Revision 772020 of "ఉప్పు నీటి మొసలి" on tewiki

{{యాంత్రిక అనువాదం}}
{{taxobox
| name = ఉప్పు నీటి మొసలి
| status = LC
| image = SaltwaterCrocodile('Maximo').jpg
| image_width = 250px
| status = LC
| status_system = iucn2.3
| regnum = [[ఏనిమేలియా]]
| phylum = [[కార్డేటా]]
| classis = [[సరీసృపాలు]]
| ordo = [[Crocodylia]]
| familia = [[Crocodylidae]]
| subfamilia = [[Crocodylinae]]
| genus = ''[[Crocodylus]]''
| species = '''''C. porosus'''''
| binomial = ''Crocodylus porosus''
| binomial_authority = ([[Johann Gottlob Schneider|Schneider]], [[1801]])
| range_map = Crocodylus porosus range.PNG
| range_map_caption = Range of the saltwater crocodile in black
}}

[[File:Large Crocodylus porosus.jpg|thumb|కైర్న్స్ వెలుపల ఉప్పునీటి ముసలి, క్వీన్స్లాండ్ ]]
'''ఉప్పు నీటి'''  లేదా '''ఉప్పుకయ్య మొసలి''' (Salt Water Crocodile) (''క్రోకోడిలాస్ పోరోసస్'' ) అనేది జీవిత సరీసృపాలలో కెల్లా పెద్దది. ఇది దానికి తగిన నివాసాలైన ఉత్తర [[ఆస్ట్రేలియా]], [[భారత దేశము|భారతదేశపు]] తూర్పు తీర ప్రాంతాలు, [[ఆగ్నేయ ఆసియా|ఆగ్నేయాసియా]] యొక్క కొన్ని భాగాలలో కనిపిస్తుంది.

==శరీర నిర్మాణం మరియు ఆకృతికి సంబంధించిన శాస్త్రము==
ఉప్పు నీటి మొసలికి మగ్గర్ మొసలి కంటే పెద్ద కండరాలు ఉంటాయి: దీని పొడవు దీని అడుగు భాగం నుంచి వెడల్పు కంటే రెండింతలుంటుంది. ఈ ఉప్పు నీటి మొసలికి మిగతా మొసళ్ళ కంటే తక్కువ కవచ ఫలకాలు ఉంటాయి, దీని విశాలమైన దేహం అనేక ఇతర సన్న మొసళ్ళకి భిన్నంగా ఉండి సరిసృపం ఎల్లేగేటార్ అన్న పూర్వపు అధృవ భావనకి దారితీస్తుంది.[[File:Saltieskull.JPG|thumb|సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్, మ్యుసియం అఫ్ జువోలజి నుండి ఉప్పు నీటి ముసలి పుర్రె   ]]
యుక్త వయస్క ఉప్పు నీటి మొసలి పొడవు, బరువు{{convert|600|to(-)|1000|kg|lb}} సాధారణంగానే{{convert|4.1|to(-)|5.5|m|ft}} ఉంటాయి అయితే వయస్సెక్కువ మగవి ఎక్కువ బరువుని పొడవుని కలిగి ఉంటాయి. వుడ్, జంతు వాస్తవాలు మరియు చేష్టలకు సంబంధించిన గిన్నీస్ బుక్. ఈ జాతి ఇతర ఆధునిక మొసళ్ళ కంటే అతి గొప్ప లైంగిక డిమార్ఫిజంను కలిగి ఉంటుంది, ఆడవి మగవాటి కంటే అతి చిన్నవిగా ఉంటాయి. క్లిష్ట అడ దేహపు పరిమాణం. ఆడం బ్రిట్టన్ చే క్రోకోడిలియాన్ జాతుల జాబితా నుండి పొడవైన ఆడ కొలత నమోదైనది. ఈ జాతి సగటు బరువు మొత్తంగా దాదాపు తెలిసినంతలో అతి పొడవైన ఉప్పు నీటి మొసలి అన్నది వివాదాస్పదం. తల-నుంచి-తోక వరకు ఇప్పటివరకూ కొలిచిన పొడవైన మొసలి చనిపోయిన మొసలి చర్మం మాత్రమే.  చర్మాలు శరీరం నుంచి వేరు చేసిన తరువాత కొంచెం కుంచించుకుపోతాయి అన్న దాని ప్రకారం ఈ మొసలి బతికి ఉన్నప్పటి పొడవు అంచనా, దాని బరువు దాదాపు. ముసళ్ళ యందు ఆతి పెద్ద జాతి ఏది? ]</ref> ఒక మొసలి నుంచి లభించిన అసంపూర్ణ అవశేషాలు ([[ఒరిస్సా|ఒరిస్సా]]లో<ref name="underwatertimes1">[http://www.underwatertimes.com/news.php?article_id=51790108324 గిన్నీస్: ఇండియా పార్క్ హొం టు వరల్డ్స్ లార్జెస్ట్ క్రొకోడైల్; 23 ఫీట్ ]</ref> దొరికిన మొసలి కపాలం) పెద్దవిగా చెప్పినప్పటికీ పరిశోధనాత్మక పరీక్షలు దీని పొడవేమి అంత ఎక్కువ కాదని తేల్చాయి.<ref name="uflfaq"></ref> ఈ పరిధిలో మొసళ్ళ గురించి అనేక వాదనలున్నాయి: 1840 లో బంగాళాఖాతంలో లభించిన మొసలి నివేదిక ప్రకారం; 1823లో [[ఫిలిప్పీన్స్|ఫిలిప్పీన్స్]] లోని లుజోన్ ప్రధాన దీవి జలజల వద్ద చంపబడిన మొసలి నివేదిక; కలకత్తా ఆలిపోర్ జిల్లాలో హుగ్లీ నదిలో చంపబడిన మొసలి నివేదిక.  ఏమైనా ఈ జంతువుల కపాలాల పరీక్షలు వీటి నిజ పరిధి నుండి .

