Revision 4710958 of "อะแมนตาดีน" on thwiki

{{กล่องข้อมูล ยา
| ชื่อ IUPAC = adamantan-1-amine 
| เลขทะเบียน CAS = 768-94-5 
| ATC_prefix = N04 
| ATC_suffix = BB01 
| PubChem = 2130
| DrugBank = APRD00787
| width = 137
| สูตรเคมี = [[คาร์บอน|C]]<sub>10</sub>[[ไฮโดรเจน|H]]<sub>17</sub>[[ไนโตรเจน|N]]
| น้ำหนักโมเลกุล = 151.249  [[กรัม|ก]]/[[โมล]]
| ชีวปริมาณออกฤทธิ์ = ?
| กระบวนการสร้างและสลาย = ?
| ครึ่งชีวิตของการกำจัด = 10 - 14  [[ชั่วโมง]]
| การขับถ่าย = ไต
| ลำดับขั้นของยาต่อการตั้งครรภ์ = ?
| สถานะตามกฎหมาย = ?
| ช่องทางการรับยา = ปาก, [[การฉีดเข้าผิวหนัง|ฉีดเข้าผิวหนัง]], [[การฉีดเข้ากล้ามเนื้อ|ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ]], [[การฉีดเข้าเส้น|ฉีดเข้าเส้น]]
| การละลายในน้ำ = 6290 mg/L (freely soluble) 
| ความหนาแน่น = ?
| จุดหลอมเหลว = 180&nbsp;°C  
| จุดเดือด = ?
}}

'''อะมันตาดีน''' ({{lang-en|Amantadine}} หรือ 1-[[อะมิโน]](amino) [[อะดามันเทน]] (adamantane)) เป็น [[ยาต้านไวรัส]] ที่อนุมัติใช้โดย[[FDA]] ในปี [[1976]] เพื่อใช้รักษาโรค[[ไข้หวัดใหญ่]] ไทป์ เอ ในผู้ใหญ่ยาตัวนี้ช่วยลดอาการของ [[โรคปาร์กินสัน]] ได้ด้วย แต่มีกลุ่มอาการข้างเคียง[[เอ็กตร้าปิรามิดัล ซิสเต็ม]](extrapyramidal system) มันถูกใช้เป็นยาแอนตี้ปาร์กินสันร่วมกับ  [[แอล-โดปา]] (L-DOPA)

'''อะมันตาดีน'''เป็นอนุพันธ์ของ [[อะดามันเทน]] เหมือนกับ[[ไรแมนตาดีน]] (rimantadine)

== รูปแบบยาในท้องตลาด ==
เป็น[[ยาตามใบสั่งแพทย์]] (prescription drug) แบบ [[ยาเจเนอริก]] ในชื่อการค้าว่า'''ไซม์มีเทล''' (Symmetrel)

== กลไกการออกฤทธิ์ ==
กลไกในการเป็น ยาแอนตี้ปาร์กินสัน ยังไม่เข้าใจอย่างชัดเจน แต่มันทำให้เกิดการปล่อย [[โดพามีน]] (dopamine) จากปลายประสาทในเซลล์ [[สมอง]] ร่วมกันการกระตุ้น [[นอร์อีพิเนปฟริน]] (norepinephrine) กลไกในการต้านไวรัส คือ ยาจะแทรกแซงไวรัสโปรตีนที่ชื่อ เอ็ม 2 (M2 protein) ซึ่งเรียกว่า [[เอ็นโดไซโตสิส]](endocytosis)

== การใช้ผิดทาง ==
เมื่อเร็วๆนี้ พบว่าฟาร์มเป็ดไก่ในประเทศจีนใช้'''อะมันตาดีน'''ป้องกัน[[ไข้หวัดนก]] (avian flu) 2600 ล้านโดส  เป็นเหตุให้ [[ไข้หวัดนก]] ที่เกิดจากเชื้อ [[เอชไฟฟ์เอ็นวัน]] (H5N1) ในประเทศจีนและประเทศแถบเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ดื้อต่อยา'''อะมันตาดีน'''

== ดูเพิ่ม ==
* [[Immunology]]
* [[H5N1]]
* [[Rimantadine]]
* [[Tromantadine]]

== อ้างอิง ==
* [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/17/AR2005061701214.html Washington Post article about the Chinese use]
* [http://www.medicinenet.com/amantadine/article.htm MedicineNet.com article about the drug itself]

{{ยาต้านไวรัส}}
[[หมวดหมู่:ยา]]
[[หมวดหมู่:เคมี]]