[అర్జెంటీనా]] చేతిలో ఓటమి పాలై, మొట్టమొదటిసారిగా ఒలింపిక్‌ను కోల్పోయింది.  ఇది చివరికి లిథ్వేనియాను ఓడించి, అర్జెంటీనా మరియు [[ఇటలీ]] తర్వాత స్థానంలో నిలిచి, కాంస్య పతకాన్ని గెల్చుకుంది.  2006లో, జపాన్‌లోని ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో, యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెమీఫైనల్‌కు చేరుకుంది కాని [[గ్రీస్]] చేతిలో 101-95 తేడాతో ఓడిపోయింది.  కాంస్య పతాక గేమ్‌లో ఇది [[అర్జెంటీనా]] జట్టును ఓడించి, గ్రీస్ మరియు స్పెయిన్‌ల తర్వాత 3వ స్థానంలో ముగించింది. 



=== NBAలో అంతర్జాతీయ క్రీడాకారులు ===
ప్రపంచవ్యాప్తంగా, అన్ని వయసులవారీ బాలురు మరియు బాలికలకు బాస్కెట్‌బాల్ టోర్నమెంట్‌లు నిర్వహించబడ్డాయి.  క్రీడ యొక్క ప్రపంచ ప్రజాదరణ NBAలో సూచించబడిన దేశాల్లో ప్రతిబింబిస్తుంది. NBA జట్లల్లో ప్రపంచం నలుమూలల నుండి క్రీడాకారులను ఉన్నారు: 

* [[చికాగో బుల్స్]] ప్రసిద్ధ క్రీడాకారుడు ఫార్వార్డ్ [[లుయోల్ డెంగ్]] గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో స్థిరపడిన [[సుడాన్]] శరణార్థి. 
* 2005 మరియు 2006 [[NBA MVP అవార్డు]]ను గెలుచుకున్న [[స్టీవ్ నాష్]] దక్షిణ ఆఫ్రికాలో జన్మించిన కెనడా దేశస్థుడు. 
* [[2006 NBA డ్రాఫ్ట్‌]]లో అగ్ర స్థానాన్ని సాధించిన [[టొరంటో రాప్టోర్స్]] యొక్క [[అండ్రీయా బార్గ్‌నానీ]] ఇటలీకి చెందినవాడు.  అదనంగా, అమెరికా ప్రఖ్యాత క్రీడాకారుడు [[కోబె బ్రేయంట్]], [[అతని తండ్రి]] ఆడుతున్న సమయంలో తన బాల్యాన్ని ఇటలీలో గడిపాడు. 
* [[డల్లాస్ మావెరిక్స్]] ప్రఖ్యాత క్రీడాకారుడు మరియు 2007 NBA MVP [[డిర్క్ నోవిట్జ్కీ]] జర్మనీ దేశస్థుడు. 
* [[లాస్ ఏంజిల్స్ లాకేర్స్]] యొక్క ప్రఖ్యాత క్రీడాకారుడు [[పాయు గాసోల్]] స్పెయిన్ నుండి వచ్చాడు. 
* [[2005 NBA డ్రాఫ్ట్]] అగ్ర సమగ్ర అభ్యర్థి [[మిల్వాయుకీ బక్స్]] యొక్క [[ఆండ్రూ బోగుట్]] ఆస్ట్రేలియాకు చెందినవాడు.  అలాగే, 2008–09 నూతన యువకుడు [[నాథన్ జువాయి]] లీగ్‌లో ఆడిన మొట్టమొదటి [[స్వదేశీ ఆస్ట్రేలియన్]] వలె పేరు గాంచాడు. 
* [[హౌస్టన్ రాకెట్స్]] ప్రముఖ క్రీడాకారుడు సెంటర్ [[యాయో మింగ్]] చైనా నుండి వచ్చాడు. 
* ప్రఖ్యాత క్రీడాకారుడు మరియు మాజీ మూడు పాయింట్ల ఛాంపియన్ [[పెజా స్టోజాకోవిక్]] [[సెర్బియా]] దేశానికి చెందినవాడు. 
* ప్రముఖ క్రీడాకారుడు [[అండ్రెయి కిరిలెంకో]] రష్యాకు చెందినవాడు. 
* [[ఫోనిక్స్ సన్స్]] గార్డ్ [[లియాండ్రో బార్బోసా]], [[క్లీవెలాండ్ కావలియిర్స్]] ఫార్వార్డ్ [[ఆండెర్సన్ వారెజాయో]] మరియు [[డెన్వెర్ నుగెట్స్]] సెంటర్ [[నానే]]లు [[బ్రెజిల్]] దేశస్థులు. 
* [[క్లీవెలాండ్ కావలైర్స్]] భారీ మనిషి [[జైడ్రానస్ ఇల్గాయుస్కాస్]] [[లిథువేనియా]]కు చెందినవాడు. 
* అయితే ఏ NBA జట్టు [[సాన్ ఆంటోనియా స్పుర్స్]] వలె అంతర్జాతీయ క్రీడాకారులచే గుర్తింబడలేదు.  జట్టులో ఉన్న ముగ్గురు ఉన్నత క్రీడాకారులు: [[U.S. వర్జిన్ దీవుల]] ప్రసిద్ధ అంతర్జాతీయ-టీమ్ డంకన్, [[అర్జెంటీనా]] యొక్క [[మాను గినోబిలి]] మరియు ఫ్రాన్స్ యొక్క [[టోనీ పార్కెర్]] (వర్జిన్ దీవులు అంతర్జాతీయ పోటీలో ఒక బాస్కెట్‌బాల్ జట్టుకు ప్రాతనిధ్యం వహించని కారణంగా అంతర్జాతీయ గేమ్‌లలో డంకన్ యునైటెడ్ స్టేట్స్ తరపున పోటీ చేయడాన్ని ప్రారంభించాడు మరియు మొత్తం U.S. వర్జిన్ దీవుల నివాసులను జన్మతః యునైటెడ్ స్టేట్స్ పౌరులు వలె చెప్పవచ్చు.)
* గినోబిలి యొక్క పౌరుడు [[ఆండ్రీస్ నోసియోని]] [[సాక్రామెంటో కింగ్స్]] తరపున ఆడేవాడు.  


90ల్లో కూడా, పలు అమెరికేతర క్రీడాకారులు వారి పేర్లను NBA లో నమోదు చేసుకున్నారు, వీరిలో క్రోట్స్ [[డ్రాజెన్ పెట్రోవిక్]] మరియు [[టోనీ కుకోక్]], సెర్బ్ [[వ్లాడే డివాక్]], లిథువేనియేన్లు [[ఆర్యాదాస్ సాబోనిస్]] మరియు [[సారునాస్ మార్సియులియానిస్]] మరియు జర్మన్ [[డెట్లెఫ్ స్క్రెంఫ్‌]]లు ఉన్నారు. 



=== బాస్కెట్‌బాల్ ప్రపంచీకరణ ===
[[2002]]లో [[ఇండియానాపోలిస్‌]]లో మరియు [[2006]]లో జపాన్‌లో నిర్వహించిన రెండు ఇటీవల [[FIBA ప్రపంచ ఛాంపియన్‌]]ల్లో అన్ని-టోర్నమెంట్ జట్లు క్రీడ యొక్క ప్రపంచీకరణను ప్రదర్శించాయి.  2006లో రెండు జట్లలోని ఒకదానిలో ఒకే ఒక్క అమెరికన్ సభ్యుడు [[కార్మెలో ఆంటోనీ]] ఉన్నాడు.  2002 జట్టులో నోవిట్జ్కీ, గినోబిలి, యాయో, యుగోస్లేవియా యొక్క [[పెజా స్టోజాకోవిక్]] మరియు న్యూజిలాండ్ యొక్క [[పెరో కామెరోన్‌]]లు ఉన్నారు.  గినోబిలి 2006 జట్లులో కూడా ఉన్నాడు; ఇతర సభ్యుల్లో ఆంటోనీ, గాసోల్, అతని [[స్పానిష్]] బృందసభ్యుడు [[జార్జ్ గార్బాజోసా]] మరియు [[గ్రీస్]] యొక్క [[థెయోడోరోస్ పాపాలూకాస్‌]]లు ఉన్నారు.  రెంటిలో ఒక జట్టులోని కామెరోన్ మరియు పాపాలూకాస్‌లు మాత్రమే NBAలో క్రీడాకారులగా చేరలేదు.  చివరి మూడు FIBA ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లను (క్రమంలో) సెర్బియా (1998లో యుగోస్లేవియా) మరియు స్పెయిన్‌లు సొంతం చేసుకోవడంతో అంతర్జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క శక్తి స్పష్టమైంది.

== నియమాలు మరియు నిబంధనలు ==
ఈ విభాగంలో చర్చించిన కొలతలు మరియు సమయ పరిమితులు తరచూ టోర్నమెంట్‌లు మరియు ఆర్గనైజేషన్‌లవారీగా మారతుంటాయి; ఈ విభాగంలో అంతర్జాతీయ మరియు NBA నియమాలను ఉపయోగిచబడ్డాయి. 


ప్రత్యర్థి జట్టు తమ బుట్టలో బంతిని వేయకుండా ఆటంకపరస్తూ మరొక జట్టు ప్రత్యర్థి బుట్టలో పైనుండి బంతిని వేయడం ద్వారా అధిక పాయింట్లను సాధించడాన్ని ఈ గేమ్ యొక్క ఉద్దేశ్యంగా చెప్పవచ్చు.  ఈ విధంగా స్కోర్ చేసే ప్రయత్నాన్ని [[షాట్]] అని పిలుస్తారు.  ఒక విజయవంతమైన షాట్ చేస్తే రెండు పాయింట్లు లేదా [[మూడు పాయింట్లు]] వస్తాయి, అంతర్జాతీయ క్రీడల్లో బుట్టకు 6.25 మీటర్ల దూరం నుండి మరియు NBA గేమ్‌ల్లో 23 అడుగుల దూరం నుండి మూడు-పాయింట్లు చాపం మించి చేస్తే మూడు పాయింట్లు వస్తాయి. 



=== ఆడటానికి నిబంధనలు ===

గేమ్‌లు 10 (అంతర్జాతీయ) లేదా 12 నిమిషాల కాలవ్యవధితో (NBA) నాలుగు భాగాలుగా ఆడతారు.  విద్యాలయ గేమ్‌లు 20-నిమిషాల కాలవ్యవధితో రెండు భాగాలుగా ఆడతారు, ఎక్కువ ఉన్నత పాఠశాల గేమ్‌లు ఎనిమిది నిమిషాల భాగాలుగా ఆడతారు.  సగం సమయం తర్వాత పదిహేను నిమిషాల విరామం ఉంటుంది మరియు ఇతర విరామాలు రెండు నిమిషాలు మాత్రమే ఉంటాయి.  [[అదనపు సమయ]] వ్యవధులు ఐదు నిమిషాలు సమయాన్ని కలిగి ఉంటాయి.  జట్లు రెండవ సగంలో బుట్టలను మార్చుకుంటాయి.  అనుమతించబడే సమయాన్ని అసలైన క్రీడ సమయంగా చెప్పవచ్చు; క్రీడ జరగనప్పుడు సమయాన్ని లెక్కించరు.  దీనితో, సాధారణంగా గేమ్‌లు పూర్తి కావడానికి కేటాయించిన సమయం కంటే అధిక సమయం పడుతుంది, సాధారణంగా రెండు గంటల వరకు పడుతుంది. 


ఒకే సమయంలో ప్రతి జట్టు నుండి ఐదుగురు క్రీడాకారులు (12 మంది క్రీడాకారులు జట్టు నుండి) మాత్రమే కోర్టులో ఉండవచ్చు.  [[ప్రత్యామ్నాయాలు]] అనంతం, కాని దీన్ని క్రీడను నిలిపినప్పుడు మాత్రమే చేయాలి.  జట్టు అభివృద్ధి మరియు విధానాలను పర్యవేక్షించే ఒక [[శిక్షకుడు]]ను కూడా జట్లు కలిగి ఉంటాయి మరియు జట్టులోని ఇతర సభ్యులు సహాయక శిక్షకులు, నిర్వాహకులు, గణాంక విశ్లేషకులు, వైద్యులు మరియు శిక్షకులు ఉంటారు. 