ప్రస్తుత ఉప్పు నీటి మొసలి నివాసపు పునరుద్దరణలు, వేటని తగ్గించడంతో మొసళ్ళు ఇప్పటి వరకూ జీవించి ఉన్నాయి.<ref name="maneater">[http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,21064163-5006003,00.html మనిషి మాంసం రుచి మరిగే ఏడు మీటర్ల ముసలి చంపబడినది], డైలీ టెలిగ్రాఫ్ </ref>  గిన్నీస్ బుక్ వారు భారతదేశపు<ref name="underwatertimes1"></ref><ref>[http://english.ohmynews.com/articleview/article_view.asp?no=298369&amp;rel_no=1 ప్రపంచపు అతి పెద్ద సరీసృపం ఇండియా లో కనుగొనబడినది: జైంట్ ఎస్టువరిన్ ముసలి గిన్నీస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్ లో చోటు దక్కించుకుంది]</ref> ఒరిస్సాలోని బటర్ కానికా పార్కులో ఉన్న మొసలిని పెద్ద మొసలిగా ఒప్పుకున్నారు కానీ జీవించి ఉన్న అతి పెద్ద మొసలిని బందించి దాని కొలతలు తీసుకోవడం అన్నది చాల ఖష్టం కనుక ఈ కొలతలను ఇంకా నిర్ధారించవలసి ఉంది.

1957లో క్వీన్స్ ల్యాండ్ లో కనిపించిన మొసలిని పెద్దది అంటారు కానీ నిర్ధారిత కొలతలు లేవు, ఈ మొసలి బతికి ఉన్న జాడలు లేవు. ఈ మొసలి "ప్రతిబింబాన్ని" ప్రయటక ఆకర్షణ కోసం రూపొందించారు.<ref>[http://www.giveanaussieago.com.au/towns/Normanton.html నార్మేషన్ - చంపబడని అతి పెద్ద ముసల్లకి నిలయం!]</ref><ref>[http://www.abc.net.au/backyard/stories/s1020946.htm క్రిస్ ది క్రోకోడైల్, నార్మేషన్, క్వీన్స్ ల్యాండ్ ]</ref><ref>http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html</ref> అనేక ఇతర 8+మీటర్ల మొసళ్ళ అనిశ్చయ నివేదికలు ఉన్నాయి<ref name="harvard">[http://www.news.harvard.edu/gazette/2001/07.19/14-talltales.html వెచ్చని, మెత్తని, అఘోరమైన, చిత్రమైన: సహజ చరిత్ర కలిగిన కొన్ని పెద్ద కధల మ్యుసియం(లు)], ఆల్విన్ పొవెల్, హార్వర్డ్ గజెట్టి </ref><ref name="ng">నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ లో [http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile.html ఉప్పు నీటి ముసలి] </ref> కానీ ఇవి అంతగా పట్టించుకునేవి కావు.

