Difference between revisions 12255672 and 12337078 on trwiki

{{Yerleşim bilgi kutusu
 | ad         = Kuzey Toprakları
 | yerli_ad   = Northern Territory
 | resmi_ad   = 
 | diğer_ad   = 
 | takma_ad   = 
 | slogan     = 
 | görüntü           = 
 | görüntü_boyutu    = 
 | görüntü_açıklaması= 
 | harita            = Tigris-Australia location Northern Territory.svg
 | harita_boyutu     = 200px
 | harita_açıklaması = 
 | bayrak            = Flag of the Northern Territory.svg
 | bayrak_boyutu     = 
 | damga             = 
 | damga_boyutu      = 
 | arma              = 
 | arma_boyutu       = 
 | altbölüm_türü     = [[Ülkeler listesi|Ülke]]
 | altbölüm_adı      = {{bayraksimge|Avustralya}} [[Avustralya]]
 | altbölüm_türü2    = Merkez
 | altbölüm_adı2     = [[Darwin, Kuzey Bölgesi|Darwin]]
 | altbölüm_türü3    = 
 | altbölüm_adı3     = 
 | kuruluş_sıfatı    = 
 | kuruluş_tarihi    = 
 | önder_türü      = 
 | önder_adı       = 
 | önder_parti     = 
 | önder_türü1     = 
 | önder_adı1      = 
 | önder_parti1    = 
 | yüz_ölçümü_toplam_km2 = 1.420.970 
 | yüz_ölçümü_su_km2     = 
 | nüfus_as_of     = 2010
 | nüfus_not       = 
 | nüfus_urban     = 
 | nüfus_toplam    = 229.675
 | nüfus_yoğunluğu_km2       = 
 | nüfus_yoğunluğu_urban_km2 = 
 | nüfus_yoğunluğu_metro_km2 = 
 | nüfus_metro     = 
 | zaman_dilimi    = 
 | utc_offset      = 
 | utc offset      = 
 | zaman_dilimi_DST= 
 | utc_offset_DST  = 
 | latd  = | latm  = | lats  = | latNS  =
 | longd = | longm = | longs = | longEW =
 | rakım_m       = 
 | posta_kodu    = 
 | alan_kodu     = 
 | website       = http://www.nt.gov.au/
}}


'''Kuzey Toprakları''' ([[İngilizce]]: ''Northern Territory''), [[Avustralya]]'nın ortakuzey kesiminde federal bölge. Kuzeyde [[Timor Denizi|Timor]] ve [[Arafura Denizi|Arafura]] denizleri, doğuda [[Queensland]] ve [[Carpentaria Körfezi]], güneyde [[Güney Avustralya]], batıda da [[Batı Avustralya]]'yla çevrilidir.


== Tarihçe ==
Kuzey Toprakları'nın tarihi yaklaşık 40.000 yıl önce [[Avustralya Aborjinleri]]nin bölgeye yerleşmesiyle başlar. [[Yeni Güney Galler]] kolonisinin 129. doğu meridyeninden batıya doğru genişletildiği 1825'te Avustralya topraklarına katıldı. 1863'te [[Güney Avustralya]]'ya, 1911'de de Avustralya Uluslar Topluluğu'na bağlandı. 1978'de ülkenin öteki eyaletlerine eşit bir statüyle özerk bölge yapıldı.

== Coğrafya & Doğal yaşam ==
[[Dosya:Uluru Australia(1).jpg|thumb|left|200px| [[Uluru]]'da güneş batımı.]]
Kuzey Toprakları'nın kıyı açıklarındaki adalarının çoğu ve kıyı şeridi [[mangrov]] [[bataklık]]larıyla çevrili düz bir yapı gösterir. Kıyı kuşağından iç kesimlere doğru yükselen arazi, güney ve batıdaki komşu eyaletlere taşan geniş [[Prekambriyen]] (y. 4 milyar-570 milyon yıl önce) platoda kurulu [[Tennant Creek]] kentinde 375 m'ye ulaşır. 

