Difference between revisions 88129 and 88140 on thwikisource

< previous diff
next diff >
ผู้ใช้:BallWarapol/วิสุทธิมรรค ฉบับปรับสำนวน ปริจเฉท ๓ กัมมัฏฐานคหณนิทเทส
{{วสธมฉปส head|}}
{{วสธมฉปส sidebar}}

<sub><small>''(หน้า 127)''</small></sub>

'''เริ่มเรื่องสมาธิ'''

(contracted; show full)
:๙.      โดยความเป็นปัจจัยเกื้อหนุน  และ

:๑๐.      โดยเหมาะสมแก่จริยา

=====โดยอธิบายวิธีนับจำนวน=====

:ในวิธีวินิจฉัย  ๑๐  ข้อนั้น  ข้อแรกว่า  โดยอธิบายวิธีนับจำนวน  มีอรรถาธิบายดังนี้ -  ก็ข้าพเจ้าได้กล่าวมาแล้วว่า  ในบรรดาพระกัมมัฏฐาน  ๔๐  ประการ ดังนี้ หมายถึง พระกัมมัฏฐาน  ๔๐  ประการนั้น  
⏎
 (จัดเป็น ๗ ประเภท) คือ –

:๑.      กสิณกัมมัฏฐาน  ๑๐  อย่าง

:๒.      อสุภกัมมัฏฐาน  ๑๐  อย่าง

:๓.      อนุสสติกัมมัฏฐาน  ๑๐  อย่าง

:๔.      พรหมวิหารกัมมัฏฐาน  ๔  อย่าง

:๕.      อารุปปกัมมัฏฐาน  ๔  อย่าง

:๖.      สัญญากัมมัฏฐาน  ๑  อย่าง  และ

:๗.      ววัตถานกัมมัฏฐาน  ๑  อย่าง

(ใน ๗ ประเภทนั้น)⏎
⏎
'''๑/๗.  กสิณกัมมัฏฐาน  ๑๐  อย่าง  คือ'''

:๑.      ปถวีกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยดิน

:๒.      อาโปกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยน้ำ

:๓.      เตโชกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยไฟ

:๔.      วาโยกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยลม

:๕.      นีลกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยสีเขียว

:๖.      ปีตกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยสีเหลือง

:๗.      โลหิตกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยสีแดง

<sub><small>''(หน้าที่ 177)''</small></sub>

:๘.      โอทาตกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยสีขาว

:๙.      อาโลกกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยแสงสว่าง  และ

:๑๐.      ปริจฉินนากาสกสิณ    กสิณสำเร็จด้วยช่องว่างซึ่งกำหนดขึ้น

'''๒/๗.  อสุภกัมมัฏฐาน  ๑๐  อย่าง   คือ'''

:๑.       อุทธุมาตกอสุภ    ซากศพที่ขึ้นพองน่าเกลียด

:๒.      วินีลกอสุภ    ซากศพที่ขึ้นเป็นสีเขียวน่าเกลียด

:๓.      วิปุพพกอสุภ    ซากศพที่มีแต่หนองแตกพลักน่าเกลียด

:๔.      วิจฉิททกอสุภ    ซากศพที่ถูกตัดเป็นท่อน ๆ  น่าเกลียด

:๕.      วิกขายิตกอสุภ    ซากศพที่ถูกสัตว์กัดกระจุยกระจายน่าเกลียด

:๖.      วิกขิตตกอสุภ    ซากศพที่ทิ้งไว้เรี่ยราดน่าเกลียด

:๗.      หตวิกขิตตกอสุภ    ซากศพที่ถูกสับฟันทิ้งกระจัดกระจายน่าเกลียด

:๘.      โลหิตกอสุภ    ซากศพที่มีโลหิตไหลออกน่าเกลียด

:๙.      ปุฬุวกอสุภ    ซากศพที่เต็มไปด้วยหนอนน่าเกลียด  และ

:๑๐.      อัฏฐิกอสุภ    ซากศพที่เป็นกระดูกน่าเกลียด

'''๓/๗.  อนุสสติกัมมัฏฐาน  ๑๐  อย่าง  คือ'''