పురుషుల మరియు మహిళల జట్లు రెండింటికీ, జట్టులోని సభ్యులు ప్రామాణిక ఏకరీతి వస్త్రాలు వలె ముందు మరియు వెనుక వైపుల ఒక ప్రత్యేక సంఖ్యను ముద్రించిన ఒక షార్ట్ మరియు ఒక [[జెర్సీ]]ల జతను ధరిస్తారు.  క్రీడాకారులు అదనపు చీలమండ మద్దతు కోసం [[ఎక్కువ ఉబ్బెత్తుగా]] ఉండే డబరను ధరిస్తారు.  సాధారణంగా, ఏకరీతి వస్త్రాలపై జట్టు పేర్లు, క్రీడాకారులు పేర్లు మరియు ఉత్తర అమెరికా వెలుపల ఉన్న ప్రోత్సాహకుల పేర్లు ముద్రించబడి ఉంటాయి. 


క్రీడాకారులతో స్వల్పకాలిక సమావేశం కోసం శిక్షకుడు అభ్యర్థన మేరకు పరిమిత సంఖ్యలో విరామాలు, క్లాక్ స్టాపేజీలు అనుమతించబడతాయి.  టెలివిజన్ గేమ్‌ల్లో ఒక వ్యాపార ప్రకటనకై విరామం అవసరం కనుక వారు సాధారణంగా ఒక నిమిషం కంటే అధిక సమయాన్ని తీసుకోరు.  


ఈ గేమ్‌ను మధ్యవర్తి (NBAలోని సిబ్బంది ముఖ్యఅధికారి వలె సూచించబడతాడు), ఒకరు లేదా ఇద్దరు అంపైర్లు (NBAలోని మధ్యవర్తులగా సూచించబడతారు) మరియు సంఘం అధికారులు నియంత్రిస్తారు.  విద్యాలయాల్లో, NBA మరియు పలు ఉన్నత పాఠశాలల గేమ్‌ల్లోని కోర్టులో మొత్తం ముగ్గురు మధ్యవర్తులు ఉంటారు.  ఈ క్రీడాధికారులు ప్రతి జట్టు యొక్క స్కోరింగ్, కాలవ్యవధి, వ్యక్తిగత మరియు జట్టు [[ఫౌల్స్]], క్రీడాకారుల ప్రత్యామ్నాయం, జట్టు [[అనుభవ పట్టిక]] మరియు [[షాట్ క్లాక్‌]]ల యొక్క పర్యవేక్షించే బాధ్యతను కలిగి ఉంటారు. 



=== సామగ్రి ===
[[దస్త్రం:Basketball.png|thumb|100px|left|సాంప్రదాయిక ఎనిమిది-ఫలకాల బాస్కెట్‌బాల్ ]]


బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడలో అవసరమైన సామగ్రి బాస్కెట్‌బాల్ మరియు కోర్టు మాత్రమే: రెండు వైపుల బుట్టలతో ఉన్న చదునైన, దీర్ఘచతురస్రాకార ఉపరితల ప్రదేశం (లేదా 3-3 స్ట్రీట్ బాస్కెట్‌బాల్ సందర్భంలో, కోర్టు మధ్యలో ఒక బుట్ట ఉంటుంది).   పోటీ స్థాయి గేమ్‌ల్లో గడియారాలు, స్కోర్ కాగితాలు, స్కోర్ బోర్డు(లు), ప్రత్యామ్నాయ అనుభవ పట్టికలు మరియు విజిల్‌చే నిర్వహించబడే స్టాప్-క్లాక్ సిస్టమ్‌లు వంటి మరిన్ని అధిక సామగ్రి అవసమవుతుంది. 


[[దస్త్రం:Basketball Goal.jpg|right|200px|thumb|ఒక అవుట్‌డోర్ బాస్కెట్‌బాల్ వల. ]]


అంతర్జాతీయ గేమ్‌ల్లో ఒక క్రమబద్ధీకర [[బాస్కెట్‌బాల్ కోర్టు]] 28X15 మీటర్లు (దాదాపు 92X49 అడుగులు) మరియు NBA యొక్క కోర్టు 94X50 అడుగులు (29X15 m.) ఉంటుంది.  అధిక కోర్టులు చెక్కతో సాధారణంగా వృక్షవిశేష చెక్కతో చేయబడతాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.connorfloor.com/green.php|title=Connor Sports Flooring|accessdate=2009-06-03}}</ref>  కోర్టుకు రెండు చివర్లల్లో వలతో ఉన్న ఒక ఉక్కు బుట్టలు మరియు నేపథ్యబోర్డులతో వ్రేలాడుతూ ఉంటాయి.  అన్ని స్థాయిల పోటీ గేమ్‌ల్లో, రిమ్ ఖచ్చితంగా {{convert|10|ft|m|abbr=off|lk=off|sigfig=3}} ఎత్తులో ఉంటుంది మకియు ప్రాథమిక లైన్‌కు {{convert|4|ft|m|abbr=off|lk=off|sigfig=2}} లోపల ఉంటుంది.  నేపథ్యం మరియు కోర్టు యొక్క పరిమాణాల్లో మార్పులు సాధ్యమైనప్పటికీ, బుట్ట సరైన ఎత్తులో ఉండటం చాలా ముఖ్యమని భావిస్తారు; చట్రం దూరంగా ఉంటుంది కాని కొన్ని అడుగుల దూరం నుండి గురి చూడటం కొంచెం ప్రతికూలంగా ఉండవచ్చు. 


బాస్కెట్‌బాల్ ఉండవల్సిన పరిమాణంపై కూడా నియంత్రణలు ఉన్నాయి.  మహిళలకు, అధికారిక బాస్కెట్‌బాల్ పరిమాణం చుట్టకొలతలో 28.5" (పరిమాణం 6) మరియు బరువు 20 oz ఉంటుంది.  పురుషులకు, అధికారిక బంతి చుట్టుకొలతలో 29.5" (పరిమాణం 7) మరియు బరువు 22 oz ఉంటుంది.

=== అతిక్రమణలు ===

బంతిని గురి చూసి విసరడం, క్రీడాకారులు మధ్య తరలించడం, విసరడం, కొట్టడం మరియు దొర్లించడం లేదా మెల్లమెల్లగా తన్నడం (పరిగెడుతూ బంతిని నేలపై కొట్టడం) ద్వారా బుట్ట దిశగా తరలించవచ్చు. 


బంతి కోర్టులోనే ఉండాలి; బంతి హద్దును దాటి ప్రయాణించే ముందు చివరిగా బంతిని తాకిన జట్టు కైవసాన్ని కోల్పోతుంది.  బంతి సరిహద్దు లైన్‌ను తాకిన లేదా దాటి వెలుపలికి పోయినా లేదా సరిహద్దు వెలుపల ఉన్న క్రీడాకారుడు తాకినా అది సరిహద్దు దాటినట్లు నిర్ణయిస్తారు.  ఇది [[సాకర్]], [[వాలీబాల్]] మరియు [[టెన్నీస్]] ([[రగ్బీ]] లేదా [[అమెరికన్ ఫుట్‌బాల్]] కాకుండా) వంటి ఇతర క్రీడలకు విరుద్ధంగా ఉంటుంది, వీటిలో బంతి (లేదా క్రీడాకారుడు) ఒక సరిహద్దు లైన్‌ను దాని ఏదైనా భాగం తాకినప్పటికీ అది లోపలే ఉన్నట్లు పరిగణిస్తారు. 


బంతిని కలిగి ఉన్న క్రీడాకారుడు మెల్లమెల్లగా నేలపై కొట్టకుండా అతని రెండు పాదాలను కదపలేకపోవచ్చు దీన్ని [[తరలించడం]] అని పిలుస్తారు, లేదా అతను రెండు చేతులతో మెల్లమెల్లగా నేలపై కొట్టడం లేదా నేలపై కొడుతున్నప్పుడు మధ్యమధ్యలో బంతిని పట్టుకోవడం చేయలేక పోవచ్చు, ఈ అతిక్రమణను [[డబుల్ డ్రిబ్లింగ్]] అంటారు.  బంతిని నేలపై కొడుతున్నప్పుడు క్రీడాకారుని చేయి దాని క్రింద ఉండరాదు; ఈ విధంగా చేయడాన్ని [[బంతిని మోయడం]] అని పిలుస్తారు.  కోర్టులోని మొదటి సగంలో బంతిపై నియంత్రణను సాధించిన ఒక జట్టు బంతిని దాని వెనుకభాగానికి తీసుకుని వెళ్లలేకపోవచ్చు.  బంతిని తన్నకూడదు లేదా పిడికిలితో గుద్దకూడదు.  ఈ నియమాల అతిక్రమణ ఫలితంగా కైవసాన్ని కోల్పోవచ్చు లేదా రక్షణార్ధం అమలు చేస్తే, [[షాట్ క్లాక్]] రీసెట్ చేయబడుతుంది. 


సగం సమయం గడిచిన తర్వాత (అంతర్జాతీయ మరియు NBAలో 8 సెకన్లు; NCAA మరియు ఉన్నత పాఠశాల్లో 10 సెకన్లు) బంతిని తరలించడానికి ముందుగా తీసుకునే సమయ వ్యవధిపై, ఒక షాట్‌ను ప్రయత్నించడానికి ముందుగా (NBAలో 24 సెకన్లు, NCCA మహిళల మరియు పురుష మరియు మహిళల రెండింటీకి నిర్వహించే [[కెనడియన్ అంతర్‌విశ్వవిద్యాలయ క్రీడ]]లో 30 సెకన్లు మరియు NCAA పురుషుల ఆటలో 35 సెకన్లు), సమీప రక్షిత సమయంలో బంతిని పట్టుకోవడం (5 సెకన్లు) మరియు నిషేధిత ప్రాంతాల్లో (మార్గం లేదా "[[కీ]]") (3 సెకన్లు) వదలడంపై పరిమితులు విధించబడ్డాయి.  ఈ నియమాలు మరిన్ని నేరాలను ప్రోత్సహించడానికి రూపొందించబడ్డాయి.  


బుట్టెతో లేదా బుట్టెలో పైనుండి పడుతున్న బంతికి లేదా అది చట్రంపై ఉన్నప్పుడు ఏ క్రీడాకారుడు అంతరాయం కలిగించరాదు (లేదా NBAలో, ఇది నేరుగా బుట్టపైన ఉన్నప్పుడు), ఈ విధంగా చేసిన అతిక్రమణను ''గోల్‌టెండింగ్''  అని పిలుస్తారు.  ఒక రక్షక క్రీడాకారుడు గోల్‌టెండ్ చేయబడితే, ప్రయత్నించిన షాట్ విజయవంతమైనట్లుగా పరిగణిస్తారు.  గురి చూసి బంతిని విసిరే ఒక జట్టు సభ్యుడు గోల్‌టెండ్ అయితే, ఆ గోల్ రద్దు చేయబడుతుంది మరియు రక్షక జట్టుకు యజమాన్యం ఇవ్వడం ద్వారా ఆటను కొనసాగిస్తారు. 



=== ఫౌల్స్ ===
[[దస్త్రం:Basketball foul.jpg|thumb|left|ఒక ఫౌల్‌కు పాల్పడినట్లు మధ్యవర్తి సంకేతం ఇస్తున్నాడు. ]]
శారీరక చర్య ద్వారా ఒక అభ్యర్థిని అన్యాయంగా నష్టం కలిగించే ప్రయత్నం చట్టవిరుద్ధం మరియు దీన్ని ఫౌల్ అని పిలుస్తారు.  సాధారణంగా రక్షక క్రీడాకారులు అధికంగా ఈ చర్యలకు పాల్పడుతుంటారు; అయితే వీటికి ప్రత్యర్థి క్రీడాకారులు కూడా పాల్పడవచ్చు.  ఫౌల్ చేయబడిన క్రీడాకారులు మళ్లీ కోర్టు లోపల తరలించడానికి బంతిని పొందుతారు లేదా గురి చూసి విసిరేటప్పుడు, షాట్ విజయవంతమయ్యే అవకాశం ఉన్న సమయంలో ఫౌల్ చేయబడితే ఒకటి లేదా ఎక్కువ [[ఫ్రీ థ్రో]]లను పొందుతారు.  బుట్ట నుండి15 అడుగుల దూరంలో ఒక గీత నుండి ప్రయత్నించే ఒక ఫ్రీ థ్రోకి ఒక పాయింట్ ఇవ్వబడుతుంది. 