==పంపిణీ==
[[File:Leistenkrokodil.jpg|left|thumb|అడిలైడ్ నది లో దూకుతున్న ఉప్పు నీటి ముసలి  ]]
[[File:Crocodile Crocodylus-porosus amk2.jpg|thumb|ఉప్పు నీటి ముసలి యొక్క తల  ]]
ఉప్పునీటి మొసలి [[భారత దేశము|భారతదేశం]]లో కనిపించే మూడు మొసళ్ళ జాతులలో ఒకటి, మిగతావి మగ్గర్ మొసలి మరియు ఘరియల్.<ref>{{cite book
 |last = Hiremath
 |first = K.G.
 |title = Recent advances in environmental science
 |publisher = Discovery Publishing House, 2003
 |isbn = 8171416799, 9788171416790}}</ref> భారతదేశపు తూర్పు తీర ప్రాంతాల్లో తప్ప ఈ మొసలి భారత ఉపఖండంలో అతి అరుదుగా ఉంటుంది. ఉప్పు నీటి మొసళ్ళ విపరీత జనాభా (7 మీటర్ల మగదాన్ని కలిగి ఉన్న చాలా పొడవైన పెద్దవి ఉన్న) [[ఒరిస్సా|ఒరిస్సా]] బటర్ కానికా వన్యరక్షణ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి, తక్కువ సంఖ్యలో భారతదేశ మరియు బంగ్లాదేశ్ [[సుందర్బన్స్|సుందర్బన్ల]]లో ఉన్నట్లుగా తెలుస్తున్నాయి.

ఉత్తర ఆస్ట్రేలియాలో (ఇందులో ఉత్తర భాగపు ఉత్తర ప్రాంతాలు, పడమటి ఆస్ట్రేలియా, క్వీన్స్ ల్యాండ్ ఉన్నాయి) ఉప్పునీటి మొసళ్ళు ఎక్కువ, ముఖ్యంగా బహుళ నదీ వ్యవస్థలు డార్విన్ దగ్గర (అడిలైడ్, మేరి మరియు డేలి నదులు వాటి ఉప నదులైన బిల్ల బోంగ్స్ మరియు ఎస్ట్యురిస్ వంటివి) ఎక్కువ సంఖ్యలో పెద్ద (6 మీటర్ల పైన) మొసళ్ళు ఉండడం సాధారణం.  ఆస్త్రేలియన్ ఉప్పు నీటి మొసళ్ళ జనాభా 100, 000 నుండి 200, 000 మధ్యగా అంచనా వేయబడుతుంది. వీటి పరిధి పడమటి ఆస్ట్రేలియా లోని బ్రూం నుండి మొత్తం ఉత్తర భాగపు తీర ప్రాంతమంతా క్వీన్స్ ల్యాండ్ లోని రాక్హంప్టన్ వరకు ఉంది. ఉత్తర ఆస్ట్రేలియా అల్లిగేటర్ నదులు ఉప్పునీటి మొసళ్ళ గుర్తుగా అల్లిగేటర్ అని తప్పుగా పిలువబడతాయి, ఇక్కడ ఉత్తర భాగపు ఆవాస జీవులైన మంచి నీటి మొసళ్ళు కూడా ఉన్నాయి.  న్యూగినియాలో ఇవి సాధారణం కూడా తీర ప్రాంతాల్లోని దేశపు ప్రతి నదీ వ్యవస్థలో అన్ని ఎస్ట్యురిస్ మరియు మంగ్రువ్స్ లలో ఉంటాయి.  ఇవి అనేక సంఖ్యలలో బిస్మార్క్ ఆర్చిపెలాగో, కై దీవులు, ఆరు దీవులు, ములుకు దీవులు అనేక ఇతర దీవులలలో తిమోర్ మరియు తోరేస్ స్ట్రైట్ లోని అనేక ఇతర దీవులలో ఉన్నాయి.  

