Revision 4064926 of "สกุลปลากัด" on thwiki

{{Taxobox
| name = ปลากัด
| image = Betta imbellis (male) 20100512 2.jpg
| image_width = 250px | image2_width = 250px
| image_caption = [[ปลากัดภาคใต้]][[เพศผู้]] (''Betta imbellis'') ซึ่งเป็นประเภทก่อหวอด
| image2 = Betta simplex.jpg
| image2_caption = [[ปลากัดกระบี่]] (''Betta simplex'') ซึ่งเป็นประเภทอมไข่
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Perciformes]]
| familia = [[วงศ์ปลากัด ปลากระดี่|Osphronemidae]]
| subfamilia = [[Macropodinae]]
| genus = '''''[[Betta]]'''''
| genus_authority = [[Pieter Bleeker|Bleeker]], [[ค.ศ. 1850|1850]]
| subdivision_ranks = [[Species|ชนิด]]
| subdivision =<center>ประมาณ 71 ชนิด</center>
| type_species = ''[[Betta picta]]'' 
| type_species_authority = (Valenciennes, [[ค.ศ. 1846|1846]])

}}

'''สกุลปลากัด''' ชื่อ[[สกุล (ชีววิทยา)|สกุล]]ของปลาน้ำจืดขนาดเล็กจำพวกหนึ่ง มีชื่อสกุลว่า ''Betta'' ในวงศ์ย่อย [[Macropodinae]] ในวงศ์ใหญ่ [[วงศ์ปลากัด ปลากระดี่|Osphronemidae]] 

ซึ่งคำว่า ''Betta'' เป็น[[ภาษาละติน]]มาจากคำว่า Bettah  มาจาก[[เทพปกรณัมกรีก]] หมายถึงชนชาติของผู้ที่เป็น[[นักรบ]] ส่วนคำว่า splendens  มาจากคำว่า  Splendid  มีความหมายตรงกับคำว่า[[สวย|สวยงาม]]  ดังนั้นคำว่า ''Betta splendens '' จึงหมายถึง นักรบผู้สง่างาม<ref>[http://www.oknation.net/blog/print.php?id=214921 ประวัติการกัดไทยจาก [[โอเคเนชั่น]]]</ref>

มีรูปร่างโดยทั่วไปลำตัวเพรียวยาวและแบนข้าง หัวมีขนาดเล็ก แต่ริมฝีปากหนาและมีขนาดใหญ่ [[ดวงตา]]มีขนาดใหญ่ ครีบก้นยาวจรดครีบหาง หางแบนกลม  มีครีบอกคู่แรกยาวใช้สำหรับสัมผัสและเห็นได้ชัดเจนในปลาตัวผู้ เป็นปลาขนาดเล็กมีความยาวเฉลี่ยประมาณ 6 [[เซนติเมตร]] โดยที่เป็นปลาที่ไม่มี[[เส้นข้างลำตัว]] <ref>หนังสือสารานุกรมปลาไทย โดย สุรศักดิ์ วงศ์กิตติเวชสกุล ([[กรุงเทพ]], [[พ.ศ. 2540]]) ISBN 9789748990026 </ref> แต่ในบางชนิดกลับมีเส้นข้างลำตัวแต่ไม่สมบูรณ์<ref>หนังสือ สาระน่ารู้ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๒ โดย สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์ [[พ.ศ. 2547]] ISBN 974-00-8738-8 </ref>

เป็นปลาที่มีความแตกต่างระหว่างตัวผู้และตัวเมียอย่างมาก โดยที่ปลาตัวผู้จะมี[[สี]]สันที่สด[[สวย]]กว่า และมีลำตัวใหญ่กว่าอย่างเห็นได้ชัด ขณะที่ตัวเมียมีขนาดเล็กกว่าและมีสีสันไม่สวยเท่า ที่สำคัญที่ใต้ท้องจะมี[[จุด]][[สีขาว]]เด่นอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งเรียกว่า "ไข่นำ" เป็นอวัยวะที่ปล่อย[[ไข่]]ออกมาจากช่องท้องเวลา[[ผสมพันธุ์]]

เป็นปลาที่มีพฤติกรรมดุร้ายก้าวร้าว ในบาง[[สปีชีส์|ชนิด]]อาจจะมีการกัดกันถึงตายได้ เมื่อพบกัน  พฤติกรรมเวลาผสมพันธุ์ ปลาตัวผู้จะเป็นฝ่ายเกี้ยวพาปลาตัวเมีย และจะใช้ลำตัวพันรัดปลาตัวเมียให้ปล่อยไข่ออกมา พร้อมกับปล่อย[[อสุจิ|น้ำเชื้อ]]ออกมาเพื่อ[[ปฏิสนธิ]] โดยที่ปลาตัวผู้จะเป็นผู้ดูแลไข่ โดยจะสร้าง[[น้ำลาย]]ผสมกับ[[อากาศ]]เป็นฟองก่อเป็นกอบริเวณผิวน้ำ เรียกว่า "หวอด" เพื่อนำไข่ไปเกาะไว้กับหวอด เพื่อรอฟักเป็นตัว<ref>[http://guru.sanook.com/dictionary/dict_royals/?source_page=2&source_location=1&spell=%CB%C7%CD%B4&x=3&y=10 ความหมายของคำว่า หวอด ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542]</ref> 

