Revision 774606 of "ఫ్రెంచ్ విప్లవం" on tewiki

{{Infobox Historical Event
  |Event_Name     = ఫ్రెంచ్ విప్లవం
  |Image_Name     = Prise de la Bastille.jpg 
  |Image_Caption  = ది స్టార్మింగ్ ఆఫ్ ది బాస్టిల్లే , 14 జులై 1789
  |AKA            = రీయిన్ ఆఫ్ టెర్రర్, ఫ్రెంచ్ రివల్యూషనరీ వార్ 
  |Participants   = ఫ్రెంచి సమాజం
  |Location       = ఫ్రాన్స్
  |Date           = 1789–1799
  |Result         = [[Proclamation of the abolition of the monarchy|Abolition]] and replacement of the French monarchy with a radical democratic republic.  Radical social change to forms based on [[Age of Enlightenment|Enlightenment]] principles of [[citizenship]] and [[inalienable rights]]. 
}}
'''ఫ్రెంచ్ విప్లవం''' (1789–1799) అనేది [[ఫ్రాన్స్ చరిత్ర]]లో రాజకీయ మరియు సామాజిక ప్రజల తిరుగుబాటు మరియు తీవ్రమైన మార్పు సంభవించిన కాలం, ఫ్రెంచ్ ప్రభుత్వ నిర్మాణ సమయంలో, దీనికి ముందుగా [[ఉన్నతవర్గాలు|కులీనపాలన]] మరియు [[రోమన్ కాథలిక్ చర్చి|క్యాథలిక్]] [[క్రైస్తవ మతాధికారి]]కి [[జమీందారీ|భూస్వామ్య సంబంధిత అసాధారణ అధికారాల]]తో [[సంపూర్ణ సార్వభౌమత్వం|సంపూర్ణ రాజరికం]] వలన [[పౌరసత్వం]] మరియు [[పరాధీనము కాకూడని హక్కులు|బదిలీచేయలేని హక్కులు]] యొక్క [[విశదీకరణ కాలం|విశదీకరణ]] సూత్రాల ఆధారంగా సంస్కరించడానికి తీవ్రమైన మార్పులు జరిగాయి. 


ఈ మార్పులు హింసాత్మకమైన కోలాహలంతో సంభవించాయి. వీటిని సాధించడానికి [[భయంకరమైన రాజ్య పరిపాలన|చరిత్ర ప్రసిద్ధమైన కాలం]]లో రాజును విచారించి, శిరచ్ఛేదనను విధించారు, విపరీతమైన రక్తపాతం జరిగింది మరియు [[ఫ్రెంచి విప్లవ యుద్ధాలు|ప్రతి ముఖ్య యూరోపియన్ రాజ్యం పాల్గొన్న భారీ యుద్ధం జరిగింది]]. విప్లవానికి అనులేఖనంగా అనంతర సంఘటనల్లో [[నేపోలియోనిక్ యుద్ధాలు|నెపోలియన్ యుద్ధాలు]], రెండు వేర్వేరు [[బూర్బన్ పునస్థాపనం|రాజరికం యొక్క పునరుద్ధరణలు]] మరియు [[నవీన యుగం|ఆధునిక]] ఫ్రాన్స్ రూపాంతరానికి మరో రెండు విప్లవాలు జరిగాయి. 


తదుపరి శతాబ్దంలో, ఫ్రాన్స్ కొంత కాలం [[గణతంత్రం|గణతంత్ర రాజ్యం]], [[రాజ్యాంగ సార్వభౌమత్వం|రాజ్యాంగ బద్ధమైన రాజరికం]] వలె మరియు మరొక సమయంలో రెండు వేర్వేరు [[ఫ్రెంచి సామ్రాజ్యం|సామ్రాజ్యాలు]]గా పాలించబడింది.

== కారణాలు ==
పలు చారిత్రాత్మక నమూనాల యొక్క సంసంజకాలు ప్రకారం విప్లవానికి గల కారణాల్లో పలు వాటిల్లో ''[[పూర్వపు రాజ్య పరిపాలన|యాన్సియెన్ రెజిమే]]'' కూడా ఒక కారణంగా చెప్పవచ్చు. ఆర్ధిక సంబంధిత ప్రధాన కారకాల్లో [[వ్యాధి]] సంభావ్యత మరియు మరణాలు పెరగడానికి కారణమైన విస్తృత [[కరువు]] మరియు [[పోషకాహార లోపం|పోషకాహారలోపం]] మరియు విప్లవానికి ముందు నెలలో జనాభాలోని అధిక నిరుపేద భాగాల్లో ఉద్దేశపూర్వక [[తిండిలేక పస్తులు ఉండటం|పస్తులు]] ఉన్నాయి. కరువు [[యూరోప్]] యొక్క ఇతర భాగాలకు కూడా విస్తరించింది మరియు భారీ ఆహార పదార్ధాలకు హీనమైన రవాణా అవస్థాపనచే సహాయం లభించలేదు. (ఇటీవల పరిశోధనలు ద్వారా [[ఎల్ నినో]]కు వ్యాపించిన కరువు ప్రభావం [[ఐస్లాండ్|ఐస్లాండ్‌]]లోని [[లాకి#1783వ సంవత్సరపు అగ్ని పర్వతం బద్దలవ్వడం|1783 లాకీ విస్ఫోటనం]]పై పడటం వలన<ref>[[ఎల్ నినో|ఎల్ నానో]] నమూనాల యొక్క ఇటీవల అధ్యయనం ప్రకారం 1789 మరియు 1793 మధ్య అసాధారణ శక్తివంతమైన ఎల్ నినో ప్రభావం కారణంగా యూరోప్‌లో 1788-1789లలో పంట దిగుబడి చాలా తక్కువగా ఉందని తెలిసింది.రిచర్డ్ H. గ్రోవే, “గ్లోబల్ ఇంపాక్ట్ ఆఫ్ ది 1789–93 ఎల్ నినో,” ''నేచర్'' 393 (1998), 318–319.</ref> లేదా [[స్వల్పకాలిక మంచు యుగం|లిటిల్ ఐస్ ఏజ్]] యొక్క చల్లని వాతావరణ పరిస్ధితుల్లో [[బంగాళదుంపలు|బంగాళాదుంప]]ను ఒక [[ప్రధానమైన పంట]]గా ఎంచుకోవడంలో ఫ్రాన్స్ వైఫల్యం కారణమని కూడా ఆరోపించాయి.)<ref>[http://www.history.com/shows.do?action=detail&amp;showId=173249 లిటిల్ ఐస్ ఏజ్: బిగ్ చిల్లీ]. [http://www.history.com/ హిస్టరీ ఛానెల్].</ref> 


మరొక నిజమైన కారణం ఏమిటంటే ఫ్రాన్స్‌ను దివాలా అంచుకు తీసుకురావడానికి [[లూయిస్ XV]] పలు యుద్ధాలను చేశాడు మరియు [[లూయిస్ XVI]] ప్రభుత్వం యొక్క ప్రమాదకర ఆర్ధిక పరిస్ధితిని పెరిగేలా చేయడానికి [[అమెరికా విప్లవం]] సమయంలో వలసదారులకు మద్దతు ఇచ్చాడు. మొత్తం జాతీయ రుణం దాదాపు రెండు బిలియన్ [[లివర్ టూర్నో|లివ్రేలు]]కు చేరుకుంది. యుద్ధం కారణంగా ఏర్పడిన సామాజిక భారాల్లో భారీ యుద్ధ రుణం, రాజరికం యొక్క సైనిక వైఫల్యాలు మరియు అసంగత్వంచే ఏర్పడిన అధిక నష్టం మరియు మాజీ యుద్ధ సభ్యులకు సామాజిక సేవల లేకపోవడం వంటివి ఉన్నాయి. అసమర్ధ మరియు కాలదోషం పట్టిన ఆర్ధిక వ్యవస్థ పన్నుల యొక్క పూర్తి కాలదోషం పట్టిన వ్యవస్థ యొక్క భారంచే సంభవించిన మరియు పెరిగిపోయిన [[ప్రభుత్వ రుణం|జాతీయ రుణాన్ని]] నిర్వహించలేకపోయింది. మరొక కారణంగా ప్రజాసామాన్యంపై ఆర్ధిక ఇబ్బందులను లెక్కచేయకుండా కొనసాగిన ఉన్నత స్థాయి యొక్క [[స్పష్టమైన వినియోగం|ప్రస్ఫుటమైన వినియోగం]], ప్రత్యేకంగా [[వెర్సైల్లెస్|వెర్సైల్లెస్‌]]లోని [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన లూయిస్ XVI|లూయిస్ XVI]] మరియు [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన మేరీ ఆంట్వానెట్|మారియే-ఆంటోయినెట్టే]]ల న్యాయస్థానాన్ని చెప్పవచ్చు. అధిక [[నిరుద్యోగం]] మరియు అధిక రొట్టె ధరలు కారణంగా ఆహారంపై అధిక ధనాన్ని వెచ్చించి, ఆర్ధిక వ్యవస్థలో ఇతర అంశాలపై తక్కువగా వెచ్చించారు. దేశంలోని భారీ భూస్వామి సంస్థ [[రోమన్ కాథలిక్ చర్చి|రోమన్ క్యాథలిక్ చర్చి]] పంటలపై ''డైమ్'' లేదా [[దశమాంశము|టిథే]] అని పిలిచే ఒక పన్నును విధించింది. రాజరికం యొక్క పన్ను పెరిగినకొద్ది ''డిమే'' తీవ్రతను తగ్గించింది, పోషకారలోపంతో రోజువారీ కష్టాలను అనుభవిస్తున్న పేద ప్రజల దురవస్థను మరింత హీనస్థితికి దిగజార్చింది. ఇక్కడ చాలా స్వల్ప అంతర్గత వాణిజ్యానికి, అధిక పన్నుల ఆటంకాలు ఉండేవి.<ref name="britannicatraite">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/602094/traite|title=Encyclopedia Britannica - Traite|accessdate=2008-10-16}}</ref> 


ఇక్కడ సాంఘిక మరియు రాజకీయ కారకాల్లో పలు కారకాలు వలన [[అపవర్గ కాలం|విశదీకరణ]] ఆదర్శాలచే ఉద్భవించిన ఆగ్రహాలు మరియు ప్రబలకాంక్షలపై దృష్టి సారించేందుకు కారణమయ్యాయి. వీటిలో రాజరిక [[రాజకీయ రాచరికం|పాప విముక్తి]] యొక్క ఆగ్రహం; రాజరిక హక్కులపై అత్యాశగల నిపుణులు మరియు కూలీసిపాయి వర్గాలుచే ఆగ్రహం మరియు వీటిలో పలు వర్గాలు [[ది నెదర్లాండ్స్]] మరియు [[గ్రేట్ బ్రిటన్|గ్రేట్ బ్రిటన్‌]]లలో వాణిజ్య నగరాల్లో వారి సమాన హోదా గల వ్యక్తులతో జీవనాన్ని జీవించడంతో జన జీవనంలో ఆధిక్యం; రాజరికం కలిగి ఉండే సాంప్రదాయిక [[మానోరియాలిజమ్|స్వతంత్ర]] హక్కులపై రైతులు, కూలీ మనషులు మరియు [[మధ్య తరగతి ప్రజలు|మధ్యస్థాయి వ్యక్తుల]] ఆగ్రహం; మతాధికారుల సౌకర్యంపై ఆగ్రహం ([[మతాధికారులపై వ్యతిరేకత|మతాధికారుల జోక్యానికి వ్యతిరేకం]]) మరియు [[మత స్వాతంత్ర్యం|సామాజిక హక్కు]] కోసం ఆకాంక్షలు, బలహీనమైన గ్రామీణ క్రైస్తవ మతాధికారిచే సమకాలీన క్రైస్తవ మత ప్రధాన గురువుల ఆగ్రహం, క్యాథలిక్ నియంత్రణపై నిరంతర అసహ్యం మరియు [[క్రైస్తవ మతం|వ్యతిరేకాభిప్రాయం తెలిపిన]] అల్పసంఖ్యాకులచే అన్ని రకాల సంస్థలపై ప్రభావం; స్వేచ్ఛ (ప్రత్యేకంగా విప్లవం ప్రగతి సాధించడానికి) మరియు [[ప్రజా ప్రభుత్వంచే పరిపాలన|ఆలోచనా ధోరణి]] కోసం ఆకాంక్షలు; మరియు ప్రజల యొక్క జనాదరణ పొందిన ప్రతినిధులైన [[జాక్ నెక్కర్|జాక్యూస్ నెక్కెర్]] మరియు [[Anne Robert Jacques Turgot, Baron de Laune|A.R.J. టుర్గాట్]] (ఇతర ఆర్ధిక సలహాదారుల్లో వీరు ఉన్నారు)లను పదవులు నుండి తొలగించినందుకు రాజుపై ఆగ్రహం మొదలైనవి ఉన్నాయి.<ref>డోయ్లే 1989, pp.73-74</ref> 


చివరిగా, పైన పేర్కొన్న అన్నింటి కంటే ముఖ్యమైన కారణంగా ఇటువంటి సమస్యలను సమర్థవంతంగా పరిష్కరించడంలో [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన లూయిస్ XVI|లూయిస్ XVI]] మరియు అతని సలహదారులు యొక్క సంపూర్ణ వైఫల్యాన్ని చెప్పవచ్చు.{{citation needed|date=May 2009}}

== విప్లవానికి ముందు ==

=== ఆర్ధిక విపత్తు ===
దేశం మొత్తం దివాలా తీయబోయే సమయంలో మరియు ఖర్చు పెట్టే వ్యయం మొత్తం ఆదాయం కంటే ఎక్కువగా ఉన్న కాలంలో మరియు [[ఆర్ధిక పరిస్థితి క్షీణించడం|ఆర్ధిక విపత్తు]] సమీపంలో [[లూయిస్ XVI]] సింహాసనాన్ని అధిరోహించాడు.<ref>ఫ్రే, పు. 3</ref> ఫ్రాన్స్ దేశం [[ఏడు సంవత్సరాల యుద్ధం|ఏడు సంవత్సరాల పాటు యుద్ధం]]లో పాలుపంచుకోవడం మరియు [[అమెరికా విప్లవం]]లో కూడా పాల్గొనటం ఇందుకు కారణాలు.<ref>{{cite web|url=http://www.sparknotes.com/history/european/frenchrev/section1.html|title=France’s Financial Crisis: 1783–1788|accessdate=2008-10-26}}</ref> మే నెల 1776 వ సంవత్సరంలో ఆర్ధిక మంత్రి [[టర్గాట్|టర్గాట్‌]]పై నమ్మకాన్ని కోల్పోయాక, అతనిని తొలగించారు. మరుసటి సంవత్సరం, [[జాక్ నెక్కర్|జాక్వెస్ నెక్కర్]] అనే ఒక విదేశీయుడిని నిర్దేశకుడు-ప్రధానమైన ఆర్తికవేత్తగా నియమించారు. అతను సాధారణంగా ఫ్రెంచి పౌరుడు కాలేడు మరియు ఒక ప్రొటెస్టెంట్ మత ఆచారాలు కలవాడు కాబట్టి అతన్ని మంత్రిగా నియమించ లేదు.<ref name="Hib35">హిబ్బెర్ట్, పు. 35, 36</ref> దేశ పన్ను విధానంలో యెంతో అనవసర భారము పడుతూందని నెక్కర్ గ్రహించాడు;<ref name="Hib35"/> అంతేగాక సంఘంలో పెద్ద మనుషులకు మరియు మతాధికారులకు అనేక రకాల పన్ను మినహాయింపులు ఉన్నాయి.<ref name="Frey2">ఫ్రే, ప. 2</ref> దేశంపై అధిక పన్నులు విధించరాదని మరియు మతాధికారులు మరియు ఉన్నత వర్గాల ప్రజలకు పన్నుల నుండి మినహాయింపు ఇవ్వరాదని అతను వాదించేవాడు అంతేగాక అప్పుగా కొంత ఋణం తెచ్చుకోవడం వలన దేశాదాయ సమస్యలు కొంతమేర పరిష్కారమవుతాయి అని తెలిపాడు.తన దావాలను మద్దతు తెలిపేందుకు నెక్కర్ ఒక నివేదికను ప్రచురించాడు, దీని ప్రకారం సుమారు 36,000 లివర్ల ఆదాయ లోటు ఉందని తెలిపాడు మరియు ''పార్లమెంట్లకు'' ఖర్చు చేసే అధికారాలను నిషేధించాలని ప్రతిపాదించాడు. ఈ ప్రతిపాదన రాజు యొక్క మంత్రులకు నచ్చలేదు మరియు నెక్కర్ తన స్థానాన్ని పదిలపరచుకోనేందుకు తనను మంత్రిగా సమ్మతించాలని వాదించేవాడు. ఈ ప్రతిపాదనకు రాజు సమ్మతించలేదు మరియు నెక్కర్‌ను తొలగించాడు మరియు [[చార్లెస్ అలెక్సాండర్ ది కలోన్న్|అలెగ్జాండర్ ది కాలోన్‌]]ను నిర్దేశకుడిగా నియమించాడు.<ref name="Hib35"/> 


మొదట కాలోన్ ఉదారంగా ఖర్చు చేసేవాడు కానీ క్లిష్టమైన ఆర్ధిక పరిస్థితిని గ్రహించి ఒక కొత్త [[పన్ను చట్టము|పన్ను చట్టాన్ని]] ప్రతిపాదించాడు.<ref name="D34">డోయ్లే 2001, పు. 34</ref> స్థిరంగా ఉండే భూమి పన్ను విధానాన్ని ప్రతిపాదించాడు ఇందులో మతాధికారులు మరియు ఉన్నత వర్గాల ప్రజలు కూడా పన్ను కట్టాలి మరియు బూర్బన్ సార్వభౌమత్వం నిరంకుశంగా కొనసాగదని సంకేతంగా ఉన్నత వర్గాల ప్రజలు మే నెల 1789వ సంవత్సరంలో ఒక సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసుకొన్నారు.<ref name="D36">డోయ్లే 2001, p. 36</ref> 



