Difference between revisions 11335888 and 11335889 on trwiki

next diff >
Çomak (yazılım)
{{diğer anlamı|Çomak}}
{{İşletim sistemi bilgi kutusu
| name                   = Çomak
| logo                   = 
| website                = [http://comakp.blogspot.com comakp.blogspot.com]
| developer              = [[ÇOMÜ]] / Tubitak/UEKAE / [[Pardus]]
| source_model           = [[Özgür Yazılım]] / [[Açık Kaynak]]
| released               = 
| kernel_type            = [[Monolitik çekirdek|Monolitik]] <small>([[Linux çekirdeği|Linux]])</small>
| ui                     = [[GNOME]] [[fluxbox]] [[Enlightenment]] [[LXDE]] [[Xfce]]
| license                = [[GNU GPL]], ve diğer lisanslar
| working_state          = Güncel
| updatemodel            = [[PİSİ]] <small>(arayüz mevcut)</small>
| package_manager        = Paket Yöneticisi
}}

'' Çomak ('''ÇO'''klu '''MA'''saüstü '''K'''urulumu)'', [[Linux]] tabanlı [[Pardus]]  [[işletim sistemi]]nin KDE dışındaki masaüstü ortamlarını da desteklemesi amacıyla ile [[ÇOMÜ]] öğretim üyesi Necdet YÜCEL tarafından başlatılmış bir  projedir. Çomak'ın hedefi [[Pardus]] kullanıcılarının farklı masaüstü ortamları için kullanımı ve kurulumu oldukça kolay, güncel ve güvenli bir işletim sistemi sunmaktır.

Çomak, herkesin özgürce kullanabildiği; yayınlamakta, kopyalamakta veya kodlarını özgürce değiştirip geliştirebildiği yazılımlardan oluşur. Bunların çoğunluğu [[GNU Genel Kamu Lisansı]] ile güvence altına alınmış, [[özgür yazılım]] / [[açık kaynak]] yazılımlardır.

Çomak [[ÇOMÜ]] Öğretim üyesi Necdet Yücel ve ekibi tarafından  geliştirilmektedir.

Tüm Çomak projesinin yaptığı geliştirmeler, Pardus'u da doğrudan geliştirir.

== Tarihçe ve Geliştirme Aşaması ==
[[Pardus]] temelli ilk Çomak sürümü test olarak [[27 Ocak]] [[2011]] tarihinde yayımlandı. O zamandan beri belirli aralıklarla  yeni test sürümleri yayımlanmaktadır.

Çomak paketlerinin çoğunluğu pardus depolarından derlenir. Çomak  .pisi paketleri ve  paket yöneticisi kullanır.
== Çomak proje takvimi == 
Pardus Çoklu Masaüstü Kurulumu Projesinde  açıklanan takvim şöyle<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2010/12/comak-proje-takvimi.html | başlık = Çomak proje takvimi }}</ref>:

* 27 Ocak 2011: Pardus 2011'in KDE harici bir masaüstü ortamıyla kurulumunu yapabilen bir Pardus 2011 sürümü (BETA).

* 14 Şubat 2011: KDE içermeyen ve Pardus teknolojilerinin düzgün çalıştığı bir Pardus 2011 sürümü (BETA).

* 19 Haziran 2011: gnome, enlightenment, xfce, lxde ve fluxbox masaüstleriyle kurulabilen ve tüm Pardus teknolojilerinin KDE'deki gibi çalıştığı bir Pardus 2011 sürümü.

== Özellikleri ==
=== Kurulum ===
Kurulumu oldukça kolay olan '''Çomak''';  [[Pardus]]'a ait  [[YALI (yazılım)|yalı]] kurulum aracını kullanır.

Kurulum için  DVD  veya USB cihazlara yakılarak  arayüzlü olarak başlatılabilir. Bundan sonra kurulum sadece "kur" simgesine tıklayıp birkaç ileri düğmesine basmaktan ibarettir.

=== Paketler ===
'''Çomak''''ta yazılımlar '''Windows''''tan farklı olarak, *.exe değil, *.pisi uzantılı paketler/dosyalar halinde sunulur.

Yeni yazılım (ya da paket) kurmak için tek yapmanız gereken, Çomak ile birlikte gelen '''Paket Yöneticisi'''ndeki kategoriler (Örn. İletişim, Grafik, İnternet gibi) arasından ihtiyacınız olan yazılımı bulup '''Kur'''a basmaktır.

Seçtiğiniz paket (yani aslında *.pisi uzantılı bir dosya) internetteki sunuculardan indirilir ve otomatik olarak bilgisayarınıza kurulur. 

İstediğiniz bir paketi seçtiğiniz zaman onun çalışması için gerekli tüm diğer paketler/bağımlılıklar kendiliğinden seçilip yüklenecektir. 

Kaldırmak istediğinizde ise ''Kurulu Yazılımlar'' sekmesinden '''Kaldır''' demek yeterlidir. 

=== Görsellik ===

Çomak  [[Fluxbox]], [[Enlightenment]], [[GNOME]], [[LXDE]], [[Xfce]] masaüstü yöneticileri ile gelmektedir. 

[[KDE]] masaüstü yöneticisini tercih eden kullanıcılar Pardus'u  yükleyebilirler.

=== Ticari Lisanslı Yazılımlar ===
Bazı  lisans kısıtlamaları yüzünden Çomak, ticari ve kapalı kaynaklı yazılımları doğrudan bünyesinde barındırmamaktadır. 