ఉప్పునీటి మొసలి చారిత్రాత్మకంగా మొత్తం ఆగ్నేయ ఆసియా అంతా కనిపిస్తుంది కానీ ఈ ప్రాంతమంతటిలో ఇప్పుడు విలుప్తమవుతుంది. ఈ జాతులు వన్య ప్రాణులలో అనేక దశాబ్దాలుగా ఇండో చైనాలో నమోదు కాలేదు మరియు [[థాయిలాండ్|థాయ్ ల్యాండ్]], [[లావోస్|లావోస్]], [[వియత్నాం|వియత్నాం]] మరియు [[కంబోడియా|కంబోడియా]]లో విలుప్తమవుతున్నాయి.  ఈ జాతి స్థితి మయన్మార్లో క్లిష్టంగా ఉంది, కానీ చాలా పెద్దవాటి స్థిర జనాభా ఇప్పటికీ ఇర్రావడి డెల్టాలో ఉంది.<ref>{{cite web|url=http://www.msnbc.msn.com/id/24226179/ |title=Crocodile kills man in wildlife sanctuary - World news - World environment - msnbc.com |publisher=MSNBC |date=2008-04-20 |accessdate=2010-08-18}}</ref>  ఇండోచైనాలో ఇప్పటికీ వీటిని వన్య ప్రాణులుగా చూడని ఏకైక దేశం మయన్మార్. ఒకప్పుడు ఉప్పు నీటి మొసళ్ళు మేకొంగ్ డెల్టా, ఇతర నదీ వ్యవస్థలలో అతి సాధారణమయినప్పటికీ (1980 లో ఇక్కడి నుండి మాయమయ్యాయి) ఇండో చైనా లో వీటి భవిష్యత్తు ప్రశ్నార్ధకం.  ఏమైనా వీటి విస్తృత వ్యాప్తి వలన మొసళ్ళు విశ్వమంతా విలుప్తమవడం కూడా సాధ్యం కాదు, కనీసం ఉత్తర ఆస్ట్రేలియా మరియు న్యూగినియాలలో ప్రి-కొలోనియల్ జనాభా పరిమాణాలలో ఉంటాయి.

[[ఇండోనేషియా|ఇండోనేషియా]], [[మలేషియా|మలేషియా]]లలో జనాభా స్పోరాడిక్ కొన్ని ప్రాంతాల్లో అధిక జనాభా (ఉదాహరణకి బోర్నియో) ఇతర ప్రాంతాలలో అతి తక్కువ, ప్రమాదకర స్థాయిలో జనాభా (ఉదా||[[ఫిలిప్పీన్స్|ఫిలిప్పీన్స్]]) ఉంది. ఈ జాతి స్థితి సుమత్రా మరియు జావాలలో పూర్తిగా తెలియదు (పెద్ద మొసళ్ళు మనుషుల మీద సుమత్రా మూల ప్రాంతాలలో దాడి చేయడం వార్త సంస్థలు మరియు ఇతర సాధనాల ద్వారా నివేదించినప్పటికి.) మొసళ్ళ పుట్టిల్లు లాంటి ఉత్తర ఆస్ట్రేలియాకి దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ [[బాలి|బాలీ]]లో మొసళ్ళు ఎక్కువ కాలం ఉండవు. ఉప్పునీటి మొసలి దక్షిణ పసిఫిక్ నిర్దిష్ట ప్రాంతాలలో కూడా కనిపిస్తుంది, సాధారణ స్థాయి జనాభాతో సోలోమన్ దీవులు, అతి తక్కువ త్వరలో విలుప్తమయ్యే స్థాయిలో వునౌటు (ఇక్కడ జనాభా అధికారికంగా మూడు మాత్రమే) మధ్య కానీ ప్రమాదకర స్థాయి (పెంచే ఆలోచనలో ఉంది) జనాభా పలౌలో ఉంది.  ఉప్పునీటి మొసలి ఒకప్పుడు [[ఆఫ్రికా|ఆఫ్రికా]] తూర్పు మరియు పడమటి సిషేలేస్ దీవులలో ఉండేది. ఈ మొసళ్ళు ఒకప్పుడు నైల్ మొసళ్ళ జనాభాగా అనుకొనేవారు కానీ తరువాత ''క్రోకోడిలస్ పోరోసస్''  గా నిరూపించబడ్డాయి.<ref name="ufl"></ref> 