[[Arnhem Bölgesi]]'nde [[Hindistan]]-[[Malezya]] bitki örtüsünün özelliklerini yansıtan ormanlar bulunur. Alçak yamaçlarla vadilerdeki gevşek dokulu topraklarda bir [[akasya]] türüyle ([[mulga]]) birlikte yetişen kısa otsu bitkiler değerli bir yem kaynağı oluşturur. [[MacDonnell Sıradağları]]na özgü bitkiler arasında ise ''Macrozamia macdonnelli'', bir zamanlar Orta Avustralya'yı kaplayan bitki örtüsünün günümüze ulaşmış örneği olan bir [[palmiye]] (Livistona mariae) ve bazı akasya türleri sayılabilir. Geniş yapraklı bir akasya türü, Avustralya Yerlilerinin çok sevdikleri bir yiyeceği (Cossus cinsinden gece kelebeklerinin larvası) barındırır. Boyları 10 m'ye ulaşan baobab ağaçlarına Victoria Nehri yakınlarında rastlanır.

Başlıca kuş türlerini oluşturan [[prenses papağanı]] iç kesimdeki kayalıklarda, [[dok güvercini]] Barkly Platosunda, [[lorikeet]], [[papağan]] ve [[kaya güvercini]] ise kuzeydeki engebeli alanlarda yaşar. Arnhem Bölgesi'nde siyah kuşaklı güvercine rastlanır.

== Ekonomi ==
Kuzey Toprakları'nın [[hayvancılık]] potansiyeli ilk kez Overland Telgraf Hattı'nın yapımı sırasında fark edildi. 1872'de hattın tamamlanmasındna sonra [[Alice Springs]] ile [[Darwin, Kuzey Bölgesi|Darwin]] yakınındaki topraklarda çok sayıda sığır yetiştirilmeye başladı. 1880'lerde Barkly Platosunda da sığır yetiştirme istasyonları kuruldu.


Ticari tarım ürünlerinin başında 1969'da [[Japonya]]'ya ihraç edilmeye başlayan kocadarı gelir. [[Sığır]] eti ([[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]]'ye) ve [[karides]] ihracatı da gelişmiştir. İhraç edilen madenler arasında [[demir]], [[manganez]], [[bakır]], [[alümina]] ve [[boksit]] yer alır. İmalat sanayisi ancak yerel gereksinimleri karşılayacak düzeydedir. 

== Nüfus ==
2008 tahmini nüfusu 221,100'dur.<ref>[http://www.abs.gov.au/ausstats/[email protected]/mf/3101.0/ Australian Bureau of Statistics]</ref> Avustralya'nın toplam nüfusunun yüzde 1'ini oluşturur. 

Geçmişte bölge nüfusunun çoğunluğunu oluşturan [[Çinli]]ler ilk kez [[Pine Creek]]'teki altına hücum sırasında (1872) ortaya çıkan işgücü açığı üzerine [[Singapur]]'dan getirildi. 1881'e gelindiğinde bölgede 670 [[Avrupalı]]ya karşılık 2.781 Çinli yaşıyordu. Göçün sınırlandığı 1888 yılında Çinlilerin sayısı 6.000'i bulmuştu. 

2006 yılı itibariyle ise nüfusun yüzde 70'e yakınını Avrupalılar, yaklaşık yüzde 30'unu [[Avustralya Yerlileri|Yerliler]], geri kalanını da 70 farklı ülkeden gelen gruplar oluşturur. 1976'da çıkartılan Toprak Hakkı Yasası'yla Yerliler Kuzey Toprakları'nda geniş alanlara sahip olmuş; akrabalık ve sosyal ilişkilerini, dinsel törenlerini korumuştur. Çok çeşitli müzik aletleri kullanan Yerlilerin zengin bir dinsel şarkı ve dans repertuvarı vardır. Kuzeydeki Yerli dilleri, güneydeki Aranda dillerinden yapı ve sözcük bakımından temelde farklıdır. 

== Yönetim ==
1978 tarihli Kuzey Toprakları Yasası'na göre, Kuzey Toprakları'nın bir bölge yöneticisi ve üyeleri dört yıllık bir dönem için seçilen bir yasama meclisi vardır. Avustralya Kraliyet Uçan Sağlık Servisi'nin tıbbi yardımı ve personel gereksinimini merkezi hükümet karşılar. Merkezi ve en büyük şehri [[Darwin, Kuzey Bölgesi|Darwin]]'dir.