=== 1789వ సంవత్సరపు ఎస్టేట్స్-జనరల్ ===
ఎస్టేట్స్-జనరల్ మూడు విభాగాలుగా విభజించ బడ్డాయి: మతాధికారులు, ఉన్నత వర్గాల ప్రజలు మరియు మిగతా ఫ్రాన్స్ దేశం.<ref name="Frey 4"/> ఎస్టేట్స్-జనరల్ మూడవ సారి 1614వ సంవత్సరంలో సమావేశమైనప్పుడు ప్రతి ఎస్టేట్‌కి ఒక ఓటు ఉంటూ మరియు వీటిలో ఏ రెండైనా మూడవదాన్ని రద్దు చేయవచ్చు. ప్రభుత్వం [[మోసము చేయడం|మోసపూరిత చర్య]]లకు పాల్పడి శాసన సభ ఓట్ల ఫలితాల్లో రిగ్గింగ్‌కు పాల్పడవచ్చని ప్యారిస్ యొక్క ''పార్లమెంట్'' భయపడింది. 1614వ సంవత్సరం వలె ఎస్టేట్స్‌ను క్రమపరిచాల్సి ఉంది.<ref name="D38">డోయ్లే 2001, p. 38</ref> 
స్థానిక అసెంబ్లీలలో 1614 సమావేశపు నియమాలు ఎంతో వ్యత్యాసంగా ఉండేవి ఇందులో ప్రతి అభ్యర్థికి ఒక ఓటు ఉంటూ మరియు [[రాజ్య విభజన|మూడవ ఎస్టేట్]] అభ్యర్థిత్వం ద్విగుణీకృతం అయ్యింది. ఉదాహరణకు,[[డాఫైన్]] భూభాగంలో దేశీయ అసెంబ్లీ మూడవ ఎస్టేట్ యొక్క అభ్యర్థుల సంఖ్యను ద్విగుణీకృతం చేయడానికి సమ్మతించింది, అభ్యర్థిత్వ ఎన్నికలు నిలిపివేయడం మరియు ప్రతి ఎస్టేట్‌కి ఒక ఓటు వలె కాకుండా ప్రతి అభ్యర్తికీ ఒక ఓటు ఉండేలా సమ్మతించారు.<ref>డోయ్లే 1989, p.89</ref> ముప్పై మంది సభ్యుల కార్యవర్గమైన విశాల భావాలుగల పారిసియన్లు ఎస్టేట్ యొక్క ఓటును వ్యతిరేకించడం మొదలు పెట్టారు. అత్యంత ధనికులు ఉన్న ఈ సమూహం, ఎస్టేట్స్-జనరల్ డాఫైన్ యొక్క వోటింగ్ యంత్రాంగాన్ని తలచుకోవాలని వాదించింది. పూర్వ ప్రమాణాలు సరైనవిగా లేవు ఎందుకంటే "ప్రజలు ఇప్పటికే అధిపతులుగా ఉన్నారు".<ref name="Neely 56">నీల, p. 56</ref> తరువాత నెక్కర్ రెండవ శాసన సభను ఏర్పాటు చేశాడు, ఇది ద్విగుణీకృత ప్రాతినిధ్య తలంపును 111 నుండి 333 ఓట్లతో తిరస్కరించింది.<ref name="Neely 56"/> డిసెంబర్ నెల 27వ తేదీన ఈ ప్రతిపాదనకు చక్రవర్తి అంగీకరించాడు; కానీ ప్రతి ఓటు విలువ యొక్క మంతనాలను ఎస్టేట్స్-జనరల్‌కే వదిలేశాడు.<ref name="h42">హిబ్బెర్ట్, pp.42-45</ref> 


ఎన్నికలను 1789వ సంవత్సరం వసంత ఋతువులో నిర్వహించారు; దీనికి అర్హత పొందడానికి 25 సంవత్సరాల వయస్సు ఉండాలి మరియు కనీసం ఆరు ''లీవర్ల'' పన్ను కట్టి ఉండాలి. సుమారు 1,201 ప్రతినిధులు ఇందులో పాల్గొన్నారు వీరిలో "291 ఉన్నత వర్గాల వారు, 300 మతాధికారులు మరియు 610 మూడవ ఎస్టేట్ సభ్యులు ఉన్నారు."<ref name="h42"/> ప్రతినిధులను మార్గ నిర్దేశకత్వం కోసం "బుక్స్ ఆఫ్ గ్రీవేన్సేస్" (''కాహియర్స్ ది డోలియన్సస్'' ) సమస్యల పరిష్కారం కోసం కూర్పు చేయబడింది.<ref name="Frey 4">ఫ్రే, pp. 4, 5</ref> ఈ పుస్తకాలు కొద్ది నెలలు క్రితమే మౌలిక అభిప్రాయాలను తెలియజేస్తూ వచ్చింది, కానీ అత్యధికులు సాధారణంగా సార్వభౌమత్వ విధానానికి మద్దతు తెలిపారు. చాలా మంది ఎస్టేట్స్-జనరల్ భవిషత్తులో పన్నులను అనుమతిస్తారని ఊహించారు మరియు ఉత్తేజవంతమైన ఆదర్శాలు తారతమ్యంగా చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి.<ref name="D38"/><ref name="Neely35">నీలే, pp. 63, 65</ref> వార్తా మాధ్యమాల పై సెన్సార్‌షిప్ ఎత్తివేసిన తరువాత విస్తృత భావాలుగల ఉన్నత వర్గాల వారు మరియు మతాధికారుల కరపత్రాలు బాగా వ్యాప్తి చెందాయి.<ref name="Neely 56"/> [[అబీ సేయ్యస్|అబ్బే సెయెస్]], మూడవ ఎస్టేట్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను ''Qu'est-ce que le tiers état?'' (''మూడవ ఎస్టేట్ అంటే ఏమిటి?'' ), జనవరి 1789వ సంవత్సరంలో ప్రచురణ అయ్యింది. అతను ఉద్ఘాటించాడు: "మూడవ ఎస్టేట్ అంటే ఏమిటి? సర్వంరాజకీయ అనుశాసనంలో ఇప్పటివరకు దాని స్థితి ఏమిటి? ఏమి లేదు. అది ఏమి కావాలి అనుకుంటుంది? అలాంటివి."<ref name="D38"/><ref>ఫ్యూరెట్, p. 45</ref>


ఎస్టేట్స్-జనరల్ [[వర్సైలస్|వెర్సైల్లెస్]]‌లో మే 5వ తేదీన 1789వ సంవత్సరంలో సమావేశపరిచాడు మరియు ఆ సమావేశాన్ని నెక్కర్ మూడు గంటల ప్రసంగంతో ప్రారంభించాడు.మూడవ ఎస్టేట్ యొక్క మౌలిక ప్రణాళిక ఏమిటంటే ఎస్టేట్స్-జనరల్ చేసిన ఎటువంటి నిర్నయాలైనా ప్రత్యేక గదుల్లో తీసుకోకూడదు అన్ని నిర్ణయాలు ఆ మూడు ఎస్టేట్స్ కు చెందిన నియోగులు కలిసి నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు (మరోలా చెప్పాలంటే, మూడు ఎస్టేట్స్ లను ఒకే అసెంబ్లీగా ఒకటి చేయడమే దీని ప్రధాన లక్ష్యం). వారి ఎస్టేట్ ప్రతినిధులు అంతర్గతంగా ఆ దస్తావేజులను సరిచూసేకంటే ప్రతినిధుల దస్తావేజులను ఆ ప్రతినిధులందరూ కలిసి సరిచూడాలని గట్టిగా అడిగారు కాని వారి మధ్య రాజకీయ రాయబారం దీన్ని సాధించుటలో విఫలమయ్యింది.<ref name="Neely35"/> సాధారణ ప్రజలు మతాధికారులకు విన్నవించారు ఇందుకు వారు ఎక్కువ సమయం పడుతుందని సమాధానమిచ్చారు. ప్రతి ఎస్టేట్ తమ దస్తావేజులను సరిచూసుకోవాలి మరియు "చక్రవర్తి మధ్యవర్తిగా వ్యవహరించాలి".<ref name="Hib54">హిబ్బెర్ట్, p. 54</ref> ఏదేమైనప్పటికీ ఇతర రెండు ఎస్టేట్స్ మధ్య రాజకీయ రాయబారం విఫలమయ్యింది.<ref>స్కామా 2004, p.300-301</ref>

=== జాతీయ చట్టసభ (1789) ===
[[దస్త్రం:Le_Serment_du_Jeu_de_paume.jpg|thumb|జాతీయ సమితి టెన్నిస్ కోర్ట్ ప్రమాణం తీసుకునే సమయాన జాక్ లూయిస్ డేవిడ్ గీసిన చిత్ర లేఖనం ]]
1789వ సంవత్సరంలో జూన్ 10 వ తేదీన మూడవ ఎస్టేట్ ఇప్పుడు ''కమ్యూన్స్'' గా పిలువబడుతూ (ఆంగ్లంలో "కామన్స్") తన సామర్థ్యాలను తనకు తానే సరిచూసుకొని మరియు ఇతర రెండు ఎస్టేట్స్‌ను ఆహ్వానిస్తుంది కానీ వాటి కోసం ఎదురు చూడవద్దని అబ్బే సేయస్ తెలిపాడు. రెండు రోజుల తరువాత వారు ఈ విధానాన్ని ప్రారంభించి జూన్ 17వ తేదీ కల్లా పూర్తి చేశారు.<ref>జాన్ హాల్ స్టీవార్. ''ఏ డాక్యుమెంటరీ సర్వే ఆఫ్ ది ఫ్రెంచ్ రివల్యూషన్'' . న్యూయార్క్: మాక్‌మిలాన్, 1951, p. 86.</ref> వారు చాలా స్వేచ్చగా ఓటు వేస్తూ వారిని [[జాతీయ సమితి (ఫ్రెంచి విప్లవం)|దేశీయ అసెంబ్లీ]]గా ప్రకటించుకున్నారు మరియు ఈ అసెంబ్లీ ఎస్టేట్స్ కోసం కాక ప్రజల కోసం మాత్రమే అని తెలిపారు.
వారు ఇతర సమూహాలను కూడా ఆహ్వానించారు కాని దేశానికి సంబంధించిన ఉద్దేశములు మాత్రం ఇతరులు ఉన్నా లేకున్నా నడిపిస్తామని తెలిపారు.<ref>స్కామ్ 2004, p.303</ref>


ఈ విధానాన్ని నియంత్రించేందుకు మరియు ఈ సమావేశాన్ని అడ్డగించేందుకు లూయిస్ XVI శాసన సభ సమావేశమైన సల్లె ది ఏతాట్స్ అనే సమావేశ మందిరాన్ని వడ్రంగులు రెండు రోజుల్లో చక్రవర్తి యొక్క ప్రసంగం కోసం తయారు చెయ్యాలని అందుకే ఆ సమావేశ మందిరాన్ని మూసి వేయాలని ఆజ్ఞాపించాడు. బయటి ప్రదేశాల్లో సమావేశమయ్యేందుకు వాతావరణం అనుకూలించక పోవడంతో వారు దగ్గరలో ఉన్న [[నిజమైన టెన్నిస్]] కోర్టుకు చేరుకున్నారు, అక్కడ వారందరూ కలిసి ఫ్రాన్స్ దేశానికి [[రాజ్యాంగం|రాజ్యాంగాన్ని]] అందించేంత వరకూ కలిసి పని చేస్తామని సమ్మతించి [[టెన్నిస్ కోర్ట్ ప్రమాణం|టెన్నిస్ కోర్టు ప్రమాణం]] (జూన్ 20వ తేదీ 1789వ సంవత్సరం) తీసుకున్నారు. అధిక శాతం మతాధికారుల ప్రతినిధులు మరియు 47 మంది ఉన్నత వర్గాల వారు ఈ సమూహంలో అతి తక్కువ కాలంలోనే చేరారు. జూన్ 27వ తేదీ కల్లా రాజవంశీయుల పార్టీ బహిరంగంగానే తల వంచినా అత్యధిక సైనిక బలగాలను [[ప్యారిస్]] మరియు [[వర్సైలస్|వెర్సైల్లెస్]] చుట్టూ మోహరించింది. ప్యారిస్ మరియు ఇతర ఫ్రెంచి నగరాల నుండి అసెంబ్లీకి మద్దతుగా అత్యధిక స్పందన రావడం మొదలు పెట్టింది.<ref>స్కామా 2004, p.312</ref>

== జాతీయ రాజ్యాంగ సభ (1789–1791) ==

=== బాస్టిల్లే యొక్క ప్రచండం ===
ఈ సమయంలో, థర్డ్ ఎస్టేట్ కోసం మద్దతు మరియు మార్గదర్శకానికి నెక్కెర్ ఫ్రెంచ్ న్యాయస్థానం యొక్క పలువురు సభ్యులకు విరోధిగా మారాడు. [[ఆస్ట్రియాకు చెందిన మేరీ ఆంట్వానెట్|మారియే అంటోయినెట్టే]], రాజు యొక్క తమ్ముడు [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన చార్లెస్ X|కోమ్టే డియార్టోయిస్]] మరియు రాజు యొక్క [[రహస్య సమితి|రహస్య మండలి]]లోని ఇతర సంప్రదాయవాది సభ్యులు నెక్కెర్‌ను రాజు యొక్క ఆర్ధిక సలహాదారు పదవి నుండి తొలగించాలని వాదించారు. 11 జూలై 1789న, నెక్కెర్ నిధులను పదిలం చేయడానికి రాజ్యసంబంధమైన కుటుంబం ఒక ప్రణాళిక ప్రకారం జీవించాలని సూచించాడు, దాంతో రాజు అతన్ని పదవి నుండి తొలగించాడు మరియు అదే సమయంలో ఆర్ధిక మంత్రిత్వ శాఖను పునరుద్ధరించాడు.<ref>స్కామా 2004, p.317</ref> 


పలువురు పారిసియన్లు లూయిస్ యొక్క చర్య సంప్రదాయవాదులచే రాజ్య సంబంధమైన వారిపై తిరుగుబాటుకు ఆరంభంగా భావించారు మరియు తర్వాత రోజు ఈ వార్తను విన్న తర్వాత వారు తిరుగుబాటును ప్రకటించారు. వారు ప్రవేశిస్తున్న సిపాయిలు - స్థానిక ఫ్రెంచ్ సేనలు కంటే ఫ్రెంచ్ సేవ ఆధ్వర్యంలో అధిక విదేశీయులు - [[జాతీయ నియామక సమావేశము|జాతీయ రాజ్యాంగ సభ]]ను మూసివేయడానికి సన్నిద్ధం అయ్యారని కూడా భయపడ్డారు. వెర్సైల్లెస్‌లో సమావేశమైన చట్టసభలో మళ్లీ వారి సమావేశ స్థలం నుండి తొలగింపుకు నిరంతర సెషన్‌లను నిర్వహించారు. త్వరలోనే కొట్లాటలు, గందరగోళాలు మరియు విస్తృత లూటీలతో ప్యారిస్ నాశనమైంది. త్వరలోనే ఆ గుంపుకు ఆయుధాలు మరియు శిక్షణ పొందిన సైనికులతో సహా [[గార్డ్స్ ఫ్రాన్సైసేస్|ఫ్రెంచ్ గార్డ్]] మద్దతు లభించింది. 


14 జూలైన, తిరుగుబాటుదారులు రాజు నిరంకుశత్వం యొక్క చిహ్నంగా వలె గ్రహించిన [[బాస్టిల్లే]] [[కోట]]లోని భారీ ఆయుధాలు మరియు మందుగుండు సామగ్రిపై దృష్టి సారించారు. కొన్ని గంటల యుద్ధం తర్వాత, ఆ సాయంత్రం చెరశాల నేలకొరిగింది. కాల్పుల విరమణను ఆజ్ఞాపించడం ద్వారా పరస్పర సామూహిక వధను నిలిపివేసినా లెక్కచేయకుండా, గవర్నర్ మార్క్యూస్ [[బెర్నార్డ్ ది లానే|బెర్నార్డ్ డె లౌనే]]ను కొట్టి, శిరచ్ఛేదన చేశారు; అతని శిరస్సును ఈటెకు గ్రుచ్చి, కవాతు చేశారు. కోటలో ఏడుగురు ఖైదీలను (దొంగ సంతకం చేసిన నలుగురు, అనైతిక ప్రవర్తనకు శిక్షించబడిన ఇద్దరు ఉన్నత వంశీయులు మరియు ఒక హంతకుడు) మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, ''[[పూర్వపు రాచరికం|యాన్సియెన్ రెజిమే]]'' ఆధ్వర్యంలో అసహ్యించుకున్న ప్రతిదానికి బాస్టిల్లే బలమైన చిహ్నంగా మిగిలిపోయింది. [[హోటల్ ది విల్ , పారిస్|హోటెల్ డె విల్లే]] (నగర పాలక సంస్థ కార్యాలయం)కు తిరిగి వచ్చిన, ఆ గుంపు ''[[అధికారి (నాగరిక)|ప్రెవోట్]] డెస్ మార్చాండెస్'' (సాధారణంగా, పురపాలకాధ్యక్షుడు) [[జాక్ ది ఫ్లేస్సలేస్స్|జాక్యూస్ డె ఫ్లెస్సెల్లెస్‌]]ను నమ్మకద్రోహిగా నేరారోపించబడ్డాయి మరియు కాల్చి చంపబడ్డాడు.<ref>స్కామా 2004, p.344</ref> 


[[దస్త్రం:Sans-culotte.jpg|left|thumb|ఫ్రెంచ్ విప్లవం సమయంలో సాన్స్-కులోట్టే యొక్క చేతుల్లో త్రివర్ణ పతకాన్ని ప్రదర్శించి ప్రారంభ చిత్రం]]


రాజు మరియు అతని సైనిక మద్దతుదారులు ఆ సమయానికి విరమించుకున్నారు. ప్యారిస్‌లో జాతీయ రక్షక దళం యొక్క అధికారాన్ని [[మార్క్యూయిస్ డె లా ఫాయెట్టే|లా ఫ్యెట్టే]] తీసుకున్నాడు. ''సహజీవనవ్యవస్థ'' గా పిలిచే క్రొత్త ప్రభుత్వ నిర్మాణ ఆధ్వర్యంలో [[టెన్నిస్ కోర్ట్ ప్రమాణం|టెన్నిస్ కోర్టు ప్రమాణం]] సమయంలో చట్టసభ యొక్క అధ్యక్షుడు [[జీన్-సైల్వాని బైల్లే|జీన్-స్లావైన్ బాయిల్లే]] నగర పురపాలకాధ్యక్షుడు నియమించబడ్డాడు. రాజు ప్యారిస్‌ను సందర్శించాడు, జూలై 17న అతను ''Vive la Nation'' [దేశానికి జిందాబాద్] మరియు ''Vive le Roi'' [రాజుకు జిందాబాద్] అని గద్దించడానికి, [[ఫ్రాన్స్ పతాకం|మూడు రంగుల]] [[దండులో ఉండే వారు|పతాకాన్ని]] ఆమోదించాడు.<ref>స్కామా 2004, p.357</ref> 