మధ్యవర్తి ఫౌల్‌లను ప్రకటించడంలో వ్యక్తిగత నిర్ణయాన్ని ఉపయోగించవచ్చు (ఉదాహరణకు, ఒక అన్యాయంగా ప్రయోజనాన్ని పొందారని భావించడం ద్వారా), కొన్నిసార్లు ఈ ఫౌల్‌లు వివాదాలకు కారణమవుతాయి.  ఫౌల్‌లను ప్రకటన గేమ్‌లు, లీగ్‌లు మరియు ఇంకా మధ్యవర్తుల ఆధారంగా మారుతూ ఉంటాయి. 


ఉదాహరణకు ఒక మధ్యవర్తితో వాదించడం లేదా మరొక క్రీడాకారునితో పోరు సలపడం వంటి బలహీనమైన నిష్పక్షపాతాన్ని ప్రదర్శిస్తున్న ఒక క్రీడాకారుడు లేదా శిక్షకుడిని  [[టెక్నికల్ ఫౌల్]] అని పిలిచే మరింత కఠినమైన ఫౌల్‌తో శిక్షను విధిస్తారు.  దీనికి జరిమానాగా ఫ్రీ థ్రోలను అందిస్తారు (ఒక వ్యక్తిగత ఫౌల్ వలె కాకుండా, ఫ్రీ థ్రోలను చేయడానికి ఇతర జట్టు ఏదైనా క్రీడాకారున్ని ఎంచుకోవచ్చు) మరియు లీగ్‌ల ఆధారంగా మారుతూ ఉంటుంది.  ఆవృత సంఘటనలు కారణంగా [[అనర్హత]]కు గురి కావచ్చు.  అధిక సాన్నిహిత్యంతో బహిరంగ ఫౌల్‌లు లేదా బంతిని ఆడటానికి కాకుండా వేరే ప్రయత్నాలను క్రీడాస్ఫూర్తి రహిత ఫౌల్‌లుగా (లేదా NBAలో ఘోరమైన ఫౌల్‌లు) పిలుస్తారు మరియు సాధారణంగా జరిమానాగా తొలగించబడతారు. 


నిర్దేశిత కాల వ్యవధిలో (పావు లేదా సగం సమయం) ఒక జట్టు జట్టు ఫౌల్‌ల పరిమితిని మించిపోతే - NBA మరియు అంతర్జాతీయ ఆటల్లో నాలుగు - ఆ సమయానికి తదుపరి అన్ని ఫౌల్‌లకు ఒకటి లేదా రెండు ఫ్రీ థ్రోలను ఇస్తారు, ఈ సంఖ్య లీగ్ ఆధారంగా మారుతుంటుంది.  ఒక US విద్యాలయం గేమ్‌లో, ఒక జట్టు సగం సమయంలోనే 7 ఫౌల్‌లను అధిగమిస్తే, ప్రత్యర్థి జట్టుకు ఒకరి-నుండి-ఒకరికి ఫ్రీ థ్రోను (ముందుగా ప్రయత్నిస్తున్న క్రీడాకారుడికి ఒక సెకను ఇవ్వబడుతుంది) అందిస్తారు.  సగం సమయంలోనే ఒక జట్టు 10 ఫౌల్‌లను అధిగమిస్తే, మిగిలిన సగం సమయంలో అన్ని తదుపరి ఫౌల్‌లకు రెండు ఫ్రీ థ్రోలను ఇస్తారు.  ఒక అంతర్జాతీయ గేమ్‌లో ఉన్న ఒక క్రీడాకారుడు ఐదు ఫౌల్‌లు (టెక్నికల్ ఫౌల్‌లతో సహా) చేస్తే లేదా ఒక NBA గేమ్‌లో ఆరు ఫౌల్‌లకు (టెక్నికల్ ఫౌల్‌లు మినహా) పాల్పడితే అతను మిగిలిన గేమ్‌లో ఆడటానికి అనుమతిని కోల్పోతాడు మరియు దీన్ని "ఫౌలడ్ అవుట్"గా చెబుతారు. 


ఒక జట్టు నిర్దిష్ట సంఖ్యలో పౌల్‌లకు పాల్పడిన తర్వాత, దాన్ని "జరిమానాలో ఉంది" అని చెబుతారు.  స్కోర్‌బోర్డ్‌ల్లో, దీనిని సాధారణంగా ఒక ప్రకాశవంతమైన దిశాత్మక బాణంతో "బోసన్" లేదా "జరిమానా" అనే అక్షరాలతో సూచిస్తారు, ఇది ప్రత్యర్థి జట్టుచే ఫౌల్ చేయబడినప్పుడు మరో జట్టు ఫ్రీ థ్రోలను స్వీకరిస్తుందని సూచిస్తుంది.  (కొన్ని స్కోర్‌బోర్డులు పాల్పడిన ఫౌల్‌ల సంఖ్యను కూడా సూచిస్తాయి.) 


ఒక షాట్‌ను ప్రయత్నించే చర్యలో కాకుండా ఫౌల్ చేసిన ఒక క్రీడాకారునికి, పాల్పడిన ఫౌల్‌ల సంఖ్యతో ఫ్రీ థ్రోల సంఖ్య కూడా పెరుగుతుంది.  ప్రారంభంలో, ఒక షాట్ ఇవ్వబడుతుంది, కాని నిర్దిష్ట సంఖ్యలో అదనపు ఫౌల్‌లకు పాల్పడితే, ప్రత్యర్థి జట్టు (a) రెండవ షాట్ అవకాశంతో ఒక షాట్‌ను మొదటి షాట్ చేసిన తర్వాత, దీనిని "ఒకటి-తర్వాత-ఒకటి"గా పిలుస్తారు లేదా (b) రెండు షాట్‌లు పొందవచ్చు.  ఒక జట్టు ఒకటి-తర్వాత-ఒకటి సందర్భంలో మొదటి షాట్‌ను (లేదా "ఫ్రంట్ ఎండ్") వేయలేకపోతే, ప్రత్యర్థి జట్టు బంతిపై నియంత్రణను తీసుకుని, ఆటను కొనసాగించవచ్చు.  ఒక జట్టు రెండు-షాట్ సందర్భంలో మొదటి షాట్‌ను వేయలేకపోతే, బంతిపై నియంత్రణను సంపాందించి, మళ్లీ ఆటను కొనసాగించడానికి ముందుగా ప్రత్యర్థి జట్టు రెండవ షాట్ పూర్తి అయ్యే వరకు వేచి ఉండాలి.


ఒక షాట్ చేస్తున్నప్పుడు క్రీడాకారుడు ఫౌల్ చేయబడితే మరియు షాట్ విజయవంతం కాకపోతే, 
క్రీడాకారుడు ప్రయత్నించిన షాట్ విలువకు సమానంగా అన్ని ఫ్రీ థ్రోలను పొందుతాడు.  ఒక సాధారణ రెండు-పాయింట్ల షాట్‌ను 
ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు ఒక క్రీడాకారుడు ఫౌల్ చేయబడితే, రెండు షాట్‌లను పొందుతాడు.  అదే విధంగా ఒక మూడు-పాయింట్ల షాట్‌ను 
ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు ఒక క్రీడాకారుడు ఫౌల్ చేయబడితే, మూడు షాట్‌లను పొందుతాడు. 


ఒక షాట్‌ను ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు పౌల్ చేయబడితే మరియు ఆ షాట్ విజయవంతమైతే, సాధారణంగా క్రీడాకారుడు 
ఒక పాయింట్‌కు మరొక అదనపు ఫ్రీ థ్రోను పొందుతాడు.  బుట్టలో వేసిన కారణంగా (2 లేదా 3 పాయింట్లు) దీనిని 
"మూడు-పాయింట్ల క్రీడ" లేదా "నాలుగు-పాయింట్ల క్రీడ"గా పిలుస్తారు మరియు ఒక అదనపు ఫ్రీ థ్రో (1 పాయింట్) ఇవ్వబడుతుంది.

== సాధారణ సాంకేతికప్రక్రియలు మరియు అభ్యాసాలు ==

=== స్థానాలు మరియు నిర్మాణాలు ===
[[దస్త్రం:Basketball positions.svg|thumb|250px|ఆఫెన్సివ్ ప్రాంతంలో బాస్కెట్‌బాల్ స్థానాలు ]]
నియమాలు ఎటువంటి [[స్థానాల]]ను పేర్కొనప్పటికీ, ఇవి బాస్కెట్‌బాల్‌లో భాగంగా అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి.   బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క మొదటి ఐదు సంవత్సరాల అభివృద్ధి సమయంలో, ఒక గార్డ్. రెండు పార్వర్డ్‌లు మరియు రెండు సెంటర్లు లేదా రెండు గార్డ్‌లు, రెండు ఫార్వార్డ్‌లు మరియు ఒక సెంటర్‌ను ఉపయోగించేవారు.  1980ల నుండి, మరిన్ని నిర్దిష్ట స్థానాలు అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి, వీటి పేర్లు: 



# [[పాయింట్ గార్డ్]]: సాధారణంగా జట్టులో వేగంగా కదిలే క్రీడాకారులు బంతిని నియంత్రించడం మరియు సరైన సమయంలో సరైన క్రీడాకారునికి బంతిని చేర్చడం ద్వారా జట్టు యొక్క ఆటంకాన్ని నిర్వహించడం 
# [[షూటింగ్ గార్డ్]]: ఆటంక పరిస్ధితుల్లో అధిక సంఖ్యలో షాట్‌లకు అవకాశం కల్పిస్తుంది; ప్రత్యర్థి యొక్క ఉత్తమ క్రీడాకారులను నిరోధించడంలో కాపుకాస్తుంది 
# [[స్మాల్ ఫార్వార్డ్]]: బుట్టకు కట్స్ మరియు నేలపై కొట్టి తరలించడం ద్వారా స్కోరింగ్ పాయింట్లకు ప్రాథమిక బాధ్యతను వహిస్తుంది; రక్షణార్థం నేలపై కొట్టడం మరియు బంతిని లాక్కోవడం అవసమవుతాయి, కాని కొన్నిసార్లు మరింత ఖచ్ఛితంగా ఆడుతారు
# [[పవర్ ఫార్వార్డ్]]: బుట్ట వరకు ఆటంక పరిస్థితుల్లో ఆడతారు; రక్షణార్థం బుట్టకు దిగువన (రక్షణ ప్రాంతంలో) లేదా ప్రత్యర్థి పవర్ ఫార్వార్డ్‌కు వ్యతిరేకంగా (మనిషి-కి-మనిషికి రక్షణ) ఆడతారు 
# [[సెంటర్]]: స్కోర్ చేయడానికి (ప్రమాదకరంగా) పొడవు మరియు పరిమాణాన్ని ఉపయోగిస్తారు లేదా బుట్టను సమీపంగా (రక్షణార్థం) రక్షించడానికి లేదా నేలపై కొట్టడానికి. 


ఎగువన పేర్కొన్న వివరణలు మారుతూ ఉంటాయి.  కొన్ని సందర్భాల్లో, జట్లు ఫార్వర్డ్‌లు లేదా సెంటర్‌ను మూడవ గార్డ్‌తో భర్తీ చేయడం ద్వారా ''మూడు గార్డ్ ఆటంకాల'' ను ఉపయోగించవచ్చు.  సాధారణంగా ఎక్కువగా పరస్పరం మారే స్థానాలు పాయింట్ గార్డ్ మరియు షూటింగ్ గార్డ్‌లు, ప్రత్యేకంగా ఇద్దరు క్రీడాకారులు మంచి నాయకత్వ మరియు బంతి నిర్వహణ నైపుణ్యాలు కలిగి ఉన్నప్పుడు ఇలా చేస్తారు. 


రెండు ప్రధాన రక్షక విధానాలు ఉన్నాయి, అవి: ''ప్రాంతం రక్షణ''  మరియు ''మనిషి-కి-మనిషికి రక్షణ'' .  [[ప్రాంతం రక్షణ]]లో రక్షక స్థానంలో ఉన్న క్రీడాకారులు వారి ప్రాంతంలో ఉన్న ప్రత్యర్థి సభ్యులను కాపుకాస్తారు.  [[వ్యక్తి-కి-వ్యక్తికి రక్షణ]]లో ప్రతి రక్షక క్రీడాకారుడు ఒక నిర్దిష్ట ప్రత్యర్థి సభ్యుడిని కాపు కాస్తారు మరియు చర్య చేయకుండా అతన్ని నిరోధించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. 