ఈ జాతి సముద్రంలో ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించే లక్షణం వలన కొన్ని ఉప్పు నీటి మొసళ్ళు భిన్న ప్రదేశాల్లో వాటి నివాసం కాని చోట్ల కనిపిస్తాయి. వగ్రంట్ మొసళ్ళు చారిత్రాత్మకంగా న్యూ కేలోడోనియ, ఇవో జిమా, [[ఫిజీ|ఫిజి]] మరియు జపాన్ సముద్రం (వాటి నివాస స్థానానికి వేల మైళ్ళ దూరంలో) వద్ద నమోదయ్యాయి. 2008 చివర్లో/2009 మొదట్లో లెక్కించదగ్గ వన్య ఉప్పునీటి మొసళ్ళు ఫ్రెజర్ దీవుల నదీ వ్యవస్థ దగ్గర వాటి అవ్సనికి వందల మైళ్ళ దూరంలో వాటి సాధారణ క్వీన్స్ ల్యాండ్ పరిధి కన్నా ఎక్కువ చల్ల నీటిలో నివసించినట్టు నిర్ధారించబడింది. ఈ మొసళ్ళు ఈ దక్షిణ దీవులకి ఉత్తర క్వీన్స్ ల్యాండ్ నుండి వేడి తడికాలంలో వలస వచ్చినట్లు మరియు ఋతు ఉష్ణోగ్రతలు పడిపోగానే ఉత్తరానికి తిరిగి వెళ్ళినట్లు కనుగొనబడింది. ఫ్రెజర్ దీవుల ప్రజల ఆశ్చర్యం, అవాక్కులను పక్కన పెడితే ఇది క్రొత్త ప్రవర్తన కానేకాదు సుదూర పరచిన వన్య మొసళ్ళు వేడి చలి కాలంలో బ్రిస్బేన్ అంతా దూరపు దక్షిణానికి సందర్భానుసారం వచ్చినట్లు నమోదయ్యాయి. 

==నివాసము==
[[File:Saltwater Crocodile on a river bank.jpg|thumb|right|ఆస్ట్రేలియా నార్తర్న్ టెరిటరి లో కర్రోబోర్ దగ్గర ఏండలో ఉన్న ఉప్పు నీటి ముసలి.]]
ఉప్పునీటి మొసళ్ళు సాధారణంగా ఋతుపవన తడి సమయంలో మంచినీటి గుంటలు, నదులలో నివశిస్తాయి, ఎండాకాలాలలో లోతట్టు ప్రాంతాలలోకి వెళతాయి, కొన్నిసార్లు సముద్రం వరకూ వెళతాయి.   మొసళ్ళు ఒకదానితో ఒకటి నివాసం కోసం భయంకరంగా పోరాడుకుంటాయి, ఆధిపత్య మగవి మంచి అనువైన మంచినీటి గుంటలు మరియు ప్రవాహాల కోసం పోట్లాడుకుంటాయి. చిన్న మొసళ్ళు తప్పక నది అంచులకి కొన్నిసార్లు సముద్రంలోకి వెళతాయి. ఇది ఈ జంతువు విస్తృత స్థాయి పంపిణిని (భారతదేశపు తూర్పు తీరం నుంచి ఉత్తర ఆస్ట్రేలియా వరకు వ్యాపించి ఉంది) అలాగే ఇది అనుకోని చోట్ల ప్రత్యేక పరిస్థితులలో (జపాన్ సముద్రం వంటివి) కనిపించడాన్ని వివరిస్తుంది. ఉప్పునీటి మొసళ్ళు కొంత దూరం వరకు ఈదగలవు{{convert|15|to|18|mph|m/s}} కానీ వేటప్పుడు మాత్రమే{{convert|2|to|3|mph|m/s|1|abbr=on}}. 