నెక్కెర్‌ను మళ్లీ పదవిలో నియమించారు, కాని అతని విజయం ఎంతో కాలం కొనసాగలేదు. సూక్ష్మబుద్ధిగల ఆర్ధిక వేత్త అయినప్పటికీ రాజకీయ నాయకుడుగా తక్కువ సూక్ష్మబుద్ధి గల నెక్కెర్ ఒక సాధారణ క్షమాభిక్షను డిమాండ్ చేసి, దాని పొందడంలో ఎక్కువ శ్రద్ధ వహించడంతో అధిక ప్రజలు యొక్క ఆదరణను కోల్పోయాడు. అతను కూడా కొన్ని ఉపాయాలను ఆలోచించకుండా తాను ఒక్కడే ఫ్రాన్స్‌ను రక్షించాలని భావించాడు.{{citation needed|date=May 2009}} 


రాజు మరియు ప్రజల యొక్క ఈ అభాసప్రాయమైన సమన్వయాన్ని ఉన్నత వంశీయులు నిర్ధారించలేదు. వారు ''[[పరదేశి|వలసదారు]]లు వలె దేశాన్ని విడిచి వెళ్లడం ప్రారంభించారు, కొంతమంది రాజ్యంలో సామాజిక యుద్ధానికి మరియు ఫ్రాన్స్‌కు వ్యతిరేకంగా ఒక యూరోపియన్ సంకీర్ణం కోసం ఉద్యమించడానికి దురాలోచన చేయడం ప్రారంభించారు.{{citation needed|date=May 2009}}'' 


జూలై చివరికి, [[సాధారణ సార్వభౌమాధికారం|ప్రముఖ సార్వభౌమాధికారం]] యొక్క తిరుగుబాటు మరియు స్ఫూర్తి ఫ్రాన్స్ అంతటా వ్యాపించింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో, పలువురు విజృంభించారు: "la Grande Peur" (ది [[గ్రేట్ ఫియర్]]) అని పేరుతో సాగించి ఒక సాధారణ భూసదుపాయానికి చెందిన తిరుగుబాటులో భాగంగా కొంత మంది అధికార దస్తావేజులు మరియు కొన్ని [[చాటూ|చాటెయూక్స్‌]]లను కాల్చి, బూడిద చేశారు. అదనంగా, వెర్సైల్లేస్‌లో దురాలోచన మరియు ఫ్రాన్స్ రహదారులపై అధిక సంఖ్యలో పురుషుల నిరుద్యోగం ఫలితంగా విశృంఖల పుకార్లు మరియు మానసిక రుగ్మతలకు దారి తీసింది, దీని కారణంగా విస్తృతమైన అశాంతి మరియు సామాజిక గందరగోళం ఏర్పడింది మరియు గ్రేట్ ఫియర్‌కు దోహదపడింది.<ref>హిబ్బెర్ట్, 93</ref>

=== రాజ్యాంగం కోసం కృషి ===
4 ఆగస్టు 1789న, జాతీయ రాజ్యాంగ సభ సెకెండ్ ఎస్టేట్ యొక్క నాణాల సుంకం హక్కులు మరియు ఫస్ట్ ఎస్టేట్‌చే సేకరించబడిన [[దశమాంశము|చెల్లింపు]]లు రెండింటినీ తుడిచి వేస్తూ, [[జమీందారీ|పెత్తందారీ పద్ధతి]]ని (అప్పటికీ పెత్తందారీ పద్ధతిని దాదాపు నిరూల్మించడానికి తగిన కుటుంబ తిరుగుబాటు ఉన్నప్పటికీ) రద్దు చేసింది, దీన్ని [[ఆగష్టు శాసనం|ఆగస్టు ఉత్తరువులు]]గా పిలుస్తారు. కొన్ని గంటల్లోనే, ఉన్నతి వ్యక్తులు, క్రైస్తవ మతాధికారులు, పట్టణాలు, రాష్ట్రాలు, సంస్థలు మరియు నగరాలు వాటి ప్రత్యేక హక్కులను కోల్పోయాయి. 


[[యునైటెడ్ స్టేట్స్ స్వాతంత్ర్య ప్రకటన|యునైటెడ్ స్టేట్స్ యొక్క స్వతంత్ర ప్రకటన]]ను నమూనాగా చేసుకుని, చట్టసభ 26 ఆగస్టు 1789న [[పౌరుడు మరియు మనిషి యొక్క హక్కుల ప్రకటన|పురుషులు మరియు పౌరుల యొక్క హక్కుల ప్రకటన]]ను ప్రచురించింది. U.S. ప్రకటన వలె, ఇది చట్టబద్ధమైన ప్రభావంతో ఒక [[రాజ్యాంగం]] కాకుండా సూత్రాల యొక్క నివేదికను కలిగి ఉంది. జాతీయ రాజ్యాంగ సభ, ఒక [[చట్టాలు ఏర్పరుచు అధికార యంత్రాంగం|శాసనసభ]] వలె నిర్వహించబడటమే కాకుండా, క్రొత్త రాజ్యాంగ చిత్తుప్రతికి ఒక విభాగంగా కూడా అమలు చేయబడింది. 


వ్యక్తుల నియమాకానికి రాజుచే నియమించబడిన సభ్యులతో ఒక [[సభ|పాలకసభ]] కోసం వాదించిన నెక్కెర్, మౌనెయిర్, లాలీ-టోలెండల్ మరియు ఇతరులు విఫలమయ్యారు. ఉన్నత వంశస్థులచే ఎన్నుకోబడే ఒక ఉన్నత వంశీయుల [[ఎగువ సభ]] కోసం పలువురు ఉన్నత వంశీయులు వాదించారు. ఆ రోజున ప్రముఖ పార్టీ విజయవంతమైంది: ఫ్రాన్స్ ఒక ఏకైక చట్టసభను కలిగి ఉండాలని పేర్కొంది. రాజును "అనుమాన నిషేధం"గా మాత్రమే ఉంచారు; అతను చట్టం అమలును తాత్కాలికంగా ఆపు చేయగలడు కాని దాని నిరోధించలేడు. చట్టసభ చివరిగా చారిత్రాత్మక [[ఫ్రాన్స్ యొక్క భూభాగం|పట్టణాల]]ను సమానంగా పరిపాలించే మరియు దాదాపు సమాన ప్రాంతాల వారితో మరియు జనాభాతో 83 ''[[ఫ్రాన్స్ లోని శాఖలు|విభాగాలు]]'' గా మార్చింది. 


నిజానికి 1789 చివరిలో, ఒక ఆర్థిక సంక్షోభం గురించి చర్చించడానికి సమావేశమైనప్పటికీ, చట్టసభ ఇతర విషయాలపై దృష్టి సారించి, లోటును మరింత తీవ్రతరం మాత్రమే చేశారు. ఇప్పుడు [[Honoré Gabriel Riqueti, comte de Mirabeau|హోనోరే మిరాబెయీ]] ఈ విషయాన్ని చర్చించడానికి పూనుకున్నాడు మరియు చట్టసభ నెక్కెర్‌కు సంపూర్ణ ఆర్థిక నియంతృత్వాన్ని ఇచ్చింది.

=== వెర్సైల్లెస్‌లో మహిళల పాదయాత్ర ===
రాజు యొక్క అంగరక్షకులచే 1 అక్టోబర్ 1789 ఒక సమాదరణ ఉత్సవంలో జాతీయ తురాయి కాలికింద తొక్కబడినట్లు వచ్చిన పుకార్లు కారణంగా రగిలిపోయి, మహిళలు గుంపులు గుంపులగా 5 అక్టోబర్ 1789న పారిసియన్ మార్కెట్‌లకు చేరుకోవడం ప్రారంభించారు.ముందుగా మహిళలు [[హోటల్ ది విల్, ప్యారిస్|హోటెల్ డె విల్లే]]కు పాదయాత్రగా వెళ్లి, వారి ఆందోళనలకు సమాధానం ఇవ్వవలసినదిగా నగర అధికారులను కోరారు.<ref>డోయ్లే 1989, p.121</ref> మహిళలు వారు అనుభవిస్తున్న ప్రత్యేకంగా రొట్టె కొరత వంటి గడ్డు ఆర్ధిక పరిస్థితులకు ప్రతిస్పందించారు. వారు జాతీయ చట్టసభను నిరోధించడానికి రాజ్యసంబంధమైన ప్రయత్నాలకు ముగింపు పలకాలని మరియు విస్తృత దారిద్ర్యానికి బాధ్యత వహిస్తూ రాజు మరియు అతని పరిపాలనా బృందం మంచిని కోరుకుంటూ ప్యారిస్‌కు వెళ్లిపోవాలని కూడా కోరారు. 


నగర అధికారులు నుండి అసంతృప్తి ప్రతిస్పందనలను పొందడంతో వెర్సైల్లెస్‌కు పాదయాత్రలో ఫిరంగి భాగాలు మరియు పలు చిన్న ఆయుధాలతో దాదాపు 7,000 మంది మహిళలు కలిసికట్టుగా పాల్గొన్నారు. లా ఫ్యాయెట్టే ఆధ్వర్యంలో 20 వేల మంది జాతీయ అంగరక్షకులు వారిని అదుపులో ఉంచడానికి ప్రయత్నించారు మరియు ఆ గుంపులోని సభ్యులు పలువురు అంగరక్షకులను చంపేసి, ప్యాలెస్‌ను నాశనం చేశారు.<ref>డోయ్లే 1989, p.122</ref> లా ఫ్యాయెట్టే ఆ సమూహ కోరిక ప్రకారం రాచరికాన్ని ప్యారిస్‌కి తరలించడానికి ఎట్టకేలకు రాజును ఒప్పించాడు. 


6 అక్టోబర్ 1789న, రాజు మరియు రాజ్య సంబంధిత కుటుంబం జాతీయ అంగరక్షకుల రక్షణలో వెర్సైల్లేస్ నుండి ప్యారిస్‌కు తరిలి వెళ్లిపోయారు, దానితో జాతీయ చట్టసభకు చట్టబద్ధత లభించింది.

=== విప్లవం మరియు చర్చి ===
[[దస్త్రం:Constitution civile du clergé caricature 1790.jpg|thumb| ఈ వ్యంగ్య చిత్రంలో, 16 ఫిబ్రవరి 1790 యొక్క ఆదేశం తర్వాత సన్యాసులు మరియు సన్యాసినులు వారి కొత్త స్వాతంత్ర్యాన్ని ఆనందిస్తున్నారు.]]


ఈ విప్లవం [[రోమన్ కాథలిక్ చర్చి|రోమన్ క్యాథలిక్ చర్చి]] నుండి పలు అధికారాలను రాష్ట్రానికి తరలించింది. ''యాన్సైన్ రెజిమే'' ఆధ్వర్యంలో, దేశంలో చర్చి భారీ భూస్వామిగా ఉండేది. పంటలపై [[దశమాంశము|''dîme'']] అని పిలవబడే ఒక [[పన్ను]]ను విధించినందుకు చర్చి యొక్క అధికారాన్ని 1790లో రద్దు చేసిన శాసన సభ, క్రైస్తవ మతాధికారి ప్రత్యేక హక్కులను రద్దు చేసింది మరియు చర్చి ఆస్తిని జప్తు చేసింది.అతి తక్కువ కాలంలోనే, దేశంలోని ఆర్ధిక సంక్షోభాన్ని చట్టసభ స్వాధీనం చేసుకున్న చర్చి (చర్చి యొక్క వ్యయాలను తీసుకోవడం ద్వారా) యొక్క ఆస్తితో 2 డిసెంబర్ 1789న చట్టబద్ధంగా సర్దుబాటు చేసింది. ఇటువంటి భారీ ఆస్తి మొత్తాన్ని త్వరగా చెలామణిలోకి తేవడానికి, ప్రభుత్వం వశపరచుకున్న చర్చి భూములు మద్దతుతో ''[[సంకేతము|యాసైనాట్‌]]లు'' అనే ఒక క్రొత్త కాగితపు కరెన్సీని విడుదల చేసింది. తదుపరి శాసన సభ 13 ఫిబ్రవరి 1790న [[మత సంబంధ ప్రమాణం|సన్యాసుల ప్రమాణాల]]ను రద్దు చేసింది. [[మతాధికారుల సామాజిక చట్టం|క్రైస్తవ మతాధికారి యొక్క సామాజిక రాజ్యాంగం]] 12 జూలై 1790న తరలించబడింది (26 డిసెంబర్ 1790 వరకు రాజు సంతకం చేయనప్పటికీ), మిగిలిన క్రైస్తవ మతాధికారులను రాష్ట్రం యొక్క ఉద్యోగులుగా నియమించబడ్డారు మరియు వారు రాజ్యాంగానికి విశ్వాసపాత్రతో ఉంటామని ప్రమాణం చేయాలి, దీనికి తార్కిక నిర్ధారణగా ఫ్రాన్స్‌లోని క్యాథలిక్ చర్చి‌ను రాష్ట్రం యొక్క ఒక విభాగంగా చేయడానికి క్రైస్తవ మతాధికారుల రాష్ట్ర ఉద్యోగులు [[గాలికానిసం|గాలికానిజమ్‌]]ను తీసుకున్నారు. 


ఈ రాజ్యాంగానికి స్పందనగా, [[ఐక్స్ యొక్క మహా మత గురువు|ఐక్స్ యొక్క క్రైస్తవ మత ప్రధాన గురువు]] మరియు [[క్లేర్మోంట్ యొక్క మత పెద్ద|క్లెర్మోంట్ యొక్క క్రైస్తవ మత ప్రధాన గురువు]] [[ఫ్రాన్కోయిస్ డె బోనాల్|ప్రాన్సోయిస్ డె బోనాల్‌]]లు నేతృత్వంలో క్రైస్తవ మతాధికారులు జాతీయ రాజ్యాంగం సభ నుండి నిష్క్రమించారు. [[పోప్ పయ్యస్ VI|పోప్ పియుస్ VI]] క్రొత్త అమరికను అసలు అంగీకరించలేదు మరియు ఇది ఆ మతాధికారుల్లో అంతఃకలహానికి దారి తీసింది. అంటే కొంతమంది అవసరమైన ప్రమాణాన్ని చేసి, క్రొత్త అమరికను అంగీకరించారు ("పంచాయతీ సభ్యుడు" లేదా "రాజ్యాంగ క్రైస్తవ మతాధికారి") మరియు మరి కొంత మంది అంగీకరించకుండా "పంచాయతీ సభ్యుడి కాని" లేదా "అవిధేయమైన మత గురువులుగా" విడిపోయారు. తదుపరి సంవత్సరాల్లో ఫ్రాన్స్‌లోని [[మత ప్రభోధకుడు|మత గురువు]]లను బంధించడం మరియు సామూహిక వధలతో సహా క్రైస్తవ మతాధికారులపై హింసాత్మక నిర్బంధకాండ జరిగింది. నెపోలీయన్ మరియు చర్చి మధ్య [[1801 యొక్క ఒప్పందం|1801లోని ఒప్పందం]] డీక్రైస్టినైజేషన్ కాలాన్ని అంతం చేసింది మరియు 11 డిసెంబర్ 1905లో [[చర్చి మరియు రాష్ట్రం విభజన యొక్క 1905 ఫ్రెంచ్ చట్టం|రాష్ట్రం నుండి చర్చి‌ను వేరు చేయడం]] ద్వారా [[ఫ్రెంచ్ థర్డ్ రిపబ్లిక్|తృతీయ గణతంత్ర రాజ్యం]]చే రద్దు చేయబడే వరకు, క్యాథలిక్ చర్చి మరియు ఫ్రెంచ్ రాష్ట్రం మధ్య సంబంధానికి నియమాలు నిర్ణయించబడ్డాయి.

=== వర్గాలు యొక్క ప్రదర్శన రీతి ===
[[దస్త్రం:Cruikshank - The Radical's Arms.png|thumb|వ్యంగ్య చిత్రం ఇంగ్లాండ్‌లో చూసినట్లు విప్లవం యొక్క తీవ్రతను విమర్శిస్తుంది]]
చట్టసభలోని వర్గాలు స్పష్టం కావడం ప్రారంభమైంది. [[ఉన్నతవర్గాలు|ఉన్నత వంశస్థుడు]] [[జాక్ అంటోనీ మేరీ ది కాజల్స్|జాక్యూస్ ఆంటోనే మారియే డె కాజాలెస్]] మరియు [[abbé|క్రైస్తవ మతాధికారి]] [[Jean-Sifrein ముర్య్జేయన్-సిఫ్రేయిన్ మారీ|జీన్-సిఫ్రెయిన్ మౌరే]] ఆధ్వర్యంలో విప్లవానికి వ్యతిరేకంగా [[రైట్-వింగ్ రాజకీయాలు|రైట్ వింగ్‌]]గా (ఈ వర్గం చట్టసభ యొక్క కుడి వైపు ఉంటుంది) పిలవబడే వర్గాన్ని ప్రారంభించారు. ఫ్రాన్స్‌ను [[యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ యొక్క రాజ్యాంగం|బ్రిటీష్ రాజ్యాంగ]] నమూనా వలె అదే దారిలో నిర్వహించడాన్ని [[జాక్ నెక్కర్|నెక్కెర్]] అనుబంధంతో "రాచరిక ప్రజాస్వామ్యవాదులు" లేదా ''రాజులు'' ఆమోదించారు; వారు [[జీన్ జోసెఫ్ మౌనియర్|జీన్ జోసెఫ్ మౌనైయిర్]], [[Trophime-Gérard, marquis de Lally-Tollendal|కోమ్టే డె-టోలెండాల్]], [[Stanislas Marie Adelaide, comte de Clermont-Tonnerre|కామ్టే డే లాలే-టోన్నెర్రె]] మరియు [[Pierre Victor, baron Malouet|పైర్రే విక్టర్ మాలౌయెట్, కామ్టే డె విరైయి]]లను కూడా చేర్చుకున్నారు. 


