Revision 4181371 of "ปฏิสนธิ" on thwiki

{{ความหมายอื่น||ศัพท์ในศาสนาพุทธ|ปฏิสนธิ (ศาสนาพุทธ)|ปฏิสนธิ}}
{{เพิ่มอ้างอิง}}
[[ไฟล์:Sperm-egg.jpg|right|299px|thumb|การเข้าปฏิสนธิของสเปิร์ม]]
'''การปฏิสนธิ''' ({{lang-en|Fertilisation}}) หมายถึง การหลอมรวมระหว่างนิวเคลียสของเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้กับเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย การปฏิสนธิในศัตว์และพืชเป็นดังนี้

== การปฏิสนธิในพืช ==

การปฏิสนธิซ้อน (double fertilization) เป็นรูปแบบการปฏิสนธิในพืชซึ่งมีการรวมตัวของ[[นิวเคลียส]] 2 ครั้ง การปฏิสนธิเริ่มจากการที่[[ละอองเรณู]]ตกลงบนยอด[[เกสรตัวเมีย]] จากนั้นเกิดการงอกของละอองเรณู (pollination) เซลล์ของละอองเรณูยืดตัวลงไปตามก้านชูยอดเกสรตัวเมีย (stigma) ลงไปจนถึงเกสรตัวเมีย (carpel) แล้วเข้าไปใน[[รังไข่]] (ovary) และเอ็มบริโอแซค ตามลำดับ นิวเคลียสของละอองเรณูอันหนึ่งกับเซลล์ไข่ได้เป็นไซโกต ซึ่งจะเจริญไปเป็นพืชต้นใหม่ อีกนิวเคลียสของ[[ละอองเรณู]]จะรวมกับโพลาร์นิวเคลียสที่อยู่ตรงกลางของเอ็มบริโอ แซค ได้เซลล์ที่มี[[โครโมโซม]]เป็น 3n ซึ่งจะเจริญไปเป็นเอ็นโดสเปิร์มใน[[เมล็ด]]

== การปฏิสนธิในสัตว์ ==
[[ไฟล์:Acrosome_reaction_diagram_en.svg|thumb|400px|การทำงานของอะโครโซมในการปฏิสนธิของ Sea Urchin]]
เป็นการผสมกันระหว่าง[[สเปิร์ม]]กับ[[เซลล์ไข่]]ซึ่งเริ่มจากสเปิร์มสัมผัสกับชั้นที่ห่อหุมเซลล์ไข่ (jelly coat) จากนั้น[[อะโครโซม]]จะปล่อยเอนไซม์ออกมาย่อยสลายชั้นนี้ จากนั้นสเปิร์มจะมาถึงชั้นวิเทลไลน์ (vitelline) ซึ่งจะมีตัวรับ (receptor) จดจำเฉพาะสปีชีส์ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิด[[การปฏิสนธิข้ามสายพันธุ์]] กลไกนี้มีความสำคัญมากในสัตว์ที่ปฏิสนธิภายนอก เมื่อผ่านชั้นวิเทลไลน์ไปแล้ว เยื่อหุ้มเซลล์ของไข่และสเปิร์มจะหลอมรวมกันนิวเคลียสของสเปิร์มเข้าไปใน[[ไซโทพลาสซึม]]ของไข่ เยื่อหุ้มเซลล์ของไข่จะเกิดการเปลี่ยนแปลงเพื่อป้องกันไม่ให้สเปิร์มตัวอื่นเข้ามาปฏิสนธิได้อีก โดยชั้นวิเทลไลน์จะแข็งตัวและแยกต่างหากออกจากเยื่อหุ้มเซลล์ไข่กลายเป็นเยื่อหุ้มหลังปฏิสนธิ (fertilization envelope) นิวเคลียสของไข่และของสเปิร์มจะรวมตัวกันกลายเป็นนิวเคลียสของไซโกตที่มีสารพันธุกรรมเป็น 2n จากนั้นเซลล์ใหม่จะถูกกระตุ้นให้ตื่นตัวและเตรียมพร้อมสำหรับการแบ่งเซลล์เพื่อสร้างสิ่งมีชีวิตใหม่ต่อไป

=''''''ข้อความตัวหนา'''''''''ข้อความตัวหนา'''''''''ข้อความตัวหนา'''''''''ข้อความตัวหนา'''''''''ข้อความตัวหนา'''''''''ข้อความตัวหนา'''
''''''''''''''''''= การปฏิสนธิในคน ==
น้ำอสุจิของเพศชายจะประกอบด้วยอสุจิเป็นจำนวนมากถึง 4 - 5 ร้อยล้านตัว บรรดาอสุจิเหล่านี้มีทั้งแข็งแรงและไม่แข็งแรง พวกที่แข็งแรงก็สามารถแหวกว่ายเข้าไปในมดลูก และเลยเข้าไปยังปีกมดลูกเพื่อจะได้ผสมพันธุ์กับไข่ ตามปกติอสุจิตัวที่แข็งแรงที่สุดตัวเดียวเท่านั้นจะไปพบกับไข่ได้ก่อน และเนื่องจากอสุจิจะมีสารซึ่งสามารถละลายผนังที่ห่อหุ้มปกป้องไข่ออกได้ อสุจิจึงเจาะผ่านเปลือกของไข่ เพื่อเข้าไปรวมตัวกับนิวเคลียสภายในไข่ได้ หลังจากนั้นอสุจิตัวอื่นๆ ก็จะไม่สามารถเข้าไปได้อีก ส่วนอสุจิตัวที่เข้าไปในไข่แล้วจะสลัดหางทิ้ง และส่วนหัวที่เข้าไปในไข่จะเริ่มพองขึ้นและหลอมรวมกันกับไข่เป็นเซลล์เดียว กันในที่สุด