ఆటంకం ఆటలు మారుతూ ఉంటాయి, సాధారణంగా బంతి లేకుండా క్రీడాకారులను కదలించడం మరియు తరలించడం చేస్తారు.  ఒక అనుకూల స్థానాన్ని పొందడానికి బంతి లేకుండా ఒక ఆటంకపరిచే క్రీడాకారుడు త్వరిత కదలికను ''కట్''  అంటారు.  రక్షకుని మార్గంలో నిలబడటం ద్వారా ఒక జట్టు సభ్యుడిని కాపు కాయడానికి ఒక ప్రత్యర్థిని నిలిపివేయడానికి ఆటంకపరిచడం వలన జట్టు సభ్యుడు అతని పక్కనే కట్ చేయగల విధంగా క్రీడాకారుడుచే ఒక చట్టపరమైన ప్రయత్నాన్ని ''స్క్రీన్''  లేదా ''పిక్''  అంటారు.  ఈ రెండు ఆటలు తీసుకోవడం మరియు దొర్లించడంలో మిళితం చేయబడతాయి, దీనిలో ఒక క్రీడాకారుడు బంతిని సంగ్రహించి, పిక్‌కు దూరంగా దాన్ని బుట్టవైపుగా "దొర్లించుకుని" వెళ్లతాడు. ఆటంకం ఆటల్లో స్క్రీన్స్ మరియు కట్స్ చాలా ముఖ్యమైనవి; ఇవి త్వరిత కదలికలు మరియు జట్టుకృషిని అనుమతిస్తుంది కనుక ఇది విజయవంతమైన గోల్‌కు దారి తీస్తుంది.  జట్లు దాదాపు ఎల్లప్పుడూ వారి కదలికను ఊహించకుండా చేయడానికి పలు ఆటంకం ఆటలను ఆచరిస్తాయి.  కోర్టులో, ఏ రకం ఆటను ఆడాలని సూచించే బాధ్యతను సాధారణంగా పాయింట్ గార్డ్ కలిగి ఉంటారు. 


అధిక స్థాయిల బాస్కెట్‌బాల్‌లో రక్షక మరియ ఆటంక నిర్మాణాలు మరియు స్థానాలు మరింత ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉంటాయి; వీటి గురించి చర్చించడానికి సాధారణంగా శిక్షకుడు విరామాన్ని అభ్యర్థిస్తారు. 



=== షూటింగ్ ===
[[దస్త్రం:Basketball shot.jpg|thumb|200px|ఆమె రక్షకురాలు క్రిందికి తోసివేయబడినప్పుడు లేదా "చర్యను చేసేందుకు" ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు క్రీడాకారిణి ఒక చిన్న జంప్ షాట్‌ను చేసింది. ]]


బంతిని బుట్టలోకి విసరడం ద్వారా పాయింట్లను సోర్క్ చేసే ప్రయత్నాన్ని షూటింగ్ అని పిలుస్తారు.  క్రీడాకారులు మరియు పరిస్థితులు ఆధారంగా పద్ధతులు మారినప్పటికీ, ఈ సాధారణ సాంకేతికతప్రక్రియ క్రింది వివరించబడింది: 


క్రీడాకారుడు బుట్ట వారి భుజానికి ఒక అడుగు ఎత్తులో, మోకాళ్లను కొద్దిగా మడిచి నిట్టనిలువుగా పైకి ఎగురుతాడు.  క్రీడాకారుడు తల మీదుగా బంతిని బలమైన చేతి వేళ్లపై (షూటింగ్ చేసే చేయి) ఉంచి, మరొక చేతిని ఆసరాగా బంతికి ఒకవైపున ఉంచుతాడు.  బంతిని గురి చూడటానికి, క్రీడాకారుడు బుట్ట దిశలో ముంజేతిని ఎదురుగా ఉంచి, మోచేతిని నిలువుగా ఉంచాలి.  మడిచిన మోకాళ్లను విస్తరించి మరియు షూటింగ్ చేతిని నిలువుగా చేయడం ద్వారా బంతిని విసురుతారు; మణికట్టు దిగువన వంగే దిశలో పూర్తిగా తిరిగినప్పుడు, బంతిని వ్రేళ్ల కొనలతో దొర్లిస్తారు.  బంతిని విడవడానికి ముందుగా మోచేతిని పూర్తిగా వంచి షూటింగ్ చేతిని పూర్తిగా విస్తరించి, కొంతసేపు వ్రేళ్లు దిగువ దిశగా స్థిరంగా ఉంచుతారు, దీన్ని ఫాలో-థ్రోగా పిలుస్తారు, దీన్ని సరిగ్గా చేస్తే, గోల్ యొక్క ఖచ్చితత్వాన్ని పెంచుతుంది.  సాధారణంగా, షూటింగ్ చేయి మినహా రెండోదాన్ని శక్తి కోసం కాకుండా షాట్‌ను చేయడానికి మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. 


క్రీడాకారులు చట్రంతో బంతి ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి తరచూ దానిపై స్థిరమైన బ్యాక్‌స్పిన్‌ను ఉంచడానికి ప్రయత్నిస్తారు.  షాట్ యొక్క ఉత్తమ మార్గం కొంతవరకు వివాదస్పదమైంది కాని సాధారణంగా శిక్షకులు సరైన షాట్‌ను సిఫార్సు చేస్తారు.  క్రీడాకారులు నేరుగా బంతిని బుట్టలోకి వేయవచ్చు లేదా బంతిని బుట్టలోకి మళ్లించేలా నేపథ్యబోర్డును ఉపయోగించుకోవచ్చు. 


పైన పేర్కొన్న అమరికను ఉపయోగించి రెండు సాధారణ షాట్‌లు ''సెట్ షాట్''  మరియు ''[[జంప్ షాట్]]'' .  సెట్ షాట్‌ను నిలువుగా గాలిలోకి ఎగిరి చేస్తారు, సాధారణంగా ఫ్రీ థ్రోలకు ఉపయోగిస్తారు.  జంప్ షాట్ గాలిలో ఉన్నప్పుడు చేస్తారు, బంతిని అనుకున్న ఎత్తుకు చేరుకున్న తర్వాత విసురుతారు.  ఇది అధిక శక్తి మరియు పరిధిని అందిస్తుంది మరియు ఇది రక్షక క్రీడాకారుని మీదగా పైకెగరడానికి కూడా అనుమతిస్తుంది.  పాదాలు భూమిని తాకే సమయానికి ముందుగా బంతిని విడవకపోతే, దాన్ని పయన ఉల్లంఘనగా పరిగణిస్తారు. 


మరొక సాధారణ షాట్‌ను ''[[లేఅప్]]''  అని పిలుస్తారు.  ఈ షాట్‌లో క్రీడాకారుడు బంతిని "ఎగువన""ఉంచడానికి" మరియు బుట్టలో వేయడానిిక బుట్ట దిశగా కదులుతూ ఉండాలి, సాధారణంగా నేపథ్యబోర్డును తాకదు (నేపథ్యబోర్డును తాకకుండా, అరచేతిలో బంతిని ఉంచుకుని వేసే దీన్ని ''ఫింగర్ రోల్''  అని అంటారు).  అధిక ప్రజాదరణ పొందిన మరియు సాధారణంగా అధిక శాతం ఖచ్ఛితత్వం గల షాట్ ''[[స్లామ్ డంక్]]'' , ఈ షాట్‌లో క్రీడాకారుడు ఎక్కువ ఎత్తుకు ఎగిరి, బంతిని చట్రంలోకి నేరుగా దిగువ దిశలో విసురుతాడు. 


సాధారణ షాట్ వలె మారిన మరొక షాట్ "సర్కస్ షాట్".  సర్కస్ షాట్ అనేది బంతిని విసిరే సమతౌల్యాన్ని కోల్పయినప్పుడు, గాలిలో ఉన్నప్పుడు, క్రిందికి పడిపోతున్నప్పుడు మరియు/లేదా బుట్టకు దూరంగా ఉన్నప్పుడు క్రీడాకారుడు చట్రం దిశగా తిప్పడం, బలంగా విసరడం లేదా అనాలోచితంగా విసరడం చేస్తారు. ఈ షాట్‌లో గోల్ అయ్యే శాతం తక్కువగా ఉంటుంది.  


చట్రం మరియు నేపథ్యబోర్డు రెండింటినీ పూర్తిగా తాకని షాట్‌ను [[ఎయిర్ బాల్]] అని పిలుస్తారు.  ఖచ్చితమైన చెడ్డ షాట్ లేదా నేపథ్యబోర్డును మాత్రమే తాకే వాటిని క్రీడాభాషలో  [[బ్రిక్‌]]గా పిలుస్తారు. 



=== రీబౌండింగ్ ===
రీబౌండింగ్ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఒక గురి తప్పిన గోల్ లేదా ఫ్రీ థ్రో తర్వాత బాస్కెట్‌బాల్ చట్రం లేదా నేపథ్యబోర్డు నుండి మళ్లీ వెనక్కి వస్తుంది కాబట్టి దానిని విజయవంతంగా చేజిక్కించుకోవడమే.  ఇది క్రీడలో ప్రముఖ పాత్రను వహిస్తుంది, ఎందుకంటే ఒక జట్టు షాట్‌ను వేయలేకపోతే క్రీడపై ఆధిపత్యాన్ని కోల్పోతుంది.  రీబౌండ్‌లో రెండు వర్గాలు ఉన్నాయి: ఆఫెన్సివ్ రీబౌండ్స్, వీటిలో బంతిని విసిరిన జట్టే కైవసం చేసుకుంటారు మరియు ఆధిపత్యం మారదు మరియు డిఫెన్సివ్ రీబౌండ్స్, వీటిలో షాట్ తప్పిన బంతిని ప్రత్యర్థి జట్టు కైవసం చేసుకుని, ఆధిపత్యాన్ని పొందుతుంది.  రీబౌండ్‌ల షాట్‌ల్లో ఎక్కువగా రక్షక జట్టు సాదరంగా ఉంటాయి, ఎందుకంటే తప్పిన షాట్‌లను మళ్లీ పొందడానికి ప్రత్యర్థి జట్టు క్రీడాకారులు సరైన స్థానాల్లో నిలబడతారు.

=== బంతిని తరలించడం ===
తరలింపు అనేది బంతిని క్రీడాకారుల మధ్య తరలించే పద్ధతి.  తరలింపుల్లో ఎక్కువ వాటిని శక్తిని పెంచడానికి ఒక పాదాన్ని ముందుకు ఉంచి చేస్తారు మరియు ఖచ్చితత్వాన్ని నిర్ధారించడానికి చేతులతో తరలిస్తారు. 


ప్రధానమైన తరలింపుగా ''ఛాతి వద్ద ఉంచి తరలించడం''  చెప్పవచ్చు.  బంతి నేరుగా తరలించే వ్యక్తి ఛాతి నుండి స్వీకరించే వ్యక్తి ఛాతికి తరలించబడుతుంది. ఒక సరైన తరలింపులో బంతికి వేగాన్ని జోడించడానికి దాన్ని ఆకస్మికంగా చేతి వేళ్లతో తరలిస్తారు, దీని వలన ప్రత్యర్థి జట్టు ప్రతిస్పందించడానికి కొంత సమయం పడుతుంది. 


మరొక రకం తరలింపు ''ఆకస్మిక తరలింపు'' .  దీనిలో, బంతిని తరలించే క్రీడాకారుడు అతని ఛాతి నుండి మూడు వంతుల దూరంలో చురకుగా బంతిని స్వీకర్తకు అందేలా నేలపై కొడతారు.  బంతి కోర్టు ఉపరితలాన్ని తాకి, స్వీకర్త వైపుగా ఎగురుతుంది.  ఛాతి వద్ద ఉంచి తరలింపు కంటే ఈ ఆకస్మిక తరలింపుకు ఎక్కువ సమయం పడుతుంది, కాని దీనికి కూడా ప్రత్యర్థి జట్టు స్పందించడానికి సమయం పడుతుంది (ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా బంతిని తన్నడం ఉల్లంఘనగా పరిగణిస్తారు).  ఈ విధంగా, క్రీడాకారులు తరచూ సమూహంగా ఉన్న సమయంలో తరలించడానికి లేదా రక్షక క్రీడాకారుల మధ్య నుండి తరలించడానికి ఆకస్మిక తరలింపును ఉపయోగిస్తారు. 