చట్ట సభ యొక్క కేంద్రాన్ని లేదా ఎడమ కేంద్రాన్ని సూచించే "నేషనల్ పార్టీ"లో [[Honoré Mirabeau|హోనోరే మిరాబెయు]], లా ఫ్యాయెట్టే మరియు బైల్లే; [[Adrien Duport|అడ్రియెన్ డ్యూపోర్ట్]], [[Antoine Pierre Joseph Marie Barnave|బార్నావే]] మరియు [[అలెక్జాండర్ లామెత్|అలెగ్జాండ్రే లామెత్‌]]లు మరింత తీవ్రమైన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు. వామపక్షంలో అతని మౌలిక వాదంలో దాదాపు ఏకైక వ్యక్తి [[Arras|అర్రాస్]] న్యాయవాది [[మాక్సిమిలియన్ రోబెస్పియర్|మాక్సిమిలైన్ రాబెస్పియెర్రే]] మాత్రమే ఉన్నాడు. ఈ కాలంలో అబ్బె [[ఇమ్మానుయేల్ జోసెఫ్ సేయస్|సియెస్]] ఆధ్వర్యంలో శాసన సభ ప్రతిపాదనను సాగింది మరియు కొన్నిసార్లు రాజకీయ కేంద్రం మరియు [[వామపక్ష రాజకీయాలు|వామపక్షం]] మధ్య విజయవంతంగా నకిలీ చేశాడు. ప్యారిస్‌లో పలు సంఘాలు, పురపాలకాధ్యక్షుడు, ప్రతినిధుల చట్టసభ మరియు జిల్లాలలో ప్రతిఒక్కటి స్వతంత్ర అధికార హక్కును పొందాయి. లా ఫ్యాయెట్టే ఆధ్వర్యంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న [[మధ్య తరగతి]] [[దేశ సంరక్షకులు (ఫ్రాన్స్)|జాతీయ అంగరక్షకులు]] కూడా ఇతర స్వీయ-ఉత్పాదక చట్టసభలు వలె దాని స్వంత హక్కులో ఒక శక్తిగా ఉద్భవించింది.

=== కుట్ర మరియు మౌలిక వాదం ===
చట్టసభ కవచ ఆకృతులు, నిర్దిష్ట సంస్థకు చెందిన వస్తువులు, మొదలైన ''యాన్సియెన్ రెజిమే'' చిహ్న సామగ్రిని రద్దు చేసింది, ఇంకా మరిన్ని సంప్రదాయవాది వస్తువులను పరాధీనం చేశారు మరియు వాటిని ''[[పరదేశి|వలసదారు]]ల'' కు హోదాలకు జోడించారు. 14 జూలై 1790న మరియు దాని తరువాత పలు రోజులు [[Champ de Mars|చాంప్ డే మార్స్‌]]లోని సమూహాలు ''[[Fête de la Fédération|పెటె డె లా ఫెడెరేషన్‌]]'' తో బాస్టిల్లే పతనం యొక్క వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకున్నారు; [[Charles Maurice de Talleyrand-Périgord|టాలేరాండ్]] ముఖ్యాంశాన్ని ప్రదర్శించాడు; పాల్గొన్నవారు "దేశానికి, న్యాయానికి మరియు రాజుకు విశ్వాసంగా ఉంటామని" ఒక ప్రమాణాన్ని చేశారు మరియు రాజు మరియు రాజ్యసంబంధిత కుటుంబం ఆనందంతో పాల్గొన్నారు.<ref>స్కామా 2004, p.433-434</ref> 


ఓటర్లు యదార్థంగా ఒక సంవత్సర కాలం పని చేయడానికి [[ఫ్రెంచ్ ఎస్టేస్-జనరల్|ఎస్టేట్స్-జనరల్]] యొక్క సభ్యులను ఎంచుకున్నారు. అయితే, [[టెన్నిస్ కోర్ట్ ప్రమాణం|టెన్నిస్ కోర్టు ప్రమాణం]] యొక్క నియమాల ప్రకారం, ఫ్రాన్స్ ఒక రాజ్యాంగాన్ని పొందే వరకు తరచుగా కలవడానికి ''సహజీవన వ్యవస్థ'' లు తమకుతామే హద్దులను విధించుకున్నాయి. రైట్-వింగ్ సభ్యులు ఒక నూతన ఎన్నికలు కోసం వాదించారు కాని మిరాబెయూ చట్టసభ యొక్క స్థితి ప్రాథమికంగా మారిపోయిందని, రాజ్యాంగం పూర్తయ్యే ముందు ఎటువంటి నూతన ఎన్నికలు జరగవని నొక్కి చెప్పాడు.{{citation needed|date=May 2009}} 


1970 చివరిలో, పలు చిన్న [[ప్రతివిప్లవం|ప్రతి-విప్లవాత్మక]] ఉద్యమాలు ప్రారంభమై, విప్లవానికి వ్యతిరేకంగా సైనిక దళం మొత్తాన్ని లేదా భాగాన్ని మార్చడానికి ప్రయత్నాలు జరిగాయి. వీరు ఒకే విధంగా విఫలమయ్యారు. రాజ్య సంబంధిత న్యాయస్థానం "ప్రతీ ప్రతి విప్లవాత్మక సంస్థను ప్రోత్సహించాయి మరియు దేనిని ప్రకటించలేదు."<ref name="Mignet-Chap3">{{cite book|author=Mignet, François|title=Histoire de la Révolution française|year=1824|page=Chapter III|nopp=true}}</ref> 


సైన్యంలో అంతర్గతంగా భారీ ఎత్తులో ఆందోళనలను జరిగాయి: జనరల్ [[François Claude Amour, marquis de Bouillé|బోయిల్లే]] ఒక చిన్న తిరుగుబాటు దళాన్ని విజయవంతంగా స్థాపించాడు, దీనితో ప్రతి-విప్లవాత్మక సానుభూతిని పొందిన అతని ఖ్యాతి పెరిగింది. సీనియారిటీ ఆధారంగా పదోన్నతి ఉండే మరియు సామర్ధ్యాన్ని (కులీనత కాకుండా) ప్రదర్శించే క్రొత్త సైనిక కోడ్‌ను ఇప్పటికే ఉన్న కొంత మంది అధికార పటాలాన్ని పరాధీనం చేశారు, వీరు వలసదారుల హోదాను పొందారు లేదా దానిలో ప్రతి-విప్లవకారులుగా మారిపోయారు.{{citation needed|date=May 2009}} 


ఈ కాలంలో ఫ్రెంచ్ రాజకీయాల్లో రాజకీయ "క్లబ్‌లు" అధికంగా వృద్ధి చెందాయి, వీటిలో మొదటిది [[జాకోబిన్ క్లబ్]]; 10 ఆగస్టు 1790 నాటికి 152 క్లబ్‌లు జాకోబిన్స్‌తో అనుబంధాన్ని ఏర్పర్చుకున్నాయి.<ref>స్కామ 2004, p.449</ref> దీనితో జాకోబిన్స్ విస్తృత జనాదరణ పొందిన సంస్థగా పేరు గాంచింది, దీని కొంత మంది స్థాపకులు [[క్లబ్ ఆఫ్'89|క్లబ్ ఆఫ్ '89]]ను స్థాపించడానికి దీన్ని విడిచిపెట్టారు. రాజు వంశీయులు ముందుగా స్వల్ప కాలిక ''[[క్లబ్ des Impartiaux|క్లబ్ డెస్ ఇంపార్టియాక్స్‌]]'' ను, తర్వాత ''[[క్లబ్ Monarchique|క్లబ్ మోనార్చిక్యూ]]'' ను స్థాపించారు. తుదుపరి దానిలో రొట్టెలు పంచిపెట్టడం ద్వారా ప్రజల ఆదరణ పొందడానికి చేసిన ప్రయత్నం విఫలమైంది. అయితే, వారు తరచూ నిరసనకారులు మరియు కొట్లాట్ల లక్ష్యాలుగా మారారు మరియు ప్యారిస్ పురపాలక అధికారులు చివరికి జనవరి 1791న క్లబ్ మోనార్చిక్యూను మూసివేశారు.{{citation needed|date=May 2009}} 


ఈ కుతంత్రాల్లో, చట్టసభ ఒక రాజ్యాంగాన్ని అభివృద్ధి చేసే కార్యక్రమాన్ని కొనసాగించింది. క్రొత్త న్యాయ సంబంధిత సంస్థ న్యాయాధిపతులందరినీ తాత్కాలికం చేసింది మరియు స్వతంత్ర హక్కులు ఇచ్చింది. రాజకీయ నాయకులు రాజ్య సంబంధిత వాటికి మినహా వంశానుగత కార్యాలయాలను రద్దు చేశారు. నేర సంబంధిత వ్యాజ్యాల్లో [[నేర పరిశోధన|న్యాయ నిర్ణయ పరిశీలన]]లను ప్రారంభించారు. యుద్ధాన్ని ప్రకటించడానికి ప్రత్యేక అధికారాన్ని రాజు కలిగి ఉంటాడు, తర్వాత శాసన సభతో చర్చించి యుద్ధాన్ని నిర్ధారించాలి. చట్టసభ అన్ని అంతర్గత వాణిజ్య ఆటంకాలను రద్దు చేసింది మరియు వృత్తికార సంఘాలు, స్థానాలు మరియు కార్మికుల సంస్థలను నిరోధించింది: ఒక లైసెన్స్‌ను కొనుగోలు చేయడం ద్వారా ఎవరైనా ఒక వాణిజ్యాన్ని ప్రారంభించడానికి హక్కు సంపాదించవచ్చు; సమ్మెలను చట్టవిరుద్ధంగా నిర్ణయించారు.<ref>స్కా 2004, p.442</ref> 


1791లోని శీతాకాలంలో, చట్ట సభ మొదటిసారిగా ''వలసదారుల'' కు వ్యతిరేకంగా చట్టాలను పరిశీలించింది. ఆ చర్చలో వలస వెళ్లడానికి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ నిరోధకాన్ని రాష్ట్రం యొక్క భద్రత గురించి జాలి పడ్డారు. ఈ రోజున ఆ చర్చలో ఈ కొలతకు వ్యతిరేకంగా మిరాబేయి "[[డాక్రో (న్యాయస్థానం)|డ్రాకో]] కోడ్‌లో ఉండటం యొక్క సౌలభ్యం" వలె వాదించాడు.<ref name="Mignet-Chap3"/> కాని 2 ఏప్రిల్ 1791న మిరాబేయి మరిణించాడు మరియు సంవత్సరం ముగియక ముందే క్రొత్త శాసన సంబంధిత చట్టసభ ఈ "డ్రాకోనియన్" అంచనా ప్రారంభించింది.<ref>స్కామా 2004, p.496</ref> 



=== వారెన్నెస్‌కు రాచరిక యానం ===
[[దస్త్రం:Duplessi-Bertaux - Arrivee de Louis Seize a Paris.png|thumb|25 జూన్ 1791న రాచరిక కుటుంబం తిరిగి ప్యారిస్ చేరుకోవడం, జీన్-లూయిస్ ప్రియెర్ చిత్రీకరించిన తర్వాత కాపర్‌ప్లేట్‌తో రంగు చేయబడింది ]]


లూయిస్ XVI విప్లవం యొక్క నడతను వ్యతిరేకించాడు కాని యూరోప్ యొక్క ఇతర రాచరిక సభ్యుల వంచనపూరిత మద్దతును తిరస్కరించాడు, ఇతను వలస మరియు చట్ట సభను ఖండించిన జనరల్ బౌయిల్లేతో సన్నిహితంగా మెలిగాడు మరియు అతనికి సురక్షిత స్థలాన్ని మరియు [[Montmédy|మోంట్మేడ్‌]]లోని అతని ఉద్యమంలో మద్దతును ఇస్తానని వాగ్దానం చేశాడు. 20 జూన్ 1791 రోజు రాత్రి, రాచరిక కుటుంబం సేవకులు వలె దుస్తులు ధరించగా, వారి సేవకులు రాజ దుస్తులను ధరించి టుయిలెరైస్‌కు తరలి వెళ్లారు. 


అయితే, తర్వాత రోజు 21 జూన్ సాయంత్రం [[వరెన్నెస్|వారెన్నెస్‌]]లో ([[Meuse|మెయీజ్]] [[département in France|''విభాగం'']]లో) రాజును గుర్తించబడి, ఖైదీ చేయబడ్డాడు. అతను మరియు అతని కుటుంబాన్ని సేవకులు దుస్తుల్లోనే అంగరక్షకుల భద్రతతో ప్యారిస్‌కు తిరిగి పంపించారు. చట్టసభకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న [[Jérôme Pétion de Villeneuve|పెటియాన్]], [[Marie Victor de Fay, Marquis de Latour-Maubourg|లాటౌర్-మౌబోర్గ్]] మరియు [[Antoine Pierre Joseph Marie Barnave|ఆంటోయినే పైర్రే జోషఫ్ మారియే బార్నావే]]లు [[Épernay|ఎపెర్నే]]లో రాచ కుటుంబాన్ని కలిసి, వారితో తిరిగి వెళ్లారు. ఆ సమయం నుండి, బార్నేవ్ సలహాదారుడుగా మరియు రాచ కుటుంబానికి మద్దతుదారుగా నియమించబడ్డాడు. వారు ప్యారిస్‌కు చేరుకున్నప్పుడు, గుంపు మౌనంగా ఉండిపోయింది. చట్టసభ తాత్కాలికంగా రాజును తొలగించింది. అతను మరియు రాణి [[Marie Antoinette of Austria|మారియే ఆంటోయినేట్టే]] అంగరక్షకులు సంరక్షణలో మిగిలిపోయారు.<ref>ఎన్‌సైక్లోపిడియా బ్రిటానికా ఎల్వెన్త్ ఎడిషన్</ref><ref>లిండ్‌క్విస్ట్, హెర్మా (1991). అక్సెల్ వాన్ ఫెర్సెన్. స్టాక్‌హోమ్: ఫిస్చెర్ &amp; కో</ref><ref>లూమిస్, స్టాన్లే (1972). ది ప్యాటల్ ఫ్రెండ్‌షిప్. అవోన్ బుక్స్ - ISBN 0-931933-33-1</ref><ref>టిమోతే టాకెట్, రాజు పయనానికి సిద్ధమైనప్పుడు (కేంబ్రిడ్జ్: హార్వార్డ్ యూనివర్సటీ ప్రెస్, 2003)</ref><ref>http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Gazetteer/Places/Europe/France/_Texts/CROROY/Fuite_de_Varennes*.html</ref>

=== రాజ్యాంగాన్ని పూర్తి చేయడం ===
అప్పటికీ చట్టసభలో ఎక్కువ శాతం [[గణతంత్రం|గణతంత్ర]] రాజ్యానికి కాకుండా ఒక [[రాజ్యాంగ సార్వభౌమత్వం|రాజ్యాంగ పరమైన రాచరికాని]]కే ఆదరంగా వ్యక్తమయ్యాయి, లూయిస్ XVIను నామమాత్ర వ్యక్తి వలె ఉంచి వేర్వేరు సమూహాలు ఒక ఒప్పందాన్ని చేసుకున్నాయి: అతనిచే బలవంతంగా రాజ్యాంగానికి ప్రమాణం చేయించాయి మరియు ఆ ప్రమాణాన్ని వెనక్కి తీసుకుని, దేశం కోసం యుధ్దం చేయడానికి సైన్యాన్ని పురిగొల్పుడం లేదా అతని పేరుపై వేరే ఎవరైనా చేయడానికి అనుమతిస్తే, దానికి ''వాస్తవిక'' పరిత్యాగాన్ని మూల్యంగా చెల్లించాలని ఒక ఉత్తరువును జారీ చేశారు.{{citation needed|date=May 2009}} 


అతని పయనం నుండి దేశం దృష్టిలో లూయిస్ XVI అధికారం నుండి తొలగించబడ్డాడని నొక్కి చెబుతూ [[Jacques Pierre Brissot|జాక్యూస్ పైర్రే బ్రిస్సాట్]] ఒక ఆర్జీ పెట్టుకున్నాడు. ఈ ఆర్జీలో సంతకం చేయడానికి ఒక అపరిమిత సంఖ్యలో ప్రజలు [[Champ de Mars|చాంప్ డే మార్స్‌]]కు చేరుకున్నారు. [[జార్జెస్ డాంటన్|జార్జెస్ డాంటోన్]] మరియు [[Camille Desmoulins|కామిల్లే దేశ్మౌలిన్స్‌]]లు ఆవేశపూరిత ప్రసంగాలు చేశారు. "ప్రజా నియంత్రణను రక్షించమని" పురపాలక అధికారులకు చట్టసభ ఆజ్ఞాపించింది. లా ఫ్యాయెట్టే ఆధ్వర్యంలో దేశీయ అంగరక్షకులు సమూహాన్ని ప్రతిఘటించారు. సైనికులు జనాలపైకి రాళ్లను విసిరి, వారిపై దాడి చేశారు, ఈ దాడిలో 13 నుండి 50 మంది వ్యక్తులు ప్రాణాలను కోల్పోయారు.<ref>స్కామా 2004, p.481</ref> 


ఈ ఊచకోతకు జాగ్రతలో భాగంగా అధికారులు పలు మాతృదేశాభిమానం గల క్లబ్‌లను అలాగే [[Jean-Paul Marat|జీన్-పాల్ మారాట్]] యొక్క ''[[L'Ami du Peuple]]'' వంటి ప్రాతిపదిక వార్తాపత్రికలను మూసివేసారు. డాంటన్ ఇంగ్లండ్‌కు చేరుకున్నాడు; డెస్పమౌలిన్స్ మరియు మారాట్ దాగి ఉండిపోయారు.{{citation needed|date=May 2009}}


ఈ సమయంలో, విదేశం నుండి కొత్త బెదిరింపు అందింది: [[Leopold II, Holy Roman Emperor|హోలీ రోమన్ ఎంపెరర్ లియోపోల్డ్ II]], [[ప్రస్సియాకు చెందిన ఫ్రెడెరిక్ విలియమ్ II|ప్రుసియా యొక్క ఫ్రెడెరిక్ విలియమ్ II]], మరియు రాజు యొక్క సోదరుడు [[ఫ్రాన్స్కు చెందిన చార్లెస్ X|చార్లెస్-ఫిల్లిప్పే, కాంమ్టే డియార్టోయిస్‌]]లు [[పిల్లింట్జ్ యొక్క నిర్ధారణ|డిక్లరేషన్ ఆఫ్ పిల్ల్‌నిట్జ్‌]]ను జారీ చేశారు, దీనికి కారణం లూయిస్ XVI జరిగిన అవమానమని పేర్కొని, అతని నిరవధిక స్వేచ్ఛను డిమాండ్ చేశారు మరియు ఈ నిబంధనలకు విప్లవ అధికారులు అంగీకరించనట్లయితే అతని తరపున ఫ్రాన్స్‌ను ముట్టిడిస్తామని సూచించారు.<ref>స్కామా 2004, p.500</ref> ఫ్రెంచ్ ప్రజలు విదేశీ రాజులు యొక్క ఆజ్ఞలను ఏ మాత్రం ఖాతరు చేయలేదు మరియు ఆ బెదిరింపు సరిహద్దులలో సైనీకకరణకు దోహదపడింది.{{citation needed|date=May 2009}} 