== Sürümler ==
'''Çomak''', kararlı sürümü henüz çıkmamıştır. 

{| class="wikitable"
|-
! Renk
! Anlamı
|-
| style="background-color:#fa8072;" | Kırmızı
| Test sürümü
|-
| style="background-color:#f0e68c;" | Sarı
| Güncel test sürümü
|-
| style="background-color:#A0E75A;" | Yeşil
| Kararlı sürüm
|-
| style="background-color:#87ceeb;" | Mavi
| Gelecek kararlı sürüm
|}

{| class="wikitable" style="width:100%;" 
! Sürüm !! Kod Adı !! Test Sürümü Adı !! Sürüm Tarihi  !! Son Desteklenme Tarihi !! Özellikler ve Değişiklikler
|----
| ---
| ---
| ---
| style="background-color:#fa8072;"|[[27 Ocak]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/01/comak-projesinin-ilk-urunu.html  | başlık = İlk sürüm duyurusu }}</ref>
| ---
|
* İlk sürüm
* LXDE masaüstü ortamını içermektedir
* 32-64 Bit
|----
| ---
| ---
| [[Bonobo]]
| style="background-color:#fa8072;"|[[27 Ocak]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/02/kdesiz-lxdeli-pardus-2011-bonobo.html  | başlık = Bonobo  sürüm duyurusu }}</ref>
| ---
|
* LXDE masaüstü ortamı
* Kaptan harici tüm yöneticiler adapte edildi
* 32-64 Bit
|----
|----
| ---
| ---
| [[Dolly]]
| style="background-color:#fa8072;" |[[8 Mart]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/02/pardus-2011-enlightenment-dolly.html  | başlık = Dolly sürüm duyurusu }}</ref>
| ---
|
* Enlightenment masaüstü ortamı
* 32-64 Bit
|----
|----
|----
| ---
| ---
| [[Bayağı doğan|Falco Peregrinus]]
| style="background-color:#fa8072;" |[[12 Mart]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/03/pardus-2011-fluxbox-falco-peregrinus.html  | başlık = Falco Peregrinus sürümü duyuruldu}}</ref>
| ---
|
* Flluxbox masaüstü ortamı
* 32-64 Bit
|----
|----
| ---
| ---
| [[Nusrat]]
| style="background-color:#fa8072;" |[[18 Mart]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url =  http://comakp.blogspot.com/2011/03/pardus-2011-xfce-nusrat.html | başlık = Nusrat sürümü duyuruldu }}</ref>
| ---
|
* Xfce masaüstü ortamı
* 32-64 Bit
|----
| ---
| ---
| [[1 Nisan Şaka Günü|1 Nisan]]
| style="background-color:#fa8072;" |[[1 Nisan]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/03/nisan-1.html | başlık = 1Nisan sürüm duyurusu }}</ref>
| ---
|
* XFCE masaüstü ortamını içermektedir
* LXDE masaüstü ortamını içermektedir
* GNOME masaüstü ortamını içermektedir
* Fluxbox masaüstü ortamını içermektedir
* 32-64 Bit
|----
| ---
| ---
| kozdincer
| style="background-color:#fa8072;" |[[13 Mayıs]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/05/comak-koleksiyon-surumu-kozdincer-hazr.html | başlık = kozdincer sürüm duyurusu }}</ref>
| ---
|
* Fluxbox, Enlightenment, GNOME2, LXDE, Xfce  masaüstü ortamları bulunuyor
* Tüm masaüstü ortamları tek kurulum dosyasında toplandı
* 32-64 Bit
|----
| ---
| ---
| 22 Ağustos
| style="background-color:#fa8072;" |[[16 Mayıs]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/05/gnome3lu-comak-22-agu-hazr.html | başlık = 22 Ağustos sürüm duyurusu }}</ref>
| ---
|
* GNOME3  masaüstü ortamı bulunuyor
* 32 Bit
|----
| ---
| ---
| Bir Anda Çomak
| style="background-color:#f0e68c;" |[[3 Haziran]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2011/06/64-bit-gnome3lu-comakbirandacomak-hazr.html | başlık = Bir Anda Çomak duyurusu }}</ref>
| ---
|
* GNOME3  masaüstü ortamı bulunuyor
* 32-64 Bit
|----
| ---
| ---
| ---
| style="background-color:#87ceeb;" |[[19 Haziran]] [[2011]]<ref>{{Cite web | url = http://comakp.blogspot.com/2010/12/comak-proje-takvimi.html | başlık = Çomak proje takvimi }}</ref>
| ---
|
* Fluxbox, Enlightenment, GNOME, LXDE, Xfce masaüstü ortamlarının çalıştırılması
* Pardus projesindeki tüm yöneticilerin çomak projesine adaptasyonu
|}

== Edinme ==
Çomak'ın, henüz '''kararlı''' kullanılabilir bir sürümü bulunmamaktadır.

== Ayrıca bakınız ==

* [[Pardus]]
* [[PİSİ]]
* [[YALI (yazılım)|Yalı]]
* [[Gnome]]
* [[KDE]]
* [[fluxbox]]
* [[Enlightenment]]
* [[LXDE]]
* [[Xfce]]
* [[Linux]]

== Kaynakça ==
{{kaynakça|2}}

== Dış bağlantılar ==
* [http://comakp.blogspot.com/ Çomak Projesi Resmi Bloğu]
* [http://liste.pardus.org.tr/comak/ Hataların ve görüşlerin bildirildiği E-posta listesi]

<!--kategori-->
[[Kategori:Pardus| ]]