:๑.    พุทธานุสสติ    ระลึกถึงพระคุณของพระพุทธเจ้า

:๒.    ธัมมานุสสติ    ระลึกถึงคุณของพระธรรม

:๓.    สังฆานุสสติ    ระลึกถึงคุณของพระอริยสงฆ์

:๔.    สีลานุสสติ    ระลึกถึงศีลของตน

:๕.    จาคานุสสติ    ระลึกถึงการบริจาคที่ตนบริจาคแล้ว

:๖.    เทวตานุสสติ    ระลึกถึงคุณธรรมที่ทำให้เป็นเทวดา

:๗.    มรณานุสสติ    ระลึกถึงความตาย

:๘.    กายคตาสติ    ระลึกถึงร่างกายที่ล้วนแต่ไม่สะอาด

:๙.    อานาปานสติ    ระลึกถึงกำหนดลมหายใจเข้าออก  และ

:๑๐.    อุปสมานุสสติ    ระลึกถึงนิพพานอันเป็นที่ดับทุกข์ทั้งปวง

<sub><small>''(หน้าที่ 178)''</small></sub>

'''๔/๗.  พรหมวิหารกัมมัฏฐาน  ๔  อย่าง  คือ'''

:๑.    เมตตา    ความรักที่มุ่งช่วยทำประโยชน์

:๒.    กรุณา    ความสงสารที่มุ่งช่วยบำบัดทุกข์

:๓.    มุทิตา    ความพลอยยินดีต่อสมบัติ  และ

:๔.    อุเปกขา    ความเป็นกลางไม่เข้าฝ่ายใด

'''๕/๗.  อารุปปกัมมัฏฐาน  ๔  อย่าง  คือ'''

:๑.    อากาสานัญจายตนะ    อากาศไม่มีที่สุด

:๒.    วิญญาณัญจายตนะ    วิญญาณไม่มีที่สุด

:๓.    อากิญจัญญายตนะ    ความไม่มีอะไร  และ

:๔.    เนวสัญญานาสัญญายตนะ    สัญญาละเอียด  ซึ่งจะว่ามีสัญญาก็ไม่ใช่

:ไม่มีก็ไม่ใช่

'''๖/๗.  สัญญา  ๑  อย่าง  คือ'''

:อาหาเรปฏิกูลสัญญา    ความหมายรู้ในอาหารโดยเป็นสิ่งที่น่าเกียด

'''๗/๗.  ววัตถาน  ๑  อย่าง  คือ'''

:จตุธาตุววัตถาน    การกำหนดแยกคนร่างกายออกเป็นธาตุ  ๔

:นักศึกษาพึงทราบการวินิจฉัยกัมมัฏฐานโดยแสดงจำนวน  ด้วยประการฉะนี้

=====โดยนำมาซึ่งอุปจารฌานและอัปปนาฌาน=====

:ข้อว่า  โดยนำมาซึ่งอุปจารฌานและอัปปนาฌาน  นั้น  มีอรรถาธิบายดังนี้-  ก็แหละ  ในกัมมัฏฐาน  ๔๐  ประการนั้น  เฉพาะกัมมัฏฐาน  ๑๐  ประการ  คือ  ยกเว้นกายคตาสติกับอานาปานสติเสีย  อนุสสติกัมมัฏฐานที่เหลือ  ๘  กับอาหาเรปฏิกูลสัญญา  ๑  จตุธาตุววัตถาน  ๑  นำมาซึ่งอุปจารฌาน  กัมมัฏฐานที่เหลือ  ๓๐  ประการ  นำมาซึ่งอัปปนาฌาน

(contracted; show full)'''อันข้าพเจ้ารจนาขึ้นเพื่อความปราโมชแห่สาธุชน'''

'''ยุติลงด้วยประการฉะนี้'''


==ดูเพิ่ม==
*'''[http://www.84000.org/tipitaka/pitaka2/sutta23.php ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค]'''
*'''[[วิสุทธิมรรค ฉบับปรับสำนวน]] (สารบัญ)'''