అతను "వారెన్నెస్‌కు వెళ్లడానికి" ముందు, శాసన సభ నుండి వారినివారే తొలగించకున్నట్లయితే, ఆ చర్య వారికి [[ఫ్రెంచి చట్ట సభ|శాసన చట్టసభ]]ను గెల్చుకుంటుందని శాసన సభ సభ్యులు గుర్తించారు. ఇప్పుడు వారు కలిగి ఉన్న పలు రాజ్యాంగ చట్టాలను సేకరించి, ఏకైక రాజ్యాంగంగా జారీ చేశారు, దీన్ని భారీ సవరణలకు ఒక సందర్భంగా ఉపయోగించకూడదని ఎంచుకోవడంలో గమనించదగ్గ పట్టుదలను కనబరిచారు మరియు దాన్ని ఇటీవల పునరుద్ధరించబడిన లూయిస్ XVIకు సమర్పించారు, దాన్ని అతను అంగీకరించి, ఇలా పేర్కొన్నాడు "విదేశాలు నుండి అన్ని దాడులు నుండి దీన్ని రక్షించడానికి మరియు నా పరిష్కారం ఆధారంగా ఉంచబడిన దీన్ని ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనైనా అమలు చేయడానికి, నేను ఇంటి నుండి నిర్వహించడానికి నిర్ణయించుకున్నాను". రాజు శాసనసభలో ఉపన్యసించాడు మరియు సభ్యులు మరియు ప్రేక్షకుల నుండి ఉత్సాహభరితమైన ప్రశంసలను పొందాడు. శాసనసభ యొక్క ముగింపు వ్యవధిని 29 సెప్టెంబర్ 1791గా నిర్ణయించబడింది.{{citation needed|date=May 2009}} 


మిగ్నెట్ ఈ విధంగా వాదించాడు "1791 యొక్క రాజ్యాంగం... అనేది మధ్యతరగతి వాళ్ల శ్రమగా చెప్పవచ్చు, అందుకే పటిష్టమైనది; అందరికీ తెలిసినట్లు, ఎల్లప్పుడూ ప్రబలమైన శక్తి సంస్థలను కైవసం చేసుకుంటుంది... ఈ రాజ్యాంగంలో, అన్ని శక్తులకు ప్రజలే ప్రధాన మూలంగా ఉన్నారు, కాని దీని వినియోగం దేన్నీ సాధించలేదు."<ref>{{cite book|author=Mignet, François|title=Histoire de la Révolution française|year=1824|page=Chapter IV|nopp=true}}</ref>

== శాసన సభ (1791–1792) ==

=== రాజ్యాంగ రాచరికం యొక్క వైఫల్యం ===
[[1791వ సంవత్సరపు ఫ్రెంచి రాజ్యాంగం|1791 యొక్క రాజ్యాంగం]] ఆధ్వర్యంలో, ఫ్రాన్స్ [[రాజ్యాంగ సార్వభౌమత్వం|రాజ్యాంగ రాచరికం]] వలె అమలు అయ్యి ఉండేది. రాజు తన అధికారాన్ని ఎన్నికైన [[చట్ట సభ (ఫ్రాన్స్)|రాజ్యాంగ శాసన సభ]]తో పంచుకోవాలి, కాని అతనికి అతని రాచరిక వీటో మరియు మంత్రులను ఎన్నుకునే అధికారం ఉంటుంది. రాజ్యాంగ శాసన సభ మొదటిగా 1 అక్టోబర్ 1791న సమావేశమైంది మరియు ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువ సమయంలోనే గందరగోళాలతో దిగజారిపోయింది. [[1911 ఎన్సైక్లోపీడియా బ్రిటాన్నికా|1911 ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికా]] యొక్క పదాల్లో: "పరిపాలన ప్రయత్నంలో, శాసన సభ మొత్తంగా విఫలమైంది. ఇది ఒక ఖాళీ [[భాండాగారం|ఖజానా]], క్రమశిక్షణారహిత [[సైన్యం]] మరియు [[నౌకా దళం|నౌకాదళం]] మరియు భద్రత కోసం భ్రష్టపడిన ప్రజలు మరియు విజయవంతమైన కొట్లాట్లలను మిగిల్చింది."<ref>{{cite web|url=http://www.1911encyclopedia.org/French_Revolution|title=French Revolution|publisher=About LoveToKnow 1911|accessdate=2009-04-10}}</ref> రాజ్యాంగ శాసన సభ [[మిత వాది రాజకీయాలు|మితవాదులుగా]] 165 [[Feuillant (రాజకీయ సమూహం)|ఫెయిల్లాంట్‌]]లు (రాజ్యాంగ రాజులు) మరియు [[వామపక్ష రాజకీయాలు|వామపక్షం]]లో 330 [[గిరోన్దిస్ట్|గిరోండిస్ట్‌]]లు (ఉదార రిపబ్లికన్స్) మరియు [[జాకోబిన్|జాకోబిన్‌]]లు (తీవ్రమైన విప్లవకారులు) మరియు ఏ విభాగంతో అనుబంధం లేని 250 ప్రతినిధులు కలిగి ఉంది. ప్రారంభంలో, ''వలసదారుల'' ను చంపుతాయని బెదిరించినందుకు గాను రాజు శాసన సభను రద్దు చేశాడు మరియు ప్రతీ [[వ్యతిరేక మతాధికారులు|న్యాయ నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకించిన క్రైస్తవమతాధికారులు]] మతాధికారుల యొక్క సామాజిక రాజ్యంగం ఆజ్ఞాపించిన సామాజిక ప్రమాణాన్ని ఎనిమిదో రోజుల లోపు చేయాలని కూడా ఆదేశించాడు. ఒక సంవత్సరం తర్వాత, ఇటువంటి అసమ్మతులు ఒక [[రాజ్యాంగం క్షీణించడం|రాజ్యాంగ సంక్షోభాని]]కి దారి తీశాయి.{{citation needed|date=May 2009}}

=== రాజ్యాంగ సంక్షోభం ===
[[దస్త్రం:Jacques Bertaux - Prise du palais des Tuileries - 1793 .jpg|thumb|10 ఆగస్టు 1792 ప్యారిస్ జనజీవన వ్యవస్థ - టులేరియెస్ ప్యాలెస్‌పై దాడి]]


10 ఆగస్టు 1792 రోజు రాత్రి, తిరుగుబాటుదారులు, క్రొత్త విప్లవ [[ప్యారిస్ జనజీవన వ్యవస్థ (ఫ్రెంచ్ విప్లవం)|ప్యారిస్ సహజీవనవ్యవస్థ]] మద్దతుదారులు టైలెరియస్‌పై దాడి చేశారు. రాజు మరియు రాణులను ఖైదీ చేయబడ్డారు మరియు రాజ్యాంగ శాసన సభ యొక్క [[చెడు శాసనసభ|చివరి సమావేశం]]లో రాచరికాన్ని రద్దు చేసింది; మూడవ వంతు కంటే కొంచెం ఎక్కువగా ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు; మిగిలినవారు జాకోబిన్స్ పాల్గొన్నారు. 


జాతీయ ప్రభుత్వం యొక్క మిగిలినవి తిరుగుబాటు సహజీవనవ్యవస్థ మద్దతు ఆధారపడ్డాయి. సహజీవనవ్యవస్థ నిరంకుశత్వాన్ని ప్రయత్నించడానికి గుంపులను మరియు 1400 కసాయివాళ్లను జైళ్లలోకి పంపింది మరియు ఫ్రాన్స్ యొక్క ఇతర నగరాలకు ఈ ఉదాహరణను అనుసరించమని ఒక లేఖను పంపింది. శాసన సభ బలహీనమైన నిరోధకాన్ని మాత్రమే అందించగలదు. ఈ పరిస్థితి 20 సెప్టెంబర్ 1792 కలిసి, క్రొత్త రాజ్యాంగాన్ని వ్రాసిన [[ఫ్రెంచ్ దేశ సమ్మతి|సమావేశం]] ఏర్పాటు వరకు అలాగే కొనసాగింది మరియు ఇది ఫ్రాన్స్ యొక్క క్రొత్త ''యదార్ధమైన'' ప్రభుత్వంగా మారింది. తర్వాత రోజు ఇది [[రాచరికం రద్దు యొక్క ప్రకటన|రాచరికాన్ని రద్దు చేసింది]] మరియు గణతంత్రంగా ప్రకటించింది. తర్వాత ఈ తేదీని ఆ నిర్ణయాన్ని [[ఫ్రెంచి గణతంత్ర కాలెండరు|ఫ్రెంచ్ రిపబ్లికన్ క్యాలెండర్]] యొక్క [[ఇయర్ వన్|ఇయర్ వన్‌]]కు ప్రారంభంగా తీసుకున్నారు.

== యుద్ధం మరియు ప్రతి-విప్లవం (1792–1797) ==
ఆ సమయంలోని రాజకీయాలు యొక్క తప్పనిసరి పరిస్థితులు ఫ్రాన్స్, [[ఆస్ట్రియా]] మరియు వాటి మిత్రరాజ్యాల మధ్య యుద్ధానికి దారి తీశాయి. రాజు, ఫెయిల్లాంట్స్ మరియు గిరోండిన్స్ ప్రత్యేకంగా యుద్ధాన్ని కోరుకున్నారు. యుద్ధం తన వ్యక్తిగత జనాదరణను పెంచుతుందని రాజు (మరియు అతనితో పాటు పలు ఫెయిల్లాంట్స్) అభిప్రాయపడ్డాడు; ఏదైనా ఓటమి అతను దోచుకోవడానికి అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది: లేకపోతే ఫలితాలు అతన్ని శక్తివంతం చేస్తాయి. గిరోండిన్స్ మొత్తం యూరోప్‌లో [[విప్లవాన్ని తరలించు|విప్లవాన్ని ఎక్కించాలని]] కోరుకున్నారు మరియు ఫ్రాన్స్‌లో విప్లవాన్ని రక్షించడానికి ప్రయత్నించారు. కొంత మంది తీవ్రమైన [[జాకోబిన్|జాకోబిన్‌]]లు యుద్ధాన్ని వ్యతిరేకించారు, పటిష్టపర్చడానికి సూచించి, స్వదేశంలో విప్లవాన్ని విస్తరించడానికి ప్రయత్నించారు. [[మారియే ఆంటోయినెట్టే ఆఫ్ ఆస్ట్రియా|మారియే ఆంటోయినేట్టే]] యొక్క సోదరుడు, ఆస్ట్రియన్ [[చక్రవర్తి]] [[లియోపోల్డ్ II, పవిత్ర రోమన్ చక్రవర్తి|లియోపోల్డ్ II]] యుద్ధాన్ని తొలగించడానికి కోరుకున్నాడు, కాని అతను 1 మార్చి 1792న మరణించాడు.<ref>స్కామా 2004, p.505</ref> ఫ్రాన్స్ [[ఆస్ట్రియా]]పై యుద్ధాన్ని ప్రకటించింది (20 ఏప్రిల్ 1792) మరియు కొన్ని వారాల తర్వాత [[ప్రస్సియా|ప్రుష్యా]] ఆస్ట్రియన్ వైపు పాల్గొంది. ఆక్రమించిన ప్రుష్యా సైన్యం స్వల్ప నిరోధాన్ని ఎదుర్కొంది, చివరిగా [[బాటెల్ ఆఫ్ వాల్|బ్యాటెల్ ఆఫ్ వాల్మే]] వద్ద అదుపులో వచ్చేది మరియు ఉపసంహరించుకోవాలని ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంది. అయితే, ఈ సమయంలో, ఫ్రాన్స్ అంతటా గందరగోళంగా ఉంది మరియు దీనితో రాచరికం గత స్మృతిగా మిగిలిపోయింది.{{citation needed|date=May 2009}}

=== లూయిస్ XVI శిరస్సు ఖండించడం ===
[[దస్త్రం:LouisXVIExecutionBig.jpg|thumb|ప్రస్తుతం ప్యాలెస్ డె లా కోంకోర్డేగా పిలిచే ప్రదేశంలో అతని తాత లూయిస్ XV విగ్రహాన్ని నిలపెట్టిన ఒక ఖాళీ వేదికపై లూయిస్ XVIకు శిరచ్ఛేదన జరిగింది. ]]


[[బ్రన్స్విక్ ప్రణాళిక|బ్రన్స్‌విక్ మ్యానిఫెస్టో]]లో, తమ పురోగతిని లేదా రాచరిక పునరుద్ధరణను నిరోధించడానికి ప్రయత్నిస్తే పగ సాధిస్తామని సామ్రాజ్యానికి సంబంధించిన మరియు ప్రుష్యన్ సైన్యాలు ఫ్రెంచ్ జనాభాను బెదిరించారు. దీనితో ఫ్రాన్స్ యొక్క శత్రువులతో లూయిస్ కుట్ర చేస్తున్నట్లు కనిపించింది. 17 జనవరి 1793న ఒక సదస్సులోని సంవృత అధిక సంఖ్యచే "ప్రజల స్వేచ్ఛ మరియు సాధారణ భద్రతకు వ్యతిరేకంగా కుట్ర చేసినందుకు" లూయిస్‌కు మరణశిక్ష విధించబడింది: రాజును హతమార్చాలని 361 మంది ఓటు వేయగా, 288 వ్యతిరేకంగా ఓటు చేశారు, మరో 72 మంది పలు ఆలస్య పరిస్థితులకు సంబంధించి అతన్ని హతమార్చాలని ఓటు చేశారు. మాజీ లూయిస్ XVI, ఇప్పుడు సాధారణ ''సిటోయెన్ లూయిస్ క్యాపెట్'' (క్యాపెట్ పౌరుడు లూయిస్) పేరుతో ప్రస్తుతం [[స్థలం డె లా కోంకోర్డే|ప్లేస్ డే లా కాన్కోర్డే]] అని పిలవబడే ప్రాంతంలో 21 జనవరి 1793న [[గిల్లోటిన్|శిరచ్ఛేదక యంత్రం]]చే చంపబడ్డాడు. అతన్ని శిరచ్ఛేదనం చేసిన తర్వాత, శిరచ్ఛేదనాన్ని కళ్లారా చూసిన కొంత మంది పౌరులు మరణించిన రాజు యొక్క శిరస్సు నుండి కారుతున్న రక్తంలో వారి దుస్తులను తడపడానికి ముందుకు దూసుకుని వచ్చారు.<ref>డోయ్లే 2002, p. 196</ref> ఆ సమూహంలోని ఇతరులు వెర్రితో, వారి గొంతులు కోసుకున్నారు లేదా నది [[సేయిన్|సేనే]]లోకి దూకేశారు.<ref name="HolyMadness">
{{cite book |last=Zamoyski |first=Adam|title=Holy Madness |year=1999|isbn=0297 815717|page = 1-2 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |location=London |unused_data=|publisher Weidenfeld & Nicholson}}</ref> 
– చరిత్రకారుడు [[ఆడమ్ జామోయిస్కీ|అడమ్ జామోయ్సికే]] ప్రకారం, ఇది రాజు పట్ల తమకు ఉన్న అమితమైన ప్రేమతో కాదు కాని అతన్ని భూమిపై దేవుని యొక్క ప్రతినిధిగా భావించి ఆ విధంగా ప్రవర్తించారు. అతని పుస్తకం [[ది రెబల్ (పుస్తకం)|''ది రెబల్'']]లో, [[ఆల్బర్ట్ కామస్|ఆల్బెర్చ్ కాముస్]] ఈ శిరచ్ఛేదన ఘట్టం ఫ్రెంచ్ సమకాలీన చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపుగా వ్రాశాడు, "ఫ్రెంచ్ ప్రపంచాన్ని మతాతీతంగా చేయడానికి మరియు ఫ్రెంచ్ ప్రజల యొక్క తదుపరి చరిత్ర నుండి దేవుణ్ణి బహిష్కరించడానికి ఒక చర్య".<ref name="HolyMadness"/> 
21 జనవరి శిరచ్ఛేదం ఇతర యూరోపియన్ దేశాలతో మరిన్ని యుద్ధాలకు దారి తీసింది. లూయిస్ ఆస్ట్రియన్-జన్మించిన రాణి [[మేరీ అన్తోన్వేంట్|మారియే ఆంటోయినెట్టే]] 16 అక్టోబర్‌ను [[గిల్లోటిన్|శిరచ్ఛేధన యంత్రం]]తో అతన్ని అనుసరించింది.<ref name="eye-history">{{Cite web|url=http://www.eyewitnesstohistory.com/louis.htm|title=Date of Marie Antoinette execution|accessdate=2008-10-15}}</ref> 



=== ఆర్థిక వ్యవస్థ ===
యుద్ధం ఎక్కువ కాలం జరగడంతో, ధరలు పెరిగిపోయాయి మరియు ''[[సాన్స్-కులోట్టేస్]]'' — నిరుపేద కార్మికులు మరియు తీవ్రమైన జాకోబిన్స్ — దొమ్మీకి పాల్పడ్డారు; కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రతి-విప్లవాత్మక చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఆ పరిస్థితులు గిరొండిస్ట్ వర్గానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజల మద్దతు సమీకరణచే పొందిన శక్తితో మరియు పారిసియన్ ''సాన్స్-కులోట్టేస్'' యొక్క గుంపు బలాన్ని ఉపయోగించుకుని ఒక పార్లమెంటరీ [[డెటాట్ తిరుగుబాటు|''కుట్ర'']] ద్వారా అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జాకోబిన్స్‌ను ప్రోత్సహించాయి. దీనితో కొత్త ప్రభుత్వానికి జాకోబిన్ యొక్క మిత్రపక్షాలు మరియు ''సాన్స్-కులోట్టేస్'' నాయకులు కేంద్రంగా మారారు. [[జనరల్ మ్యాక్సిమమ్|"ది లా ఆఫ్ ది మ్యాగ్జిమమ్"]] ఆహార ధరలను నిర్ణయించడం వలన మరియు అపరాధులకు మరణశిక్షలు విధించడంతో ఈ విధానం మరింత తీవ్రంగా మారింది.<ref>వైట్, E. "ఫ్రెంచ్ విప్లవం మరియు ప్రభుత్వం ఆర్ధిక వ్యవస్థ యొక్క రాజకీయాలు, 1770-1815." ''ది జర్నల్ ఆఫ్ ఎకానమిక్ హిస్టరీ'' 1995, p 244</ref> 