แต่ก็มีปลาในอีกหลายชนิดในสกุลนี้ ที่มีพฤติกรรมแตกต่างไปจากปลาที่ก่อหวอดนี้ โดยปลากัดจำพวกนี้ มักมีสีสันไม่สดสวยเท่า และมีพฤติกรรมไม่ดุร้ายก้าวร้าว ซ้ำยังชอบอยู่รวมกันเป็นฝูง มีส่วนหัวที่โต แต่มีครีบต่าง ๆ เล็ก เมื่อผสมพันธุ์และวางไข่จะไม่สร้างหวอด แต่จะใช้วิธีการฟักไข่ใน[[ปาก]] ซึ่งเรียกกันว่า ''"ปลากัดอมไข่"''<ref>[http://www.bettanetwork.com/new/archiver/?tid-1955.html ปลากัดอมไข่]</ref>

พบแพรกระจายพันธุ์ทั่วไปในภูมิภาค[[เอเชียตะวันออกเฉียงใต้]]ใน[[พื้นที่ชุ่มน้ำ|แหล่งน้ำจืด]]หลากหลายประเภท ไปจนถึง แหล่งน้ำที่เป็นลำธารจาก[[น้ำตก]]บน[[ภูเขา]]ที่กระแสน้ำไหลเชี่ยว ไปจนถึง[[พรุ]]ที่มี[[pH|สภาพความเป็นกรดของน้ำ]]ค่อนข้างสูงอีกด้วย

มีความสำคัญต่อ[[มนุษย์]]ในแง่ของการเลี้ยงไว้เป็น[[ปลาสวยงาม]]ในหลายชนิด ทั้งประเภทก่อหวอดและอมไข่ ในบางชนิดเป็นที่รู้จักกันดีในฐานะของปลานักสู้ที่กัดกันจนตัวตาย จนเป็น[[การละเล่น]][[การพนัน]]ใน[[ประเทศไทย]] ซึ่งในปัจจุบันนี้ได้มีการพัฒนาสายพันธุ์ต่าง ๆ ให้ออกมาสวยงามมากมาย คือ ชนิด ''Betta spendens''

ปัจจุบันมีการค้นพบปลาในสกุลนี้แล้วประมาณ 71 ชนิด

==ชนิด==

(อาทิ)

'''ปลากัดประเภทก่อหวอด'''
*[[ปลากัดภาคใต้]] (''Betta imbellis'')
*[[ปลากัดอีสาน]] (''Betta smaragdina'')
*[[ปลากัด]] (''Betta spendens'')

'''ปลากัดประเภทอมไข่'''
*[[ปลากัดน้ำแดง]] (''Betta pi'')
*[[ปลากัดหัวโม่ง]] (''Betta  prima'')
*[[ปลากัดภูเขา]] (''Betta pugnax'')
*[[ปลากัดกระบี่]] (''Betta simplex'')


เป็นต้น

==ดูเพิ่ม==
*[[สกุลปลากริม]]
*[[สกุลปลากระดี่]]

==อ้างอิง==
{{รายการอ้างอิง}}
{{commons|Category:Betta}}
==แหล่งข้อมูลอื่น==
{{wikispecies-inline|Betta}}

[[หมวดหมู่:วงศ์ปลากัด ปลากระดี่]]
[[หมวดหมู่:สกุลปลากัด]]
[[หมวดหมู่:ปลาตู้]]

[[bg:Бета (риба)]]
[[bjn:Kalataw]]
[[bs:Betta]]
[[cs:Bojovnice]]
[[de:Kampffische]]
[[en:Betta]]
[[eo:Batalfiŝo]]
[[es:Betta]]
[[et:Tapluskala]]
[[fa:ماهی بتا]]
[[fr:Betta]]
[[he:דג קרב]]
[[id:Cupang]]
[[it:Betta (pesci)]]
[[jv:Iwak Cupang]]
[[lt:Gaidukai (guramiai)]]
[[no:Kampfisker]]
[[pl:Betta]]
[[pt:Betta]]
[[sh:Betta]]
[[simple:Betta]]
[[sr:Бета (зоологија)]]
[[su:Cupang]]
[[sv:Kampfiskar]]