==ఆహారం మరియు ప్రవర్తన==
[[File:Kakadu 2430.jpg|thumb|కకడు నేషనల్ పార్క్ లో నో స్విమ్మింగ్ గుర్తు.]]
ఉప్పునీటి [[మొసలి|మొసలి]] అవకాశవాద అపెక్స్ ప్రిడేటర్, ఇది దాని అవాసంలోకి ప్రవేశించిన ఏ జీవినైనా నీటిలో గానీ పొడి భూమిలో గానీ స్వీకరించే సామర్ధ్యం కలిగి ఉంటుది. మొసళ్ళ అవాసంలోకి ప్రవేశించిన మానవుల మీద కుడా దాడి చేసేవిగా పేరు పొందాయి. జూవేనిల్స్ చిన్న జంతువులైన [[కీటకము|కీటకా]]లు, [[ఉభయచరము|ఉభయచరా]]లు, క్రస్టేషియన్లు, చిన్న [[సరీసృపాలు|సరీసృపా]]లు మరియు [[చేప|చేపల]] వరకే నిర్భందించబడతాయి. జంతువు పెరిగేకొద్దీ ఆహారంలో వివిధ రకాల జంతువులని పొందుపరుస్తుంది, అయితే పెద్దవాటిలో కూడా చిన్న ప్రే మేకప్ వాటి ఆహారంలో ముఖ్య భాగం.  పెద్ద యుక్త ఉప్పు నీటి మొసళ్ళు వాటి స్థాయికి తగ్గ ఈ జంతువునైనా తినగలవు, ఇందులో [[కోతి|కోతు]]లు, కంగారూలు, అడవి దుప్పులు, డింగోలు, గోవన్నాలు, [[పక్షి|పక్షు]]లు, గృహ జంతువులూ, పెంపుడు జంతువులు, [[మానవుడు|మనుషు]]లు, నీటి దున్నలు, గౌర్స్, [[గబ్బిలం|గబ్బిలా]]లు, [[సొర చేప|సొరచేప]]లు కూడా ఉన్నాయి.<ref name="underwatertimes2">[http://www.underwatertimes.com/news.php?article_id=84173256109 నో బుల్: ఉప్పు నీటి ముసలి సొర చేపను తింటుంది]</ref><ref>[http://photos1.blogger.com/blogger/7194/799/1600/Crocodile-shark.jpg సొర చేపను తింటున్న ముసలి యొక్క చిత్రములు]</ref><ref name="maneater"></ref><ref name="crocattack">[http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/09/04/wcroc104.xml మదర్స్ టగ్-అఫ్-వార్ విత్ చైల్డ్ ఈటింగ్ క్రోకోడైల్  ]</ref> గృహ జంతువులు, [[గుర్రము|గుర్రా]]లు, నీటి దున్న, గౌర్ అన్నీ టన్ను కంటే ఎక్కువ తూగుతాయి ఇది మగ మొసలి తీసుకొనే అతి ఎక్కువ ఆహారంగా భావించబడుతుంది. సాధారణంగా అతి లేతర్జిక్-ఇది కొన్ని నెలలపాటు ఇది ఆహారం లేకుండా ఉండేందుకు సహాయపడే తిత్తి-ఇది నీటిలో లేదా బాస్కులలో, సూర్యుని వెలుగుకి దూరంగా రోజంతా గడిపి రాత్రి పూట వేటాడడానికి ఇష్టపడుతుంది. ఉప్పునీటి మొసళ్ళు నీటి నుంచి దాడి చేసేటప్పుడు పేలుడుకి సమానమైన స్థాయిలో వేగపు సామర్ధ్యాన్ని కలిగిఉంటాయి.  మొసళ్ళ కథలు రేసు గుర్రాల కంటే వేగంగా తక్కువ దూరానికి నాగరిక కథల కంటే వేగంగా వ్యాపిస్తాయి. నీటి చివర కాళ్ళతో, తోకతో అలజడులు సృష్టిస్తాయి, ప్రత్యక్ష సాక్షులు అరుదు.

ఇది సాధారణంగా దాని ఆహారాన్ని నీటి అంచు వరకు వచ్చే వరకు వేచి ఉండి దాని అతి బలాన్ని ఉపయోగించి ఆ జంతువుని తిరిగి నీటిలోకి లాగేస్తుంది. చాలా ఆహార జంతువులూ మొసలి దవడ ఒత్తిడికి చనిపోతాయి, అలాగే కొన్ని జంతువులు యాదృచ్చికంగా మునిగి చనిపోతాయి. ఇది చాలా శక్తివంతమైన జంతువు, ఇది బాగా ఎదిగిన నీటి దున్నని నదిలోకి లాగేంత లేదా పూర్తిగా ఎదిగిన బోవిడ్ కపాలాన్ని తన దవడలలో నలిపేసేంత బలాన్ని కలిగిఉంటుంది.    దీని ప్రత్యేక వేట పద్ధతిని "డెత్ రోల్" అంటారు: ఇది జంతువుని పట్టి బలంగా చుడుతుంది. ఇది పోరాడుతున్న పెద్ద జంతువుని నిలకడ కోల్పోయేలా చేసి దానిని సులభంగా నీటిలోకి లాగగలిగేలా చేస్తుంది.  ఈ "డెత్ రోల్" పెద్ద జంతువులు చనిపోయాక వాటిని చీల్చడానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది.

చిన్న ఉప్పునీటి మొసళ్ళు వాటి ఆహారంగా [[ఉడుము|మానిటర్ బల్లు]]లు, ప్రిడేటరి చేప, పక్షులు, ఇతర జంతువులను తీసుకుంటుంది. జువేనిల్స్ వాటి పరిధులలోని కొన్ని ప్రత్యేక ప్రాంతాలలో బెంగాల్ టైగర్ మరియు చిరుతలని కూడా ఆహారంగా తీసుకుంటాయి, అయితే ఇది చాలా అరుదు..