=== రైన్ ఆఫ్ టెర్రర్ ===
[[ప్రజల బధ్రతకు నియమించిన కార్యవర్గం|ప్రజా భద్రతా సంఘం]] అనేది ఒక న్యాయవాది [[మక్సిమిలియన్ రోబోస్పెయర్|మాక్సిమిలైన్ రోబెస్పైర్రే]] ఆధర్వంలో వచ్చింది మరియు రైన్ ఆఫ్ టెర్రర్‌ను (1793-1794) జాకోబిన్స్ ఆకస్మికంగా ప్రారంభించారు. భద్రపరిచిన నివేదికలు ప్రకారం, సుమారు [[గిల్లోటిన్|శిరచ్ఛేదన యంత్రం]] క్రింద లేదా ప్రతి-విప్లవాత్మక చర్యల యొక్క ఆరోపణలతో 16,594 మంది చంపబడ్డారు.<ref name="Gough-p77">{{cite book|author=Gough, Hugh|title=The Terror in the French Revolution|year=1998|page=77}}</ref> పలు చరిత్రకారులు నివేదికలు ప్రకారం, దాదాపు 40,000 మంది నేరారోపిత ఖైదీలు విచారణ లేకుండా లేదా విచారణ కోసం వేచి ఉన్నవారు చంపబడ్డారు.<ref name="Gough-p77"/><ref>డోయ్లే 1989, p. 258</ref> 


2 జూన్ 1793న, ప్యారిస్ విభాగాలు — ''[[ఎన్రేజస్|ఉద్రేకపూరిత]]'' ("కోపోద్రిక్తులు") [[జాక్ రూక్స్|జాక్యూయెస్ రౌక్స్]] మరియు [[జాక్ హెర్బర్ట్|జాక్యూయెస్ హెబెర్ట్‌]]లతో ప్రోత్సహించబడిన — [[ఫ్రెంచి ఒడంబడిక|సమావేశాన్ని]] ఏర్పాటు చేసి, నిర్వాహక మరియు రాజకీయ ప్రక్షాళనను ఆహ్వానిస్తూ, [[రొట్టె]]కు స్వల్ప నిర్దిష్ట మారకాన్ని నిర్ణయించారు మరియు రాజకీయ [[సమ్మతి|అనుమతి]]ని "[[సాన్స్-కులోట్|సాన్స్-కులోట్టెస్‌]]"లకు మాత్రమే పరిమితం చేశారు.<ref>స్కామా 2004, p.616</ref> [[జాతీయ సంరక్షకులు (ఫ్రాన్స్)|జాతీయ అంగరక్షకులు]] సహాయంతో, వారు [[జాక్ పియర్ బ్రిసట్|జాక్యూయెస్ పైర్రే బ్రిస్సాట్‌]]తో సహా 31 గిరోండిన్ నేతలను నిర్బంధించడానికి సదస్సును విజయవంతంగా ఒప్పించారు. ఈ నిర్బంధాలు తర్వాత, జాకోబిన్స్ ''విప్లవాత్మక నియంతృత్వాన్ని'' స్థాపించడం ద్వారా 10 జూన్‌న ప్రజా భద్రత సంఘంపై అధికారాన్ని సాధించారు. 13 జూలైన, ఒక గిరోండిన్ [[చార్లోట్ కార్డే|చార్లోట్టే కోర్డే]], అతని రక్తపాతకాంక్ష వాక్పటిమికి పేరు గాంచిన ఒక జాకోబిన్ నేత మరియు విలేకరి అయిన [[జీన్-పాల్ మారట్|జీన్-పాల్ మారాట్]]పై దాడి చేయడంతో ఫలితంగా జూకోబిన్ రాజకీయ ప్రాబల్యం మరింత బలపడింది. [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన లూయిస్ XVI|రాజు]]కు వ్యతిరేకంగా [[ఆగష్టు 10 వ తేదీ (ఫ్రెంచి విప్లవం)|ఆగస్టు 1792 తిరుగుబాటు]] నేత, పలువురు రాజకీయ వ్యతిరేకులచే నిర్లక్ష్యం చేయబడిన [[జార్జెస్ డాంటన్|జార్జ్స్ డాంటన్]] సంఘం నుండి తొలగించబడ్డాడు మరియు ఇది విప్లవం యొక్క దేశీయ మరియు విదేశీయ శత్రువులకు వ్యతిరేకంగా తీవ్రమైన పరిణామాలను తీసుకోవడానికి పూనుకున్న కారణంగా "నీతిమంతుడు" రోబెస్పియెర్రే దాని ప్రముఖ సభ్యుడిగా అవతరించాడు.<ref>స్కామా 2004, p.641</ref> 


ఈ సమయంలో, 24 జూన్‌న, సదస్సు ఫ్రాన్స్ యొక్క మొదటి గణతంత్ర రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించింది, పలువురు దీన్ని [[1793వ సంవత్సరపు ఫ్రెంచి రాజ్యాంగం|1793 యొక్క ఫ్రెంచ్ రాజ్యాంగం]] లేదా I సంవత్సరానికి రాజ్యాంగంగా సూచించారు. ఇది పలు సందర్భాలలో ప్రత్యేకంగా [[సార్వజనిక ఒప్పందం|ప్రపంచ పురుష ఓటు హక్కు]]ను స్థాపించడంలో పురోగతి మరియు ప్రాతిపదికను సాధించింది. ఇది [[అభిప్రాయ సేకరణ|ప్రజాభిప్రాయసేకరణ]]పై ధ్రువీకరించబడింది, కాని ఎప్పుడూ వర్తించబడలేదు ఎందుకంటే ఇది ప్రభావితం కావడానికి ముందే సాధారణ న్యాయ విధానాలు తొలగించబడ్డాయి.<ref>స్కామా 2004, p.637</ref> 


[[వెండీ|వెందే]]లో, ఫ్రెంచ్ విప్లవ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా 1793లో రైతులు తిరుగుబాటు చేశారు. వారు [[మతాధికారుల సామాజిక రాజ్యాంగం|క్రైస్తవ మతాధికారి యొక్క సాంఘిక రాజ్యాంగం]] (1790)చే [[రోమన్ కాథలిక్ చర్చి|రోమన్ క్యాథలిక్ చర్చి‌]]పై విధించిన మార్పులను అసహ్యించుకున్నారు మరియు విప్లవ ప్రభుత్వం యొక్క సైనిక [[దాఖలు చేయడం|నిర్బంధ సైనిక శిక్షణ]] యొక్క తిరస్కారంలో బహిరంగ తిరుగుబాటుకు సిద్ధమయ్యారు.<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE2DB1231F934A25755C0A96F948260&amp;sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=all ఇన్ ఎ కార్నర్ ఆఫ్ ఫ్రాన్స్, లాంగ్ లివ్ ది ఓల్డ్ రెజిమే], [[న్యూ యార్క్ టైమ్స్|న్యూయార్క్ టైమ్స్]]</ref> ఇది ఒక [[గెరిల్లా యుద్ధం|గొరిల్లా యుద్ధం]]గా మారింది, ఇది [[వెండీ ప్రాంతంలో యుద్ధం|వెందేలో యుద్ధం]]గా పేరు గాంచింది.<ref>మెక్‌ఫీ, పీటర్ [http://www.h-france.net/vol4reviews/mcphee3.html రివ్యూ ఆఫ్ రేనాల్డ్ సెచెర్, ఏ ఫ్రెంచ్ జెనోసైడ్: ది వెందే] H-ఫ్రాన్స్ రివ్యూ వా. 4 (మార్చి 2004), నం. 26 </ref> [[లోయిర్ నది|లోయిరే]] యొక్క ఉత్తర ప్రాంతంలో, ఇటువంటి తిరుగుబాట్లు [[చవన్స్|చౌయాన్స్]] (రాచరికపు తిరుగుబాటుదారులు) అని పిలవబడే వారిచే ప్రారంభించబడ్డాయి.{{citation needed|date=May 2009}} 


[[సవినే|సావేనే]]లో ఓటమి తర్వాత, వెందేలో సాధారణ యుద్ధం ముగిసినప్పుడు, ఫ్రెంచ్ జనరల్ [[ఫ్రాన్కిస్ జోసెఫ్ వెస్టర్మాన్|ఫ్రాన్సోయిస్ జోసెఫ్ వెస్టర్మాన్]] ప్రజా భద్రత సంఘాని ఈ విధంగా ఒక లేఖను వ్రాశాడు <br />
<blockquote>“ఇక వెందే లేదు. అది మన స్వతంత్ర ఖడ్గాలకు దాని భార్యలు మరియు పిల్లలతో బలైపోయింది. నేను ఇప్పుడే దాన్ని కట్టెల్లో మరియు సావెనే యొక్క చిత్తడినేలలో ఖననం చేశాను. మీరు నాకు ఇచ్చిన ఆజ్ఞలు ప్రకారం, నేను గుర్రాల కాళ్ల క్రింద పిల్లలను నిర్మూలించాను, ఇకపై బందిపోటులకు జన్మను ఇవ్వలేని విధంగా మహిళలను ఊచకోత కోశాను. నన్ను నిందించడానికి ఒక బందీ కూడా లేడు. నేను అందరినీ నాశనం చేశాను. రహదారులు మృతదేహాలతో కప్పబడ్డాయి. సావెనేలో, బందిపోటులు ఎల్లప్పుడూ లొంగిపోవడానికి మమ్మల్ని సమీపించేవారు మరియు మేము వాళ్లను ఆగకుండా కాలుస్తూ ఉండిపోయాము... దయ అనేది విప్లవకర మనోభావం కాదు."''<ref>డేవిస్, నార్మ. యూరోప్: ఏ హిస్టరీ'' పిమ్లికో, (1997). p. 705 '' </ref><ref>స్కామా 2004, p.666</ref>'' </blockquote>
అయితే, కొంతమంది చరిత్రకారులు ఈ పత్రం ఉనికిపై సంశయాన్ని వ్యక్తం చేశారు<ref>ఫ్రెడెరిక్ ఆగ్రిస్, ''హెన్రీ అగ్రిస్, జనరల్ ఏ 18 ఆన్స్'' , ఎడిషన్స్ డూ చోలెటాయిస్, 1996 </ref> మరియు ఇతరులు దీనిలో పేర్కొనది అధికారికంగా అబద్ధమని సూచించారు - ఎందుకంటే నిజానికి తిరుగుబాటును అణగదొక్కిన సమయానికి పలువురు వెందే ఖైదీలుగా ఉన్నారు<ref>జీన్-క్లెమెంట్ మార్టిన్, ''కాంట్రే-రివల్యూషన్, రివల్యూషన్ ఇట్ నేషన్ ఇన్ ఫ్రాన్స్, 1789-1799'' , ఎడిషన్స్ డూ సెయిల్, కలెక్షన్ పాయింట్స్, 1998, p. 219</ref> మరియు మహిళలు, పిల్లలు మరియు ఆయుధం లేని వ్యక్తులతో మానవత్వంతో మసలుకోవాలని సదస్సు స్పష్టంగా ఆజ్ఞాపించిందని చెప్పారు.<ref>జీన్-క్లెమెంట్ మార్టిన్, గుర్రే డే వెందే, డాన్స్ ఎల్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా బోర్డాస్, హిస్టోయిరే డే లా ఫ్రాన్స్ ఇట్ డెస్ ఫ్రాన్సియిస్, ప్యారిస్, ఎడిషన్స్ బోర్డాస్, 1999, p 2084, ఇట్ కాంట్రే-రివల్యూషన్, రివల్యూషన్ ఇట్ నేషన్ ఎన్ ఫ్రాన్స్, 1789-1799, p.218.</ref> ఈ లేఖ ప్రామాణికమైనట్లయితే ఇది పరికల్పనగా చెప్పవచ్చు, ఇది తన చర్యలు మరియు అతని విజయం యొక్క తీవ్రతను ఎక్కువచేసి చెప్పడానికి వెస్టెర్మాన్ ప్రయత్నం కూడా కావచ్చు ఎందుకంటే అతను తన అసమర్థ సైనిక నేతృత్వానికి మరియు [[సాన్స్-కులొట్ట్|సాన్స్-కులోట్టేయి]] జనరల్‌లకు తన వ్యతిరేకతకు తొలగించబడకుండా ఉండటానికి ఆత్రుతగా ఉన్నాడు (ఎట్టకేలకు దీన్ని నమ్మించడంలో అతను విఫలమయ్యాడు, దీనితో అతన్ని [[డాంటన్]] సమూహంతో కలిపి శిరచ్ఛేదన చేశారు)<ref>జీన్-క్లెమెంట్ మార్టిన్, ''వైలెన్స్ ఇట్ రివల్యూషన్. '' ''Essai sur la naissance d'un mythe national'' , éditions du Seuil, 2006, p. 181</ref>.


తిరుగుబాటు మరియు దాని అణిచివేత కారణంగా (పోరాట బాధితులు మరియు సామూహిక వధలు రెండింటిలోనూ కలిపి మరియు రెండు వైపుల మరణశిక్షలతో కలిపి) 117 000 నుండి 250 000 మంది చనిపోయి ఉండవచ్చని అంచనా వేశారు (తాజా అంచనాల ప్రకారం 170 000 మందిగా తెలిసింది).<ref>రేనాల్డ్ సెచెర్ ప్రకారం 117 000, ''La Vendée-Vengé, le Génocide franco-français'' (1986); జీన్-క్లెమెంట్ మార్టిన్ ప్రకారం 200 000 - 250 000, ''La Vendée et la France'' , Éditions du Seuil, కలెక్షన్ పాయింట్స్, 1987; లూయిస్-మారియే క్లెనెట్ ప్రకారం 200 000, ''La Contre-révolution'' , ప్యారిస్, PUF, కలెక్షన్ Que sais-je?, 1992; జాక్యూస్ హుస్సెనెట్ ప్రకారం 170 000(dir.), ''« Détruisez la Vendée ! '' ''» Regards croisés sur les victimes et destructions de la guerre de Vendée'' , La Roche-sur-Yon, Centre vendéen de recherches historiques, 2007, p.148.</ref> క్రూరమైన పనులు కారణంగా పలు ప్రాంతాల్లో గణతంత్ర సభ్యుల అణిచివేతగా మారింది, [[రెనాల్డ్ సేచర్|రైనాల్డ్ సెచెర్]] వంటి నిర్దిష్ట చరిత్రకారులు ఈ సంఘటనను "[[క్రమబద్దమైన సమూహ వినాశనం/ఊచకోత|సామూహిక హత్యాకాండ]]"గా పేర్కొన్నారు. ఈ వివరణ [[మాస్ మీడియా|ప్రసార మాధ్యమాల]]లో చాలా ప్రసిద్ధి గాంచింది,<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE2DB1231F934A25755C0A96F948260&amp;sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=all ఇన్ ఎ కార్నర్ ఆఫ్ ఫ్రాన్స్, లాంగ్ లివ్ ది ఓల్డ్ రెజిమే]. ''ది న్యూ యార్క్ టైమ్స్'' జూన 17, 1989</ref> కాని ఇది అసహజంగా మరియు పాక్షికంగా ఉండటం వలన అకాడెమీలో అధిక విమర్మలను ఎదుర్కొంది.<ref>Michel Vovelle, « L'historiographie de la Révolution Française à la veille du bicentenaire », ''Estudos avançados'' , octobre-décembre 1987, volume 1, n° 1, p. 61-72. [http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0103-40141987000100006&amp;script=sci_arttext http://www.scielo.br/scielo.php?pid=S0103-40141987000100006&amp;script=sci_arttext] ou [http://www.scielo.br/pdf/ea/v1n1/v1n1a06.pdf http://www.scielo.br/pdf/ea/v1n1/v1n1a06.pdf]</ref> 


దేశం యొక్క తూర్పు మరియు పడమర రెండు వైపులా స్థానిక తిరుగుబాటులు మరియు విదేశీ దండయాత్రలను ఎదుర్కొన్న ప్రభుత్వం యొక్క తక్షణ వ్యాపారంగా యుద్ధాన్ని చెప్పవచ్చు. 17 ఆగస్టున, సదస్సు సైనికులు లేదా సరఫరాదారులుగా యుద్ధ ప్రయత్నంలో అందరు పౌరులు పాలుపంచుకోవాలని పిలుస్తూ, సాధారణ [[దాఖలు చేయడము|నిర్బంధ సైనిక శిక్షణ]] ''[[levée en masse]]'' కోసం ఓటు చేసింది. 
[[దస్త్రం:Guillotine model 1792.jpg|thumb|upright|గిల్లిటోన్: 18,000 నుండి 40,000 మంది ప్రజలు ఈ రాచరిక పరిపాలనా కాలంలో వధించబడ్డారు. ]] 
దీని ఫలితంగా వచ్చిన ఒక విధానం ద్వారా ప్రభుత్వానికి నిరోధాన్ని అణగదొక్కడానికి రాష్ట్రం కఠినమైన నిర్బంధకాండను ఉపయోగించింది.ప్రభావిత నియంత సంఘం యొక్క ఆధ్వర్యంలో, సదస్సు మరింత రాజ్యాంగాన్ని త్వరితంగా చట్టం చేసింది.సెప్టెంబర్ 9న, సదస్సు ప్రభుత్వంచే డిమాండ్ చేసిన [[ధాన్యం|ధాన్యాలు]] అప్పగించాలని రైతులను బలవంతం చేయడానికి ''సాన్స్-కులోట్టేస్'' పార్లమెంటరీ దళాలు ''విప్లవ దళాల'' ను స్థాపించింది. సెప్టెంబర్ 17న, ''[[అనుమానితల చట్టం|అనుమానితుల చట్టం]]'' ఆమోదించబడింది, ఈ చట్టం స్వేచ్ఛకు వ్యతిరేకంగా అస్పష్టంగా పేర్కొన్న నేరాలతో ప్రతి-విప్లవకారులను శిక్షించడానికి అధికారాన్ని కలిగి ఉంది. సెప్టెంబర్ 29న, సదస్సు ధర-నిర్ణయాన్ని ధాన్యం మరియు రొట్టె నుండి ఇతర గృహసంబంధిత సరుకులకు విస్తరించింది మరియు సరుకులపై పరిమితిని నిర్ధారించే హక్కు దానికే ఉన్నట్లు ప్రకటించింది.<ref>స్కామా 2004, p.646</ref> 


[[గిల్లోటీన్|శిరచ్ఛేదన యంత్రం]] మరణశిక్షల అమలుకు చిహ్నంగా మారింది. లూయిస్ XVI అప్పటికే భీభత్సం ప్రారంభం కావడానికి ముందే శిరచ్ఛేదన చేయబడ్డాడు; రాణి మారియే ఆంటోయినెట్టే, గ్రిరోండిన్స్ [[లూయిస్ ఫిలిప్ II, ఆర్లీన్స్ యొక్క సేనాధిపతి|ఫిలిప్పే ఈగాలైట్]] (రాజు మరణించాలని ఓటు వేసినప్పటికీ), [[మదామ్ రోలాండ్|మాడామే రోనాల్డ్]] మరియు పలు ఇతరులను శిరచ్ఛేదన యంత్రం ద్వారా హతమార్చారు. [[విప్లవాత్మక ధర్మాసనము|విప్లవకర ప్రత్యేక న్యాయస్థానం]] సంక్షిప్తంగా శిరచ్ఛేదన యంత్రంచే వేల ప్రజలను హతమార్చడాన్ని ఖండించింది, సమూహాలు ఇతర వ్యక్తులను చచ్చేలా కొట్టారు. 