ఒక రక్షకుడి మీదగా బంతిని తరలించడానికి ''మీదుగా తరలించడాన్ని''  ఉపయోగిస్తారు.  తరలించేవారు తల మీదుగా బంతిని తరలిస్తారు. 


ఒక జట్టు డిఫెన్సివ్ రీబౌండ్‌ను పొందినప్పుడు ''వెలుపలికి తరలింపు''  నిర్వహిస్తారు.  రీబౌండ్ తర్వాత తదుపరి తరలింపు ''వెలుపలికి తరలింపు'' . 


ఆటంక పర్చడాన్ని కష్టసాధ్యం చేయడాన్ని సరైన తరలింపుకు ఒక ముఖ్యమైన ఉద్దేశ్యంగా చెప్పవచ్చు.  ఉత్తమంగా తరలించే క్రీడాకారులు మంచి ఖచ్చితత్వంతో బంతిని తరలిస్తారు మరియు ఇతర జట్టు సభ్యులు బంతిని ఎక్కడ మంచిగా స్వీకరించగలరో వారికి ఖచ్చితంగా తెలుస్తుంది.  దీన్ని చేయడానికి ప్రత్యేక విధానం ఏమిటంటే స్వీకరించే జట్టుసభ్యుడిని చూడకుండా బంతిని తరలించడం.  దీన్ని ''చూడకుండా తరలింపు''  అని అంటారు. 


మరొక ఆధునిక తరలింపు శైలిగా ''వెనుక వైపుగా తరలింపు'' ను చెప్పవచ్చు, దీని పేరు ప్రకారమే, ఈ పద్ధతిలో బంతిని తరలించేవారు తమ వెనుక నుండి జట్టుసభ్యుడికి తరలిస్తారు.  కొంత మంది క్రీడాకారులు ఈ రకం తరలింపును ఫలసాధకంగా చేసినప్పటికీ, పలువురు శిక్షకులు వాటిని నియంత్రించడం కష్టమని మరియు సమస్యలు లేదా ఉల్లంఘనకు దారి తీయవచ్చని భావిస్తూ చూడకుండా లేదా వెనకు నుండి తరలింపులను ప్రోత్సహించరు.

=== డ్రిబ్లింగ్ ===
[[దస్త్రం:Basketball game.jpg|thumb|right|210px|ఎడమవైపున ఉన్న ఒక U.S. నౌకాదళ అకాడమీ ("నావీ") క్రీడాకారుడు ఒక U.S. సైనికదళ అకాడమీ ("ఆర్మీ") అభ్యర్థి మీదుగా బంతిని వేస్తున్నాడు ]]
డ్రిబ్లింగ్ అంటే ఒక చేతితో బంతిని నిరంతరంగా నేలకేసి కొట్టే చర్యగా చెప్పవచ్చు మరియు ఇది క్రీడాకారుడు బంతితో ముందుకు సాగడానికి అవసరం.  డ్రిబ్లే చేయడానికి, క్రీడాకారుడు బంతిని నెమ్మిదిగా కొట్టడం కాకుండా దాన్ని చేతివేళ్లతో నేలకేసి నొక్కుతారు; ఇది మంచి నియంత్రణను అందిస్తుంది. 


డ్రిబ్లింగ్ చేస్తున్నప్పుడు ఒక ప్రత్యర్థి సమీపంగా వచ్చినప్పుడు, డ్రిబ్లెర్ ప్రత్యర్థి క్రీడాకారుడు బంతిని పొందడాన్ని అసాధ్యం చేస్తూ అతన్ని నుండి సాధ్యమైనంత దూరంగా చేతిని చాచి డ్రిబ్లే చేయాలి.  ఇక్కడ అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం ఏమిటంటే ఒక క్రీడాకారుడు రెండు చేతులతోనూ డ్రిబ్ల్ చేయగల సామర్ధ్యాన్ని కలిగి ఉండాలి. 


మంచి డ్రిబ్లెర్స్ (లేదా "బంతిని నిర్వహించేవారు") బంతిని "అపహరించడం" ప్రత్యర్థికి కష్టతరం చేయడానికి నేల నుండి చేతికి బంతి ప్రయాణం చేసి దూరాన్ని తగ్గించి, నేలకు అతి తక్కువ ఎత్తులో డ్రిబ్ల్ చేస్తుంటారు.  ఉత్తమ బంతి నిర్వాహకులు డ్రిబ్లింగ్ పద్ధతిని అర్థం చేసుకోవడాన్ని ప్రత్యర్థికి కష్టతరం చేస్తూ వారి వెనుక, వారి కాళ్ల మధ్యన డ్రిబ్ల్ చేస్తుంటారు మరియు హఠాత్తుగా దిశలను మారుస్తారు.  దీన్ని క్రాస్ఓవర్ అని పిలుస్తారు, ఇది ప్రత్యర్థి సమీపంగా ఉన్నప్పుడు డ్రిబ్లింగ్‌కు మంచి ప్రభావంతమైన మార్గంగా చెప్పవచ్చు.  


నైపుణ్యం గల క్రీడాకారుడు బంతి స్థానాన్ని క్రమపద్ధతిలో ఉంచడానికి డ్రిబ్లింగ్ కదలిక లేదా [[క్రమాంత దృష్టి]]ని ఉపయోగించి బంతిని చూడకుండా డ్రిబ్ల్ చేయగలరు.  బంతిపై దృష్టి లేకుండా, క్రీడాకారుడు జట్టుసభ్యులు లేదా స్కోర్ చేసే అవకాశాలు కోసం చూడవచ్చు అలాగే అతని/ఆమె దగ్గర నుండి బంతిని అపహరించే ప్రమాదాన్ని తొలగించవచ్చు.

=== అడ్డుకోవడం ===
ఒక షాట్‌ను ప్రయత్నించినప్పుడు,ప్రత్యర్థి చేతితో బంతిని తాకడం ద్వారా షాట్‌ను మార్చడంలో విజయవంతమైనప్పుడు వీటి తర్వాత అడ్డుకోవడాన్ని ప్రయత్నిస్తారు.  దాదాపు అన్ని రకాల ఆటల్లో, బంతి చట్రంలో పైనుండి పడుతున్నప్పుడు దాన్ని తాకడం చట్టవిరుద్ధంగా చెబుతారు; దీన్ని ''[[గోల్‌టెండింగ్]]''  అని పిలుస్తారు.  బంతి నేపథ్యబోర్డును తాకిన తర్వాత లేదా బంతి యొక్క ఏదైనా భాగం చట్రంపై ఉన్నప్పుడు ఆ షాట్‌ను అడ్డుకోవడం NBA మరియు పురుషుల NCAA బాస్కెట్‌బాల్ ప్రకారం కూడా చట్టవిరుద్ధం. 


ఒక షాట్‌ను అడ్డుకోవడానికి, క్రీడాకారుడు షాట్‌ను విడుదల చేసిన ఎత్తు కంటే అధిక ఎత్తుకు చేరే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉండాలి.  అంటే, అడ్డుకోవడంలో ఎత్తు బాగా ఉపయోగపడుతుంది.  పొట్టిగా ఉన్నవారు మరియు గార్డ్ స్థానాల్లో ఆడేవారు కంటే అధికంగా పొడవుగా ఉన్నవారు మరియు పవర్ ఫార్వార్డ్ లేదా సెంటర్ స్థానాల్లో ఆడే క్రీడాకారులు సాధారణంగా ఎక్కువ అడ్డంకులను నమోదు చేస్తారు.  అయితే సమయానుకూలంగా మరియు అధిక ఎత్తు ఎగరగల పొట్టి క్రీడాకారులు కూడా షాట్‌ను ప్రభావంతంగా అడ్డుకోగలరు.  



== ఎత్తు ==
ప్రొఫెషనల్ స్థాయిలో, క్రీడాకారుల్లో అధిక పురుషులు {{convert|6|ft|3|in|m|2}} కంటే ఎక్కువ మరియు మహిళలు {{convert|5|ft|7|in|m|2}} కంటే ఎక్కువ ఎత్తుతో ఉంటారు.  శారీరక సహకారం మరియు బంతి-నిర్వహణ నైపుణ్యాలు ఎక్కువగా ఉన్న గార్డ్స్ స్థానంలోని క్రీడాకారులు సాధారణంగా పొట్టిగా ఉంటారు.  పురుషుల ప్రొఫెషనల్ లీగ్‌ల్లో దాదాపు మొత్తం ఫార్వార్డ్‌లు {{convert|6|ft|6|in|m|2}} లేదా మించిన పొడవుగా ఉంటారు.  అధిక సెంటర్‌లు {{convert|6|ft|10|in|m|2}} కంటే ఎక్కువ పొడవుగా ఉంటారు.  అన్ని NBA జట్లు ఇచ్చిన ఒక సర్వే ప్రకారం, మొత్తం NBA క్రీడాకారులు సగటు బరువు దాదాపు {{convert|222|lb|kg}}తో సగటు ఎత్తు కేవలం {{convert|6|ft|7|in|m|2}}కు తక్కువగా ఉన్నారు.   NBAలో ఎప్పటికీ పొడవైన క్రీడాకారులుగా [[మానుటే బోల్]] మరియు [[జెయార్గే మురేసన్‌]]లను చెప్పవచ్చు, వీరు ఇద్దరు {{convert|7|ft|7|in|m|2}} పొడవు ఉంటారు.  పొడవైన ప్రస్తుత NBA క్రీడాకారుడుగా [[యాయో మింగ్‌]]ను చెప్పవచ్చు, ఇతను {{convert|7|ft|6|in|m|2}} పొడవు ఉంటాడు. 


NBAలో ఆడిన అతి తక్కువ ఎత్తు గల క్రీడాకారుడుగా [[ముగ్సే బోగ్యేస్‌]]ను చెప్పవచ్చు. ఇతను ఎత్తు {{convert|5|ft|3|in|m|2}}.  ఇతర పొట్టి క్రీడాకారులను ప్రొఫెషనల్ స్థాయిలో అభివృద్ధి చేశారు.  [[ఆంటోనీ "స్పడ్" వెబ్]] {{convert|5|ft|7|in|m}} ఎత్తు మాత్రమే ఉంటాడు, కాని 42-అడుగుల (1.07 m) వరకు ఎగరగలడు, దీనితో అతను ఎగిరినప్పుడు అవసరమైనంత ఎత్తును చేరుకోగలడు.  2006-07 సీజన్‌లో NBAలోని పొట్టి క్రీడాకారుడుగా 5 అడుగుల 5 అంగుళాలు ఎత్తు (1.65 m) గల [[ఎర్ల్ బాయ్‌కిన్స్‌]]ను చెప్పవచ్చు.  పొట్టిగా ఉండే క్రీడాకారులు తరచూ షూటింగ్‌ను అడ్డుకోవడంలో విజయాన్ని సాధించలేరు, వారి సామర్థ్యంగా కోర్టులో సమూహంగా ఉన్న క్రీడాకారుల మధ్య నుండి త్వరితంగా సంచరించి, ప్రత్యర్థి నుండి బంతిని అపహరించడాన్ని చెప్పవచ్చు.

== వైవిధ్యాలు మరియు సారూప్య క్రీడలు ==
{{main|Variations of basketball}}


'''బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క వైవిధ్యాలు'''  అనేవి సాధారణ బాస్కెట్‌బాల్ నైపుణ్యాలు మరియు సామగ్రి (ప్రధానంగా బంతి మరియు బుట్ట)ను ఉపయోగించి బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడ ఆధారిత కార్యకలాపాలుగా చెప్పవచ్చు.  కొన్ని వైవిధ్యాల్లో అప్రధాన నియమాలను మారుస్తారు, అయితే ఇతర వైవిధ్యాల్లో బాస్కెట్‌బాల్ ప్రాబల్యం యొక్క పలు స్థాయిలతో ప్రత్యేక క్రీడలుగా చెప్పవచ్చు.  ఇతర వైవిధ్యాల్లో పిల్లల క్రీడలు, కాంటెస్ట్‌లు లేదా క్రీడాకారుల అదనపు నైపుణ్యాలకు సహాయంగా ఉద్దేశించిన క్రీడలు ఉన్నాయి. 