=== తెలివి ===
డా|| ఆడం బ్రిట్టన్<ref>[http://crocodilian.com/big-gecko బిగ్ జేక్కో]</ref> అనే ఒక పరిశోధకుడు మొసళ్ళ తెలివిని అధ్యయననం చేస్తున్నాడు, ఇతను అనేక ఆస్త్రేలియన్ ఉప్పునీటి మొసళ్ళ పిలుపులని<ref>[http://www.flmnh.ufl.edu/cnhc/croccomm.html "క్రోకోడైల్ టాక్"]</ref> సేకరించి వాటిని వాటి ప్రవర్తనలతో అనుసంధానిస్తున్నాడు. ఇతని పరిస్థితి మొసళ్ళ మెదడులు క్షీరదాల మెదళ్ల కంటే చాలా చిన్నవి (ఉప్పు నీటి మొసలి దేహపు బరువులో 0.05% కంటే తక్కువ ఉంటుంది), ఇవి అతి స్వల్ప పరిస్థితులలో క్లిష్టమైన పనులని నేర్చుకుంటాయి.  ఇతను మొసళ్ళ పిలుపులలోని లోతయిన భాషా సామర్ధ్యాన్ని వెలికితీసాడు, దీనిని ప్రతుతం అందరూ అంగీకరించారు.   ఇతను ఉప్పునీటి మొసళ్ళు తెలివైన జంతువులని ఇవి లాబ్ ఎలుకల కంటే తొందరగా నేర్చుకుంటాయని సూచిస్తున్నాడు.  ఇవి ఋతువులు మారినపుడు వాటి ఆహారపు వలస దారులను గుర్తించడం కూడా నేర్చుకున్నాయి.

==మనుష్యుల పై దాడులు==
ఆస్ట్రేలియా బయట దాడుల సమాచారం తక్కువ. ఆస్ట్రేలియాలో దాడులు అరుదు ఒకవేళ జరిగితే జాతీయ పత్రికల్లో కనిపిస్తాయి. దేశంలో దాదాపు ఒకటి లేదా రెండు దాడులు సంవత్సర పర్యంతం నమోదవుతాయి.<ref>[http://www.wemjournal.org/wmsonline/?request=get-document&amp;issn=1080-6032&amp;volume=016&amp;issue=03&amp;page=0143 ఆస్ట్రేలియా లో మ్నుసలి దాడి: ఈ యొక్క సంఘటన పై విశ్లేషణ మరియు రోగలక్షణ శాస్త్రము యొక్క విశ్లేషణ మరియు మానేజ్మెంట్ అఫ్ క్రోకోడిలియన్ అట్టాక్స్ ఇన్ జెనరల్]</ref> తక్కువ స్థాయి దాడులకి కారణం ఆస్ట్రేలియాలోని వన్యజీవ అధికారులు ప్రమాదకర బిల్లాబోంగ్స్, నదులు, సరస్సులు మరియు బీచుల వద్ద మొసళ్ళ హెచ్చరిక గుర్తులని పెట్టడమే కావచ్చు. విస్తృత ఆరన్హేం ల్యాండ్ అబ్ ఒరిజినల్ కమ్యూనిటిలో దాడులు నమోదవకుండా ఉండిపోతాయి.{{Citation needed|date=July 2010}} తాజాగా స్వల్ప-ప్రాచుర్య దాడులు బోర్నియో,<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2007/04/25/asia/AS-GEN-Malaysia-Crocodile-Attacks.php |title=Search - Global Edition - The New York Times |publisher=International Herald Tribune |date=2009-03-29 |accessdate=2010-08-18}}</ref> సుమత్రా, తూర్పు భారతం, అండమాన్ దీవులు<ref>[http://www.kalingatimes.com/orissa_news/news2/20080505_Two_injured_in_crocodile_attack.htm ''కలింగ టైమ్స్''  "ముసలి దాడి లో ఇద్దరు గాయపడ్డారు"]</ref><ref>[http://today.msnbc.msn.com/id/37003327/ ''MSNBC టుడే'' తన సోదరి మరణించిన 4 సంవత్సరాలు తరువాత మహిళను ముసలి చంపింది"]</ref>మరియు మయన్మార్ లలో అయ్యాయి.<ref>{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/04/20/asia/AS-GEN-Myanmar-Crocodile.php |title=Search - Global Edition - The New York Times |publisher=International Herald Tribune |date=2009-03-29 |accessdate=2010-08-18}}</ref>