భీభత్సం భయంకరంగా ఉన్నప్పుడు, ప్రతి-విప్లవకర ఆలోచనలు లేదా కార్యచరణలు యొక్క స్వల్ప చర్యలు సందేహస్పదంగా మారాయి మరియు [[న్యాయమైన పద్దతి|తగిన విధానం]] యొక్క సమకాలీన ప్రమాణాల ప్రకారం విచారణలు ఎల్లప్పుడూ నిర్వహించబడలేదు. కొన్నిసార్లు వారి రాజకీయ అభిప్రాయాలు లేదా చర్యలు కోసం ప్రజలు చనిపోయారు, కాని పలువురు చిన్న సంశయాలకు మించిన స్వల్ప కారణాలకు లేదా కొంత మంది ఇతరులు వారి విమోచనం కోసం పణంగా చనిపోయారు. పలువురు నేరస్తులు బహిరంగ చెక్క బండిపై ([[దండు సామాను బండి|టంబ్రెల్]]) శిరచ్ఛేదన యంత్రం వరకు తీసుకునిపోయే అనాచరం ఉండేది. తిరుగుబాటుదారు ప్రాంతాల్లో, ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు అపరిమిత అధికారాన్ని కలిగి ఉండేవారు మరియు కొంత మంది తీవ్ర నిర్బంధకాండతో, దుర్భాషలతో నిందించేవారు.ఉదాహరణకు, [[జీన్-బాప్టిస్ట్ క్యారియర్|జీన్-బాప్టిస్టే క్యారియెర్]] ''[[నోయాడెస్]]'' ["ముంచివేయడం"] కోసం అపఖ్యాతి పాలయ్యాడు - ఇతను [[నాంటెస్|నాన్టెస్‌]]ను పరిపాలించాడు<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/97009/Jean-Baptiste-Carrier జీన్-బాప్టిస్టే క్యారియర్], ''ఎన్‌సైక్లోపిడియా బ్రిటానికా'' </ref>; అతన ప్రవర్తన జాకోబిన్ ప్రభుత్వంచే కూడా ఆమోదించబడదని తీర్పు చెప్పబడింది మరియు అతన్ని వెనక్కి పిలిపించారు.{{citation needed|date=May 2009}} 


24 అక్టోబర్ 1793న [[ఫ్రెంచి గణతంత్ర కాలెండరు|గణతంత్ర క్యాలెండర్‌]]ను స్థాపించడం ద్వారా మరొక [[మతాధికార వ్యతిరేకత|మతాధికార వ్యతిరేక]] తిరుగుబాటు ప్రారంభమైంది.రోబెస్పైయిర్రె యొక్క [[స్వాతంత్ర్య ఆలోచన|డైసమ్]] మరియు [[సుగుణం|సత్ప్రవర్తన]] యొక్క విషయాలకు వ్యతిరేకంగా హెబెర్ట్ యొక్క (మరయు చౌమెట్ట్ యొక్క) [[నాస్తికత్వం|నాస్తిక]] ఉద్యమం [[క్రైస్తవ మతం|డిక్రైస్టినైజ్]] సమాజానికి మతపరమైన ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించింది. నవంబర్ 10న [[పారిస్ కు చెందిన నోట్రే డేమే|నోట్రే డామే]] క్యాథెడ్రల్‌లో కారణం యొక్క వెలుగు యొక్క వేడుకలతో ముగింపు పడింది.<ref>స్కామా 2004, p.658</ref> 


రైన్ ఆఫ్ టెర్రర్ విప్లవకర ప్రభుత్వం సైనిక ఓటమిని తొలగించడానికి దోహదపడింది.జాకోబిన్‌లు సైన్యం యొక్క పరిమాణాన్ని విస్తరించారు మరియు [[లజార్ కార్నట్|కార్నోట్]] పలు కులీన అధికారులను యువ సైనికులతో భర్తీ చేశాడు, వీరికి వారి సామర్థ్యం మరియు దేశభక్తిని వివరించాడు.గణతంత్ర సైన్యం [[ఆస్ట్రియా|ఆస్ట్రియన్‌]]లు, [[ప్రస్సియా|ప్రుష్యన్‌]]లు, [[యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్|బ్రిటీష్]] మరియు స్పానిష్ సైన్యాలను తరిమి కొట్టగలిగింది. 1793 ముగింపులో, సైన్యం వ్యాప్తి చెందడం ప్రారంభమైంది మరియు సులభంగా తిరుగుబాటులను అణిచివేశారు. [[వెంటోస్ డీక్రీస్|వెంటోస్ డెక్రీస్]] (ఫిబ్రవరి–మార్చి 1794) నిష్కాసితులు మరియు విప్లవం యొక్క ప్రత్యర్థుల యొక్క సరుకుల జప్తు చేసి, అవసరమైనప్పుడు వాటిని మళ్లీ పంపిణీ చేయాలని పేర్కొంది.<ref>స్కామా 2004, p.689</ref> 


1794 యొక్క వసంతరుతువులో, హెబెర్ట్ వంటి తీవ్ర ''కోపగ్రస్తులు'' మరియు డాంటన్ వంటి ఆధునిక [[ది మౌంటైన్|మోంటాగ్నార్డ్]] ''జోక్యం చేసుకునేవారు'' ఇద్దరినీ ప్రతి-విప్లవకర చర్యలకు కాని నిర్బంధించి, విచారించి మరియు శిరచ్ఛేదనం చేశారు. జూన్ 7న, ''[[కల్ట్ ఆఫ్ రీసన్|క్లట్ ఆఫ్ రీజన్‌]]'' ను ప్రారంభంలో ఖండించిన రోబెస్పైయిరే ఒక కొత్త రాష్ట్ర మతాన్ని సూచించాడు మరియు "అధిక శక్తి గల వ్యక్తి" యొక్క ఉనికిని ఒప్పుకోవాలని సదస్సుకు సిఫార్సు చేశాడు.<ref>స్కామా 2004, p.706</ref> 



=== థెర్మిడోరియన్ ప్రతిచర్య ===
[[దస్త్రం:Clôture de la salle des Jacobins 1794.jpg|thumb|నగిషీ చెక్కినది: "గణతంత్ర రాజ్యం యొక్క ఇయర్ 2, 27-28 జూలై 1794 లేదా 9-10 థెర్మిడోర్ యొక్క రాత్రి సమయంలో జాకోబిన్ క్లబ్ మూసివేయడం"]]
27 జూలై 1794న, [[తెర్మిడోరియన్ ప్రతిస్పందన|థెర్మిడోరియన్ ప్రతిచర్య]] రోబెస్పైయిర్రే మరియు [[లూయిస్ ది సెయింట్-జస్ట్|లూయిస్ డె సెయింట్-జస్ట్‌]]ను నిర్బంధానికి మరియు శిరచ్ఛేదనానికి దారి తీసింది. భీభత్సం నుండి సజీవులుగా మిగిలిన గిరోండిస్ట్‌లు యొక్క ప్రాబల్యంతో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయబడింది మరియు అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్న తర్వాత వారు రోబెస్పైయిర్రేను నాశనం చేయడానికి సహాయం చేసిన జాకోబిన్‌లను హింసించారు, జాకోబిన్ క్లబ్‌ను నిషేధించారు మరియు దాని పలువురు మాజీ సభ్యులను శిరచ్ఛేదనం చేయడం ద్వారా ప్రతీకారం తీర్చుకున్నారు. ఇది [[వైట్ టెర్రర్]] అని పేరు గాంచింది.{{citation needed|date=May 2009}} 


మితిమీరిన టెర్రర్‌కు మేల్కొలుపుగా, సదస్సు 22 ఆగస్టు 1795లో కొత్త "III సంవతర్సం యొక్క రాజ్యాంగాన్ని" ఆమోదించింది. రాజ్యాంగాన్ని 49,000 మంది వ్యతిరేకించగా, సుమారు 1,057,000 ఆమోదిత ఓట్లుతో ఒక ఫ్రెంచ్ [[జనాభిప్రాయ సేకరణ|ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ]] పత్రాన్ని ధ్రువీకరించింది.<ref name="Doyle-p320">డోయ్లే 1989, p.320</ref> ఓటింగ్ ఫలితాలను 23 సెప్టెంబర్ 1795న ప్రకటించారు మరియు కొత్త రాజ్యాంగం 27 సెప్టెంబర్ 1795 నుండి అమలులోకి వచ్చింది.<ref name="Doyle-p320"/>

== ది డైరెక్టరీ(1795–1799) ==
కొత్త రాజ్యాంగం ''డైరెక్టయిరే'' ({{lang-en|Directory}})ను మరియు ఫ్రెంచ్ చరిత్రంలోని మొదటి [[ద్విసభ శాసనసభ|ద్విసభ శాసన సభ]]ను రూపొందించింది.<ref>Cole et al 1989, p.39</ref> పార్లమెంట్‌లో 500 ప్రతినిధులు ఉంటారు — ''కౌన్సిల్ డెస్ సింక్యూ-సెంట్స్'' (ఐదు వందల మంది సంఘం) — మరియు 250 శాసన సభ సభ్యులు — ''కౌన్సిల్ డెస్ యాన్సియెన్స్'' (పెద్దవాళ్ల సంఘం).కార్యనిర్వాహణ అధికారం ''కౌన్సిల్ డెస్ సింక్యూ-సెంట్స్‌'' చే సమర్పించబడిన ఒక జాబితా నుండి ''కౌన్సిల్ డెస్ యాన్సియెన్స్‌'' చే సంవత్సరానికి నియమించబడే ఐదుగురు "నిర్వాహకులకు" ఇవ్వబడింది.{{citation needed|date=October 2008}} ఇంకా, 1793 యొక్క [[సార్వజనిక సమ్మతము|ప్రపంచ ఓటుహక్కు]] లక్షణంపై ఆధారపడి పరిమితి ఓటుహక్కుచే భర్తీ చేయబడింది.{{citation needed|date=May 2009}}


డైరెక్టరీని స్థాపించడంతో, సమకాలీన పరిశీలకులు విప్లవం ముగిసిందని భావించి ఉండవచ్చు. యుద్ధాలతో అలిసిపోయిన దేశం యొక్క ప్రజలు స్థిరత్వాన్ని, శాంతిని మరియు ఆ సమయంలోని గందరగోళాలకు ముగింపు పరిస్థితులను కోరుకున్నారు. [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన లూయిస్ XVIII|లూయిస్ XVIII]]ను రాజుగా చేసి రాచరికం మరియు ''[[పూర్వపు రాచరికం|యాన్సియెన్ రెజీమ్‌]]'' ను మళ్లీ పునరుద్ధరించాలని కోరుకున్నవారు మరియు రైన్ ఆఫ్ టెర్రర్ పునరుద్ధరించాలని కోరుకునేవారు స్వల సంఖ్యలో మిగిలారు. [[మొట్టమొదటి సమ్మతము|ప్రథమ సంకీర్ణం]] వైఫల్యంతో విదేశీ జోక్యం యొక్క ప్రసక్తి కూడా మరుగున పడింది. ప్రారంభ కిరాతుకులు పార్టీల మధ్య నమ్మకం లేదా మంచి సంకల్పం ఏర్పడటాన్ని అసాధ్యం చేశారు.స్వయంసంరక్షణ యొక్క ఇదే స్వభావం రాజ్యాంగం యొక్క సభ్యులు కొత్త రాజ్యాంగంలో చాలా ఎక్కువ భాగాన్ని అభ్యర్థించడానికి దారి తీసింది మరియు మొత్తం డైరెక్టరీ వారి ప్రాబల్యాన్ని ఉంచుకోవడానికి వారిని బలవంతం చేశారు.{{citation needed|date=October 2008}} 


ఫ్రెంచ్ పౌరులలో చాలా మంది డైరెక్టరీని నమ్మలేదు,<ref>డోయ్లే 1989, p.331</ref> నిర్వాహకులు వారి అవసరాలను అసాధారణ రీతిలో మాత్రమే పొందగల్గి ఉండవచ్చు.వారు అలవాటు ప్రకారం రాజ్యాంగం యొక్క నియమాలను అంగీకరించలేదు మరియు వారు నిర్వహించిన ఎన్నికలు కూడా వారికి వ్యతిరేక ఫలితాలను ఇచ్చాయి,<ref>డోయ్లే 1989, p.332</ref> నిర్వాహకులు అసమ్మతిని అణచడానికి సహజంగానే కిరాతకమైన పోలీసు దళాలను ఉపయోగించారు.అయితే, డైరెక్టరీ వారి అధికారాన్ని పొడిగించుకోవడానికి [[యుద్ధం|యుద్ధాన్ని]] ఉత్తమ ఉచిత లాభసాటి ఉపయోగకంగా భావించింది మరియు దీనితో నిర్వాహకులు సైనిక దళాలపై ఎక్కువగా నమ్మకం పెట్టుకున్నారు, అంటే యుద్ధాన్ని కోరుకుని, అతి స్వల్ప సాంఘిక-భావనలను పెరగాలని కూడా కోరుకున్నారు.{{citation needed|date=May 2009}}


ఇతర కారణాలు ఈ దిశలో వారు వెళ్లేలా ప్రభావితం చేశాయి. దోపిడీ సొత్తు మరియు విదేశీ నివాళులు లేకుండా ప్రభుత్వం దాని వ్యయాలకు ధనాన్ని సమకూర్చలేకపోవడంతో విప్లవం యొక్క ప్రారంభ కాలంలోని రాష్ట్ర ఆర్ధిక వ్యవస్థ త్వరితంగా నాశనమైంది. శాంతిని ఎంచుకున్నట్లయితే, సైనిక దళాలు స్వదేశానికి చేరుకుంటాయి మరియు వారి జీవనాన్ని కోల్పోయిన సాధారణ సైనికుల వేధింపులు అలాగే కొన్నిసార్లు వారిని పక్కకు తప్పించగల జనరల్స్ యొక్క లక్ష్యాలను నిర్వాహకులు ఎదుర్కోవాలి. [[Paul François Jean Nicolas, vicomte de Barras|Barras]] and [[Jean-François Rewbell|Rewbell]] were notoriously corrupt themselves and screened corruption in others. నిర్వాహకులు ప్రోత్సాహం చెడ్డవాళ్లకు ఎక్కువగా ఉండేది మరియు సాధారణ చెడ్డనిర్వాహణ వారిని ప్రజామోదం నుండి దూరం చేసింది.{{citation needed|date=October 2008}} 
[[దస్త్రం:Bonaparte in the 18 brumaire.jpg|thumb|18 బ్రుమాయిరే యొక్క డెటాట్ తిరుగుబాటులో నెపిలోయన్ బోనాపార్టే (ఫ్రాంకోయిస్ బౌచోట్ ద్వారా ఒక లేఖనం యొక్క వివరాలు)]]


శాసన సభలోని రాజ్యాంగ సంబంధిత పార్టీ [[ఒక మత సంబంధమైన మతాధికారులు|అసమ్మతి మతాధికారుల]] యొక్క [[సహనము|ఆమోదాన్ని]] ఆశించారు, [[పరదేశి|వలసదారు]]లకు బంధువులకు వ్యతిరేకంగా చట్టాలను రద్దు చేశారు మరియు వలసదారులపై వారు కొంత దయతో కూడిన విచక్షణను ప్రదర్శించేవారు. నిర్వాహకులు ఇటువంటి ప్రయత్నాలను భంగపర్చారు. మరొక విధంగా, [[ఫ్రాంకోయిస్-నోయిల్ బాబెఫ్|బాబెయుఫ్]] యొక్క [[సమాజవాదం|సామ్యవాద]] వివాదాన్ని సులభంగా అణిచివేశారు. ఆర్ధిక వ్యవస్థను వృద్ధి చేయడానికి కొంత చేశారు మరియు [[సంకేతము|అసైనాట్‌]]లు విలువ పతనం కావడం కొనసాగింది.{{citation needed|date=October 2008}}


కొత్త [[పరిపాలన|రెజిమే]] మిగిలిన జాకోబిన్స్ మరియు రాచరిక సంబధిత సభ్యులతో ప్రతిపక్షాన్ని ఎదుర్కొంది. సైన్యం కొట్లాట్లను మరియు ప్రతి-విప్లవ కార్యాచరణలను అణిచివేసింది.ఈ విధంగా సైన్యం మరియు దాని విజయవంతమైన జనరల్ [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన నెపోలియన్ I|నెపోలియన్ బోనాపార్టే]] మరింత శక్తిని పొందాడు. 


