Difference between revisions 67847 and 67848 on thwikisource

::::::::::::::[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๑๑ สมาธินิเทศ|<<]]

(หน้าที่  226)



:ส่วนเตโชธาตุในร่างกายนี้   มีอาการร้อนอ้าว  มีลักษณะร้อนอ้าวสำหรับย่อยสิ่งที่รับประทานและสิ่งที่ดื่มเป็นต้น  ตั้งอยู่ในดินอันน้ำยึดไว้  อันลมพัดให้เคลื่อนไหวย่อมยังกายนี้ให้อบอุ่น  และนำมาซึ่งวรรณสมบัติแก่กายนั้น  อนึ่ง  กายนี้อันเตโชธาตุนั้นให้อบอุ่นแล้วย่อมไม่แสดงอาการเน่า 

(contracted; show full)
:ชื่อว่า  เป็นทุกข์  เพราะอรรถว่าน่าพรั่นพรึง

:ชื่อว่า  มิใช่ตน  เพราะอรรถว่าไม่มีสาระ

:ตามนัยนี้  แม้ธาตุทุกอย่างชื่อว่าเป็นอย่างเดียวกัน  ด้วยสามารถที่เป็นรูป  เป็นมหาภูต  เป็นเหตุ  เป็นธรรม   และเป็นสิ่งที่ไม่เที่ยงเป็นต้น  พระโยคีพึงใฝ่ใจโดยต่างกันและเหมือนกัน  โดยอาการอย่างนี้

:ในข้อมาติกาว่า  โดยอาการที่แยกจากกันและไม่แยก (วินิพ
ฺโภคาวินิพฺโภคโต)  พึงทราบวินิจฉัยว่า ธาตุเหล่านี้ทั้งหมด  ต้องเกิดพร้อมกันเท่านั้น เพราะความที่กลาปทั้งหมด มีแม้ในสุทธัฏฐกกลาป (กลาปทีมี 8 รูป)  เป็นต้น ล้วนไม่แยกปเทสกัน(อวินิพโภคะ)   แต่ธาตุชื่อว่าแยกจากกัน (วินิพโภคะ) โดยลักษณะ  พระโยคีพึงใฝ่ใจโดยอาการที่แยกจากกัน  และไม่แยกจากันโดยอาการอย่างนี้

:ในข้อมาติกาว่า  โดยเข้ากันได้และไม่ได้ มีวินิจฉัยว่า  ในบรรดาธาตุเหล่านี้  แม้จะไม่แยกจากกันอย่างอธิบายมาแล้วก็ดี  ธาตุ ๒  ตอนต้น ชื่อว่าสภาคคือเข้ากันได้  เพราะเป็นของหนักเหมือนกัน  ธาตุตอนหลังก็จัดเป็นสภาคกันเหมือนกัน  เพราะเป็นของเบาแต่ธาตุตอนต้นกับธาตุตอนหลัง และธาตุตอนหลังกับธาตุตอนต้น  จัดเป็นวิสภาคกัน  คือเข้ากันไม่ได้  เพราะข้างฝ่ายหนึ่งหนักฝ่ายหนึ่งเบา  พระโยคีพึงใฝ่ใจโดยเข้ากันได้และไม่ได้โดยอาการอย่างนี้  

:ในข้อมาติกาว่า  โดยภายในและภายนอกแปลกกัน  พึงทราบวินิจฉัยว่าธาตุภายใน  ย่อมเป็นที่อาศัยแห่งวิญญาณวัตถุและวิญญัติและอินทรีย์  เป็นสภาพที่เกี่ยวเนื่องกับอิริยาบถ  มีสมุฏฐาน ๔  ธาตุภายนอกมีประการผิดตรงกันข้ามจากที่กล่าวแล้ว  พระโยคีพึงใฝ่ใจโดยธาตุภายในและภายนอกแปลกกัน  ดังบรรยายมานี้

:ในข้อมาติกาว่า  โดยประมวล  พึงทราบวินิจฉัยว่า  ปฐวีธาตุมีธรรมเป็นสมุฏฐาน  รวมเป็นอันเดียวกันกับธาตุนอกจากนี้  ซึ่งมีกรรมเป็นสมุฏฐาน  เพราะไม่มีความต่างกันโดยสมุฏฐาน  ที่มีจิตเป็นต้นเป็นสมุฏฐาน  ร่วมเป็นอันเดียวกับธาตุซึ่งมีจิตเป็นต้นเป็นสมุฏฐานดุจกัน  พระโยคีพึงใฝ่ใจโดยรวมกัน  ดังบรรยายมานี้


::::::::::::::[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๑๑ สมาธินิเทศ หน้าที่ ๒๓๑ - ๒๓๖|>>]]


==ดูเพิ่ม==

**[[วิสุทธิมรรค]] (หน้าหลัก)

**[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๑๑ สมาธินิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๑ สมาธินิเทศ]] (หน้าก่อน)