Difference between revisions 4053325 and 4053336 on thwiki

{{Taxobox | name = สกุลปลาตะพัด
| image = Red Arowana034.JPG
| image_width = 250px | image2_width = 250px
| image_caption = [[ปลาตะพัด]] (''Scleropages formosus'') [[สีแดง]] หรือที่นิยมเรียกในแวดวง[[ปลาสวยงาม]]ว่า "ซูเปอร์เรด" (ซึ่งมีชื่อวิทยาศาสตร์ที่ตั้งใหม่ว่า ''Scleropages legendrei''
| image2 = Gold Arowana035.JPG
| image2_caption = ปลาตะพัด[[สีทอง]]สายพันธุ์อินโดนีเซีย หรือที่นิยมเรียกกันว่า "ทองอินโด" หรือ[[ตัวย่อ]]ว่า RTG ซึ่งได้รับการตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ใหม่ว่า ''Scleropages aureus''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Osteoglossiformes]]
| familia = [[Osteoglossidae]]
| subfamilia = [[Osteoglossidae|Osteoglossinae]]
| genus = '''''Scleropages'''''
| genus_authority = [[Albert Günther|Günther]], [[ค.ศ. 1864|1864]]
| subdivision_ranks = [[Species|ชนิด]]
| subdivision = 
*''[[Scleropages formosus]]''<br/>
*''[[ปลาอะโรวาน่าออสเตรเลีย|Scleropages jardinii]]''<br/>
*''[[ปลาอะโรวาน่าออสเตรเลียจุด|Scleropages leichardti]]''<br/>
*''[[Scleropages inscriptus]]''
| synonyms =*''Osteoglossum'' <small>[[จอร์จส์ คูเวียร์|Cuvier]], [[ค.ศ. 1829|1829]]</small>
}}
'''สกุลปลาตะพัด''' หรือ '''สกุลปลาอะโรวาน่าเอเชีย''' ({{ชื่อวิทยาศาสตร์|Scleropages}},; {{lang-en|Asian Aarowana, Malayan Bbonytongue fish}}) เป็น[[สกุล (ชีววิทยา)|สกุล]]ของปลาน้ำจืดจำพวกหนึ่งในสกุล ''Scleropages'' ในวงศ์ [[Osteoglossidae]]

==ลักษณะและพฤติกรรม==
เป็นปลาที่มีรูปร่างโดยรวมคือ ลำตัวยาว ด้านข้างแบน เกล็ดมีขนาดใหญ่เป็นระเบียบอย่างสวยงาม เกล็ดบริเวณเส้นข้างลำตัวมีประมาณ 24 ชิ้น ตาโต ปากใหญ่เฉียงขึ้นด้านบน ฟันแหลม ครีบหลังและครีบก้นยาวไปใกล้บริเวณครีบหาง สันท้องคม ครีบทุกครีบแหลมยาวโดยเฉพาะครีบอก และฉีกขาดได้ง่ายมาก มีหนวด 1 คู่อยู่ใต้คาง ขนาดโตเต็มที่ได้ยาวได้ราว 90 [[เซนติเมตร]] หนักได้ถึง 7 [[กิโลกรัม]] พฤติกรรมมักจะว่ายบริเวณริมผิวน้ำ  เป็นปลากินเนื้อซึ่ง[[อาหาร]]ได้แก่ [[สัตว์น้ำ]]ขนาดเล็ก ตลอดจน[[แมลง]], [[สัตว์เลื้อยคลาน]]และ[[สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ]]ขนาดเล็ก ปลาโตเต็มวัยสามารถโดดงับอาหารได้สูงถึง 1 [[เมตร]]

มีอุปนิสัยก้าวร้าวพอสมควร มีพฤติกรรมชอบอยู่ตามลำพังตัวเดียว หรือไม่ก็จับกลุ่มเป็นฝูงเล็ก ๆ ไม่เกิน 3-5 ตัว ใน[[ป่าดิบชื้น]]ที่มี[[น้ำ]]ใสสะอาด และในบางแหล่งที่มีสภาพความเป็น[[pH|กรดของน้ำ]]ค่อนข้างสูง เช่น [[พรุ|ป่าพรุ]]

พบกระจายพันธุ์อยู่เฉพาะภูมิภาค[[เอเชียอาคเนย์]]และ[[ออสเตรเลีย]]บริเวณ[[รัฐควีนส์แลนด์]]และ[[นอร์เทิร์นเทร์ริทอรี]]เท่านั้น

เป็นปลาที่มีสีสันหลากหลายมาก ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยและ[[พันธุกรรม]] ซึ่งมีทั้ง [[สีเงิน]], [[สีเขียว]], [[สีแดง]], [[สีส้ม]] หรือเหลือบสีต่าง ๆ เหล่านี้ในเกล็ด  โดยเฉพาะในชนิด ''[[Scleropages formosus]]''

มีทั้งหมด 4 [[สปีชีส์|ชนิด]] โดยพบในเอเชียอาคเนย์ 2 ชนิด ในออสเตรเลีย 2 ชนิด

==ชนิด==
*''[[Scleropages formosus]]'' 
พบในเอเชียอาคเนย์ นิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม เป็นที่นิยมอย่างมากโดยเฉพาะในหมู่[[ชาวจีน]]และ[[ชาวญี่ปุ่น]] เนื่องจากเชื่อว่าเป็นปลาที่มีลักษณะคล้าย[[มังกรจีน|มังกร]] มีราคาที่ค่อนข้างสูงในสายพันธุ์ที่มีสีแดงและสีทอง ที่เรียกชื่อแตกต่างกันออกไป