బాస్కెట్‌బాల్‌లో వైవిధ్యాలతో యదార్ధ బాస్కెట్‍‌బాల్ క్రీడలు ఉన్నాయి, వీటిలో '''[[వీల్‌ఛెయిర్ బాస్కెట్‌బాల్]]''' , '''[[వాటర్ బాస్కెట్‌బాల్]]''' , '''[[బీచ్ బాస్కెట్‌బాల్]]''' , '''[[స్లామ్‌బాల్]]''' , '''[[స్ట్రీట్‌బాల్]]'''  మరియు '''[[యునీసైకిల్ బాస్కెట్‌బాల్]]'''  ఉన్నాయి.  ప్రారంభ బాస్కెట్‌బాల్ సంస్కరణ వలె 1950ల చివరి వరకు '''[[ఆరు-ఆరు బాస్కెట్‍‌బాల్‌]]''' ను ఆడేవారు.  [[గాడిద బాస్కెట్‌బాల్]] అని పిలిచే గాడిదలపై కూర్చుని ఆడే బాస్కెట్‌బాల్ కూడా ఉంది, కాని ఇది జంతువుల పరిరక్షణ సమూహాల నుండి దాడులకు గురి అయ్యింది. 


బాస్కెట్‌బాల్ నైపుణ్యాలు మరియు సామగ్రిని ఉపయోగించి ఆడే క్రీడల్లో మధ్యవర్తులు మరియు కఠినమైన నియమాలు లేకుండా అనధికార అమర్పుల్లో ఆడే హాఫ్-కోర్టు క్రీడ యొక్క ప్రజాదరణ పొందిన సంస్కరణలు కూడా ఉన్నాయి.  అయితే ఏకైక సాధారణ వైవిధ్యం ఏమిటంటే ఇది ''హాఫ్ కోర్టు''  క్రీడ.  ఒక బుట్టను మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు మరియు బంతి తప్పక "క్లీరెడ్" - బంతిని సగం-కోర్టు లేదా మూడు-పాయింట్ల రేఖకు వెలుపల తరలించడం లేదా డ్రిబ్ల్ చేయడం జరుగుతుంది -ప్రతీసారి బంతి ఒక జట్టు నుండి మరో జట్టు చేతిలోకి మారుతుంది.  హాఫ్-కోర్టు క్రీడలకు తక్కువ [[కార్డియోవాస్కూలర్]] శక్తి అవసరమవుతుంది, ఎందుకంటే క్రీడాకారులు కోర్టులో ముందుకు, వెనక్కు పరిగెత్తవలిసిన అవసరం లేదు.  హాప్-కోర్ట్ ఒక కోర్టులో ఉండవల్సిన క్రీడాకారుల సంఖ్యను కూడా ప్రస్తావిస్తుంది, పలువురు క్రీడాకారులు ఆడాలని కోరుకున్నప్పుడు ఇది మంచి ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది.  (ఆసక్తికరంగా, పూర్తి 5-5 జట్లను ఏర్పర్చడానికి సరిపోయే క్రీడాకారులు లేనప్పటికీ కూడా హాఫ్ కోర్టు క్రీడలను ఆడవచ్చు).  


ఇతర బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడలు కూడా ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:  

* '''[[21]]'''  (అలాగే దీన్ని '''హుస్లే''' , '''కట్‌థ్రో'''  మరియు '''రఫ్‌హౌస్'''  అని కూడా పిలుస్తారు) 
* '''[[42]]''' 
* '''[[ఎరౌండ్ ది వరల్డ్]]''' 
* '''[[బౌన్స్]] ''' 
* '''[[ఫైరింగ్ స్క్వాడ్]]''' 
* '''[[ఫైవ్స్]]''' 
* '''[[H-O-R-S-E]]''' 
* '''[[హాట్‌షాట్]]''' 
* '''[[నాక్‌అవుట్]]''' 
* '''[[వన్-షాట్ కాన్క్యూర్]]''' 
* '''[[స్టీల్ ది బకాన్]]''' 
* '''[[టిప్-ఇట్]]''' 
* '''[[టిప్స్]]''' 
* '''[["ది వన్"]]''' 
* '''బాస్కెట్‌బాల్ [[వార్]]''' .
* '''వన్-ఆన్-వన్''' , దీనిలో వైవిధ్యం ఏమిటంటే ఇద్దరు క్రీడాకారులు కోర్టులోని చిన్న భాగాన్ని మాత్రమే ఉపయోగించుకుంటారు (తరచూ కోర్టులో సగం కంటే ఎక్కువ కాదు) మరియు ఒకే చట్రంలో బంతిని వేయడానికి పోటీ పడతారు.  ఇటువంటి క్రీడలను షూటింగ్ మరియు జట్టు తరపున క్రీడల్లో వ్యక్తిగత డ్రిబ్లింగ్ మరియు బంతి అపహరణ నైపుణ్యాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఉద్దేశించినవి. 



=== వీల్‌చైర్ బాస్కెట్‌బాల్ ===
{{main|Wheelchair basketball}}
వీల్‌చైర్ బాస్కెట్‌బాల్ అనేది అంగవైకల్య [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] మాజీ ఉద్యోగులు సృష్టించారు<ref>[http://www.findsportsnow.com/learn/wheelchair-basketball FindSportsNowలో బాస్కెట్‌బాల్‌ను నేర్చుకోండి] </ref>, ఈ క్రీడను అంగవైకల్య క్రీడాకారులు ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన వీల్‌చైర్‌లతో ఆడతారు.  వీల్‌చైర్ బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క ప్రపంచ నిర్వాహక విభాగంగా [[అంతర్జాతీయ వీల్‌చైర్ బాస్కెట్‌బాల్ సమాఖ్య]]<ref>[http://www.iwbf.org/ IWBF వెబ్‌సైట్]
</ref> (IWBF) ఉంది. 



=== వాటర్ బాస్కెట్‌బాల్ ===
{{main|Water basketball}}
వాటర్ బాస్కెట్‌బాల్‌ను బాస్కెట్‌బాల్ మరియు [[వాటర్ పోలో]] నియమాలను మిళితం చేసి ఒక స్విమ్మింగ్ ఫూల్‌లో ఆడతారు.  



=== బీచ్ బాస్కెట్‌బాల్ ===
{{Main|Beach basketball}}
బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క ఆధునిక సంస్కరణ క్రీడను బీచ్‌ల్లో ఆడతారు, దీన్ని ఫిలిప్ బ్రెయంట్ కనుగొన్నాడు.<ref>[http://www.beachbasketball.com/ ప్రపంచ బీచ్ బాస్కెట్‌బాల్ సైట్]</ref>  బీచ్ బాస్కెట్‌బాల్‌ను నేపథ్యబోర్డు లేని గోల్‌తో, సరిహద్దు నియమం లేకుండా, సున్నితమైన ఉపరితలంపై డ్రిబ్లింగ్ సాధ్యం కాని కారణంగా తరలింపు లేదా 2½ దశలు ద్వారా బంతి కదలికతో ఒక వృత్తాకార కోర్టులో ఆడతారు. 
బీచ్ బాస్కెట్‌బాల్ అధిక ప్రజాదరణను పొంది, విస్తృతమైన పోటీ క్రీడగా పేరు గాంచింది.  పదిహేను వార్షిక ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్‌లను నిర్వహిస్తున్నారు. 



=== డంక్ హోప్స్ ===
{{main|Dunk hoops}}
డంక్ హోప్స్ (డంక్ బాల్ అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడ యొక్క ఒక వైవిధ్యం, దీనిలో తక్కువ ఎత్తులో చట్రాలను ఉంచి బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడను ఆడతారు (బాస్కెట్‌బాల్ నిబంధనలు 10 అడుగులకు తక్కువగా).  స్లామ్ డంక్ ప్రజాదరణ పొందినప్పుడు ఇది అభివృద్ధి చెందింది మరియు అతి తక్కువ ఎత్తులోని చట్రాలతో మరియు సవరించిన [[గోల్‌టెండింగ్]] నియమాలతో గోల్ చేసే అవకాశాలను అభివృద్ధి చేసింది. 



=== స్లామ్‌బాల్ ===
{{main|Slamball}}
స్లామ్‌బాల్ అనేది [[ట్రాంపోరేఖల]]తో పూర్తి-సాన్నిహిత్య బాస్కెట్‌బాల్‌గా చెప్పవచ్చు.  పాయింట్లను బాస్కెట్‌బాల్‌లో వలె బంతిని వల ద్వారా ఆడటం ద్వారా స్కోర్ చేయవచ్చు, కాని పాయింట్-స్కోరింగ్ నియమాలు సవరించబడ్డాయి.  ఆధార క్రీడతో దీని ప్రధాన వ్యత్యాసాన్ని కోర్టుగా చెప్పవచ్చు; బాస్కెట్‌బాల్ చట్రం మరియు [[నేపథ్యబోర్డు]] క్రింద భూమిలో నాలుగు ట్రాంప్‌లైన్‌లు అమర్చబడి ఉంటాయి, ఇవి [[స్లామ్ డంక్‌]]ల కోసం క్రీడాకారులను అత్యధిక ఎత్తుకు ఎగరడానికి దోహదం చేస్తాయి.  ఈ నియమాలు నలుగురు-క్రీడాకారుల జట్లలో సభ్యులు మధ్య కొన్ని శారీరక స్పర్శను కూడా అనుమతిస్తాయి. 



=== స్ట్రీట్‌బాల్ ===
స్ట్రీట్‌బాల్ అనేది బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క స్వల్ప లాంఛనప్రాయ వైవిధ్య క్రీడ, దీన్ని ప్రపంచంలోని [[క్రీడాప్రాంగణాలు]] మరియు [[వ్యాయామశాల]]లో ఆడతారు.  తరచూ కోర్టులోని సగం ప్రాంతాన్ని మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు, కాని దీని నియమాలు బాస్కెట్‌బాల్ నియమాలతో చాలా సారూప్యంగా ఉంటాయి.  క్రీడ లేదా ''రన్‌'' లో పాల్గొనేవారు సంఖ్య ఒక ప్రత్యర్థికి ఒక రక్షకుడుతో (''ఒకరికి ఒకరు''  అని పిలుస్తారు) ప్రతి జట్టులోనూ ఐదుగురు సభ్యులు ఉంటారు. 


స్ట్రీట్‌బాల్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాగా ప్రజాదరణను పొందింది మరియు యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని కొన్ని నగరాల్లో [[మిడ్‌నైట్ బాస్కెట్‌బాల్]] వంటి స్ట్రీట్‌బాల్ కార్యక్రమాలను నిర్వహించింది.  పలు నగరాలు వాటి స్వంత వారాంతపు స్ట్రీట్‌బాల్ టోర్నమెంట్‌లను కూడా నిర్వహిస్తున్నాయి.

=== యునీసైకిల్ బాస్కెట్‌బాల్ ===
యునీసైకిల్ బాస్కెట్‌బాల్ అనేది సాధారణ బాస్కెట్‌బాల్ నియమాలతో దాని కోర్టులోనే ఒక నిబంధన బాస్కెట్‌బాల్‌ను ఉపయోగించి ఆడతారు ఉదా. సైకిల్ తొక్కుతూనే డ్రిబ్ల్ చేయాలి.  అలాగే యునీసైకిల్ బాస్కెట్‌బాల్‌కు మాత్రమే ప్రత్యేకమైన పలు నియమాలు ఉన్నాయి, ఉదా. ఒక క్రీడాకారుడు బంతిని కలిగి ఉన్నప్పుడు కనీసం ఒక పాదమైనా ఒక పెడల్‌పై ఉంచాలి.  యునీసైకిల్ బాస్కెట్‌బాల్‌ను సాధారణంగా 24" లేదా చిన్న యూనీసైకిళ్లను ఉపయోగించి ఆడతారు మరియు కోర్టును మరియు క్రీడాకారుల క్రీగాలి ముందుభాగాన్ని రక్షించుకోవడానికి ప్లాస్టిక్ పెడల్స్‌ను ఉపయోగిస్తారు.  ఉత్తర అమెరికాలో, ప్రజాదరణ పొందిన యునీసైకిల్ బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడలను నిర్వహిస్తారు.<ref>[http://bayarea.comcastsportsnet.com/UncoveredVid.jsp?bcpid=1274025926&amp;bclid=1313706243&amp;bctid=1432781480 కామ్‌క్యాస్ట్ స్పోర్ట్స్‌నెట్ బెర్కెలే యునీసైకిల్ బాస్కెట్‌బాల్ గురించి వివరిస్తుంది]</ref> .

=== బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడలతో స్వల్ప సారూప్యతను కలిగిన క్రీడలు ===
బాస్కెట్‌బాల్ నుండి అభివృద్ధి చేయబడినవి ఇప్పుడు ప్రత్యేక క్రీడలుగా నిర్వహించబడుతున్నాయి, వాటిలో: 

* '''[[కోర్ఫ్‌బాల్]]'''  (డచ్‌లో: Korfbal) అనేది నెదర్లాండ్స్‌లో ప్రారంభమైంది మరియు ప్రస్తుతం ఇది మిశ్రమ నెట్‌బాల్ మరియు బాస్కెట్‌బాల్ వలె మిశ్రమ లింగ జట్టు బంతి క్రీడ వలె ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆడుతున్నారు 
* '''[[నెట్‌బాల్]]'''  (ప్రారంభంలో మహిళల బాస్కెట్‌బాల్ వలె పేరు పొందింది కాని ప్రస్తుతం పురుషులు మరియు మహిళలు ఇద్దరూ ఆడుతున్నారు) అనేది ఒక పరిమిత-స్పర్శ ఉండే జట్టు క్రీడగా చెప్పవచ్చు, దీనిలో ఏడుగురు సభ్యులతో ఉన్న రెండు జట్లు బంతిని అధిక ఎత్తులో ఉన్న చట్రంలో బంతిని ఉంచడం ద్వారా ఒకదానిపై మరొకటి పాయింట్లను స్కోర్ చేయడానికి ప్రయత్నిస్తాయి. 
* '''[[స్లామ్‌బాల్]]'''  అనేది ట్రాంపోలైన్స్‌తో పూర్తి-సాన్నిహిత్య బాస్కెట్‌బాల్.  పాయింట్లను బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడలో వలె బంతిని బుట్టలో వేయడం ద్వారా స్కోర్ చేస్తారు, అయినప్పటికీ పాయింట్-స్కోర్ చేసే నియమాలు సవరించబడ్డాయి.  ఆధార క్రీడతో దీని ప్రధాన వ్యత్యాసాన్ని కోర్టుగా చెప్పవచ్చు; బాస్కెట్‌బాల్ చట్రం మరియు {0}నేపథ్యబోర్డు{/0} క్రింద భూమిలో నాలుగు ట్రాంప్‌లైన్‌లు అమర్చబడి ఉంటాయి, ఇవి {0}స్లామ్ డంక్‌{/0}ల కోసం క్రీడాకారులను అత్యధిక ఎత్తుకు ఎగరడానికి దోహదం చేస్తాయి.   ఈ నియమాలు నలుగురు-క్రీడాకారుల జట్లలో సభ్యులు మధ్య కొన్ని శారీరక స్పర్శను కూడా అనుమతిస్తాయి.

== బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క సామాజిక రూపాలు ==
బాస్కెట్‌బాల్‌ను పలు వేర్వేరు సామాజిక సమూహాలు స్వీకరించాయి మరియు దాన్ని వారు వారి స్వంత పరిస్థితులు మరియు కొన్నిసార్లు వారి స్వంత నియమాలతో ప్రారంభించారు.  ఇటువంటి బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క సామాజిక రూపాల్లో ఇవి ఉన్నాయి: 

* '''వినోదభరిత బాస్కెట్‌బాల్'''  అనేది గేమ్‌ను గెలవడానికి కాకుండా ఆనందం, వినోదం మరియు కుటుంబం మరియు సన్నిహిత స్నేహమైన నియమాలతో ఆడేది. 
* '''బాస్కెట్‌బాల్ స్కూల్స్ మరియు అకాడమీస్'''  అనేవి బాస్కెట్‌బాల్ ప్రాథమికాంశాలను అభివృద్ధిలో శిక్షణను, ధృడత్వ మరియు సహన శక్తి వ్యాయామాల శిక్షణ మరియు పలు బాస్కెట్‌బాల్ నైపుణ్యాల శిక్షణ విద్యార్థులకు అందిస్తున్నాయి.  బాస్కెట్‌బాల్ విద్యార్థులు సరైన తరలింపు మార్గాలు, బంతి నిర్వహణ, డ్రిబ్లింగ్, వేర్వేరు దూరాల నుండి షూటింగ్, రీబౌన్సింగ్, ఆఫెన్సివ్ కదలికలు, రక్షణ, లే-అప్స్, స్క్రీన్స్ మొదలైనవి, బాస్కెట్‌బాల్ నియమాలు మరియు బాస్కెట్‌బాల్ న్యాయాలను నేర్చుకుంటారు.  అలాగే పలు సందర్భాల్లో బాస్కెట్‌బాల్ కార్యక్రమాలకు సిద్ధం కావడానికి నిర్వహించే '''బాస్కెట్‌బాల్ శిబిరాలు'''  కూడా ప్రజాదరణను పొందాయి మరియు '''బాస్కెట్‌బాల్ క్లినిక్స్‌''' ను నైపుణ్యాలను మెరుగుపరుచుకోవడానికి ఏర్పాటు చేస్తారు.  
* '''విద్యాలయ మరియు విశ్వవిద్యాలయ బాస్కెట్‌బాల్‌''' ను ఉన్నత శిక్షణ కోసం విద్యా సంస్థల్లో ఆడతారు 
** వీటిలో దేశంలోని పలు విశ్వవిద్యాలయాల్లో కూడా ఆడుతున్నప్పటికీ సాధారణంగా [[యునైటెడ్ స్టేట్స్‌]]లో [[విద్యాలయ బాస్కెట్‌బాల్]] అని పిలిచే [[నేషనల్ కాలేజియేట్ అథ్లెటిక్ అసోసియేషన్]] (NCAA) ఇంటర్‌కాలేజీయేట్ బాస్కెట్‌బాల్ కూడా ఉంది  
* వేర్వేరు అంగవైకల్యం గల వ్యక్తుల సమూహాలు ఆడే '''అంగవైకల్యం గలవారి బాస్కెట్‌బాల్'''  ఆడతారు. అవి: 
** '''బ్యాంక్‌షాట్ బాస్కెట్‌బాల్''' <ref>[http://www.bankshot.com/ బ్యాంక్‌షాట్ బాస్కెట్‌బాల్ వెబ్‌సైట్]</ref> 
** '''[[డెఫ్ బాస్కెట్‌బాల్]] ''' 
** '''[[వీల్‌ఛైర్ బాస్కెట్‌బాల్]]'''  అనేది బాస్కెట్‌బాల్ ఆధారిత ఒక క్రీడ, కాని ఇది [[వీల్‌ఛైర్‌]]ల్లో [[అంగవైకల్యం]] గల వ్యక్తులు కోసం రూపొందించినది మరియు దీన్ని ప్రసిద్ధ [[అంగవైకల్య వ్యక్తుల క్రీడల్లో]] ఒకటిగా చెబుతారు 
* '''నిర్దిష్ట జాతి మరియు మత-ఆధారిత బాస్కెట్‌బాల్''' .  నిర్దిష్ట జాతి బాస్కెట్‌బాల్ యొక్క ఉదాహరణల్లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ లేదా కెనడాల్లోని ఇండో-పాక్ లేదా రష్యా లేదా అర్మేనియన్ లీగ్‌లు, ఉదాహరణకు గల్ఫ్ లేదా యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ఫిలిపినో బహిష్కృత బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్‌లను చెప్పవచ్చు.  అయితే మత-ఆధారిత బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన చర్చి-సంబంధిత క్రైస్తవ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్‌లు, జీవిష్, ముస్లిం మరియు హిందూ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్‌లు మొదలైనవి లేదా నామవర్గీకరణ లీగ్‌లు అంటే యునైటెడ్ స్టేట్స్ లేదా కెనడాలోని కాప్టిక్, సైరాయిక్/యాస్య్రేయాన్ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్‌లు వంటివి.  
* '''గే బాస్కెట్‌బాల్‌''' ను స్వలింగ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్‌ల్లో [[స్వలింగ]], [[స్వలింగ సంపర్కం చేసే స్త్రీ]], [[ద్విలింగ]] మరియు [[లింగమార్పిడి]] క్రీడాకారులు ఆడతారు.  [[గే గేమ్స్]], [[వరల్డ్ అవుట్‌గేమ్స్]] మరియు [[యురోగేమ్స్]] వంటి సమయాల్లో ప్రధాన భాగం బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడలు జరుగుతాయి. 
* '''[[మిడ్‌నైట్ బాస్కెట్‌బాల్]]'''  అనేది యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో నగరంలోని నేరాలను నియంత్రించడానికి ప్రారంభించిన ఒక బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడ మరియు అలాగే నగర యువత మాదకద్రవ్యాలు మరియు నేరాలకు పాల్పడకుండా వారిని ఆహ్లాదంగా ఉంచడానికి ప్రారంభించారు. 
* '''మిని బాస్కెట్‌బాల్‌''' ను తక్కువ వయస్సు గల పిల్లలు ఆడతారు  
* '''మ్యాక్సీ బాస్కెట్‌బాల్‌''' ను ఎక్కువ వయస్సు గల వ్యక్తులు ఆడతారు  
* '''ప్రిజన్ బాస్కెట్‌బాల్'''  అనేది [[కారాగారాల్లో]] మరియు ప్రాయశ్చిత్తశాల సంస్థల్లో ఆడే బాస్కెట్‌బాల్.  ఖైదీలతో బాస్కెట్‌బాల్‌ను ఆడించే సక్రియాత్మక మతపరమైన బాస్కెట్‌బాల్ మిషనరీ సమూహాలు కూడా ఉన్నాయి.  కొన్ని జైళ్లు వాటి జైలు బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్‌లను అభివృద్ధి చేశాయి.  ఆ సమయంలో, ఖైదీలు కానివారు కూడా ఇటువంటి లీగ్‌ల్లో ఆడవచ్చు, అన్ని దేశీయ మరియు సుదూర క్రీడలు జైలు కోర్టులో ఆడతారు.  చలనచిత్ర దర్శకుడు [[జాసన్ మోరియార్టే]] [[ప్రిజన్ బాల్]] అనే పేరుతో ఈ క్రీడకు సంబంధించి ఒక డాక్యుమెంటరీని విడుదల చేశాడు. 
* రిజర్వేషన్ బాల్‌కు సంక్షిప్త పదమైన '''[[రెజ్‌బాల్]]'''  అనేది బాస్కెట్‌బాల్ తర్వాత ఆసక్తి గల [[స్వదేశీ అమెరికన్‌]]ను వివరించడడానికి ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు మరియు కొన్ని ప్రాంతాల్లో క్రీడ యొక్క శైలి వారి స్వదేశీ అమెరికన్ జట్లు వలె ఉంటాయి. 
* '''విద్యాలయ / ఉన్నత పాఠశాల బాస్కెట్‌బాల్'''  అనేది అన్ని పాఠశాల వ్యవస్థల్లో తరచూ అధికంగా ఆడే మరియు ప్రజాదరణ క్రీడల్లో ఒకటిగా బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడను చెబుతారు  
* '''షో బాస్కెట్‌బాల్‌''' ను వినోదభరిత బాస్కెట్‌బాల్ షో జట్లు ఆడే బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడ, దీనికి మంచి ఉదాహరణగా [[హార్లెమ్ గ్లోబెట్రోటెర్స్‌]]ను చెప్పవచ్చు.  వీటిలో ప్రత్యేకమైన వినోదభరిత జట్లు కూడా ఉన్నాయి, అవి: 
** '''సెలబ్రటీ బాస్కెట్‌బాల్'''  జట్లు ప్రసిద్ధవ్యక్తులతో (నటులు, గాయకులు మొదలైనవారు) రూపొందించినవి, ఇవి వారి స్వంత లీగ్‌లు లేదా పబ్లిక్‌లో తరచూ వినోదభరిత మరియు ఉదాత్త కార్యక్రమాల కోసం ఆడతారు. 
** '''మిడ్‌నైట్ బాస్కెట్‌బాల్'''  జట్లు [[స్వల్ప గౌరవార్ధం]] కోసం బాస్కెట్‌బాల్ క్రీడను ఆడటానికి క్రీడాకారులచే రూపొందించబడతాయి 
** '''[[స్లామ్‌బాల్]]'''  అనేది వినోదభరిత కార్యక్రమాలుగా నిర్వహిస్తారు 
* '''[[మహిళల బాస్కెట్‌బాల్]]'''  అనేది మహిళా క్రీడాకారులు ఆడే బాస్కెట్‌బాల్ 