9 నవంబర్ 1799న, (VIII సంవత్సరం యొక్క 18 బ్రుమాయిరే) [[ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన నెపోలియన్ I|నెపోలియన్ బోనాపార్టే]] ''[[18 బ్రూమాయిరే|18 బ్రూమాయిరే యొక్క తిరుగుబాటు]]'' ను ప్రారంభించాడు, ఇది [[ఫ్రెంచి అధికారము|దౌత్యకార్యాలయాన్ని]] స్థాపించింది. ఇది పటిష్టంగా బోనాపార్టే యొక్క నియంతృత్వానికి దారి తీసింది మరియు చివరిగా (1804లో) అతను ''ఎంపరెర్'' (చక్రవర్తి)గా ప్రకటించుకున్నాడు, దీనితో ప్రత్యేకంగా ఫ్రెంచ్ విప్లవం యొక్క [[గణతంత్రం|గణతంత్ర]] విభాగం ముగింపు దశకు చేరుకుంది.{{citation needed|date=October 2008}}

== చారిత్రక విశ్లేషణ ==
రాజ్యాంగ చట్టసభ పలు కారణాలతో విఫలమైంది: ఒక గణతంత్ర రాజ్యం కోసం రాచరిక సభ్యులు అధికంగా ఉన్నారు మరియు ఒక రాజరికం కోసం రిపబ్లికన్‌లు ఎక్కువగా ఉన్నారు; అధిక సంఖ్యలో ప్రజలు రాజును వ్యతిరేకించారు (ప్రత్యేకంగా వారెన్నెస్‌కు పయనం చేసిన తర్వాత), దీని అర్ధం రాజును మద్దతు చేసిన వీరి ఖ్యాతి సన్నగిల్లింది; [[క్రైస్తవ మతాధికారుల సామాజిక రాజ్యాంగం|మతాధికారి యొక్క సాంఘిక రాజ్యాంగం]] మరియు మరిన్ని.{{citation needed|date=January 2009}} 


చరిత్రకారులు విప్లవం యొక్క రాజకీయ మరియు [[సామాజిక ఆర్ధిక వ్యవస్థ]] గురించి భేదించారు. [[జార్జెస్ లేఫెర్|జార్జ్ లెఫెబ్వ్రే]]చే అందించినటువంటి సాంప్రదాయిక మార్క్సిస్టు అర్థవివరణలో ఈ విప్లవాన్ని ఒక [[జమీందారీ|భూస్వామి]] ఉన్నతి వర్గం మరియు [[పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ|పెట్టుబడిదారీ]] [[మధ్య తరగతి ప్రజలు|బూర్జువా]] వర్గం మధ్య ఒక సంఘర్షణ పేర్కొన్నారు.కొంతమంది చరిత్రకారులు{{Who|date=January 2009}} ''[[పూర్వపు రాచరికం|యాన్సియెన్ రెజిమే]]'' యొక్క పాత ఉన్నత వర్గాల అధికారం వృద్ధి చెందుతున్న [[మధ్య తరగతి ప్రజలు|మధ్య స్థాయి]], బాధిత రైతులు మరియు పట్టణ కూలి మనషులు యొక్క రాజ్యాల కూటమికి లొంగిపోయిందని వాదించారు.{{citation needed|date=May 2009}} 


మరొక అర్ధవివరణలో పలు [[జమీందారీ (తరగతి)|ఉన్నత వంశీయులు]] మరియు [[మధ్య తరగతి వ్యక్తి|బుర్జువా వర్గం]] సంస్కరణ ఉద్యమాల సమయం నియంత్రణ కోల్పోయిని ఫలితంగా విప్లవం సంభవించిందని నొక్కి చెప్పారు.ఈ నమూనా ప్రకారం, ఈ ఉద్యమాలు కొత్త కూలీ తరగతులు మరియు ప్రాంతీయ రైతాంగం యొక్క ప్రఖ్యాత ఉద్యమాలతో ఏకీభవించాయి, కానీ తరగతుల మధ్య ఏదైనా అనుబంధం అగంతుక మరియు సంఘటనాత్మకంగా చెప్పవచ్చు.{{citation needed|date=May 2009}}


మునుపటి సంవత్సరాల్లోని బీదరికాన్ని అధికంగా పెంచడానికి విప్లవాన్ని ఒక ముఖ్య కారణంగా చెప్పవచ్చు. కొంతమంది విద్వాంసులు దీన్ని 1783లో [[లాకి|లాఖీ]] విస్ఫోటనంచే ఏర్పిడిన ఆవృత వాతావరణ భ్రంశనం యొక్క పలు సంవత్సరాలు విశ్లేషించారు మరియు దాని తర్వాత తీవ్ర [[ఎల్ నినో]] ప్రభావాలు ఏర్పడ్డాయి.<ref>రిచర్డ్ H. గ్రోవే, “గ్లోబల్ ఇంప్యాక్ట్ ఆఫ్ ది 1789–93 ఎల్ నానో,” నేచుర్ 393 (1998), 318-319</ref>

== ఇవి కూడా చూడండి ==

=== సంబంధిత పుటలు ===
{{colbegin|colwidth=30em}}

* [[బియన్స్ నేషనాక్స్|బియిన్స్ నేషనౌక్స్]]
* [[ప్రజాస్వామ్య చరిత్ర|ప్రజాస్వామ్యం యొక్క చరిత్ర]]
* [[జీన్-నికోలస్ పాచ్|జీన్-నికోలస్ పా]] - [[లిబర్టీ, ఈగలైట్, ఫ్రెటర్నైట్|Liberté, Egalité, Fraternité]]
* [[లా రివల్యుషన్ ఫ్రాన్చైస్ (చలన చిత్రం)|La Révolution française (చలన చిత్)]]
* [[ఫ్రెంచి విప్లవం సమయాన గౌరవ ఫ్రెంచి పౌరసత్వం పొందిన ప్రజల జాబితా|ఫ్రెంచ్ విప్లవం సమయంలో గౌరవ ఫ్రెంచ్ పౌరసత్వాన్ని పొందిన వ్యక్తుల జాబితా]] 
* [[తిరుగుబాట్లు మరియు విప్లవాల జాబితా|విప్లవాలు మరియు తిరుగుబాటుల జాబిత]]
* [[నెపోలియన్ బోనపర్టీ యొక్క సైనిక వృత్తి|నేపోలియన్ బానాపార్టే యొక్క సైనిక వృత్తి]]
* [[నపోలియోనిక్ చట్టము|నేపోలియన్ కోడ్]]
* [[యూరోప్ దేశములో జాతీయతా భావం ఉదయించుట|యూరోప్‌లో జాతీయవాదం అభివృద్ధి]]
{{colend}}



=== ఫ్రెంచ్ చరిత్రలో ఇతర విప్లవాలు మరియు దండియాత్రలు ===
{{colbegin|colwidth=30em}}

* [[కామిసర్డ్|కామిసార్ద్]] తిరుగుబాటు, ఫ్రెంచ్ [[హ్యూగ్నాట్స్|హ్యుగెనాట్స్]] (1710-1715)
* [[హైటియన్ విప్లవం|హాయ్టైన్ విప్లవం]], హైతి కాలనీ (1791–1804) 
* [[జూలై విప్లవం|జూలై విప్లవ]] (1830)
* [[1848వ సంవత్సరపు ఫ్రెంచి విప్లవం|1848 ఫ్రెంచ్ విప్లవం]]
* 1871 యొక్క [[ప్యారిస్ కమ్యూన్|ప్యారిస్ సహజీవనవ్యవస్థ]]
* [[ఫ్రెంచి సైన్యం తిరుగుబాటు (1917వ సంవత్సరం)|ఫ్రెంచ్ సైనిక తిరుగుబాటులు (1917)]]
* [[ఫ్రాన్స్ లో మే నెల 1968వ సంవత్సరం|ఫ్రాన్స్‌లో మే 1968]], ఒక విప్లవం కానప్పటికీ, ఒక ప్రత్యేకమైన తిరుగుబాటు.
{{colend}}



== సూచనలు ==
{{reflist|2}}
{{1911}}
{{Mignet}}



=== ఉదహరించిన కార్యక్రమాలు ===

* {{Cite book|title=The French Revolution: A History|date=2002|origyear=1837|publisher=The Modern Library|first=Thomas|last=Carlyle|isbn=0375760229|url=http://books.google.com/books?id=nmRdAAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=French+Revolution+carlyle&ei=R5j3SM3CG4OUMpvhvNMI}}
* {{cite book|last=Cole|first=Alistair|title=French electoral systems and elections since 1789|year=1989|coauthors=Peter Campbell|publisher=Gower|url=http://books.google.co.uk/books?id=msOIAAAAMAAJ&q=%22first+bicameral+legislature%22+directory+french&dq=%22first+bicameral+legislature%22+directory+french&client=firefox-a&pgis=1}}
* {{Cite book|title=The Oxford history of the French Revolution|edition=3rd|publisher=Oxford University Press|first=William|last=Doyle|date=1990|location=Oxford|isbn=0192852213|url=http://books.google.com/books?id=N7chHQAACAAJ&dq=Oxford+history+of+the+French+Revolution&ei=kZj3SLD_PInYMqO_vNMI}}
* {{Cite book|title=The French Revolution: A very short introduction|date=2001|location=Oxford|publisher=Oxford University Press|first=William|last=Doyle|isbn=0192853961|url=http://books.google.com/books?id=B-Zf4topzfQC&dq=0192853961}}
* {{Cite book|first=William|last=Doyle|title=The Oxford history of the French Revolution|edition=2nd|publisher=Oxford University Press|date=2002|isbn= 019925298X|url=http://books.google.com/books?id=oMYWKlevAV4C}}
* {{Cite book|title=The French Revolution|date=2004|publisher=Greenwood Press|location=Westport, Connecticut|isbn=0313321930|first=Linda|last=Frey|coauthors=Marsha Frey|url=http://books.google.com/books?id=RFgXl1EG5soC&dq=Short+History+of+the+French+Revolution+Doyle&source=gbs_summary_s&cad=0}}
* {{Cite book|title=Revolutionary France, 1770-1880|date=1995|publisher=Blackwell Publishing|first=Francois|last=Furet|isbn=0631198083|url=http://books.google.com/books?id=EPsEJIdFz3AC&dq=Revolutionary+France+Furet&source=gbs_summary_s&cad=0}}
* {{Cite book|title=The Days of the French Revolution|date=1980|location=New York|publisher=Quill, William Morrow|first=Christopher|last=Hibbert|isbn=0688037046|url=http://books.google.com/books?id=yr1z38HCkdAC&dq=Hibbert+French+Revolution&source=gbs_summary_s&cad=0}}
* {{Cite book|title=The French Revolution: From Its Origins to 1793|date=1971|publisher=Columbia University Press|first=Georges|last=Lefebvre|isbn=0231085982|url=http://books.google.com/books?id=I2oA5MtB0ZkC&dq=Lefebvre+estates+general&source=gbs_summary_s&cad=0}}
* {{cite book|title=A Concise History of the French Revolution|date=2008|publisher= Rowman & Littlefield|isbn=0742534111|last=Neely|first=Sylvia|url=http://books.google.com/books?id=fccjTyOQiYwC&dq=The+Estates-General&source=gbs_summary_s&cad=0}}
* {{cite book|title=The French Revolution: Its Causes, Its History and Its Legacy After 200 Years|date=1991|publisher=Grove Press|isbn=0802132723|last=Rude|first=George|url=http://books.google.com/books?id=f1pMIbvzKckC&dq=causes+of+the+French+Revolution&source=gbs_summary_s&cad=0}}
* {{cite book|title=Citizens|last=Schama|first=Simon|publisher=Penguin|year=2004|origyear=1989|isbn=0141017279}}
* {{cite book|title=A short history of the French Revolution: 1789-1799|date=1977|publisher=University of California Press, Ltd|isbn=0520034198|first=Albert|last=Soboul|translator=Geoffrey Symcox|url=http://books.google.com/books?id=GSdw2oC60cwC&dq=Soboul+French+Revolution&ei=BJn3SNLsBIqiM-HLxdMI}}



== చారిత్రక యుగం ==
{{start box}}
{{succession box|title=French Revolution|before=[[Ancien Régime in France|The Old Regime]]|after=[[First French Republic]]|years=1789-1792}}
{{end box}}



== బాహ్య లింక్ల ==
{{Wikisource1911Enc|French Revolution, The}}

* [http://openlearn.open.ac.uk/course/view.php?id=1515)made ఓపెన్ యూనివర్సిటీ కోర్స్]
* కొలంబియా ఎన్‌సైక్లోపిడీయా నుండి [http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-FrenchRe.html ఎంట్రీ ఆన్ Encyclopedia.com] 
* ఇంటర్నెట్ మోడరన్ హిస్టరీ సోర్స్‌బుక్ నుండి [http://www.fordham.edu/halsall/mod/modsbook13.html ప్రైమరీ సోర్స్ డాక్యుమెంట్స్]
* [http://chnm.gmu.edu/revolution/ లిబర్టీ, ఈక్వాలటీ, ఫ్రాటెర్నెటీ: ఎక్స్‌ప్లోరింగ్ ది ఫ్రెంచ్ రివల్యూషన్], చరిత్ర మరియు కొత్త మాధ్యమానికి కేంద్రం (జార్జ్ మాసన్ యూనివర్సిటీ) మరియు అమెరికన్ సామాజిక చరిత్ర ప్రాజెక్ట్ (న్యూయార్క్ యొక్క సిటీ యూనివర్సటీ)లచే ఒక సహకార సైట్
* [http://www.historyguide.org/intellect/lecture11a.html ది ఆరిజన్ ఆఫ్ ది ఫ్రెంచ్ రివల్యూషన్], [http://www.historyguide.org/intellect/lecture12a.html ది ఫ్రెంచ్ రివల్యూషన్: ది మోడరేట్ స్టేజ్, 1789-1792] మరియు [http://www.historyguide.org/intellect/lecture13a.html ది ఫ్రెంచ్ రివల్యూషన్: ది రాడికల్ స్టేజ్, 1792-1794], ది హిస్టరీ గైడ్: లెక్చర్స్ ఆన్ మోడరన్ యూరోపియన్ ఇంటెలెక్చువల్ హిస్టరీ నుండి మూడవ అధ్యయాలు
* వాన్సే, S. [http://cliojournal.wikispaces.com/The+Cahiers+de+Doleances+of+1789 ది కాహైర్స్ డె డోలీన్సెస్ 1789], సిలియో హిస్టరీ జర్నల్, 2008.
{{French revolution footer}}
[[:mwl:రెబ్లూకాన్ ఫ్రాన్సెసా |mwl:Reboluçon Francesa]]

[[వర్గం:ఫ్రెంచ్ విప్లవం]]
[[వర్గం:18వ-శతాబ్ద తిరుగుబాటుదార]]
[[వర్గం:18వ-శతాబ్ద విప్లవాలు]]

{{Link FA|als}}
{{Link FA|es}}
{{Link FA|eu}}

[[en:French Revolution]]
[[hi:फ़्रान्सीसी क्रान्ति]]
[[kn:ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ]]
[[ta:பிரெஞ்சுப் புரட்சி]]
[[ml:ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം]]
[[af:Franse Rewolusie]]
[[als:Französische Revolution]]
[[am:የፈረንሳይ አብዮት]]
[[an:Revolución francesa]]
[[ar:الثورة الفرنسية]]
[[arz:الثوره الفرنسيه]]
[[ast:Revolución Francesa]]
[[az:Böyük Fransa inqilabı]]
[[bar:Französische Revolution]]
[[bat-smg:Dėdliuojė Prancūzu revuoliocėjė]]
[[be:Вялікая французская рэвалюцыя]]
[[be-x-old:Француская рэвалюцыя]]
[[bg:Френска революция]]
[[bn:ফরাসি বিপ্লব]]
[[br:Dispac'h Gall]]
[[bs:Francuska revolucija]]
[[ca:Revolució Francesa]]
[[ceb:Rebolusyong Pranses]]
[[cs:Velká francouzská revoluce]]
[[cy:Y Chwyldro Ffrengig]]
[[da:Den Franske Revolution]]
[[de:Französische Revolution]]
[[el:Γαλλική Επανάσταση]]
[[eo:Franca revolucio de 1789]]
[[es:Revolución francesa]]
[[et:Prantsuse revolutsioon]]
[[eu:Frantziako Iraultza]]
[[fa:انقلاب فرانسه]]
[[fi:Ranskan suuri vallankumous]]
[[fiu-vro:Suur Prantsusõ riigipööreq]]
[[fo:Franska Kollveltingin]]
[[fr:Révolution française]]
[[fy:Frânske revolúsje]]
[[ga:Réabhlóid na Fraince]]
[[gl:Revolución Francesa]]
[[gn:Revolusiõ Hyãsiapegua]]
[[gv:Irree Magh ny Frank (1789)]]
[[he:המהפכה הצרפתית]]
[[hif:French Revolution]]
[[hr:Francuska revolucija]]
[[hu:Francia forradalom]]
[[hy:Ֆրանսիական հեղափոխություն]]
[[ia:Revolution francese]]
[[id:Revolusi Perancis]]
[[ie:Francés Revolution]]
[[ilo:Pranses a Rebolusion]]
[[io:Franca revoluciono]]
[[is:Franska byltingin]]
[[it:Rivoluzione francese]]
[[ja:フランス革命]]
[[jv:Revolusi Prancis]]
[[ka:საფრანგეთის რევოლუცია]]
[[kaa:Fransuz ko'terilisi]]
[[kk:Француз төңкерісі]]
[[ko:프랑스 혁명]]
[[krc:Уллу француз революция]]
[[ku:Şoreşa Fransayê]]
[[kw:Domhwelans Frynkek]]
[[la:Res novae Francicae]]
[[lb:Franséisch Revolutioun]]
[[lez:ЧӀехи Француз инкъилаб]]
[[lt:Didžioji Prancūzijos revoliucija]]
[[lv:Franču revolūcija]]
[[mk:Француска револуција]]
[[mn:Францын хувьсгал]]
[[mr:फ्रेंच राज्यक्रांती]]
[[ms:Revolusi Perancis]]
[[mt:Rivoluzzjoni Franċiża]]
[[mwl:Reboluçon Francesa]]
[[my:ပြင်သစ် တော်လှန်ရေး]]
[[nds:Franzöösche Revolutschoon]]
[[nl:Franse Revolutie]]
[[nn:Den franske revolusjonen]]
[[no:Den franske revolusjon]]
[[oc:Revolucion Francesa]]
[[pl:Rewolucja francuska]]
[[pms:Rivolussion fransèisa]]
[[pnb:انقلاب فرانس]]
[[pt:Revolução Francesa]]
[[rm:Revoluziun franzosa]]
[[ro:Revoluția franceză]]
[[ru:Великая французская революция]]
[[rue:Велика французьска револуція]]
[[sc:Revolutzione frantzesa]]
[[scn:Rivuluzzioni francisa]]
[[sh:Francuska revolucija]]
[[si:ප්‍රංශ විප්ලවය]]
[[simple:French Revolution]]
[[sk:Francúzska revolúcia]]
[[sl:Francoska revolucija]]
[[sq:Revolucioni Francez]]
[[sr:Француска револуција]]
[[sv:Franska revolutionen]]
[[sw:Mapinduzi ya Ufaransa]]
[[szl:Francusko rewolucyja]]
[[th:การปฏิวัติฝรั่งเศส]]
[[tl:Himagsikang Pranses]]
[[tr:Fransız Devrimi]]
[[uk:Велика французька революція]]
[[ur:انقلاب فرانس]]
[[vi:Cách mạng Pháp]]
[[vls:Fransche Revoluusje]]
[[war:Rebolusyon Pranses]]
[[xmf:საფრანგეთიშ რევოლუცია]]
[[yi:פראנצויזישע רעוואלוציע]]
[[yo:Ìjídìde Fránsì]]
[[zh:法国大革命]]
[[zh-min-nan:Hoat-kok Kek-bēng]]
[[zh-yue:法國大革命]]