*''[[ปลาอะโรวาน่าออสเตรเลีย|Scleropages jardinii]]'' 
พบในออสเตรเลีย มีรูปร่างอ้วนป้อมและเกล็ดมีขนาดเล็กกว่าชนิดแรก ส่วนหัวมีลักษณะแหลมยาวกว่า มีจุดเด่นคือ มีจุดสีเขียวเป็นเม็ดเล็ก ๆ ตามครีบท้อง นิยมตกเป็น[[ตกปลา|เกมกีฬา]]ในท้องถิ่น และเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม

*''[[ปลาอะโรวาน่าออสเตรเลียจุด|Scleropages leichardti]]''
พบในออสเตรเลียทางตอนเหนือ และใน[[อินโดนีเซีย]]บางส่วนด้วย มีลักษณะคล้ายชนิด ''S. jardinii'' แต่มีรูปร่างที่เรียวยาวกว่า และเมื่อปลาโตเต็มที่แล้ว ตามลำตัวจะปรากฏเม็ดกลม[[สีชมพู]]หรือแดงเรื่อ ๆ กระจายอยู่ทั่วลำตัว

*''[[Scleropages inscriptus]]''
พบในประเทศพม่า และบางส่วนในประเทศไทยและมาเลเซีย มีลักษณะคล้ายกับชนิด ''S. formosus'' เนื่องจากถูกแบ่งแยกออกมาในปี [[ค.ศ. 2012]] โดยมีลักษณะทั่วไปคล้ายกันในทางสรีระ แต่มีลวดลายคล้ายลายสมองปรากฏทั่วไปตั้งแต่แผ่นปิดเหงือก จนถึงครีบหาง ขณะที่สีตามลำตัวจะเป็น[[สีเขียว]]เหลือบ[[สีฟ้า]]

==การแพร่พันธุ์และสถานะ==
พฤติกรรมเมื่อเวลาผสมพันธุ์และวางไข่ ปลาตัวผู้และตัวเมียจะจับคู่กัน เมื่อได้เวลาที่ปลาตัวเมียจะออกไข่ ปลาตัวผู้จะว่ายเข้าไป[[ปฏิสนธิ|ผสม]][[อสุจิ|น้ำเชื้อ]] ไข่มีลักษณะเป็นลูก[[ทรงกลม|กลม]]สีส้ม ไข่ไม่จับตัวกัน ปลาตัวผู้จะเป็นฝ่ายดูแลไข่โดยอมไว้ในปากจนกระทั่งฟักเป็นตัว ปริมาณในการวางไข่แต่ละครั้งประมาณ 40-100 ฟอง ซึ่งอายุของปลาที่พร้อมจะผสมพันธุ์ได้นั้นอยู่ที่ประมาณ 1.5-2 [[ปี]] ลูกปลาเมื่อแรกเกิดจะยัง[[ว่ายน้ำ]]ไม่ได้ และมี[[ถุงไข่แดง]]ติดออกมา ซึ่งถุงไข่แดงนี้จะยุบลงในเวลาประมาณ 1 [[สัปดาห์]] พร้อมกับลูกปลาที่เริ่มจะว่ายน้ำได้แล้วและเข้มแข็งขึ้นเรื่อย ๆ  <ref>หนังสือคู่มือเลี้ยงปลาอะโรวาน่า โดย สุรศักดิ์ วงศ์กิตติเวชสกุล ([[พ.ศ. 2540]]) ISBN 974-86869-5-7 </ref>

ปลาในสกุลนี้ ทุกชนิดเป็นปลาที่มีสถานภาพใกล้สูญพันธุ์แล้ว โดยมีชื่อติดอยู่ในรายชื่อบัญชีของ [[อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าใกล้สูญพันธุ์ |CITES]] ในบัญชีที่ 1 (Appendix I) ซึ่งผู้ที่เลี้ยง, ค้าขายหรือครอบครองต้องได้รับอนุญาตจากทางการของแต่ละประเทศซะก่อน

ปัจจุบัน มีการเพาะขยายพันธุ์ได้แล้วในหลายประเทศ จนกลายเป็น[[อุตสาหกรรม]]อย่างเป็นล่ำเป็นสัน เช่น [[อินโดนีเซีย]], [[มาเลเซีย]], [[สิงคโปร์]] และ[[ไทย]]

อนึ่ง ปลาชนิด ''S. formosus'' ซึ่งมีสีสันที่หลากหลายนั้นได้ถูกจัดแบ่งออกเป็นหลายชนิดในปี [[ค.ศ. 2003]] แต่ทว่าชื่อวิทยาศาสตร์เหล่านี้ยังไม่ค่อยใช้แพร่หลายใช้กันเท่าใดนัก

==ดูเพิ่ม==
*''[[Osteoglossum]]''

==อ้างอิง==
{{รายการอ้างอิง}}

{{commons|Scleropages formosus}}
[[หมวดหมู่:วงศ์ปลาตะพัด]]
[[หมวดหมู่:ปลาตู้]]
[[หมวดหมู่:สกุลปลาตะพัด]]

[[en:Scleropages]]
[[fr:Scleropages]]
[[nl:Scleropages]]
[[no:Scleropages]]