การแบ่งตัวของเซลล์หลังการปฏิสนธินั้น แทบจะเกิดขึ้นในทันทีหลังจากการปฏิสนธิเกิดขึ้น โดยเซลล์จะเริ่มแบ่งตัวเพิ่มจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ และเคลื่อนตัวผ่านท่อนำไข่มาสู่โพรงมดลูก ในระยะเวลาประมาณ 4 วัน หลังจากเกิดการปฏิสนธิ ไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว (Fertilized ovum) ในช่วงนี้ไข่จะมีลักษณะเป็นลูกกลม ประกอบด้วยเซลล์ประมาณ 100 เซลล์ ภายในลูกกลมนี้จะเป็นโพรงที่บรรจุของเหลว ซึ่งขนาดของไข่นี้จะไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ไข่จะใช้เวลาอีกประมาณ 2 - 3 วัน ลอยอยู่ในโพรงมดลูกนี้

หลังจากที่ไข่ลอยอยู่ในโพรงมดลูกชั่วระยะเวลาหนึ่ง ก็จะเข้าสู่ระยะการฝังตัว โดยประมาณปลายสัปดาห์ที่ 3 ไข่ที่ผสมแล้วจะเคลื่อนตัวลงมาตามปีกมดลูก เมื่อมาถึงมดลูกแล้วไข่ก็จะเกาะติด และฝังตัวลงในเยื่อบุมดลูกที่มีลักษณะหนาและนุ่ม ซึ่งมีโลหิตมาคั่งเพื่อเตรียมพร้อมอยู่ก่อนแล้ว เมื่อเกาะยึดกันมั่นคงดีแล้ว ก็อาจถือได้ว่า การปฏิสนธิได้ดำเนินไปอย่างเรียบร้อยและสมบูรณ์ ไข่ที่ผสมแล้วในระยะนี้เรียกว่า เอ็มบริโอ (Embryo) ซึ่งเอ็มบริโอนี้จะยื่นส่วนอ่อนนุ่มลักษณะคล้ายนิ้วมือแทรกลึกลงไปในผนัง มดลูกเพื่อสร้างทางติดต่อกับเลือดของแม่ ต่อมาส่วนนี้จะเจริญเติบโตขึ้นกลายเป็น “รก” และจะมีการสร้างสายสะดือและถุงน้ำคร่ำห่อหุ้มต่อไป ตัวเอ็มบริโอเองก็จะมีเนื้อเยื่อพิเศษสามชั้น ซึ่งต่อไปในแต่ละชั้นก็จะสร้างเป็นอวัยวะต่างๆ ของร่างกายทารกต่อไปนั่นเอง

== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}

== ดูเพิ่ม ==
* [[การเจริญของเอ็มบริโอในพืช]]
* [[การเจริญของเอ็มบริโอในสัตว์]]
[[หมวดหมู่:ชีววิทยาการเจริญ]]
{{โครงชีววิทยา}}

[[ar:تخصيب]]
[[bg:Оплождане]]
[[bn:নিষেকক্রিয়া]]
[[br:Speriañ]]
[[ca:Fecundació]]
[[ckb:بەبەربوون]]
[[cs:Oplodnění]]
[[da:Befrugtning]]
[[de:Befruchtung]]
[[en:Fertilisation]]
[[eo:Fekundigo]]
[[es:Fecundación]]
[[et:Viljastumine]]
[[eu:Ernalketa]]
[[fa:بارورسازی]]
[[fi:Hedelmöitys]]
[[fr:Fécondation]]
[[gl:Fecundación]]
[[he:הפריה]]
[[hi:निषेचन]]
[[hr:Oplodnja]]
[[ht:Fekondasyon]]
[[hy:Բեղմնավորում]]
[[id:Pembuahan]]
[[it:Fecondazione]]
[[ja:受精]]
[[jv:Pambuahan]]
[[ka:განაყოფიერება]]
[[kk:Амфимиксис]]
[[ko:수정 (생물학)]]
[[lt:Apvaisinimas]]
[[mk:Оплодување]]
[[ml:ബീജസങ്കലനം]]
[[ms:Penyuburan]]
[[nl:Bevruchting]]
[[no:Befruktning]]
[[pl:Zapłodnienie]]
[[pt:Fecundação]]
[[qu:Yumay]]
[[ro:Fecundație]]
[[ru:Половой процесс]]
[[simple:Fertilization]]
[[sk:Oplodnenie]]
[[sl:Oploditev]]
[[sq:Fekondimi]]
[[sr:Оплођење]]
[[su:Fértilisasi]]
[[sv:Befruktning]]
[[sw:Utungisho katika Wanyama]]
[[ta:கருக்கட்டல்]]
[[te:గర్భాదానము]]
[[tl:Pagpupunlay]]
[[tr:Döllenme]]
[[uk:Запліднення]]
[[vi:Thụ tinh]]
[[zh:受精]]