== Yerli kültürü ==
Kuzey Toprakları'nda, özellikle Arnhem Bölgesi'nde Yerli sanatının ilginç örnekleri görülebilir. Bunlar arasında heykeller, kaya kabartmaları, ağaç kabuğu ve kaya üzerine yapılmış resimler, ayrıca hayvanların kemik yapıları ile iç organlarını gösteren ve röntgen filmini andıran resimler sayılabilir.

== Dış bağlantılar ==
{{Commons category|Northern Territory}}
* [http://www.nt.gov.au/ Northern Territory Government of Australia]

== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}
{{Avustralya}}

{{coord|20|0|S|133|0|E|display=title}}

[[Kategori:Kuzey Bölge, Avustralya| ]]

[[af:Noordelike Gebied]]
[[ang:Norþerne Landscipe]]
[[ar:إقليم شمالي (أستراليا)]]
[[az:Şimal ərazisi (Avstraliya)]]
[[be:Паўночная тэрыторыя, Аўстралія]]
[[be-x-old:Паўночная тэрыторыя]]
[[bg:Северна територия]]
[[br:Tiriad an Hanternoz]]
[[bs:Sjeverna teritorija]]
[[ca:Territori del Nord (Austràlia)]]
[[cs:Severní teritorium]]
[[cy:Tiriogaeth y Gogledd]]
[[da:Northern Territory]]
[[de:Northern Territory]]
[[el:Βόρεια Επικράτεια]]
[[en:Northern Territory]]
[[eo:Norda Teritorio]]
[[es:Territorio del Norte]]
[[et:Põhjaterritoorium]]
[[eu:Iparraldeko Lurraldea (Australia)]]
[[fa:قلمرو شمالی (استرالیا)]]
[[fi:Pohjoisterritorio]]
[[fr:Territoire du Nord]]
[[ga:Críoch an Tuaiscirt]]
[[gd:Roinn-a-Tuath]]
[[gl:Territorio do Norte]]
[[gv:Thalloo yn Twoaie]]
[[he:הטריטוריה הצפונית]]
[[hif:Northern Territory]]
[[hr:Sjeverni teritorij]]
[[hu:Északi terület]]
[[hy:Հյուսիսային տարածք]]
[[id:Wilayah Utara]]
[[is:Norður-svæðið]]
[[it:Territorio del Nord]]
[[ja:ノーザンテリトリー]]
[[ka:ჩრდილოეთი ტერიტორია (ავსტრალია)]]
[[ko:노던 준주]]
[[la:Territorium Septentrionale]]
[[lb:Nërdlechen Territoire]]
[[li:Nordelik Territorium]]
[[lij:Tæritöio do Nord (Australia)]]
[[lt:Šiaurinė Teritorija]]
[[lv:Ziemeļu teritorija]]
[[mk:Северна Територија]]
[[mn:Хойд Нутаг Дэвсгэр]]
[[mr:नॉर्दर्न टेरिटोरी]]
[[ms:Wilayah Utara]]
[[nl:Noordelijk Territorium]]
[[nn:Nordterritoriet]]
[[no:Nordterritoriet]]
[[oc:Territòri del Nòrd]]
[[os:Цæгат территори]]
[[pam:Pangulung Territorio]]
[[pih:Northan Teritrii]]
[[pl:Terytorium Północne]]
[[pt:Território do Norte]]
[[rm:Territori dal Nord]]
[[ro:Teritoriul de Nord]]
[[ru:Северная территория]]
[[sah:Аустралия хотугу территорията]]
[[sco:Northren Territory]]
[[sh:Sjeverna teritorija]]
[[simple:Northern Territory]]
[[sk:Severné teritórium]]
[[sr:Северна територија (Аустралија)]]
[[stq:Northern Territory]]
[[sv:Northern Territory]]
[[ta:வட ஆட்புலம்]]
[[th:นอร์เทิร์นเทร์ริทอรี]]
[[tl:Hilagang Teritoryo]]
[[uk:Північна територія (Австралія)]]
[[vec:Northern Territory]]
[[vi:Lãnh thổ Bắc Úc]]
[[war:Amihanan nga Teritoryo]]
[[wuu:北领地 (澳大利亚)]]
[[zh:北領地]]
[[zh-min-nan:Pak Léng-tó͘]]