1945 ఫిబ్రవరి 19 న జపనీస్ రామ్రి దీవి యుద్ధపు ప్రతికరంలో ఉప్పునీటి మొసళ్ళు 400 మంది జపనీస్ సైనికుల మరణానికి కారణమయ్యాయి.  బ్రిటీష్ సైనికులు జపనీయులు ప్రవేశిస్తున్న స్వంప్ ల్యాండ్ ని చుట్టుముట్టి వారిని వేలకొద్దీ ఉప్పు నీటి మొసళ్ళ ఆవాసమైన మంగ్రువ్స్ లో రాత్రి ఉండేలా చేసారు. 
రామ్రి మొసళ్ళ దాడులు గిన్నీస్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్<ref>{{cite web|url=http://iberianature.com/wildworld/tag/massacre-by-crocodiles-on-ramree-island/ |title=Massacre by Crocodiles on Ramree Island - Wild world - Nature, conservation and wildlife holidays |publisher=Iberianature.com |date=1945-02-19 |accessdate=2010-08-18}}</ref> లో "జంతువుల ద్వారా జరిగిన అతి పెద్ద నష్టం" అన్న శీర్షిక క్రింద నమోదయ్యింది.

==వీటిని కూడా చూడండి==
*ముసలి దాడి 

==గమనికలు==
{{reflist|colwidth=30em}}

==బాహ్య లింకులు==
{{Commons category|Crocodylus porosus}}
*[http://www.nit.com.au/travel/story.aspx?id=3696 ఆస్ట్రేలియా లో ముసలి దాడి ]
*[http://www.australianextremes.com స్వేచ్చలో ఉప్పు నీళ్ళ ముసలి:  ప్రామాణిక చిత్రాలు మరియు వివరాలు  ]
*[http://www.ozmagic.homestead.com/AustralianSaltwaterCrocodiles.html ఆస్ట్రేలియన్ ఉప్పు నీటి ముసలి చిత్రాలు మరియు దాడి ఫైల్ ]
*Dr. బ్రిట్టన్ యొక్క  [http://www.crocodilian.com crocodilian.com] సైట్ లో నుంచి [http://www.flmnh.ufl.edu/cnhc/abritton.html సాల్ట్ వాటర్ క్రోకోడైల్ కాల్స్]
*విపులమైన[http://dml.cmnh.org/2001May/msg00788.html చర్చ] Dr. బ్రిట్టన్ మరియు ఇతర డ్రౌమసౌరిడ్ మేదావివర్గ చర్చల నుండి  

[[వర్గం:సరీసృపాలు]]

[[en:Saltwater crocodile]]
[[hi:खारे पानी के मगरमच्छ]]
[[kn:ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೊಸಳೆ]]
[[ta:உவர்நீர் முதலை]]
[[ar:تمساح المياه المالحة]]
[[bg:Соленоводен крокодил]]
[[br:Krokodil-mor]]
[[ca:Cocodril marí]]
[[cs:Krokodýl mořský]]
[[da:Deltakrokodille]]
[[de:Leistenkrokodil]]
[[eml:Cocodréll marèin]]
[[eo:Mara krokodilo]]
[[es:Crocodylus porosus]]
[[fi:Suistokrokotiili]]
[[fr:Crocodile marin]]
[[he:תנין הים]]
[[hr:Morski krokodil]]
[[hu:Bordás krokodil]]
[[id:Buaya muara]]
[[it:Crocodylus porosus]]
[[ja:イリエワニ]]
[[la:Crocodylus porosus]]
[[lt:Briaunagalvis krokodilas]]
[[mk:Морски крокодил]]
[[ms:Buaya katak]]
[[nl:Zeekrokodil]]
[[no:Saltvannskrokodille]]
[[pl:Krokodyl różańcowy]]
[[pnb:لونپانی مگرمچھ]]
[[pt:Crocodilo-de-água-salgada]]
[[ru:Гребнистый крокодил]]
[[simple:Saltwater crocodile]]
[[sk:Krokodíl morský]]
[[sr:Естуарски крокодил]]
[[sv:Saltvattenkrokodil]]
[[th:จระเข้น้ำเค็ม]]
[[tr:Tuzlu su timsahı]]
[[uk:Гребенястий крокодил]]
[[vi:Cá sấu cửa sông]]
[[zh:灣鱷]]
[[zh-min-nan:Kiâm-chúi kho̍k-hî]]
[[zh-yue:灣鱷]]