== ఫ్యాంటసీ బాస్కెట్‌బాల్ ==
'''ఫ్యాంటసీ బాస్కెట్‌బాల్'''  అనేది [[ఫ్యాంటసీ బేస్‌బాల్‌]]చే ప్రోత్సహించబడింది.  నిజానికి ఇది చేతితో గణాంకాలను పర్యవేక్షించడం ద్వారా ఆడతారు, ఇది ఇంటర్నెట్ విస్తృత వ్యాప్తి తర్వాత 1990ల సమయంలో బాగా ప్రజాదరణ పొందింది.  ఈ క్రీడను ఆడేవారిని కొన్నిసార్లు సాధారణ నిర్వాహకులుగా సూచిస్తారు, వీళ్లు యదార్థ [[NBA]] క్రీడాకారులను గీసి, వారి [[బాస్కెట్‌బాల్ గణాంకాల]]ను లెక్కిస్తారు.  ఈ క్రీడ [[ESPN]] ఫ్యాంటసీ స్పోర్ట్స్, [[NBA.com]] మరియు [[Yahoo!]] ఫ్యాంటసీ స్పోర్ట్స్‌చే ప్రజాదరణను పొందింది.  ఇతర క్రీడల వెబ్‌సైట్‌లు దానిలో పాల్గొనేవారు నిర్దిష్ట క్రీడాకారులను సొంతం చేసుకుని క్రీడను ఆసక్తికరంగా చేయడానికి ఇదే రూపాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాయి.

== ఇవి కూడా చూడండి ==
[[దస్త్రం:Monument to basketball.jpg|thumb|విల్నియస్‌లోని లిథువేనియన్ బాస్కెట్‌బాల్‌లోని ఒక కీర్తి స్తంభం ]]

* [[బాస్కెట్‌బాల్ కదలికలు]] 
* [[బాస్కెట్‌బాల్ స్థానాలు]] 
* [[వేసవి ఒలింపిక్స్‌లో బాస్కెట్‌బాల్]] 
* [[అంతర్జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సమాఖ్య]] 
* [[ఖండాంతర బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం]] 
* [[జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం]] (NBA) 
* [[ULEB]]
* [[ప్రీమియర్ బాస్కెట్‌బాల్ లీగ్]] 
* [[ఫిలిప్పీన్ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం]] 
* [[FIBA ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్]]
* [[మహిళల FIBA ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్]] 
* [[వీల్‌చైర్ బాస్కెట్‌బాల్]] 
* [[మహిళల జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం]] (WNBA) 
* [[స్లామ్‌బాల్]]

== సూచనలు ==
{{reflist}}
<div class="references-small">

* {{cite web
 | author=National Basketball Association
 | year=2001
 | url=http://www.nba.com/analysis/rules_index.html
 | title=Official Rules of the National Basketball Association
 | dateformat=mdy 
 | accessdate=July 16, 2004
 }}
* {{cite book
 | year = 2004
 | month = June
 | title = Official Basketball Rules
 | author = International Basketball Federation
 | url = http://www.fiba.com/asp_includes/download.asp?file_id=327
}}
* {{cite journal
 | first = Anthony
 | last = Reimer
 | year = 2005
 | month = June
 | title = FIBA vs North American Rules Comparison
 | journal = FIBA Assist
 | issue = 14
 | pages = 40–44
 | url = http://www.fiba.com/asp_includes/download.asp?file_id=518
 }}
* {{cite web
 | author=Bonsor, Kevin
 | url=http://health.howstuffworks.com/basketball2.htm
 | title=How Basketball Works: Who's Who
 | work=HowStuffWorks
 | publisher=
 | dateformat=mdy 
 | accessdate=January 11, 2006
 }}
</div>



== బాహ్య లింక్లు ==
{{sisterlinks}}


=== చారిత్రక ===

* [http://www.naismithmuseum.com/ నైస్మిత్ మ్యూజియం &amp; బాస్కెట్‌బాల్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్ - అల్మోంటే, ON]
* [http://www.hoophall.com/ బాస్కెట్‌బాల్ హాల్ ఆఫ్ ఫేమ్ - స్ప్రింగ్‌ఫీల్డ్, MA ]
* [http://hoopedia.nba.com/index.php/Main_Page హూపీడియా - బాస్కెట్‌బాల్ వీకీ (NBAచే హోస్ట్ చేయబడింది) ]
* [http://www.virtualmuseum.ca/pm.php?id=story_line&amp;lg=English&amp;fl=0&amp;ex=00000176&amp;sl=3555&amp;pos=1 స్వదేశీ క్రీడా నాయకులు]
* [http://www.nfhs.org/web/2008/05/200809_high_school_basketball_r.aspx ఉన్నత పాఠశాల బాస్కెట్‌బాల్ కోసం కొత్త నియమాలు మారాయి]



=== సంస్థలు ===

* [http://www.olympic.org/uk/sports/programme/index_uk.asp?SportCode=BK ఒలింపిక్ క్రీడల్లో బాస్కెట్‌బాల్ ]
* [http://www.fiba.com అంతర్జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సమాఖ్య ]
* [http://www.nba.com జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం ] 
* [http://www.wnba.com/ మహిళల జాతీయ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం ]
* [http://www.cbahoopsonline.com ఖండాంతర బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం (ప్రపంచంలోనే పురాతన లీగ్) ]
* [http://www.nwba.org జాతీయ వీల్‌ఛైర్ బాస్కెట్‌బాల్ సంఘం ]



=== ఇతరాలు ===

* {{dmoz|Sports/Basketball|Basketball}}
* {{yahoo directory|Recreation/Sports/Basketball/|Basketball}}
* [http://www.basketball.com Basketball.com వెబ్‌సైట్]
* [http://www.eurobasket.com యురోబాస్కెట్ వెబ్‌సైట్ ]
* [http://www.basketball-reference.com బాస్కెట్‌బాల్-Reference.com: బాస్కెట్‌బాల్ గణాంకాలు, విశ్లేషణ మరియు చరిత్ర

]
* [http://www.ontarioplaques.com/Plaques_JKL/Plaque_Lanark03.html ఒంటారియో చారిత్రక ఫలకం - Dr. జేమ్స్ నైస్మిత్ ]
* [http://www.jimwegryn.com/Names/BasketballTeams.htm అమెరికా ప్రొఫెషనల్ బాస్కెట్‌బాల్ జట్ల చారిత్రక జాబితా ]


{{fb start}}
{{International basketball}}
{{Prohoops}}
{{fb end}}
{{Team Sport}}

[[వర్గం:బాస్కెట్ బాల్]]
[[వర్గం:కెనడా ఆవిష్కరణలు]]
[[వర్గం:1991 ఉపోద్ఘాతములు]]
[[వర్గం:యునైటెడ్ స్టేట్స్ అభివృద్ధి చెందుతున్న క్రీడలు]]

{{Link FA|hr}}
{{Link FA|it}}
{{Link FA|th}}

[[en:Basketball]]
[[hi:बास्केटबॉल]]
[[kn:ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌]]
[[ta:கூடைப்பந்தாட்டம்]]
[[ml:ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ]]
[[af:Basketbal]]
[[an:Baloncesto]]
[[ar:كرة السلة]]
[[ast:Baloncestu]]
[[az:Basketbol]]
[[bat-smg:Krepšėnis]]
[[bcl:Basketbol]]
[[be:Баскетбол]]
[[be-x-old:Баскетбол]]
[[bg:Баскетбол]]
[[bjn:Baskét]]
[[bn:বাস্কেটবল]]
[[bo:དྲ་ཕས་སྤོ་ལོ།]]
[[br:Basketball]]
[[bs:Košarka]]
[[ca:Basquetbol]]
[[ceb:Basketbol]]
[[chy:Hohtsemo]]
[[ckb:تۆپی باسکە]]
[[cs:Basketbal]]
[[cv:Баскетбол]]
[[cy:Pêl-fasged]]
[[da:Basketball]]
[[de:Basketball]]
[[diq:Basketbol]]
[[el:Καλαθοσφαίριση]]
[[eo:Korbopilkado]]
[[es:Baloncesto]]
[[et:Korvpall]]
[[eu:Saskibaloi]]
[[ext:Baloncestu]]
[[fa:بسکتبال]]
[[fi:Koripallo]]
[[fiu-vro:Korvpall]]
[[fo:Kurvabóltur]]
[[fr:Basket-ball]]
[[fur:Bale tal zei]]
[[fy:Basketbal]]
[[ga:Cispheil]]
[[gd:Ball-basgaid]]
[[gl:Baloncesto]]
[[gn:Ajakakuapytĩ]]
[[hak:Làm-khiù]]
[[he:כדורסל]]
[[hif:Basketball]]
[[hr:Košarka]]
[[ht:Baskètbòl]]
[[hu:Kosárlabda]]
[[hy:Բասկետբոլ]]
[[ia:Basketball]]
[[id:Bola basket]]
[[ilo:Basketból]]
[[io:Basketbalo]]
[[is:Körfuknattleikur]]
[[it:Pallacanestro]]
[[ja:バスケットボール]]
[[jv:Basket]]
[[ka:კალათბურთი]]
[[kk:Баскетбол]]
[[ko:농구]]
[[ku:Basketbol]]
[[kv:Кудсяр]]
[[ky:Баскетбол]]
[[la:Canistriludium]]
[[lb:Basketball]]
[[lbe:Баскетбол]]
[[lij:Ballabanastra]]
[[ln:Motópi mwa dangú]]
[[lo:ບານບ້ວງ]]
[[lt:Krepšinis]]
[[lv:Basketbols]]
[[mhr:Баскетбол]]
[[mk:Кошарка]]
[[mn:Сагсан бөмбөг]]
[[mr:बास्केटबॉल]]
[[ms:Bola keranjang]]
[[mt:Baskitbol]]
[[mwl:Basquetebol]]
[[my:ဘတ်စကက်ဘော]]
[[mzn:بسکتوال]]
[[nah:Chiquiuhtapayōlhuiliztli]]
[[ne:बास्केटबल]]
[[new:बास्केटबल]]
[[nl:Basketbal]]
[[nn:Korgball]]
[[no:Basketball]]
[[nso:Kgwele ya ntlatlana]]
[[oc:Basquetbòl]]
[[pag:Basketball]]
[[pl:Koszykówka]]
[[pnb:باسکٹ بال]]
[[ps:باسکټبال]]
[[pt:Basquetebol]]
[[qu:Isanka rump'u]]
[[rm:Ballabasket]]
[[ro:Baschet]]
[[ru:Баскетбол]]
[[rue:Баскетбал]]
[[rw:Umupira w’agatebo]]
[[sa:शिक्यकन्दुक]]
[[sah:Баскетбол]]
[[scn:Palla a canistru]]
[[sco:Basketbaw]]
[[sh:Košarka]]
[[simple:Basketball]]
[[sk:Basketbal]]
[[sl:Košarka]]
[[sm:Pasiketipolo]]
[[so:Kubadda Koleyga]]
[[sq:Basketbolli]]
[[sr:Кошарка]]
[[su:Bola Basket]]
[[sv:Basket]]
[[szl:Korbbal]]
[[tg:Баскетбол]]
[[th:บาสเกตบอล]]
[[tl:Basketbol]]
[[tr:Basketbol]]
[[tt:Баскетбол]]
[[ug:ۋاسكېتبول]]
[[uk:Баскетбол]]
[[ur:باسکٹ بال]]
[[uz:Basketbol]]
[[vec:Bałacanestro]]
[[vi:Bóng rổ]]
[[vls:Basket]]
[[war:Basketbol]]
[[yi:קוישבאל]]
[[yo:Bọ́ọ̀lù-alápẹ̀rẹ̀]]
[[zh:篮球]]
[[zh-min-nan:Nâ-kiû]]
[[zh-yue:籃球]]